The full encyclopedia

Every leaf, region, and tradition.

1042 articles.

All articles

1042 pieces, latest first

— 01

7542

7542 — гэта не сорт гарбаты і не адна гара, а рэцэпт-唛号 mài hào шэн-пуэра ад 勐海茶厂 (фабрыка Мэнхай, брэнд 大益 dà yì), які рынак прыняў за кропку адліку: па ім калібруюць смак, цану і спеласць амаль
— 02

Fúʼān

Два перыферыйныя раёны — Fúʼān 福安 на ўсходзе і Jiànʼōu 建瓯 на поўначы правінцыі Фуцзянь — рэдка трапляюць на этыкеткі, але менавіта яны дабудоўваюць поўную карту белачайных тэруараў і дапамагаюць з
— 03

héyè

Сушоны ліст лотаса (荷叶 héyè) — адна з самых пазнавальных пазіцый у раздзеле «кветкі і сухое» і адначасова самая спрэчная з пункту гледжання чайнай класіфікацыі: гэта не ліст чайнай расліны, а значыц
— 04

Nàkǎ

Нака (Nàkǎ, 那卡) — лахуская вёска ў горным масіве Мэнсун (勐宋) павета Мэнхай, якая дае адзін з самых ураўнаважаных і сабраных шэн-пуэраў Сішуанбаньны: духмяны, салодкі, шчыльны.
— 05

Аньча

Аньча — адзін з самых загадкавых і самабытных чаёў Кітая, які стаіць асобна нават у межах шасціколернай класіфікацыі. Гэта традыцыйны постферментаваны прэсаваны чай з павета Цымэнь (Кімун) правінцыі Аньхой, гісторыя якога налічвае каля трохсот гадоў.
— 06

gǒuqǐ

Тып: чаезамяняльнік, раслінны настой (代用茶, dàiyòng chá*); не чай у батанічным сэнсе.
— 07

jiāyè

На паліцы габа-чай амаль ніколі не называецца габа-чаем.
— 08

lǜchá

Зялёная гарбата — гэта не адзін напой, а цэлая сям’я, аб’яднаная адзінай тэхналагічнай логікай: спыніць акісленне ў самым пачатку і захаваць «зялёнасць» ліста.
— 09

Туньлюй

Туньлюй (屯绿, túnlǜ) — скарочаная назва Туньсі Люйча (屯溪绿茶, Túnxī Lǜchá), аднаго з найбуйнейшых і гістарычна найважнейшых кітайскіх экспартных зялёных чаёў. Гэта не асобны сорт у вузкім сэнсе, а рэгіянальны брэнд, які аб’ядноўвае прадукцыю некалькіх паветаў паўднёвага Аньхоя, што на працягу паўтара стагоддзя збіралася,…
— 10

wòduī

Во дуй — гэта не гатунак чаю і не рэгіён, а тэхналагічны паварот, пасля якога свет пуэра падзяліўся на дзве часткі.
— 11

yì wǔ

Іу (易武, Yìwǔ) — адзін з самых услаўленых чайных рэгіёнаў правінцыі Юньнань, які даў назву цэламу стылю шэн пуэру з мяккім, мядово-салодкім характарам.
— 12

zhúyè

Лісце бамбука (竹叶, zhúyè) — высушанае лісце вечназялёных дрэвападобных злакаў роду філастахіс (Phyllostachys) і блізкіх родаў, якое ў Кітаю здаўна заварваюць гарачай вадой і п'юць як лёгкі асвяжальн
— 13

Хэчжоу Цзы Ча / Бабу Цзы Ча

Хэчжоу Цзы Ча — унікальны пурпурналісты чай з Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна, візітная картка гарадской акругі Хэчжоу. Яго адметная рыса — выключна высокае ўтрыманне антацыянаў у маладых парастках, што надае лісту інтэнсіўнае чырвона-фіялетавае адценне цэлы год.
— 14

bòhé yè

Мятны ліст трапляе ў раздзел «кветкі і сухая сыравіна» на тых самых правах, што і хрызантэма: гэта папулярны кампанент настояў, але не чайны ліст, і ў кітайскай класіфікацыі чаю ў яго няма ўласнай кле
— 15

càichá

Катэгорыя белага чаю (白茶, báichá) трымаецца на вузкім і пры гэтым строга акрэсленым коле сартоў: чатырох буйнапупышкавых «вялікіх белых» з нацыянальнымі рэгістрацыйнымі нумарамі 华茶 (huáchá) і стар
— 16

cúnchá · bǎozhìqī

Хатняе захоўванне гарбаты ўладкавана прасцей, чым прынята думаць, але патрабуе аднаго рашэння на ўваходзе: што менавіта мы захоўваем — свежасць або час.
— 17

gòngxī

贡熙 (gòngxī) — адзін з гістарычных экспартных грэйдаў кітайскай зялёнай гарбаты смажанага тыпу (chǎoqīng, 炒青), вядомы ў Еўропе XVIII стагоддзя пад імем Hyson і цесна звязаны з імем 熙春 (xīchūn).
— 18

guìhuā

Кветкі асмантуса (桂花, guìhuā) — высушаныя дробныя суквецці вечназялёнага хмызняку або невялікага дрэва асмантуса духмянага (Osmanthus fragrans) з сямейства маслінавых (Oleaceae, маслінавыя), якія ў
— 19

Хэй Ча

Галоўная асаблівасць тэхналогіі вытворчасці Хэй Ча — гэта постферментацыя, гэта значыць ферментацыя, якая адбываецца ўжо пасля сушкі чайнага ліста, у працэсе захоўвання. Аднак канкрэтныя этапы і іх паслядоўнасць могуць адрознівацца ў залежнасці ад рэгіёну і разнавіднасці Хэй Ча.
— 20

mǎ ròu

Пад мянушкай mǎ ròu (马肉, літаральна «каніна») ва Уішані разумеюць зусім не мяса, а ўлун жоугуй (肉桂, ròuguì), які вырас ва ўрочышчы Матоуянь (马头岩, mǎtóuyán) — Конскай скалы.
— 21

màihào

Чатырохзначны код накшталт 7542 на вокладцы пуэрнага бліна — гэта не год выпуску і не вага, а màihào (唛号), фабрычны нумар рэцэптуры.
— 22

méichá

Чжэньмэй (zhēnméi 珍眉) — галоўны экспартны зялёны чай Кітая, «броўны» ліст доўгага абсмажвальнага тыпу, чыё імя літаральна адсылае да скруткі «як брыво».
— 23

Цы Лань

Цы Лань («Цудоўная Архідэя») — фуцзянскі улун з выразным архідэйным водарам, які вырабляецца ў некалькіх рэгіёнах правінцыі Фуцзянь і набывае зусім іншы характар у залежнасці ад тэруару. У гарах Уішань ён становіцца скальным чаем (岩茶, Yán Chá) з мінеральнай глыбінёй;
— 24

shí rǔ

Шы жу (石乳, Shí rǔ), у перакладзе «каменнае малако» або «малако скалы», — гэта улун з сямейства уішаньскіх скальных чаёў (武夷岩茶, Wǔyí yánchá), які адносіцца да катэгорыі «праслаўленых кустоў» (名丛, míngc
— 25

táohuā

Кветкі персіка (桃花, táohuā) — гэта высушаныя напалову распушчаныя бутоны і расквітнелыя кветкі персікавага дрэва (Prunus persica), якія ў Кітаі заліваюць гарачай вадой і п'юць як духмяны веснавы нас
— 26

Улун

Тэхналёгія вытворчасьці улунаў - адна з самых складаных у чайным сьвеце. Яна ўключае ў сябе мноства этапаў, кожны зь якіх патрабуе ад майстра вялікага досьведу і ўвагі да дэталяў. Ключавыя асаблівасьці тэхналёгіі - шматразовае ўзбоўтваньне і "адпачынак" лісьця, а таксама абсмажваньне.
— 27

Xī Guī

Адзін з самых незвычайных прадстаўнікоў высакагорнай рэпутацыі Ліньцана ([临沧](https://thetea.app/be/article/lincang)), які расце дзіўна нізка — Xī Guī спалучае ледзяна-цукровую салодкасць з архідэйн
— 28

Я Бао

Я Бао — адзін з найбольш загадкавых і неадназначных прадуктаў у свеце гарбаты. Уяўляе сабой шчыльныя спячыя пупышкі, сабраныя з дзікарослых дрэў у горных лясах Юньнані ранняй вясной, да пачатку распускання лісця.
— 29

Белы чай

Тэхналогія вытворчасці белага чаю лічыцца самай простай і натуральнай сярод усіх відаў гарбаты. Галоўная задача — максімальна захаваць першапачатковы знешні выгляд, смак, водар і карысныя ўласцівасці чайнага ліста. Мінімальная апрацоўка — адметная рыса белага чаю.
— 30

bāngwǎi

Вёска Bāngwǎi (邦崴) у павеце Ланьцан акругі Пуэр вядомая перадусім адным дрэвам — старажытнай чайнай раслінай так званага пераходнага тыпу, якая ў гісторыі кітайскага чаю стала рэчавым аргументам у с
— 31

bǎzi chá

把子茶 bǎ zi chá — гэта імя формы, а не рэцэпту: чай, сабраны і звязаны «ў жменю», у пучок, замест таго каб быць спрэсаваным у блін, цэглу або точу.
— 32

Бэй Доу

Бэй Доу («Паўночны Коўш» — спасылка на астэрызм Вялікай Мядзведзіцы) — адзін з найбольш шанаваных уішаньскіх скальных улунаў (岩茶, Yán Chá), прамы нашчадак легендарнага Да Хун Пао (大红袍, Dà Hóng Páo).
— 33

Ча Гао

Ча Гао — канцэнтраваная «гарбатная паста» або «гарбатны экстракт», які атрымліваецца шляхам доўгага выварвання гарбатнай сыравіны, фільтрацыі і згушчэння да стану густой смалы альбо цвёрдай пліткі.
— 34

Даньцун

Тэхналогія вытворчасці Даньцуноў спалучае ў сабе традыцыйныя метады вырабу улунскіх чаёў і асаблівасці, характэрныя для рэгіёна Чаочжоў. Ключавыя моманты — акуратнае, але інтэнсіўнае ўстрэсванне і шматразовая абжарка.
— 35

Фо Шоу

Фо Шоу («Рука Будды») — адзін з самых самабытных фуцзяньскіх улунаў, які вылучаецца надзвычай буйным лістом і непаўторным водарам, што нагадвае плод цытрона (佛手柑, fóshǒugān). Пры агульнай тэхналагічнай блізкасці да Тэ Гуаньінь (铁观音, Tiě Guānyīn) і іншых міньнаньскіх чаёў Фо Шоу валодае выразнай фруктова-цытрусавай…
— 36

Гун Мэй

Тэхналогія вытворчасці Гун Мэй уяўляе сабой квінтэсенцыю філасофіі белага чаю: мінімальнае ўмяшанне ў натуральныя працэсы. Гэта адна з найбольш «беражлівых» тэхналогій у свеце чаю — без абсмажвання, без скручвання, без інтэнсіўнай ферментацыі. Усяго два ключавыя этапы плюс фінальнае сартаванне.
— 37

Хэй Цзінь

Хэй Цзінь — сучасны аўтарскі чырвоны чай з правінцыі Фуцзянь, чыя назва «Чорнае золата» дакладна перадае яго сутнасць: цёмныя, амаль чорныя чаінкі, усеяныя залацістымі тыпсамі, і каштоўная салодкасць, народжаная ўнікальнай тэхналогіяй глыбокага прагравання з дадаваннем цукровай пудры.
— 38

Чырвоны чай

Тэхналогія вытворчасці чырвонага чаю ўключае наступныя асноўныя этапы:
— 39

lǎocóng

Словазлучэнне lǎocóng трапляецца на уішаньскіх упакоўках часцей, чым любое іншае ўдакладненне, акрамя назвы сорту і ўчастка.
— 40

Líncāng

Ліньцан (Líncāng) — адзін з чатырох макратэруараў пуэру побач з Сішуанбаньнай, Пуэрам (Сымаа) і Баошанем, і пры гэтым найбуйнейшы пастаўшчык сыравіны ва ўсёй правінцыі Юньнань.
— 41

niú ròu

«Ялавічына» з чайнага слоўніка Уішань — не страва, а самы знакаміты адрас-гатунак скальнага чаю: ròuguì (肉桂), які вырас у цясніне Niúlánkēng (牛栏坑).
— 42

niúbàng

Абсмажаны корань лопуха вялікага — адзін з самых пазнавальных «нечайных настояў» кітайскага рынку: тэхналагічна ён бліжэй да абсмажанай гародніны, чым да ліста Camellia sinensis, і ў нашай класіфіка
— 43

qiáomài

Грэчка (荞麦, qiáomài) трапляе ў раздзел «flowers and dry» не як чай і не як кветкавая сыравіна для 窨制 (yìnzhì), а як «сухое» збожжавае сыравіна для настою — тыповы 代用茶 (dàiyòngchá), «заменнік чаю
— 44

Жоу Гуй

Вытворчасць Жоу Гуй — гэта складаны працэс, які патрабуе вялікага майстэрства. Ён уключае як традыцыйныя этапы вырабу улунскага чаю, так і асаблівасці, уласцівыя уішаньскім улунам, у прыватнасці, працяглую пражарку на вугалях.
— 45

xuěpiàn

Сюэпянь (xuěpiàn 雪片, «снежныя шматкі») — гэта не асобны гатунак, а асаблівы, позні збор феніксавых дань цунаў (dāncōng 單叢), які здымаюць на зыходзе восені і ў пачатку зімы.
— 46

yán chá

Янь Ча — гэта катэгорыя улунскіх чаёў, якія вырошчваюцца ў гарах Уішань (武夷山, Wǔyí Shān) у правінцыі Фуцзянь, Кітай.
— 47

Інь Ло

Тэхналогія вытворчасці Інь Ло ў цэлым аналагічная іншым скручаным зялёным гарбатам кітайскага тыпу. Ключавы этап — фарміраванне спіралі.
— 48

yǒng dé

Юндэ (永德, Yǒngdé) — геаграфічнае абазначэнне пуэру, які паходзіць з аднайменнага павета на захадзе правінцыі Юньнань (云南, Yúnnán), у складзе акругі Ліньцан (临沧, Líncāng).
— 49

zàngchá

Чорны чай (hēichá) з горада Яань на заходняй ускраіне Сычуаньскай катлавіны — гэта «тыбецкі чай» (zàngchá 藏茶), які стагоддзямі ішоў па караванных сцежках на высакагор'е Тыбету.
— 50

Bābù chá

Бабу Ча (Bābù chá, 八步茶), «чай васьмі крокаў», — чай з пурпуровалістых чайных дрэў павета Ванмо (望谟县) Цяньсінань-Буі-Мяоскай аўтаномнай акругі правінцыі Гуйчжоў.
— 51

Бай Цзянь

Бай Цзянь — юньнаньскі белы чай, які вырабляецца з буйных, багата пакрытых ворсам вясновых пупышак культывара Цзінгу Да Бай Ча (景谷大白茶, Jǐnggǔ Dàbáichá) па класічнай тэхналогіі белага чаю: завяльванне і сушка без фіксацыі (шацын) і скручвання.
— 52

Бэнь Шань

Бэнь Шань — адзін з чатырох «Вялікіх улунаў Аньсі» (安溪四大名茶, Ānxī Sì Dà Míngchá) нараўне з Тэ Гуаньінь, Хуан Цзінь Гуй і Мао Се. Гэта спрадвечны, «карэнны» культывар павета Аньсі, гісторыя якога старэйшая за Тэ Гуаньінь, але лёс якога склаўся інакш: замест сусветнай славы — ціхае жыццё ў цені вялікага суседа.
— 53

bīng dǎo

Бін Дао (冰岛, Bīngdǎo) — знакамітая вёска і аднайменны мікратэруар у горным масіве Мэнку на паўднёвым захадзе правінцыі Юньнань, якія далі імя аднаму з самых дарагіх і вядомых шэн-пуэраў Кітая.
— 54

Bòhétáng

Bòhétáng (薄荷塘) — мікраўчастак gǔshù-сыравіны з дзяржаўнага лесу 易武 (Yìwǔ) на паўднёвым усходзе Сішуанбаньны, у лінейцы шэн-пуэра займае тыр S+: вельмі дэфіцытны, эталонна тонкі і адзін з самых д
— 55

chábóhuì

Чайная выстава ( chábóhuì, 茶博会) — гэта не проста гандлёвая пляцоўка, а спрэсаваны зрэз усёй галіны: за два-тры дні ў адной зале аказваюцца плантацыі, фабрыкі, дзяржстандарты, маркетынг і дэгустацыйн
— 56

Даецын

Тэхналогія вытворчасці Даецына ўнікальная сярод жоўтых чаёў. Галоўнае адрозненне — наяўнасць этапу завялення перад «забіваннем зеляніны», што нехарактэрна для дадзенага класа чаёў і збліжае працэс з апрацоўкай улунаў. Вытворчасць уключае пяць асноўных этапаў:
— 57

Дзянь Хун

Тэхналогія вытворчасці Дзянь Хуноў падобная да тэхналогіі вытворчасці іншых чырвоных чаёў, але мае свае асаблівасці, звязаныя з выкарыстаннем буйналістай сыравіны.
— 58

Dǐxū chá

Дысюй Ча (Dǐxū chá, 底圩茶) — зялёны чай павета Гуаннань (广南县) Вэньшань-Чжуан-Мяоскай аўтаномнай акругі правінцыі Юньнань.
— 59

fānxiè yè

Лісце сенны — раслінная сыравіна, якую ў рускамоўным гандлі нярэдка падпісваюць словам «чай», хоць да chá 茶 яна не мае дачынення ні па сыравіне, ні па тэхналогіі, ні па сістэме класаў.
— 60

Fùlì chá

Фулі Ча (Fùlì chá, 复立茶) — зялёны чай пасёлка Сяахэ павета Вэйюань (威远县) гарадской акругі Нэйцзян у правінцыі Сычуань.
— 61

Габа чай

Ключавая асаблівасць вытворчасці Габа чаю — гэта ферментацыя чайнага ліста ў бескіслародным асяроддзі, у атмасферы, узбагачанай азотам. Гэты працэс стымулюе накапленне ў чайным лісце гама-амінамаслянай кіслаты (ГАМК).
— 62

Гулаоча

Гулаоча (古劳茶, gǔláochá) — гістарычны знакаміты зялёны чай Гуандуна, што нарадзіўся ў пасёлку Гулао (古劳镇) горада Хэшань (鹤山市) на берагах Сіцзяна (西江, «Заходняя рака»), у дэльце Чжуцзян. Гэта чай, пра які кажуць: «Яшчэ не было павета Хэшань — а чай Гулао ўжо быў» (未有鹤山县，先有古劳茶) — бо чай з’явіўся тут у эпоху Сун-Юань, а…
— 63

Gǔpá chá

Гупа Ча (Gǔpá chá, 古琶茶) — зялёны чай воласці Мяахуан (妙皇乡) павета Сянчжоу (象州县) гарадской акругі Лайбінь у цэнтральнай частцы Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна, з узгоркаў ля заходняга падножжа…
— 64

huā juǎn

Сямейства huā juǎn (花卷) — гэта лінейка прасаваных слупоў хэйча з павета Аньхуа, дзе вага, зашытая ў самую назву, выбудоўвае лесвіцу ад малога shí liǎng chá (十两茶) да легендарнага qiān liǎng chá (
— 65

Жоўты чай

Галоўная асаблівасць вытворчасці жоўтага чаю, якая адрознівае яго ад зялёнага — гэта этап тамлення (闷黄 — mēnhuáng), які надае чаю характэрны жоўты колер, мяккі смак і асаблівы водар.
— 66

huāzhuān

Хуачжуань — адзін з «трох цаглін» (三砖) знакамітай трыяды аньхуаскага цёмнага чаю «тры вастракі, тры цагліны, адзін скрутак» (三尖三砖一卷).
— 67

jīn jiān

金尖 — адзін з двух класічных гатункаў прэсаванага цёмнага чаю з Яаня (雅安, Yǎ'ān), гістарычна прызначанага для памежнага гандлю (边销, biān xiāo) з тыбецкімі раёнамі.
— 68

Цзінь Сюань

Аўтар культывара — У Чжэньдо (吳振鐸, Wú Zhènduó, 1918–2000), першы дырэктар Тайваньскага чайнага паляпшальнага інстытута і прафесар Тайваньскага ўніверсітэта, вядомы як «Бацька пасляваеннага тайваньскага чаю» (戰後台茶之父).
— 69

Mágū chá

Магу Ча (Mágū chá, 麻姑茶) — зялёны чай гары Магу (麻姑山) у павеце Наньчэн (南城县) гарадской акругі Фучжоу на ўсходзе правінцыі Цзянсі.
— 70

Máo jiān

Слова máo jiān 毛尖 пазначае не канкрэтны чай, а тып ліста: тонкія, скручаныя варсістыя пупышкі.
— 71

Mǎpō chá

Мапо Ча (Mǎpō chá, 马坡茶) — горны зялёны чай воласці Саньлі (三里乡) павета Цзяньшы (建始县) у Эньшы-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай акрузе правінцыі Хубэй.
— 72

měng hǎi

Мэнхай (勐海, Měnghǎi) — павет на паўднёвым захадзе правінцыі Юньнань (云南, Yúnnán), які ўваходзіць у склад Сішуанбаньна-Дайскай аўтаномнай акругі (西双版纳傣族自治州, Xīshuāngbǎnnà Dǎizú Zìzhìzhōu), і адначасова
— 73

míngzhài

Пуэр — адзіная кляса кітайскага чаю, дзе імя месца на абгортцы працуе як імя гатунку.
— 74

Pàkǎ chá

Пака Ча (Pàkǎ chá, 帕卡茶) — прасаваны чай Цзянчэн-Хані-Ійскага аўтаномнага павета (江城哈尼族彝族自治县) гарадской акругі Пуэр, правінцыя Юньнань.
— 75

Пуэрча

Пуэрча — адзін з самых знакамітых і самабытных чаёў Кітая, які вырабляецца выключна ў правінцыі Юньнань з буйналіставай сыравіны Camellia sinensis var. assamica. Згодна з нацыянальным стандартам GB/T 22111-2008, пуэрча — гэта чай, выраблены з юньнаньскага буйналіставага гатунку шайцын маоча (晒青毛茶, shàiqīng máochá…
— 76

Шай Хун

Шай Хун — «высушаная на сонцы чырвоная гарбата» — асаблівая катэгорыя чырвонай гарбаты, аб’яднаная метадам фінальнай сушкі на сонцы замест стандартнай машыннай ці вугальнай. Гэтая старажытная тэхналогія, што паўстала з сялянскай практыкі Юньнані, стварае прадукт на стыку чырвонай гарбаты і пуэру: мяккі і салодкі ў…
— 77

Шоу Мэй

Шоу Мэй — самы дэмакратычны і масавы прадстаўнік фуцзяньскіх белых чаёў, на долю якога прыпадае больш за палову ўсяго аб’ёму вытворчасці белай гарбаты ў Кітаі. Пры бачнай прастаце гэты чай валодае дзіўнай глыбінёй: свежы Шоу Мэй (Сінь Ча, 新茶) дорыць шчыльны травяна-мядовы настой, а вытрыманы (Лао Ча, 老茶) з гадамі…
— 78

Сы Цзі Чунь

Сы Цзі Чунь — адзін з самых прадуктыўных і даступных тайваньскіх улунаў, які атрымаў шырокае распаўсюджанне дзякуючы непераборліваму культывару, здольнаму даваць да шасці-васьмі збораў у год. Чай адрозніваецца яркім кветкавым профілем з дамінуючай нотай гардэніі і мяккім, асвяжальным смакам, што зрабіла яго базавай…
— 79

xiāngmáo

Леманграс — самая пазнавальная «сухая» дабаўка ў паўднёвакітайскіх настоях, але з пункту гледжання кітайскай класіфікацыі чаю ён не 花茶 і не чай наогул: у яго няма чайнага ліста-асновы, а значыць, няма
— 80

xūnyīcǎo

Лаванда — адзін з самых пазнавальных «чайных» сухацветаў на паліцы, але ў кітайскай класіфікацыі чаю ў яе няма ўласнага радка: гэта не чайны ліст, і ў канон 花茶 (huāchá — кветкава-араматызаванага чаю
— 81

yuèjì huā

Сухія кветкі кітайскай ружы — тыповы «памежны» тавар паліцы FLOWERS AND DRY: сама па сабе yuèjì huā не з'яўляецца чайным лістом, а ў чайную сістэму ўваходзіць толькі як араматызавальная сыравіна аль
— 82

Бай Му Дань

Бай Му Дань — «белы півонь» — займае асаблівае месца ў іерархіі кітайскіх белых чаёў: ён стаіць паміж вытанчаным Бай Хао Інь Чжэнь (白毫银针) і больш дэмакратычным Шоу Мэй (寿眉), спалучаючы пяшчоту пупышкавай сыравіны з паўнатой і «целам», якія даюць маладыя лісты.
— 83

bǎihé huā

Кветкі лілеі — высушаныя кветкі і бутоны некалькіх відаў лілей, якія ў Кітаі заварваюць як духмяны настой светла-залацістага колеру.
— 84

bān zhāng

Баньчжан (班章, Bānzhāng) — адно з найбольш вядомых і прэстыжных месцаў паходжання шэн-пуэру (生普, shēngpǔ) у правінцыі Юньнань.
— 85

biànzi chá

Biànzi chá (辫子茶, «пляцёнка», «каса») — не рэцэпт і не сорт, а форма: ліст, скручаны ў жгут і заплецены ў касу.
— 86

Bǐjià chá

Бі Цзя Ча (Bǐjià chá, 笔架茶; у тэкстах раёна і горада таксама 笔架山茶 — «чай гары Біцзяшань») — мясцовы чай гары Біцзяшань (笔架山) у пасёлку Тайхэ (太和镇) раёна Цынсінь (清新区) гарадской акругі Цын’юань…
— 87

Білочунь

Білочунь (碧螺春, bìluóchūn) — адзін з найвялікшых кітайскіх зялёных чаёў, які ўваходзіць у кананічны спіс «Дзесяці знакамітых чаёў Кітая» (中国十大名茶). Услаўлены сваімі «чатырма дасканаласцямі» (四绝): форма прыгажосці — туга скручаныя спіралі, якія нагадваюць ракавінкі смоўжыкаў;
— 88

dàmài chá

Ячменны чай (大麦茶, dàmài chá) — гэта гарачы або халодны настой абсмажаных зерняў звычайнага ячменю (Hordeum vulgare), які трывала ўвайшоў у штодзённую культуру Усходняй Азіі.
— 89

dùjuān huā

Dùjuān huā (杜鹃花) — кветкі рададэндрана/азаліі — рэгулярна ўсплываюць у размове пра «кветкавыя чаі», але ў даследчым каноне 花茶 яны адсутнічаюць: ні як араматызатар для 窨制, ні як самастойная пазіцыя.
— 90

fāng zhuān

方砖 — гэта не гатунак і не рэцэпт, а форма: плоская квадратная плітка прасаванага пуэру, якая стаіць у адным шэрагу з бліном (饼 bǐng), гняздом (沱 tuó) і прамавугольнай цаглінай (砖 zhuān).
— 91

guòlù liào

У размове пра пуэр рана ці позна ўсплывае выраз 过路料 (guòlù liào).
— 92

Гучжухун

Гучжухун — рэгіянальны чырвоны чай з легендарнай гары Гучжу ў павеце Чансін правінцыі Чжэцзян. Месца, дзе ў эпоху Тан чайны мудрэц Лу Юй пісаў «Чайны канон» і дзе амаль дзевяцьсот гадоў запар выраблялася імператарская даніна зялёны чай Цзысунь, у нашы дні нараджае і чырвоныя чаі — мяккія, мядово-салодкія, якія…
— 93

hòufājiào

Сярод шасці класаў кітайскага чаю 黑茶 (hēichá, «цёмны чай») стаіць асобна: яго колер, водар вытрыманасці і мяккасць нараджаюцца не на кусце і не ў печы, а ў кучы вільготнай сыравіны, дзе працуюць бак
— 94

jiǎogǔlán

Цзяогулань (绞股蓝, jiǎogǔlán), у батаніцы — гінастэма пяцілістая, уяўляе сабой шматгадовую травяністую ліяну сямейства гарбузовых, з лісця і маладых парасткаў якой у Кітаі рыхтуюць гаркавата-салодкі н
— 95

Цзінь Мудань

Цзінь Мудань — адзін з найбольш удалых селекцыйных сартоў чайнага куста, створаных у правінцыі Фуцзянь у другой палове XX стагоддзя. Успадкаваўшы ад маці — Тэ Гуань Інь (铁观音, Tiě Guānyīn) — глыбіню смаку і выразную «юнь» (韵, yùn), а ад бацькі — Хуан Дань (黄旦, Huáng Dān, ён жа Хуан Цзінь Гуй, 黄金桂, Huáng Jīn Guì) —…
— 96

jīnyínhuā

Кветкі бружмелі — высушаныя нераспусцілыя кветкавыя пупышкі павойнага кустоўя бружмелі японскай (Lonicera japonica), адна з самых вядомых раслінных сыравін, якія ў Кітаі заварваюць паводле «чайнага» з
— 97

júhuā chá

Хрызантэмавы чай — адзін з самых распаўсюджаных у Кітаі кветкавых настояў, які рыхтуюць з высушаных суквеццяў культурнай хрызантэмы (菊花, júhuā).
— 98

kǔguā chá

苦瓜茶 (kǔguā chá) — настой з высушанай горкай дыні (Momordica charantia), які адносіцца не да сапраўднай гарбаты з ліста Camellia sinensis, а да катэгорыі так званых заменнікаў гарбаты, альбо трав
— 99

Kǔ qiáo chá

Грэчышны чай — гэта не чай у батанічным сэнсе.
— 100

lán húdié

Сіні чай анчан — гэта высушаныя цалкам кветкі кліторыі трайчастай (Clitoria ternatea), трапічнай бабовай ліяны, настой якой мае насычаны сапфірава-сіні колер.
— 101

lǎo màn é

Лаа Маньэ (lǎo màn é 老曼峨) — старажытная вёска народнасці булан на горным масіве Булан у Мэнхаі, якая дала назву аднаму з самых вядомых пуэраў Сішуанбаньны: чаю, дзе экстрэмальная гарката абарочваецц
— 102

lǜchá fěn

Слова «чаёвы парашок» у краме можа азначаць тры зусім розныя прадукты, якія адрозніваюцца сыравінай, тэхналогіяй і паводзінамі ў вадзе.
— 103

mǔdān huā

Кветкі півоні (牡丹花, mǔdān huā) — гэта высушаныя пялёсткі і кветкавыя бутоны дрэвападобнай півоні, якія ў Кітаі заварваюць гарачай вадой як духмяны настой.
— 104

Qīshè chá

Цышэ Ча (Qīshè chá, 七舍茶) — горны чай пасёлка Цышэ (七舍镇) і яшчэ трох адзінак на паўднёвым захадзе гарадскога павета Сін'і (兴义市) Цяньсінань-Буі-Мяоскай аўтаномнай акругі, правінцыя Гуйчжоу.
— 105

sānqī huā

Кветкі саньцы — высушаныя нераскрытыя суквецці-парасоны псеўдажэньшэню (三七, sānqī), шматгадовай травяністай расліны Panax notoginseng з сямейства араліевых (Araliaceae).
— 106

shài qīng

晒青 shài qīng — гэта зялёны чай паводле спосабу апрацоўкі і адначасова сыравіна, з якой нараджаецца пуэр.
— 107

shēng shú

Пуэр існуе ў дзвюх фундаментальна розных формах — «сыры» shēng chá (生茶) і «спелы» shú chá (熟茶).
— 108

Шуй Сянь

Тэхналогія вытворчасці Шуй Сянь падобная да тэхналогіі вытворчасці іншых улунаў, але мае свае нюансы, накіраваныя на захаванне і развіццё кветкавага водару.
— 109

Уню Цзао

Уню Цзао — адзін з самых ранніх зялёных чаёў Кітая, які апярэджвае знакаміты Сі Ху Лун Цзін на цэлы месяц. У назве ўжо закладзена яго галоўная асаблівасць: «早» (zǎo) — «ранні». Гэты чай, які мае больш чым трохсотгадовую гісторыю культывавання, з'яўляецца візітнай карткай павета Юнцзя правінцыі Чжэцзян і нацыянальным…
— 110

xiāngxíng

Феніксавыя дань цуны (fènghuáng dāncōng, 鳳凰單叢) — гэта улуны з гары Фэнхуан у Гуандуне, якія прынята адрозніваць не па форме ліста і не па фабрыцы, а перш за ўсё па водары.
— 111

yánggānjú

Рамонак — не чай: у яго настоі няма ніводнага ліста Camellia sinensis, і па кітайскай класіфікацыі ён застаецца па-за межамі шасці базавых класаў і нават па-за межамі 再加工茶 (zàijiāgōng chá, перапра
— 112

Ю Цзі Ча

Вытворчасць Ю Цзі Ча заснавана на строгім выкананні вызначаных прынцыпаў і стандартаў, якія ахопліваюць усе этапы ад пасадкі чайных кустоў да ўпакоўкі гатовага чаю:
— 113

Баохунча

Баохунча (宝洪茶, bǎohóngchá) — гістарычны зялёны чай з павета Ілян правінцыі Юньнань, адзіны драбналісты зялёны чай Юньнані (云南唯一的小叶种茶) у правінцыі, услаўленай буйналістымі пуэрамі і дзяньхунамі. Гэты чай, які атрымаў паэтычную мянушку «Юньнаньскі Лун Цзін» (云南龙井茶), знакаміты сваім выключна яркім водарам: мясцовая…
— 114

Да Шу Ча

Тэхналогія вытворчасці Да Шу Ча залежыць ад канкрэтнага выгляду чаю (Шэн Пуэр, Шу Пуэр, чырвоны, белы і г.д.). Агульныя прынцыпы:
— 115

Dàwù lǜchá

Дау Люйча (Dàwù lǜchá, 大悟绿茶) — зялёны чай павета Дау (大悟县) гарадской акругі Сяогань на паўночным усходзе правінцыі Хубэй, ля паўднёвага падножжа Дабешаня.
— 116

Duǒbèi chá

Дабэй Ча (Duǒbèi chá, 朵贝茶) — зялёная гарбата павета Пудзін (普定县) гарадской акругі Аньшунь на захадзе правінцыі Гуйчжоў.
— 117

Эньшы Юй Лу

Эньшы Юй Лу (恩施玉露, Ēnshī yùlù) — адзіны захаваны ў Кітаі да нашых дзён 蒸青 (чжэньцын) — прапараны зялёны чай, выраблены метадам паравой фіксацыі. Гэты чай — жывое ўвасабленне старажытнай тэхналогіі, апісанай яшчэ Лу Юем (陆羽, Lù Yǔ) у «Чайным каноне» (《茶经》, «Chá Jīng»): «蒸之、焙之» — «прапарыць парам, высушыць на агні».
— 118

Гун Фу Ча

Для правядзення Гун Фу Ча чаяпіцця традыцыйна выкарыстоўваецца наступны набор посуду і інструментаў, хаця на практыцы можна адаптаваць набор пад свае патрэбы і магчымасці:
— 119

Гу Шу Ча

Тэхналогія вытворчасці Гу Шу Ча залежыць ад канкрэтнага віду чаю (Шэн Пуэр, Шу Пуэр, чырвоны, белы і г.д.). Агульныя прынцыпы:
— 120

Gūliáo chá

Гуляо Ча (Gūliáo chá, 姑辽茶) — чай з гары Гуляо ў пасёлку Дунмэнь (东门镇) павета Фусуй (扶绥县) гарадской акругі Чунцзо на паўднёвым захадзе Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна.
— 121

Хэ Хун Ча

Хэ Хун Ча — адна з найстаражытных чырвоных гарбат Кітая, якую нярэдка завуць «першапродкам кітайскай чырвонай гарбаты» (中国红茶鼻祖, Zhōngguó hóngchá bízǔ). Гарбата атрымала назву па гандлёвым мястэчку Хэкоу (河口镇, Hékǒu zhèn) у павеце Яньшань правінцыі Цзянсі, праз якое ў эпохі Мін і Цын праходзіў асноўны экспартны…
— 122

Хэфэн Ча

Хэфэн Ча — зборная назва зялёных чаёў з павета Хэфэн Эньшы-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай акругі правінцыі Хубэй. Гэта адзін з найбуйнейшых чайных рэгіёнаў цэнтральнага Кітая, размешчаны ў сэрцы Улінскіх гор на «залатой чайнай шыраце» 30° паўн.ш.
— 123

huā chá pī

Язмінавы чай пачынаецца не з кветкі, а з базы — huā chá pī (花茶坯), адмыслова падрыхтаванага зялёнага чаю, які прыме на сябе водар язміну.
— 124

Хуймінча

Хуймінча (惠明茶, huìmíngchá) — гістарычны зялёны чай з Цзіннінскага аўтаномнага павета народнасці шэ (景宁畲族自治县) правінцыі Чжэцзян, які атрымаў знакавую перамогу на Панама-Ціхаакіянскай сусветнай выстаўцы 1915 года — залаты медаль (金质奖章), за што атрымаў ганаровае імя «Цзіньцзян Хуймінча» (金奖惠明茶, jīn jiǎng huìmíngchá,…
— 125

Цзіньфуюйцуй

Цзіньфуюйцуй (金佛玉翠, jīnfúyùcuì) — знакаміты зялёны чай з раёна Наньчуань (南川区, Nánchuān Qū) горада цэнтральнага падпарадкавання Чунцын (重庆, Chóngqìng), прадукт з ахоўваным геаграфічным указаннем нацыянальнага ўзроўню (国家农产品地理标志产品).
— 126

jīnzhǎn huā

Календула — сухацвет, які ў кітайскім чайным гандлі жыве побач з чаем, але не ўнутры яго: у сістэме 花茶 (huāchá) у яе няма ні ўласнага 茶坯, ні традыцыі 窨制.
— 127

Кан Чжуань

Кан Чжуань — флагман сычуаньскага памежнага чаю (四川边茶, Sìchuān Biān Chá) і галоўны прадстаўнік катэгорыі «Паўднёвы Шлях Бянь Ча» (南路边茶, Nánlù Biān Chá). На працягу больш за тысячу гадоў гэты чай быў галоўным таварам на легендарным Чайна-Конным Шляху, які звязваў правінцыю Сычуань з Тыбетам.
— 128

Канхэ Ча

Канхэ Ча (康禾茶, Kānghé chá) — гістарычны зялёны чай з пасёлка Канхэ (康禾镇) павета Дунъюань (东源县), горада Хэюань (河源市), правінцыя Гуандун — адзіны ў Гуандуне чай, пацьверджана пастаўляны двару пры чатырох імператарах запар: Кансі, Юнчжэн, Цяньлун і Цзяцын (康熙—雍正—乾隆—嘉庆, 1661–1820).
— 129

kāngnǎixīn

Гваздзік — адна з самых пазнавальных сухіх кветак на прылаўках «чайных» аддзелаў, але ў каноне кітайскага 花茶 яе няма: у нашым даследчым рэестры дзесяці тыпаў 花茶康乃馨 не фігуруе ніводным радком.
— 130

kǔdīng chá

Кудзін (苦丁茶, kǔdīng chá) — горкі настой з лісця вечназялёных раслін, які ў Кітаі заварваюць і п’юць паводле ўзору гарбаты, але гарбатай у батанічным сэнсе ён не з’яўляецца.
— 131

Kùnlù shān

Сярод імянных гор пуэру Кунь Лу Шань займае асаблівае месца: гэта не плантацыя і не чысты дзікарос, а bàn zāipéi 半栽培 — напаўакультураны гай старых дрэў, чыё лісце стагоддзямі ішло да двара.
— 132

liánzǐ xīn

Асяродак насення лотаса — гэта малюсенькі зялёны зародак, схаваны ўнутры насення лотаса арэханоснага (Nelumbo nucifera); яго здабываюць уручную, сушаць і заварваюць як выразна горкі настой.
— 133

máofēng

Слова 毛峰 (máofēng) сустракаецца ў назвах чаёў, якія належаць да розных класаў і даюць настоі рознага колеру.
— 134

Маосе Ча

Маосе Ча — адзін з чатырох вялікіх гатункаў павета Аньсі (安溪, Ānxī), побач з Те Гуаньінь (铁观音), Бэнь Шань (本山) і Хуан Дань (黄旦). Гэты чай належыць да катэгорыі «сэчжун» (色种, sèzhǒng) — «каляровых гатункаў» — і з’яўляецца галоўным экспартным улунам Аньсі: на долю Маосе і іншых сэчжунаў прыходзіцца звыш 70 % аб’ёму…
— 135

Мату Люй Ча

Мату Люй Ча (马图绿茶, Mǎtú lǜchá) — «Зялёны чай [вёскі] Мату» — высакагорны абсмажаны зялёны чай з вёскі Мату (马图村, Mǎtú Cūn) пасёлка Лунган (龙岗镇, Lónggǎng Zhèn) павета Фэншунь (丰顺县, Fēngshùn Xiàn), горад Мэйчжоу (梅州市, Méizhōu Shì), правінцыя Гуандун.
— 136

mídiéxiāng

Размарын — сухое рэзка-араматычнае сыравіна, якое часта аказваецца на чайных паліцах і ў «кветкавых» каталогах, але па кітайскай класіфікацыі чаем не з'яўляецца і ў канон 花茶 huā chá не ўваходзіць.
— 137

Му Дань Ван

Му Дань Ван — народнае і камерцыйнае абазначэнне найвышэйшага гатунку белага чаю Бай Му Дань (白牡丹, Bái Mǔdān), якое займае прамежкавае становішча паміж Бай Хао Інь Чжэнь (白毫银针) і стандартным Бай Му Дань.
— 138

Nánnuòshān

Наньношань (nán nuò shān, 南糯山) — адзін з гістарычных чайных масіваў павета Мэнхай (勐海) у Сішуанбаньна, вядомы сваімі старымі садамі, мяккім кветкава-мядовым профілем і легендарным «царом чайных дрэў
— 139

Púkēng chá

Пукэн Ча (Púkēng chá, 蒲坑茶; у англамоўных публікацыях — Pukeng tea) — цёмны чай раёна Цынсінь (清新区) гарадской акругі Цын’юань (清远市) правінцыі Гуандун.
— 140

Qījìng chá

Цыцзін Ча (Qījìng chá, 七境茶) — смажаны зялёны чай павета Лаюань (罗源县) гарадской акругі Фучжоу, правінцыя Фуцзянь; апісальна — «чай сямі цзінаў».
— 141

Qūxī lǜchá

Цюйсі Люйча (Qūxī lǜchá, 曲溪绿茶) — зялёны чай Чан’ян-Туцзяскага аўтаномнага павета (长阳土家族自治县) гарадской акругі Ічан, правінцыя Хубэй.
— 142

shílǐxiāng

Шы Лі Сян (shílǐxiāng, 十里香) — рэдкі зялёны чай з ваколіц Куньміна, сталіцы правінцыі Юньнань, чыё імя літаральна азначае «водар на дзесяць lǐ».
— 143

Суй Інь Цзы

Суй Інь Цзы — адзін з самых незвычайных і супярэчлівых прадуктаў у свеце сучаснага пуэру. Гэтыя маленькія, цвёрдыя, адпаліраваныя да бляску цёмныя гранулы, якія знешне нагадваюць россып старажытных срэбных манет, уяўляюць сабой глыбока перапрацаваную разнавіднасць Шу Пуэра, атрыманую з Лао Ча Тоу (老茶头, Lǎo Chá Tóu) —…
— 144

Tángyá chá

Танъя Ча (Tángyá chá, 唐崖茶) — зялёны чай павета Сяньфэн (咸丰县) Эньшы-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай акругі на паўднёвым захадзе правінцыі Хубэй.
— 145

Тэ Лохань

Вытворчасць Тэ Лохань — гэта складаны працэс, які патрабуе вялікага майстэрства. Ён уключае ў сябе як традыцыйныя этапы вырабу улунскага чаю, так і асаблівасці, уласцівыя уішаньскім улунам, у прыватнасці, працяглую абсмажванне на вуголлях.
— 146

Тунцзюньмэй

Тунцзюньмэй — «бронзавыя высакародныя бровы» — трэці грэйд у славутай серыі Цзюньмэй (骏眉), створанай у 2005 годзе ў вёсцы Тунму (桐木村, Tóngmù Cūn) Нацыянальнага прыроднага запаведніка Уішань. Калі Цзінь Цзюньмэй (金骏眉, «залатыя бровы») — гэта квінтэсэнцыя выключна пупышак і ювелірнага майстэрства, а Інь Цзюньмэй (银骏眉,…
— 147

Wǔhé cháyè

Ухэ Чае (Wǔhé cháyè, 五合茶叶) — зялёны чай пасёлка Янтань (杨滩镇) гарадскога павета Гуандэ (广德市) гарадской акругі Сюаньчэн на паўднёвым усходзе правінцыі Аньхой.
— 148

Уцзы Люй Ча

Уцзы Люй Ча — адзін з найбольш вядомых зялёных чаёў правінцыі Шэньсі, які паходзіць з самага паўночнага чаяводчага раёна Кітая. Назва чаю ўзыходзіць да даоскай святой гары Уцзышань (午子山), размешчанай уздоўж старажытнага гандлёвага шляху Цзыу — Уцзы (子午——午子).
— 149

Xīngyè chá

Сін’е Ча (Xīngyè chá, 兴业茶) — чай павета Сін’е (兴业县) гарадской акругі Юйлінь на паўднёвым усходзе Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна.
— 150

Сішань Ча

Сішань Ча (西山茶, Xīshān chá) — знакаміты гуансійскі зялёны чай, народжаны на святой будыйскай гары Сішань (西山, «Заходняя гара»), дзе храмы, гаючая крыніца Жуцюань (乳泉, «Малочная крыніца») і тысячагадовыя чайныя кусты складаюць непадзельнае цэлае.
— 151

Yāntái chá

Яньтай Ча (Yāntái chá, 烟台茶) — парасонавае найменне чаю гарадской акругі Яньтай (烟台市) на Шаньдунскім паўвостраве, правінцыя Шаньдун.
— 152

yìn jí chá

印级茶 ( yìn jí chá ) — пакаленне прасаванага шэн-пуэру эпохі дзяржаўнай кампаніі 中茶 ( Zhōngchá ) 1950–70-х гадоў, якое атрымала імя па колеры блячата-лагатыпу «中» на ўпакоўцы.
— 153

Yìwǔ Máhēi

Махэй (Máhēi, 麻黑) — вёска ў чайным масіве Іу (Yìwǔ, 易武) на поўдні Сішуанбаньна, чыё імя стала сінонімам самага працяглага паслясмаку сярод іускіх пуэраў.
— 154

Yóuxī hóng

Юсі Хун (Yóuxī hóng, 尤溪红) — чырвоны чай павета Юсі (尤溪县) гарадской акругі Саньмін у цэнтры правінцыі Фуцзянь.
— 155

zhōngqī chá

中期茶 (zhōngqī chá) — побытавая рынкавая катэгорыя пуэру: чай ужо не новы, але яшчэ і не антыкварны.
— 156

Аньцзи Бай Ча

Аньцзи Бай Ча (安吉白茶, Ānjí báichá) — кітайскі зялёны чай з павета Аньцзи правінцыі Чжэцзян, які вырабляецца з лісця ўнікальнага тэмпературна-адчувальнага белага мутантнага сорту чайнага куста. Нягледзячы на слова «белы» (白, bái) у назве, гэта менавіта зялёны чай паводле тэхналогіі апрацоўкі.
— 157

Бай Цзі Гуань

Вытворчасць Бай Цзі Гуань - гэта складаны і працаёмкі працэс, які патрабуе адточанага майстэрства. Ён уключае ў сябе як традыцыйныя этапы вырабу улунскага чаю, так і асаблівасці, уласцівыя уішаньскім улунам, у прыватнасці, працяглае абсмажванне на вуголлі.
— 158

Бай Мао Хоу

Бай Мао Хоу (白毛猴, bái máo hóu) — «Белая кудлатая малпа» — гістарычная назва, якая аб’ядноўвае два прынцыпова розныя чаі з правінцыі Фуцзянь, звязаныя толькі агульным імем «белая кудлатая малпа»:
— 159

Bǎojī cháyè

Баацзі Чае (Bǎojī cháyè, 保基茶叶) — прадукт з геаграфічным указаннем гарадскога павета Паньчжоу (盘州市) гарадской акругі Люпаньшуй на захадзе правінцыі Гуйчжоу.
— 160

Chá gāo, chá duōfēn (TP), chá huángsù (TF)

Пад «чаёвымі экстрактамі» ў кітайскай чайнай культуры і ў сучаснай чайнай індустрыі разумеюць некалькі розных рэчаў: гістарычны канцэнтрат-пасту chá gāo (茶膏), а таксама вылучаныя біяхімічныя фракцыі
— 161

dà hóng gān

Гань пу ча (柑普茶, gān pǔ chá) — гэта сямейства кітайскіх кампазітных чаёў, дзе высушаная цэдра мандарына з павета Сіньхуэй служыць пасудзінай для ферментаванага пуэру.
— 162

Да Хун Пао

1. Кусты, размножаныя ад матчыных: Найбольш блізкія да арыгінала, але ўсё роўна адрозніваюцца па сваіх характарыстыках.
— 163

dà xuě shān

Дасюэшань (大雪山, Dàxuěshān — «Вялікая снежная гара») — абагульненая назва некалькіх высакагорных масіваў у кітайскай правінцыі Юньнань (云南, Yúnnán) і адначасова абазначэнне шэн-пуэраў, вырабленых са са
— 164

dài pào chá

袋泡茶 (dài pào chá) — гэта не асобны від чаю, а форма расфасоўкі: здрабнёны або цэльны чайны ліст, змешчаны ў пранікальны фільтр-пакет для аднаразовага хуткага заварвання.
— 165

Эмэй Сюэ Я

Эмэй Сюэ Я — старажытны зялёны чай са святой гары Эмэй, адной з чатырох вялікіх будыйскіх гор Кітая і аб’екта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Яго імя народжана самой прыродай: кожную вясну, калі на раўнінах Сычуані ўжо зелянеюць палі, у горных чайных садах Эмэйшань яшчэ ляжыць снег — і скрозь яго прабіваюцца…
— 166

Ēnshī xīchá

Эньшы Січа (Ēnshī xīchá, 恩施硒茶) — парасонавае імя чаю Эньшы-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай акругі (恩施土家族苗族自治州) на захадзе правінцыі Хубэй.
— 167

Fú'ān lǜchá

Фуань Люйча (Fú'ān lǜchá, 福安绿茶) — зялёны чай гарадскога павета Фуань (福安市) акругі Нінде на паўночным усходзе правінцыі Фуцзянь, ля мяжы з Чжэцзянам.
— 168

fú lái qīng

Фу Лай Цін (fú lái qīng, 浮来青) — паўночны зялёны чай з павета Цзюй (莒县) гарадской акругі Жычжао (日照), адзін з прадстаўнікоў шаньдунскай школы, якая вырасла на праекце «пераносу чаю з поўдня на…
— 169

Fúliáng chá

Фулян Ча (Fúliáng chá, 浮梁茶) — рэгіянальны чай павета Фулян (浮梁县) гарадской акругі Цзіндэчжэнь на паўночным усходзе правінцыі Цзянсі.
— 170

Гань Цзе Ча

Існуе некалькі асноўных тэхналогій вытворчасці Гань Цзе Ча:
— 171

gāncǎo piàn

Лустачкі салодкі (甘草片, gāncǎo piàn) — гэта высушаныя карані салодкі, нарэзаныя ўпоперак тонкімі пласцінамі і завараныя гарачай вадой дзеля мяккага, выразна салодкага настою.
— 172

Guāfēngzhài

Гуафэнчжай (刮风寨, Guāfēngzhài) і яго легендарны ўчастак Чаваншу (茶王树, cháwángshù, «дрэва чайнага караля») — дзве з самых цяжкадаступных і шанаваных кропак на чайнай карце Іу (易武, Yìwǔ), дзе стары
— 173

guó yǒu lín

Высока ў дзяржаўных лясах гары Іу (易武, yì wǔ) растуць дрэвы, якія даюць самы дарагі і цяжкадаступны шэн пуэр усяго раёна Сішуанбаньна.
— 174

Gùshǐ yúnwù

Гушы Юньу (Gùshǐ yúnwù, 固始云雾) — «воблакі і туманы Гушы»: імя чаю павета Гушы (固始县) гарадской акругі Сіньян на поўдні правінцыі Хэнань.
— 175

Гучжуцзы Сунь

Гучжуцзы Сунь (顾渚紫笋, Gùzhǔ Zǐ Sǔn) — адзін з найстарэйшых і найбольш гістарычна значных чаёў Кітая: імператарскі падносны чай (贡茶, gòngchá), які бесперапынна пастаўляўся да двара на працягу 876 гадоў — з 763 па 1375 год.
— 176

Hǎiqīng chá

Хайцын Ча (Hǎiqīng chá, 海青茶) — зялёны чай пасёлка Хайцын (海青镇) раёна Хуандао (黄岛区) горада Цындаа, правінцыя Шаньдун; мясцовая прэса заве яго і проста — «хайцынскі зялёны чай» (海青绿茶).
— 177

Jīn guānyīn

Сярод сучасных селекцыйных культывараў, выведзеных чайнай навукай Фуцзяні на аснове класічнай [铁观音](https://thetea.app/be/article/tie-guanyin) tiěguānyīn, асаблівае месца займаюць высокаараматычныя
— 178

Цзінь Цзюнь Мэй

Цзінь Цзюнь Мэй — вяршыня сучаснай кітайскай чырвонай гарбаты, створаная ў 2005 годзе на аснове чатырохсотгадовай традыцыі Чжэн Шань Сяо Чжун. Гэтая гарбата, вырабленая выключна з найдалікатных пупышак дзікарослых чайных дрэў запаведнай зоны Тунму, за лічаныя гады перавярнула ўяўленне аб чырвонай гарбаце ў Кітаі і…
— 179

Jiūkēng chá

Цзюкэн Ча (Jiūkēng chá, 鸠坑茶) — зялёны чай павета Чуньань (淳安县) гарадской акругі Ханчжоу, правінцыя Чжэцзян, з раёна вадасховішча Цяньдаоху (千岛湖).
— 180

Jǔnán lǜchá

Цзюйнань Люйча (Jǔnán lǜchá, 莒南绿茶) — зялёны чай павета Цзюйнань (莒南县) гарадской акругі Ліньі на поўдні правінцыі Шаньдун, паўночнага краю, дзе чай прыжыўся дзякуючы руху «南茶北引» — «паўднёвы чай…
— 181

Лао Ча Тоу

Лао Ча Тоу — адна з самых незвычайных з’яваў у свеце пуэра. Гэта не асобны сорт і не спецыяльна створаны прадукт, а натуральны пабочны вынік працэсу вільготнага скірдавання (渥堆, Wò Duī), пры якім чайнае лісце, багатае пектынамі, зліпаецца ў шчыльныя камякі, якія не паддаюцца падзелу.
— 182

Lǎobānzhāng

Калі ў пуэра ёсць свой эталон моцы, дык гэта Лао Баньчжан — вёска на гары Буланшань у павеце Мэнхай, якая дала чаю мянушку «Bānzhāng wáng (班章王)», кароль Баньчжана.
— 183

Lǎoyīng chá

Лааін Ча (Lǎoyīng chá, 老鹰茶) — «чай старога арла», настой з пупышак і маладога лісця дрэва 毛豹皮樟 (Litsea coreana var.
— 184

Лю Бао Хэй Ча

Лю Бао Ча — адзін з найбольш самабытных і гістарычна значных прадстаўнікоў катэгорыі Хэй Ча, які прайшоў шлях ад сціплага «чаю рабочых» да культавага «антыкварыяту, які можна піць». Гэты постферментаваны чай з Гуансі з паўтаратысячагадовай гісторыяй знакаміты сваімі «чатырма дасканаласцямі» — чырвоны, густы,…
— 185

luóbùmá chá

Чай лабума — гэта настой з высушанага і адмыслова апрацаванага лісця кендыру (лабумы), шматгадовай солеўстойлівай расліны Apocynum venetum з сямейства кутравых (Apocynaceae).
— 186

luòshén huā

Гібіскус — кісла-рубінавы настой з высушаных мясістых чашачак расліны Hibiscus sabdariffa (гібіскус сабдарыфа), у свеце шырока вядомага як каркадэ або разэла.
— 187

Молі Юй Дэ

Молі Юй Дэ — адзін з найбольш эстэтычна выразных прадстаўнікоў кітайскіх язмінавых чаёў. Кожная чаінка гэтага чаю ўручную сфармаваная ў фігурку, якая нагадвае матылька з раскрытымі крыламі, што ператварае працэс заварвання ў сапраўднае візуальнае відовішча.
— 188

Язмінавы чай

Вытворчасць язмінавага чаю – працаёмкі і шматступеньчаты працэс, які патрабуе майстэрства, вопыту і ўвагі да дэталяў. Асноўны працэс уключае араматызацыю чайнага лісця свежымі кветкамі язміну:
— 189

Мота Люй Ча

Мота Люй Ча (墨脱绿茶, Mòtuō lǜchá) — высакагорны арганічны зялёны чай з найбольш цяжкадаступнага павета Кітая, размешчанага ў цясніне ракі Ярлунг Цангпо (Брахмапутра) на паўднёвым усходзе Тыбета. Павет Мота — «апошні павет Кітая, які атрымаў аўтамабільную дарогу» (2013) — носіць тыбецкую назву, якая азначае «схаваны…
— 190

píngguǒ huā

Кветкі яблыні (苹果花, píngguǒ huā) — высушаныя распушчаныя і напалову распушчаныя кветкі культурнай яблыні, якія ў Кітаі заварваюць гарачай вадой і п’юць як духмяны напой.
— 191

Путо Фу Ча

Путо Фу Ча (普陀佛茶, Pǔtuó fúchá — «Будысцкі чай з гары Путо») — старажытны зялёны чай з вострава Путашань (普陀山, Pǔtuó Shān) — аднае з чатырох вялікіх будысцкіх гораў Кітая, жытла бадхісатвы Гуаньінь (观音菩萨, Guānyīn Púsà, санскр. Авалакітэшвара).
— 192

qí lái shān

Цылайшань (奇萊山, Qílái Shān) — тайваньскі высакагорны улун (高山烏龍茶, gāoshān wūlóng chá), названы па горным масіве Цылай у Цэнтральным хрыбце вострава.
— 193

qúntǐ zhǒng

У жоўтага чаю (huángchá, 黄茶) гатунак другасны.
— 194

sān bǎo zhā

«Тры скарбы» (三宝扎, sān bǎo zhā) — гуандунскі зборны раслінны прадукт у выглядзе перавязанага вузельчыка, дзе вытрыманая мандарынавая цэдра служыць адначасова абгорткай і адным з галоўных кампанентаў
— 195

shānzhā gān

Сушёны глог (山楂干, shānzhā gān) — гэта нарэзаныя кружочкамі і высушаныя плады кітайскага глогу, якія на поўначы Кітая здаўна заварваюць гарачай вадой як кіслы побытавы напой.
— 196

shèqián chá

Шэцянь (社前茶, shèqián chá) — гэта веснавая сялянская (农家) Любаа самага ранняга збору, да дня вясновага ахвярапрынашэння богу зямлі.
— 197

Шуймань Ча

Шуймань Ча — унікальны высакагорны чай трапічнага вострава Хайнань, які вырабляецца ў сэрцы горнага масіву Учжышань з дзікарослага буйналіставага гатунку, адамашненага народам лі (黎族). Гэта адзін з найстарэйшых і найбольш шанаваных хайнаньскіх чаёў: у эпоху Цын ён уваходзіў у лік паднашэнняў двару, а ў нашы дні стаў…
— 198

Сунло Ча

Сунло Ча (松萝茶, Sōngluó chá) — гістарычны зялёны чай з гары Сунлошань у павеце Сюнін правінцыі Аньхой, які займае асаблівае месца ў гісторыі сусветнага чаяводства: менавіта тут, у эпоху Мін, будыйскі манах па мянушцы «Дафан Хэшан» (大方和尚, Dàfāng Héshàng — «Манах Дафан») упершыню распрацаваў тэхналогію…
— 199

Suāngān chá

Суань Гань Ча (Suāngān chá, 酸柑茶) — «гарбата з кіслага цытруса», традыцыйны напой тайваньскіх хакка (客家, Kèjiā).
— 200

tiáowèi chá

Араматызаваныя чаі — шырокая катэгорыя, у якой гатовая базавая гарбата (улун, зялёны, чырвоны, белы, пуэр) аздабляецца знешнім водарам: натуральным, ідэнтычным натуральнаму або, радзей, штучным.
— 201

Тэ Гуаньінь

Тэ Гуаньінь — адзін з самых знакамітых і шанаваных улунаў Кітая, візітоўка павета Аньсі (安溪, Ānxī) правінцыі Фуцзянь. Гісторыя чаю налічвае больш за 300 гадоў; яго назва — «Жалезная Багіня Міласэрнасці» — адсылае да будыйскай бодхісатвы Гуаньінь і ахутаная мноствам легендаў.
— 202

Wànghǎi chá

Ванхай Ча (Wànghǎi chá, 望海茶) — горны зялёны чай павета Нінхай (宁海县) гарадской акругі Нінбо, правінцыя Чжэцзян.
— 203

Усі Хао Ча

Усі Хао Ча — сучасны зялёны чай з правінцыі Цзянсу, створаны ў выніку мэтанакіраванай навукова-селекцыйнай працы 1970-х гадоў. Яго адметная рыса — багаты белы ворс (毫, háo) на паверхні скручаных парасткаў, абумоўлены асаблівасцямі культывара Дахао (大毫), завезенага з Фуцзяні.
— 204

Тайваньскі Улун Уі

Тайваньская інтэрпрэтацыя класічных кітайскіх скальных чаёў, якая аб’ядноўвае кветкавыя ноты астраўных улунаў з мінеральнай глыбінёй традыцыйных яньча (岩茶). Гэтыя паўакісленыя чаі сярэдняй ферментацыі вырабляюцца ў павеце Наньтоў, пераважна ў раёне Мінцзянь (名間), і з’яўляюцца жывым сведчаннем шматвяковага культурнага…
— 205

Wǔyí yánchá

Уі Яньча (Wǔyí yánchá, 武夷岩茶) — «скальны чай Уішаня», найменне з геаграфічным указаннем для улуна гарадскога павета Уішань (武夷山市) акругі Наньпін на поўначы правінцыі Фуцзянь.
— 206

Xiàngwō chá

Сянво Ча (Xiàngwō chá, 象窝茶) — чай гор Цяньлушань (天露山, Tiānlù shān) павета Сіньсін (新兴县) гарадской акругі Юньфу на захадзе правінцыі Гуандун.
— 207

Се Бэй Ча

Се Бэй Ча (斜背茶, xié bèi chá — «Чай з Касога хрыбта») — рэдкая фуцзяньская зялёная гарбата з высакагорнай вёскі Себэй (斜背村, 1248 м) раёна Сіньло горада Лун’янь — адзіная зялёная гарбата з Лун’яня, удастоеная ўключэння ў «Чжунго Чацзін» (中国茶经, «Чайны канон Кітая» — аўтарытэтную сучасную энцыклапедыю).
— 208

Сінь Лінюйлу

Сінь Лінюйлу (新林玉露, xīn línyùlù) — адзін з нямногіх кітайскіх зялёных чаёў, якія вырабляюцца метадам паравой фіксацыі (蒸青, zhēngqīng), а не абсмажвання. Гэтая старажытная тэхналогія, апісаная яшчэ Лу Юем (陆羽) у «Чайным каноне» (蒸之, 捣之 — «прапарвай, таўчы»), у самім Кітаі амаль знікла, перавандраваўшы ў Японію, дзе…
— 209

Xīndòng chá

Сіньдун Ча (Xīndòng chá, 新垌茶) — зялёны чай пасёлка Сіньдун (新垌镇) гарадскога павета Гаачжоу (高州市) акругі Маамін на паўднёвым захадзе правінцыі Гуандун.
— 210

Xùpǔ yáochá

Сюйпу Яача (Xùpǔ yáochá, 溆浦瑶茶) — «чай яа» павета Сюйпу (溆浦县) гарадской акругі Хуайхуа, правінцыя Хунань, прадукт з геаграфічным указаннем з 2019 года.
— 211

Сюйуэнь Люй Ча

Сюйуэнь Люй Ча — унікальны сартавы зялёны чай з павета Сюйуэнь (徐闻县, Xúwén Xiàn), размешчанага на самай паўднёвай ускраіне мацерыковага Кітая, на паўвостраве Лэйчжоу правінцыі Гуандун. Гэта адзін з нямногіх сучасных кітайскіх зялёных чаёў, якія вырабляюцца па тэхналогіі паравання (蒸青, zhēngqīng), што збліжае яго з…
— 212

Інь Цзюнь Мэй

Інь Цзюнь Мэй — «сярэбраны» грэйд у знакамітай серыі Цзюнь Мэй (骏眉), які займае месца паміж легендарным Цзінь Цзюнь Мэй (толькі пупышкі) і больш даступным Тун Цзюнь Мэй / Чыгань (адна пупышка з двума лістамі).
— 213

Юсі Люй Ча

Юсі Люй Ча — рэгіянальны фуцзяньскі зялёны чай, які вырабляецца ў павеце Юсі (尤溪县, Yóuxī Xiàn) гарадской акругі Саньмін правінцыі Фуцзянь. Адносіцца да катэгорыі хунцын люйча (烘青绿茶, hōngqīng lǜchá) — зялёных чаёў, высушаных гарачым паветрам. Прадукт абаронены геаграфічным указаннем (地理标志集体商标) з 2010 года.
— 214

Чжу Е Цін

Чжу Е Цін — адзін з самых пазнавальных сычуаньскіх зялёных чаёў, візітная картка свяшчэннай гары Эмэйшань. Яго плоскія ізумрудныя лісты, якія нагадваюць малады парастак бамбука, і чысты, свежы смак з доўгім зваротным салодкім паслясмакам зрабілі гэты чай класікай кітайскага чайнага мастацтва.
— 215

Zhútǒng chá

Чжутун Ча (Zhútǒng chá, 竹筒茶) — «чай у бамбуку», дакладней «чай у бамбукавай трубцы».
— 216

Цзысі Бай Ча

Цзысі Бай Ча — зялёны чай, які вырабляецца з белаліставага (альбіноснага) гатунку чайнага дрэва ў павеце Цзысі правінцыі Цзянсі. Нягледзячы на слова «белы» (白, bái) у назве, гэта менавіта зялёны чай па спосабе апрацоўкі, а не белы чай (白茶) у разуменні шасцікаляровай класіфікацыі.
— 217

Āndǐng yúnwù

Аньдзін Юньу (Āndǐng yúnwù, 安顶云雾) — зялёны чай гары Аньдзіншань (安顶山) у пасёлку Лішань (里山镇) раёна Фуян (富阳区) горада Ханчжоу, правінцыя Чжэцзян.
— 218

Аньхуа Хэй Ча

Аньхуа Хэй Ча — зборная назва цэлага сямейства постферментаваных цёмных чаёў, якія вырабляюцца ў павеце Аньхуа (安化县, Ānhuà Xiàn) правінцыі Хунань. Гэта адзін з найстарэйшых і найбольш значных прадстаўнікоў катэгорыі Хэй Ча (黑茶, Hēichá) у Кітаі, якая ўключае знакамітыя «Тры вастрыні» (三尖, Sān Jiān), «Тры цэглы» (三砖,…
— 219

bái mòlì huā

Кветкі язміну (白茉莉花, bái mòlì huā) — высушаныя цэльныя кветкі і бутоны вечназялёнага кустоўя Jasminum sambac, якія ў Кітаі заліваюць гарачай вадой і п'юць як духмяны настой.
— 220

Бань Цянь Яо

Вытворчасць Бань Цянь Яо - гэта складаны працэс, які патрабуе вялікага майстэрства. Ён уключае ў сябе як традыцыйныя этапы вырабу улунскага чаю, так і асаблівасці, уласцівыя уішаньскім улунам, у прыватнасці, працяглую абсмажку на вугалях.
— 221

bù lǎng shān

Буланшань (布朗山, Bùlǎngshān) — адзін з найбольш вядомых чайных арэалаў поўдня правінцыі Юньнань, які дае шэн пуэр з магутным, «сілавым» характарам.
— 222

Тайваньскі Нефрытавы Улун

Тайваньскі Нефрытавы Улун — адзін з найбольш характэрных прадстаўнікоў сучаснай тайваньскай селекцыі, чай з выразным кветкавым водарам, створаны з культывару Цуй Юй (翠玉, Cuìyù), афіцыйна зарэгістраванага як Тайча №13 (臺茶13號, Táichá Shísān Hào).
— 223

Dàzhú báichá

Дачжу Байча (Dàzhú báichá, 大竹白茶) — чай з белалістага сорту павета Дачжу (大竹县) гарадской акругі Дачжоу на ўсходзе правінцыі Сычуань.
— 224

Dūdū cuìmíng

Дуду Цуймін (Dūdū cuìmíng, 都督翠茗) — плоскі зялёны чай з гары Дуду (都督山) на паўднёвым беразе возера Чаоху: пасёлак Ба (坝镇) гарадскога павета Чаоху, горад Хэфэй, правінцыя Аньхой.
— 225

Фу Чжуань Ча

Фу Чжуань Ча — цагляны хэй ча, славуты «Залатымі кветкамі» (金花, Jīnhuā) — калоніямі грыба Eurotium cristatum (冠突散囊菌, Guāntū Sǎnnángjūn), што фармуюць характэрны грыбна-мядовы водар і мяккую, саладкаватую тэкстуру настою.
— 226

Fúdǐng lǜchá

Фудзін Люйча (Fúdǐng lǜchá, 福鼎绿茶) — зялёны чай гарадскога павета Фудзін (福鼎市) гарадской акругі Ніндэ на паўночна-ўсходнім узбярэжжы правінцыі Фуцзянь — у краі, які завуць «паўночнай брамай»…
— 227

Гаа Шань Ча

Гаа Шань Ча (高山茶, gāo shān chá) – гэта агульная назва для гатункаў гарбаты, якія вырошчваюцца ў высокагорных раёнах. Тэрмін «Гаа Шань» (高山) у кітайскай мове літаральна азначае «высокая гара» альбо «высакагор'е».
— 228

Гэлао Юй Цуй

Гэлао Юй Цуй (仡佬玉翠, Gēlǎo yù cuì) — «Нефрытавы ізумруд народа гэлао» — плоскі зялёны чай з Даачжэнь-Гэлаоскага і Мяоскага аўтаномнага павета (道真仡佬族苗族自治县, Dàozhēn Gēlǎozú Miáozú Zìzhìxiàn), правінцыя Гуйчжоў.
— 229

Гоугунао Ча

Гоугунао Ча — адзін з каштоўных імянітых чаёў правінцыі Цзянсі, уладальнік залатога медалю Панамска-Ціхаакіянскай міжнароднай выставы 1915 года і прадукт з абаронай геаграфічнага пазначэння (GI).
— 230

guìhuā báichá

Асмантусавы белы чай — гэта белы чай, насычаны водарам кветак асмантуса духмянага.
— 231

guìhuā wūlóng

Асмантусавы улун — самы распаўсюджаны з чаёў, насычаных водарам асмантуса.
— 232

Guóshèng chá

Гошэн Ча (Guóshèng chá, 国胜茶) — горны зялёны чай воласці Гошэн (国胜乡) павета Яньбянь (盐边县) гарадской акругі Паньчжыхуа на поўдні правінцыі Сычуань, на стыку з Юньнанем.
— 233

Hánméi lǜchá

Ханьмэй Люйча (Hánméi lǜchá, 含眉绿茶) — зялёная гарбата павета Ханьшань (含山县) гарадской акругі Мааньшань на ўсходзе правінцыі Аньхуэй.
— 234

hé huān shān

Хэхуаньшань (合欢山, Héhuānshān) — тайваньскі высакагорны улун, названы па аднайменным горным масіве ў цэнтральнай частцы вострава, у сістэме Цэнтральнага хрыбта (中央山脉, Zhōngyāng shānmài).
— 235

Hēizhuān chá

Чорная цэгла з павета Аньхуа — адна з «трох цаглін» у каноне аньхуаскага цёмнага чаю, шчыльна прэсаваны хэйча, з якога ў 1939 годзе пачалася сучасная гісторыя фабрычнай цаглянай вытворчасці Хунані.
— 236

Хун Лунчжу

Хун Лунчжу — чырвоны чай, у якім форма і зьмест зьліваюцца ў адно цэлае. Кожная туга скручаная «пярліна цмока» — гэта мініяцюрны канцэнтрат юньнаньскага сонца, горнага паветра і майстэрства чайнага рамесьніка.
— 237

Hóngshān chá

Хуншань Ча (Hóngshān chá, 洪山茶) — чай гарадскога павета Іду (宜都市) акругі Ічан у правінцыі Хубэй, які ахоўваецца дзвюма сертыфікацыйнымі маркамі з геаграфічным указаннем.
— 238

Hóngyá lǜchá

Хун’я Люйча (Hóngyá lǜchá, 洪雅绿茶) — зялёны чай павета Хун’я (洪雅县) гарадской акругі Мэйшань правінцыі Сычуань, на паўднёва-заходнім краі Сычуаньскай катлавіны.
— 239

Хуайцзі Люй Ча

Хуайцзі Люй Ча — зялёны чай з паўночнага захаду правінцыі Гуандун, які расце на стыку Гуандуна, Гуансі і Хунані, у горным раёне, дзе воблачнасць і высокая вільготнасць ствараюць умовы, звычайныя хутчэй для чайных зон Юньнані, чым для субтрапічнага ўзбярэжжа.
— 240

Хуан Мэй Гуй

Хуан Мэй Гуй («Жоўтая Ружá») — малады, але ўжо прызнаны уішаньскі скальны улун, створаны на скрыжаванні сучаснай селекцыі і шматвяковых традыцый яньча. Яго візітнай карткай з’яўляецца яркі, натуральны водар ружы, які ўзнікае без якіх-небудзь кветкавых дадаткаў, дзякуючы выключна генетыцы культывару і майстэрству…
— 241

Хуан Цзінь Гуй

Хуан Цзінь Гуй — адзін з чатырох знакамітых улунаў павета Аньсі поруч з Тэ Гуаньінь (铁观音), Бэнь Шань (本山) і Мао Се (毛蟹). Сярод усіх існуючых гатункаў улунаў гэты чай вылучаецца самымі раннімі тэрмінамі збору і надзвычай высокім, «прабіваючым неба» водарам, за што ў Аньсі яго здаўна называюць «Тоу Тянь Сян» (透天香) —…
— 242

Хубэй Цзы Цзін

Хубэй Цзы Цзін — зялёны чай з цэнтральнай часткі правінцыі Хубэй, які выпускаецца пераважна для экспартнага рынку. Назва «Цзы Цзін» (紫荆, «Багранік» або цэрцыс — Cercis chinensis) адсылае да мясцовай флоры або нясе сімвалічнае значэнне.
— 243

Цзетань Люй Ча

Цзетань Люй Ча (碣滩绿茶, Jiétān lǜchá) — хунаньскі зялёны чай скручанай формы, нацыянальны прадукт геаграфічнага ўказання (国家地理标志保护产品, guójiā dìlǐ biāozhì bǎohù chǎnpǐn, сертыфікаваны ў 2011 годзе).
— 244

Цзін Шань Ча

Цзін Шань Ча (径山茶, Jìngshān Chá) — гістарычны зялёны чай з гары Цзіншань у наваколлях Ханчжоу, які мае ўнікальнае значэнне для сусветнай чайнай культуры: менавіта тут зарадзілася «Цзіншаньская чайная цырымонія» (径山茶宴, Jìngshān cháyàn), якую японскія манахі ў XIII стагоддзі прывезлі на архіпелаг, даўшы пачатак японскай…
— 245

Jǐngmài shān

Цзінмай Шань (Jǐngmài shān, 景迈山) — гара ў павеце Ланьцан акругі Пуэр, якая дала імя аднаму з самых вядомых шэн-пуэраў Юньнані: чаю з выразным архісавым водарам, мяккай даўкасцю, якая пераходзіць у с
— 246

Цзюхуа Фу Ча

Цзюхуа Фу Ча (九华佛茶, Jiǔhuá fúchá — «Будыйскі чай з гары Дзевяці кветак») — гістарычны зялёны чай са свяшчэннай гары Цзюхуашань (九华山) — адной з чатырох вялікіх будыйскіх гор Кітая, мясціны бадхісатвы Дыцзан (地藏菩萨, Dìzàng Púsà, санскр. Кшытігарбха).
— 247

Kèjiā chǎolǜ

Кэцзя Чао Люй (Kèjiā chǎolǜ, 客家炒绿) — «смажаны зялёны чай хакка».
— 248

Kǒngkēng chá

Кункэн Ча (Kǒngkēng chá, 孔坑茶) — зялёны чай павета Нінхуа (宁化县) гарадской акругі Саньмін на захадзе правінцыі Фуцзянь.
— 249

Лао Ча Ван

Лао Ча Ван („Стары Чайны Кароль“) — зборная назва для вытрыманых улунаў найвышэйшай якасці, чый узрост вылічаецца гадамі, а часам і дзесяцігоддзямі. Гэта не канкрэтны сорт, а грэйд і катэгорыя: лепшыя ўзоры Тэ Гуаньінь, Дун Дзін, Да Хун Пао, Шуй Сянь ці Жоу Гуй, якія прайшлі доўгае захоўванне з перыядычнымі…
— 250

lǎo qīng chá

老青茶 (lǎo qīng chá, «старая зялёная гарбата») — гэта не напой для кубка, а сыравінная база: грубаватая, вытрыманая цёмная сыравіна, з якой на поўдні правінцыі Хубэй прасуюць знакамітую зялёную цэглу
— 251

Лічуань Хун

Лічуань Хун — гунфу-чырвоны чай з заходняй Хубэй, які стаў адным з двух «дзяржаўных чаёў» (побач з Эньшы Юйлу) пасля знакамітага чайнага дыпламатычнага прыёму на возеры Дунху ў 2018 годзе. Унікальны феномен «халоднага памутнення», насычаны селенам тэруар і стагадовая гісторыя экспартнага чырвонага чаю робяць гэты чай…
— 252

Lìzhī wūlóng

Ли Чжи У Лун — араматызаваны улун з лічы, фруктовы чай Паўднёвага Кітая і Тайваня. Гэта сучасны прадукт XX стагоддзя: аснова — часткова акіслены улун (乌龙茶, wūlóng chá), араматызаваны пладамі і натуральным экстрактам лічы.
— 253

Lóngfēng chá

Лун Фэн ча (Lóngfēng chá 龙峰茶) — смажаны зялёны чай з павета Чжусі (Zhúxī 竹溪) на паўночным захадзе правінцыі Хубэй, які вылучаецца шчыльна скручаным лістом з выразным вастрыём і чыстым высокім вода
— 254

Лунцзі Люй Ча

Лунцзі Люй Ча (龙脊绿茶, Lóngjí lǜchá) — «Зялёны чай Хрыбта Дракона» — высакагорны зялёны чай з Луншэн-Многанацыянальнага аўтаномнага павета (龙胜各族自治县, Lóngshèng Gèzú Zìzhìxiàn) горада Гуйлінь (桂林市, Guìlín Shì), Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён.
— 255

Lóngjǐng chá

Лунцзін Ча (Lóngjǐng chá, 龙井茶) — плоскі зялёны чай правінцыі Чжэцзян, абсмажаны ў катле, і найменне, якое ахоўваецца як геаграфічнае ўказанне паводле нацыянальнага стандарту GB/T 18650-2008.
— 256

lóngshén chá

Луншэнь ча (龙神茶) і Бікоў Лунцзін (碧口龙井) — роднасныя зялёныя чаі з паўднёвага Ганьсу, з берагоў Белай Драконавай ракі (白龙江, Báilóngjiāng).
— 257

Люй Ян Чунь

Люй Ян Чунь (绿杨春, lǜ yáng chūn) — «Вясна зялёных вербаў» — зялёны чай з гарадскога павета Ічжэн (仪征市, Yízhēng Shì) у складзе горада Янчжоу (扬州市), правінцыя Цзянсу (江苏省). Назва запазычана з вядомага паэтычнага вобразу Янчжоу: «绿杨城郭是扬州» — «Горад зялёных вербаў — гэта Янчжоу» — радок, які ўзыходзіць да танскай паэзіі і…
— 258

Люйбаашы Ча

Люйбаашы Ча (绿宝石茶, lǜbǎoshí chá — «Чай Зялёны ізумруд») — інавацыйны гуйчжоускі зялёны чай, створаны ў 2003 годзе «бацькам гуйчжоускага чаеводства» Моу Іншу (牟应书, Mù Yìngshū), чайным навукоўцам, які здзейсніў канцэптуальны прарыў: ён даказаў, што з сыравіны сярэдняй далікатнасці (адна пупышка з двума-трыма лісткамі) —…
— 259

Lǜchá gàishù

Вызначэнне: Зялёны чай — гэта тып чаю, які вырабляюць з лісця расліны Camellia sinensis*, што падвяргаецца мінімальнай акісляльнай апрацоўцы.
— 260

Мабянь Люй Ча

Мабянь Люй Ча (马边绿茶, Mǎbiān lǜchá) — зялёны чай з Мабяньскага аўтаномнага павета народнасці і (彝族, Yízú) правінцыі Сычуань, які расце ў самым сэрцы Малога Ляншаню (小凉山, Xiǎo Liángshān) — горнага масіву, які з’яўляецца часткай арэала пражывання гіганцкай панды.
— 261

Méichá jiāzú

Мэйчá (眉茶) — «бровы-чай» — гэта не адзін гатунак, а цэлая шкала гандлёвых градацый доўгай смажанай зялёнай гарбаты (长炒青 cháng chǎoqīng), якая стагоддзямі была галоўным тварам кітайскага зялёнага экс
— 262

Молі Лун Чжу

Молі Лун Чжу — адзін з найбольш вытанчаных і эстэтычна выразных прадстаўнікоў кітайскіх язмінавых чаёў. Шчыльна скручаныя ўручную шарыкі-жамчужыны з высакаякаснага зялёнага чаю, прасякнутыя водарам свежых кветак Jasminum sambac праз шматразовую тэхналогію іньхуа (窨花), пры заварванні павольна раскрываюцца, падобна…
— 263

Молі Інь Хао

Вытворчасць Молі Інь Хаа — двухэтапны працэс, які аб’ядноўвае выраб чайнай асновы і шматразовую араматызацыю язмінам. Ключавая асаблівасць — шматступеньчатая юньчжы (窨制, xūnzhì, араматызацыя), якая надае чаю глыбокі і ўстойлівы язмінавы водар.
— 264

Молі Інь Чжэнь

Галоўная асаблівасць вытворчасці Молі Інь Чжэнь — гэта шматразовая араматызацыя найдалікатнейшага белага чаю свежымі кветкамі язміну, пры гэтым важна захаваць цэласнасць і знешні выгляд пупышак.
— 265

Mùzǐ āpó chá

Муцзы Апо Ча (Mùzǐ āpó chá, 木梓阿婆茶) — «бабульчын чай з Муцзы», чырвоны чай трох пасёлкаў раёна Ганнань (港南区) гарадской акругі Гуйган на паўднёвым усходзе Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна.
— 266

Наньхай Люй Ча

Наньхай Люй Ча (南海绿茶, Nánhǎi lǜchá) — «Зялёны чай Паўднёвага мора» — зялёны чай з павета Дзін’ань (定安县, Dìng'ān Xiàn) правінцыі Хайнань (海南省, Hǎinán Shěng), які вырошчваюць на вулканічных глебах (火山灰及火山石, huǒshān huī jí huǒshān shí), натуральна ўзбагачаных селенам (硒, xī): утрыманне Se у глебе ў тры разы вышэйшае за…
— 267

niúròu mǎròu

Сярод уцёсных улунаў Уішань (武夷岩茶) склалася асаблівая мова знаўцаў, у якой сорт ròuguì (肉桂) перастае быць проста сортам і ператвараецца ў карту скал: чай называюць не па кусту, а па канкрэтнай раско
— 268

Піню Люй Ча

Піню Люй Ча (平武绿茶, Píngwǔ lǜchá) — «Зялёны чай [павета] Піню» — высакагорны зялёны чай з павета Піню (平武县, Píngwǔ Xiàn) правінцыі Сычуань, размешчанага на паўночным захадзе Сычуаньскай катлавіны, ля падножжа хрыбтоў Міньшань (岷山, Mínshān).
— 269

Пуэр Шу Ча

Пуэр Шу Ча — адзін з самых незвычайных чаёў у свеце, прадукт не толькі чайнага майстэрства, але і мікрабіялагічнай інжынерыі. Калі Шэн Пуэр — гэта час, спынены ў прэсаваным лісце і адпушчаны на волю дзесяцігоддзяў, то Шу Пуэр — дзёрзкая спроба чалавека гэты час сціснуць, атрымаць за лічаныя тыдні тое, на што прыродзе…
— 270

Пуань Хун Ча

Акрамя выкапнёвай спадчыны, у павеце захоўваецца найбуйнейшая на планеце папуляцыя дзікарослых дрэў чатырохкамернай гарбаты (Camellia tetracocca) — больш за 20 000 экзэмпляраў, з якіх звыш 3000 маюць узрост больш за тысячу гадоў.
— 271

qiáomù · guànmù · yèzhǒng

У апісаннях кітайскага чаю пастаянна сустракаюцца дзве групы слоў, якія выглядаюць падобна і таму лёгка зліпаюцца ў галаве ў адну шкалу.
— 272

Qīfó gòngchá

Цыфо Гунча (Qīfó gòngchá, 七佛贡茶) — чай воласці Цыфо павета Цынчуань (青川县) гарадской акругі Гуан’юань на поўначы правінцыі Сычуань, каля мяжы з Ганьсу.
— 273

Цюэ Шэ Люй Ча

Цюэ Шэ (雀舌, Quèshé) — «Вераб’іны язычок» — адна з найстаражытных і найбольш паэтычных формаў зялёнага чаю ў кітайскай традыцыі. Гэта не назва канкрэтнага гатунку або культавару, а стандарт формы сухога ліста (茶形标准): маленькія, плоскія, злёгку выгнутыя і завостраныя на канцы чаінкі, шырынёй 4–5 мм і даўжынёй 15–20…
— 274

rénshēn piàn

Ломцікі жэньшэня (人参片, rénshēn piàn) — гэта тонка нарэзаны і высушаны корань жэньшэня сапраўднага (Panax ginseng), які ў Кітаі заліваюць гарачай вадой і п'юць як настой, а таксама дадаюць у таніза
— 275

Жычжао Люй Ча

Жычжао Люй Ча (日照绿茶, Rìzhào lǜchá) — зялёны чай з горада Жычжао правінцыі Шаньдун, адзін з самых паўночных зялёных чаёў Кітая і «новая зорка» (中国绿茶新贵, «зялёная арыстакратыя новага пакалення») у свеце кітайскага чаю.
— 276

Жушань Люй Ча

Жушань Люй Ча (乳山绿茶, Rǔshān lǜchá) — зялёны чай «крайняй поўначы» (中国极北茶, Zhōngguó jí běi chá): горад Жушань размешчаны на паўвостраве Цзяодун правінцыі Шаньдун, на 37° паўночнай шыраты — гэта адзін з самых паўночных пунктаў прамысловага чаяводства ў Кітаі і ў свеце.
— 277

Shāngnán chá

Шаннань Ча (Shāngnán chá, 商南茶) — парасонавае найменне чаю павета Шаннань (商南县) гарадской акругі Шанло, правінцыя Шэньсі.
— 278

Шэн Тай Ча

Вытворчасць Шэн Тай Ча грунтуецца на цэлым шэрагу экалагічных прынцыпаў і практык, якія ахопліваюць розныя аспекты чайнай гаспадаркі:
— 279

Шоў Гун Ча

Шоў Гун Ча (手工茶, shǒugōng chá) – гэта агульная назва для чаёў, вырабленых уручную, у адрозненне ад чаёў, вырабленых з выкарыстаннем механізаванага абсталявання. Гэты тэрмін падкрэслівае традыцыйныя метады вытворчасці чаю, якія перадаваліся з пакалення ў пакаленне і цэняцца за іх майстэрства, увагу да дэталяў і…
— 280

Шуй Цзінь Гуй

Вытворчасць Шуй Цзінь Гуй — гэта складаны працэс, які патрабуе вялікага майстэрства. Ён уключае ў сябе як традыцыйныя этапы вырабу улунскага чаю, так і асаблівасці, уласцівыя уішаньскім улунам, у прыватнасці, працяглую абсмажванне на вуголлях.
— 281

Shuǐxiān bái

Shuǐxiān bái 水仙白 — гэта белы чай павета Цзяньян на поўначы Фуцзяні, выраблены не са звычайных для катэгорыі дробналіставых кустоў, а з буйналіставога сорту shuǐxiān 水仙.
— 282

Sīnán yànchá

Сынань Яньча (Sīnán yànchá, 思南晏茶) — парасонавае імя чаю павета Сынань (思南县) гарадской акругі Тунжэнь на паўночным усходзе правінцыі Гуйчжоу, у гарах Улін на рацэ Уцзян.
— 283

Sōngxī lǜchá

Сунсі Люйча (Sōngxī lǜchá, 松溪绿茶) — зялёны чай павета Сунсі (松溪县) гарадской акругі Наньпін на поўначы правінцыі Фуцзянь, ля паўднёвага падножжа гор Уішань і ў вярхоўях ракі Міньцзян.
— 284

Таолінь Люй Ча

Таолінь Люй Ча — рэгіянальны зялёны чай з пасёлка Таолінь (桃林镇, Táolín Zhèn) горада Ліньсян (临湘市, Línxiāng Shì), які ўваходзіць у гарадскую акругу Юэян (岳阳, Yuèyáng) на паўночным усходзе правінцыі Хунань (湖南).
— 285

Wénjūn lǜchá

Зялёны чай з сычуаньскага горада Цюнлай, скручаны ліст з багатым бялёсым ворсам і паэтычная гістарычная назва ў гонар Чжо Вэньцзюнь — такім з'яўляецца Wénjūn lǜchá, адзін з вядомых «іменных» чаёў за
— 286

Wǔpíng lǜchá

Упін Люйча (Wǔpíng lǜchá, 武平绿茶) — зялёны чай павета Упін (武平县) гарадской акругі Лун’янь на захадзе правінцыі Фуцзянь, ля стыку з Цзянсі і Гуандунам.
— 287

Wùyuán lǜchá

Уюань Люйча (Wùyuán lǜchá, 婺源绿茶) — зялёны чай павета Уюань (婺源县) гарадской акругі Шанжао на паўночным усходзе правінцыі Цзянсі.
— 288

wǔzǐ xiānháo

Уцзы Сяньхао — зялёны чай правінцыі Шэньсі, родам з павета Сісян (西乡) у акрузе Ханьчжун (汉中), пазнавальны па плоска-выгнутай «архідэйнай» форме ліста, багатаму ворсу і каштанаваму водару.
— 289

Xiàogǎn hóng

Сяогань Хун (Xiàogǎn hóng, 孝感红) — чырвоны чай гарадской акругі Сяогань (孝感市) на паўночным усходзе правінцыі Хубэй.
— 290

Сіньян Хун

Сіньян Хун — самы «паўночны» чырвоны чай Кітая, народжаны ў 2010 годзе на радзіме легендарнага зялёнага чаю Сіньян Маоцзянь (信阳毛尖, Xìnyáng Máojiān). Гэта прадукт рэвалюцыйнага пераасэнсавання дзвюхтысячагадовай зялёнай традыцыі: той жа тэруар, тыя ж дробналістыя кусты, але зусім іншая тэхналогія — поўнае акісленне,…
— 291

Сюэ Я Люй Ча

Сюэ Я Люй Ча (雪芽绿茶, xuě yá lǜchá) — абагульняючая назва зялёных чаёў, вырабленых з самых ранніх, далікатных пупышак (тыпсаў), густа пакрытых серабрыста-белым пушком, які нагадвае іней ці снег. Назва «Снежная пупышка» (雪芽) мае двайны сэнс: літаральны — пупышкі збіраюцца ранняй вясной, калі ў горных чайных садах яшчэ…
— 292

Яань Хэй Ча

Яань Хэй Ча, больш вядомы пад назвай Яань Цзан Ча (雅安藏茶, Yǎ'ān Zàngchá) — «Яаньскі тыбецкі чай», — адзін з найстаражытнейшых і найважнейшых «памежных чаёў» (边茶, biānchá) Кітая. На працягу больш за 1300 гадоў ён з’яўляўся жыццёвай неабходнасцю для народаў Тыбецкага нагор’я і галоўным таварам легендарнага Чайна-коннага…
— 293

Яньтай Люй Ча

Яньтай Люй Ча — зялёны чай з горада Яньтай (烟台市, Yāntái Shì) правінцыі Шаньдун, самы высокашыротны зялёны чай Кітая. Прадукт абаронены геаграфічным указаннем з 2016 года (国家地理标志产品保护). Візітная картка Яньтай Люй Ча — трыяда «чарнільная зеляніна, водар смажанага боба, бурштынавы настой» (墨玉绿、焙豆香、琥珀汤, mòyù lǜ, bèidòu…
— 294

Yáolǐ nènruǐ

Яолі Нэньжуй (Yáolǐ nènruǐ, 瑶里嫩蕊) — зялёны чай пасёлка Яолі павета Фулян (浮梁县) гарадской акругі Цзіндэчжэнь на паўночным усходзе правінцыі Цзянсі.
— 295

Е Шэн Ча

Тэхналогія вытворчасці Е Шэн Ча залежыць ад канкрэтнага віду гарбаты (Шэн Пуэр, Шу Пуэр, чырвоная, белая і г.д.). Агульныя прынцыпы:
— 296

Ібінь Цзаа Ча

Ібінь Цзаа Ча (宜宾早茶, Yíbīn zǎochá) — «Раньні чай Ібіня» — зялёны чай з горада Ібінь на поўдні правінцыі Сычуань, размешчанага ля зліцця трох вялікіх рэк — Цзіньшацзян (金沙江, Jīnshājiāng, верхняе цячэнне Янцзы), Міньцзян (岷江, Mínjiāng) і ўласна Янцзы (长江, Chángjiāng).
— 297

Yíméng lǜchá

Імэн Люйча (Yíméng lǜchá, 沂蒙绿茶) — зялёны чай гарадской акругі Ліньі (临沂市) на поўдні правінцыі Шаньдун.
— 298

Імэн Юй Я

Імэн Юй Я (沂蒙玉芽, Yíméng yù yá) — «Нефрытавая пупышка [гор] Імэн» — плоскі зялёны чай з павета Цзюйнань (莒南县, Jǔnán Xiàn) горада Ліньі (临沂市, Línyí Shì) правінцыі Шаньдун (山东省), прадстаўнік «другой хвалі» шаньдунскага руху «Паўднёвы чай — на Поўнач» (南茶北引, Nánchá Běiyǐn).
— 299

Індэ Люй Ча

Індэ Люй Ча (英德绿茶, Yīngdé lǜchá) — найбуйнейшы зялёны чай правінцыі Гуандун, які вырабляецца ў гарадской акрузе Індэ на поўначы правінцыі. Хаця Індэ найбольш вядомы як радзіма знакамітага чырвонага чаю Індэ Хунча (英德红茶), яго зялёны «сабрат» — не менш прыкметны: выраблены з буйналіставога юньнаньскага культывару, ён…
— 300

Yíshuǐ lǜchá

Ішуй Люйча (Yíshuǐ lǜchá, 沂水绿茶) — зялёны чай павета Ішуй (沂水县) гарадской акругі Ліньі на поўдні правінцыі Шаньдун, каля паўночнага краю кітайскага чаяводства.
— 301

Yíxīng zǐshā

Гліняныя чайнікі з Ісіна (Yíxīng 宜兴) — ледзь ці не самы вядомы прадмет кітайскай чайнай культуры: порыстая, «дыхальная» кераміка колеру запечанай зямлі, якую знаўцы лічаць неаддзельнай часткай самог
— 302

Юэ Гуан Бай

Юэ Гуан Бай («Белы месячны свет») — юньнаньскі чай, які часцей за ўсё адносяць да белых па тэхналогіі (завільванне + сушка) і па мяккаму профілю, але пры гэтым ён робіцца з буйналіставай сыравіны да е чжун (Camellia sinensis var. assamica).
— 303

Юньнань Люйча

Юньнань Люйча (云南绿茶, Yúnnán lǜchá), таксама вядомы пад скарочанай назвай Дзянь Люй (滇绿, Diān Lǜ), — шырокая катэгорыя зялёных чаёў, якія вырабляюцца ў правінцыі Юньнань (云南, Yúnnán) на паўднёвым захадзе Кітаю.
— 304

Чжэнмэй Ча

Чжэнмэй Ча — унікальная параная зялёная гарбата (蒸青绿茶, zhēngqīng lǜchá) з паўднёва-заходняй Юньнані, створаная на аснове буйналіставай юньнаньскай сыравіны з ужываннем тэхналогіі паравай фіксацыі (蒸青, zhēngqīng), запазычанай з традыцыі Эньшы Юйлу.
— 305

Цзыян Люй Ча

Цзыян Люй Ча (紫阳绿茶, Zǐyáng lǜchá) — найстаражытнейшы зялёны чай паўночна-заходняга Кітая, чыя гісторыя ўзыходзіць да эпохі Заходняга Чжоу (XI–VIII стст. да н. э.) — больш за тры тысячы гадоў таму.
— 306

Qī wǔ qī èr

7572 — гэта не гатунак і не мясцовасць, а màihào (唛号), завадскі рэцэпт-нумар, які стаў негалосным эталонам для ўсяго жанру шу-пуэру (熟普, shú pǔ'ěr).
— 307

Ānhuà hóngchá

Аньхуа Хунча (Ānhuà hóngchá, 安化红茶) — чырвоны чай павета Аньхуа (安化县) гарадской акругі Іян у правінцыі Хунань.
— 308

Bǎiquán lǜchá

Байцюань Люйча (Bǎiquán lǜchá, 柏泉绿茶) — плоскі смажаны зялёны чай вулічнага камітэта Байцюань (柏泉街道) раёна Дунсіху (东西湖区) на паўночным захадзе Уханя, правінцыя Хубэй.
— 309

Bǎisè hóngchá

Байсэ Хунча (Bǎisè hóngchá, 百色红茶) — чырвоны чай гарадской акругі Байсэ (百色市) на захадзе Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна, каля мяжы з Юньнанем і В’етнамам.
— 310

Байша Люй Ча

Байша Люй Ча — унікальны зялёны чай з вострава Хайнань, які расце ў адным з самых незвычайных тэруараў на планеце — у кратары старажытнага метэарыта. Гэты чай з'яўляецца нацыянальным прадуктам з геаграфічным указаннем (中国国家地理标志产品) і візітнай карткай чайнай культуры самай паўднёвай правінцыі Кітая.
— 311

Bǎokāng lǜchá

Баакан Люйча (Bǎokāng lǜchá, 保康绿茶) — зялёны чай павета Баакан (保康县) гарадской акругі Сян’ян на паўночным захадзе правінцыі Хубэй.
— 312

Біло Хун Ча

Біло Хун Ча — чырвоны чай, выраблены з той жа сыравіны і ў тым жа рэгіёне, што і знакаміты зялёны чай Дунцін Білуочунь (洞庭碧螺春, Dòngtíng Bìluóchūn), але апрацаваны па тэхналогіі поўнага акіслення.
— 313

Боло Хун Ча

Боло Хун Ча — чырвоны чай, які вырабляюць у павеце Боло правінцыі Гуандун, на стыку славутых горных масіваў Лофушань і Сянтоушань. Гэта чырвоная іпастась вядомага «Байтан Шань Ча» (柏塘山茶) — аднаго з нямногіх драбналіставых горных чаёў паўднёвага Кітая, чыя гісторыя прасочваецца больш чым на 1 700 год.
— 314

Chángqīng chá

Чанцын Ча (Chángqīng chá, 长清茶) — зялёны чай раёна Чанцын (长清区) горада Цзінань у правінцыі Шаньдун, каля заходняга падножжа Тайшаня.
— 315

Чаюй Хун Ча

Чаюй Хун Ча — чырвоны чай з «Даху свету»: адзін з самых высакагорных чырвоных чаёў планеты, народжаны ў павеце Чаюй (察隅县, Cháyù Xiàn) Тыбецкага аўтаномнага раёна. Гэты чай — жывое сведчанне таго, што Тыбет, які тысячагоддзямі ўвозіў чай звонку, навучыўся вырабляць уласны, прычым выдатнай якасці.
— 316

Dàozhēn lǜchá

Даачжэнь Люйча (Dàozhēn lǜchá, 道真绿茶) — зялёны чай Даачжэнь-Гэлао-Мяоскага аўтаномнага павета (道真仡佬族苗族自治县) гарадской акругі Цзуньі на поўначы правінцыі Гуйчжоу.
— 317

Dàwù huángchá

Дау Хуанча (Dàwù huángchá, 大悟黄茶) — жоўты чай павета Дау (大悟县) гарадской акругі Сяогань на паўночным усходзе правінцыі Хубэй, ля паўднёвага падножжа Дабешаня.
— 318

Dàzú sōngmíng

Дацзу Сунмін (Dàzú sōngmíng, 大足松茗) — чайная марка раёна Дацзу (大足区) горада цэнтральнага падпарадкавання Чунцын, якую раён хоча ператварыць у агульны рэгіянальны брэнд з геаграфічным знакам.
— 319

Дэнцунь Люй Ча

Дэнцунь Люй Ча (邓村绿茶, Dèngcūn lǜchá) — высакагорны зялёны чай з воласці Дэнцунь (邓村乡) раёна Ілін (夷陵区) горада Ічан (宜昌市), правінцыя Хубэй — зямлі, якую Лу Юй (陆羽), «Чайны святы» (茶圣), назваў лепшай у сваім «Чайным каноне»: «З [чаёў] горнага поўдня — [чай] Сячжоу найвышэйшы» (山南，以峡州上).
— 320

Эмэй Хуан Я

У эпоху Сун (宋, Sòng, 960–1279) чаяводства на Эмэйшань дасягнула значнага размаху: манастыры і даоскія прытулкі разбівалі чайныя сады на схілах ад 800 да 2000 м. Паэт Лу Ю (陆游, Lù Yóu) у «Вершах аб варцы чаю» (《煮茶诗》) захапляўся: «Снежныя пупышкі здабыты каля Эмэй — не саступаюць чырвоным пакетам з Гучжу»…
— 321

Эмэй Мао Фэн

Эмэй Мао Фэн — зялёны чай з чайнага рэгіёну Мэншань у правінцыі Сычуань, які атрымаў сусветнае прызнанне на 24-й Міжнароднай выставе харчовых прадуктаў у 1985 годзе. Яго адметная рыса — аўтарская тэхналёгія «тры абсмажванні, тры скручванні, чатыры прасушкі» (三炒三揉四烘), якая спалучае перавагі абсмажаных і прасушаных…
— 322

Ēnshī fùxīchá

Эньшы Фусіча (Ēnshī fùxīchá, 恩施富硒茶) — «багаты селенам чай Эньшы», найменне, якое ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам у Эньшы-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай акрузе правінцыі Хубэй.
— 323

Fènghuà qūháo

Фэнхуа Цюйхао (Fènghuà qūháo, 奉化曲毫) — зялёны чай раёна Фэнхуа (奉化区) горада Нінбо на ўзбярэжжы ўсходняга Чжэцзяна.
— 324

Фудин Бай Ча

Фудин Бай Ча — зборная назва белых чаёў з горада Фудин у правінцыі Фуцзянь. Для многіх аматараў менавіта Фудин служыць «кропкай адліку» смаку белага чаю: чыстая салодкасць, кветкава-травяная празрыстасць у маладым узросце і высакародная мядова-фруктовая глыбіня пры вытрымцы.
— 325

Fúlíng báichá

Фулін Байча (Fúlíng báichá, 涪陵白茶) — чай раёна Фулін (涪陵区) горада Чунцын з пупышак і лісця, якія ў гарах бялеюць «як нефрыт».
— 326

Фуяо Сяньчжы

Фуяо Сяньчжы (浮瑶仙芝, Fúyáo xiānzhī)
— 327

Гун’і Хуача

Галоўная асаблівасць вытворчасці Гунъі Хуача - гэта ручное звязванне чайных лістоў і кветак у бутоны, якія пры заварванні распускаюцца, імітуючы цвіценне.
— 328

Гу І Хэй Ча

Гу І Хэй Ча — цёмны постферментаваны чай з павета Ісянь (黟县, Yī Xiàn) правінцыі Аньхой, вядомы таксама пад гістарычнай назвай Ань Ча (安茶, Ān Chá) — «Чай з Аньхоя». Гэты чай, некалі ўслаўлены хуэйшанямі (徽商) (徽商, Huī shāng) — гандлярамі з Хуэйчжоу, — прайшоў шлях ад імператарскіх палацаў да аптэк Паўднёва-Усходняй…
— 329

Гуй Фэй Улун

Гуй Фэй Улун («Улун Імператарскай Наложніцы») — тайваньскі улун з мядовым і фруктовым водарам, які фарміруецца дзякуючы ўкусам зеленакрылай цыкадкі (Jacobiasca formosana). Ён належыць да той самай сям’і «цыкадачных чаёў», што і Дунфан Мэй Жэнь, але адрозніваецца сярэдняй (а не высокай) ступенню ферментацыі і…
— 330

guìhuā hóngchá

Асмантусавая чырвоная гарбата — гэта гатовая чырвоная гарбата (红茶, hóngchá), насычаная водарам жывых кветак асмантуса духмянага па тэхналогіі 窨制 (yìnzhì).
— 331

Guìzhōu lǜchá

Высакагорнае плато Гуйчжоу доўгі час заставалася ў цені больш гучных чайных правінцый, але менавіта тут, на вільготных смуглаватых схілах, склалася адна з самых выразных школ кітайскага зялёнага чаю.
— 332

Гуйчжоў Лу Чжу

Гуйчжоў «Лу Чжу» («Каплі расы») — арганічны высакагорны зялёны чай з правінцыі Гуйчжоу, які ўяўляе сабой прыкметны выпадак «крос-рэгіянальнай» адаптацыі: культывар Фудзін Сяо Бай (福鼎小白, Fúdǐng Xiǎobái), традыцыйна асацыяваны з белымі чаямі ўзбярэжжа Фуцзянь, тут апрацаваны па тэхналогіі зялёнага чаю і вырашчаны на…
— 333

Hànzhōng hóng

Ханьчжун Хун (Hànzhōng hóng, 汉中红) — чырвоны чай гарадской акругі Ханьчжун (汉中市) на поўдні правінцыі Шэньсі.
— 334

hào jí · yìn jí

Калі калекцыянеры гавораць пра «сапраўдны» вытрыманы пуэр, яны амаль заўсёды маюць на ўвазе дзве эпохі — hào jí (号级) і yìn jí (印级).
— 335

hóng qiǎo méi

Хунцяомэй — гэта высушаныя кветкавыя галоўкі, якія ў Кітаі заварваюць і падаюць нароўні з чаем, хоць да сапраўднага чаю з лісця Camellia sinensis яны дачынення не маюць.
— 336

Хуан Гуань Інь

Хуан Гуань Інь («Жоўтая Багіня Міласэрнасці») — селекцыйны ўлунскі культывар, які аб'яднаў лепшыя якасці двух знакамітых фуцзяньскіх гатункаў: выбуховую кветкавую араматыку Хуан Цзінь Гуй (黄金桂) і насычаную шчыльнасць Це Гуаньинь (铁观音).
— 337

Huángpí lǜchá

Хуанпі Люйча (Huángpí lǜchá, 黄陂绿茶) — зялёны чай раёна Хуанпі (黄陂区) на поўначы Уханя, правінцыя Хубэй.
— 338

Хуэйдун Люй Ча

Хуэйдун Люй Ча — гэта зборная назва зялёных чаёў, вырабленых у павеце Хуэйдун (惠东县) горада Хуэйчжоу (惠州市) правінцыі Гуандун. Гэта адносна малады рэгіянальны брэнд, які фармуецца вакол канцэпцыі «Хуэйдун Ляньхуашань Ча» (惠东莲花山茶, «Чай Лотасавых Гор Хуэйдуна»), што аб’ядноўвае мясцовыя горныя зялёныя чаі з разнастайнай…
— 339

Хуйлун Люй Ча

Хуйлун Люй Ча (回龙绿茶, Huílóng lǜchá) — высакагорны зялёны чай з паўднёва-заходняй правінцыі Юньнань, які ўваходзіць у дзясятку лепшых зялёных чаёў правінцыі. Гэты чай, народжаны ў туманных гарах Дэхуна на вышыні 1500–1800 метраў, уяўляе сабой рэдкі прыклад юньнаньскай буйналіставай сыравіны, апрацаванай па традыцыйнай…
— 340

Jiàndé bāochá

Цзяньдэ Баоча (Jiàndé bāochá, 建德苞茶) — зялёны чай гарадскога павета Цзяньдэ (建德市) горада Ханчжоу, правінцыя Чжэцзян; старая назва — Яньчжоу Баоча (严州苞茶).
— 341

jiàn'ōu báichá

Цзяньоу (jiàn'ōu 建瓯) — адзін з перыферыйных, але характэрных адрасоў вытворчасці белага чаю ў паўночнай Фуцзяні (mǐn běi 闽北).
— 342

Jiāonán lǜchá

Цзяанань Люйча (Jiāonán lǜchá, 胶南绿茶) — зялёны чай былога гарадскога павета Цзяанань (胶南市) на поўдні Цындаа, правінцыя Шаньдун.
— 343

Цзетань Хэй Ча

Цзетань Хэй Ча — постферментаваная версія знакамітай гарбаты Цзетань (碣滩茶), гістарычна вядомай перш за ўсё як высакакласная зялёная гарбата правінцыі Хунань. Брэнд «碣滩茶» аб’ядноўвае сёння цэлую лінейку прадуктаў — зялёную, чырвоную, белую і цёмную гарбату, — вырабленых з сыравіны горных экалагічных плантацый павета…
— 344

Цзіньдзін Люйча

Цзіньдзін Люйча (金鼎绿茶, Jīndǐng lǜchá) — высакагорны абсмажаны зялёны чай з вострава Хайнань (海南, Hǎinán), які вырабляецца на паўднёвых схілах святой гары Учжышань (五指山, Wǔzhǐ Shān) — самай высокай вяршыні Хайнаня (1867 м).
— 345

Цзін’ань Бай Ча

Цзін’ань Бай Ча — каштоўны зялёны чай з бялёсага (альбіноснага) культывара, які расце ў павеце Цзін’ань (靖安县, Jìng'ān Xiàn) правінцыі Цзянсі. Нягледзячы на назву «белы чай» (白茶), па тэхналогіі вытворчасці Цзін’ань Бай Ча з’яўляецца неферментаваным зялёным чаем — «белізна» ў яго назве паказвае не на метад апрацоўкі, а…
— 346

Цзіньган Бі Люй

Цзіньган Бі Люй (金刚碧绿, jīngāng bì lǜ) — кітайскі высакагорны зялёны чай камбінаванага тыпа апрацоўкі (烘炒型, hōngchǎo xíng), які вырабляецца на схілах галоўнай вяршыні хрыбта Дабешань — піка Цзіньгантай — у павеце Шанчэн правінцыі Хэнань.
— 347

jīnhuá báichá

Цзіньхуа байча — зборная назва чаёў, якія вырошчваюцца ў акрузе Цзіньхуа (金华) правінцыі Чжэцзян са светлалістых («альбіносных») культывараў і апрацоўваюцца па тэхналогіі зялёнага чаю.
— 348

jīnhuā liùbǎo

Цзінь Хуа Лю Бао — асаблівы, «аўтарскі» ізвод класічнага цёмнага чаю liùbǎo (六堡) з Гуансі, у якім пры вытрымцы наўмысна развіваецца jīnhuā (金花) — «залатыя кветкі», калоніі грыба *Eurotium cristatu
— 349

Jīnshān cuìyá

Цзіньшань Цуйя (Jīnshān cuìyá, 金山翠芽) — плоскі зялёны чай гарадской акругі Чжэньцзян (镇江) правінцыі Цзянсу.
— 350

Jīnshān shíyǔ

Цзіньшань Шыюй (Jīnshān shíyǔ, 金山时雨) — «своечасовы дождж з Залатой гары», зялёны чай павета Цзісі (绩溪县) гарадской акругі Сюаньчэн на паўднёвым усходзе правінцыі Аньхой.
— 351

Jiùjiē báichá

Цзюцзе Байча (Jiùjiē báichá, 旧街白茶) — чай вулічнага камітэта Цзюцзе (旧街街道) раёна Сіньчжоу (新洲区) на ўсходняй ускраіне Уханя, правінцыя Хубэй, у паўднёвых адгор'ях Дабешаня.
— 352

Lánxī máofēng

Ланьсі Маафэн (Lánxī máofēng, 兰溪毛峰) — зялёная гарбата гарадскога павета Ланьсі (兰溪市) гарадской акругі Цзіньхуа ў цэнтры правінцыі Чжэцзян.
— 353

Lǎomǔdēng chá

Лаамудэн Ча (Lǎomǔdēng chá, 老姆登茶) — зялёны чай з юньнаньскіх буйналіставых гатункаў, вырашчаны ў каньёне ракі Нуцзян, у Нуцзян-Лісускай аўтаномнай акрузе на паўночным захадзе Юньнані.
— 354

Лаошань Люй Ча

Лаошань Люй Ча — самы паўночны з шырока культываваных зялёных чаёў Кітая, народжаны на стыку гранітных скал святой даоскай гары Лаошань і салёных брызаў Жоўтага мора. Гэты чай — жывое сведчанне поспеху маштабнага агранамічнага эксперыменту «Нань ча бэй ін» (南茶北引, Nán chá běi yǐn) — «Перасяленне паўднёвага чаю на…
— 355

Лін’юнь Люй Ча

Лін’юнь Люй Ча (凌云绿茶, Língyún lǜchá) — зялёны чай з павета Лін’юнь (凌云县, Língyún Xiàn) горада Байсэ (百色市, Bǎisè Shì), Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён (广西壮族自治区), выраблены з унікальнага культывара Лін’юнь Баймао (凌云白毫种, Língyún Báiháo Zhǒng), вядомага як Хуача № 26 (华茶26号) — аднаго з першых 21 нацыянальнага…
— 356

Lípíng quèshé

Ліпін Цюэшэ (Lípíng quèshé, 黎平雀舌) — плоскі зялёны чай павета Ліпін (黎平县) Цяньдуннань-Мяа-Дунскай аўтаномнай акругі на паўднёвым усходзе правінцыі Гуйчжоу.
— 357

Лю Ань Хэй Ча

Пад назвай «Лю Ань Хэй Ча» аб’ядноўваецца малавядомая, але гістарычна значная традыцыя цёмнага чаю з правінцыі Аньхой. У адрозненне ад услаўленага зялёнага чаю Лю Ань Гуапянь (六安瓜片), аньхойскі цёмны чай належыць да іншага смакавога і тэхналагічнага свету — свету постферментацыі, працяглай вытрымкі і гаючай рэпутацыі.
— 358

Люлун Люй Ча

Люлун Люй Ча (六龙绿茶, Liùlóng lǜchá) — «Зялёны чай Шасці Драконаў» — высокагорны зялёны чай з павета Наньдань (南丹县, Nándān Xiàn) горада Хэчы (河池市, Héchí Shì), Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён. Назва «六龙» («Шасць Драконаў») запазычана з «Кнігі Пераменаў» («І Цзін», 《易经》, Yìjīng): «时乘六龙以御天» — «У час асядлаўшы Шасць…
— 359

Лі Чжы Хун Ча

Лі Чжы Хун Ча — араматызаваны чырвоны чай з лічы, адзін з найстарэйшых фруктовых чаёў Паўднёвага Кітая. Створаны ў 1950-х гадах на аснове гуандунскага чырвонага чаю-гунфу з выкарыстаннем натуральных пладоў лічы.
— 360

Lǒngnán lǜchá

Луннань Люйча (Lǒngnán lǜchá, 陇南绿茶) — зялёны чай гарадской акругі Луннань (陇南市) на поўдні правінцыі Ганьсу.
— 361

lǜchá zàoxíng

Форма зялёнага чаю — не асобная катэгорыя, а скразная вось класіфікацыі: вынік скручвання (róu niǎn 揉捻) і фармоўкі (zuò xíng 做形), якая пранізвае ўсе рэгіянальныя традыцыі і робіць чай пазнавальным
— 362

Лушань Юнь У

Лушань Юнь У (庐山云雾, Lúshān yún wù) — адзін з найстарэйшых і найбольш славутых кітайскіх зялёных чаёў, які ўваходзіць у кананічны спіс «Дзесяці знакамітых чаёў Кітая» (中国十大名茶). Яго назва — «Воблачны туман гары Лушань» — дакладна перадае сутнасць: чай расце літаральна ў аблоках, на схілах свяшчэннай гары, ахутанай…
— 363

Máoyán méichá

Мааянь Мэйча (Máoyán méichá, 茅岩莓茶) — напой з маладых парасткаў і лісця ліяны 显齿蛇葡萄 (Ampelopsis grossedentata) сямейства вінаградавых з раёна Юндын (永定区) гарадской акругі Чжанцзяцзэ, правінцыя…
— 364

Мэйтань Цуй Я

Мэйтань Цуй Я (湄潭翠芽, Méitán cuì yá) — плоскі зялёны чай з павета Мэйтань правінцыі Гуйчжоу, адзін з найбольш паспяховых «новых» чайных брэндаў Кітая. Створаны ў 1940 годзе ў дзяржаўнай эксперыментальнай чайнай лабараторыі і першапачаткова называўся «Мэйтань Лунцзин» (湄潭龙井), гэты чай за восем дзесяцігоддзяў вырас з…
— 365

Méixiàn lǜchá

Мэйсянь Люйча (Méixiàn lǜchá, 梅县绿茶) — зялёны чай раёна Мэйсянь (梅县区) гарадской акругі Мэйчжоу на ўсходзе правінцыі Гуандун.
— 366

Méizǐ gòngchá

Мэйцзы Гунча (Méizǐ gòngchá, 梅子贡茶) — зялёны чай павета Чжусі (竹溪县) гарадской акругі Шыянь на паўночным захадзе правінцыі Хубэй.
— 367

Молі Фэн Янь

Молі Фэн Янь — мастацкі жасмінавы чай, кожная чаінка якога ўручную сфармавана ў вытанчаную выцягнутую форму, якая нагадвае вока міфічнай птушкі-фенікса. Гэты чай належыць да элітнай катэгорыі фігурных жасмінавых чаёў (工艺花茶, gōngyì huāchá), дзе візуальная прыгажосць неаддзельная ад водару і смаку.
— 368

Молі Пяо Сюэ

Молі Пяо Сюэ — візітная картка сычуаньскай школы язмінавых чаёў, чай, у якім паэзія закладзена ў самой назве: «Пархаючы снег» — беласнежныя пялёсткі язміну, што кружацца сярод цёмна-зялёных чаінкаў, быццам першы снегапад над смарагдавай гладдзю сажалкі.
— 369

Мото Хун Ча

Мото Хун Ча — чырвоны чай з павета Мото (墨脱县, Mòtuō Xiàn), размешчанага ў глыбіні Вялікага каньёна Ярлунг-Цангпо на паўднёвым усходзе Тыбецкага аўтаномнага раёна. Гэта адзін з самых маладых рэгіянальных чырвоных чаёў Кітая: прамысловае чаяводства пачалося тут толькі ў 2010-х гадах, аднак унікальны субтрапічны…
— 370

Nánjiàn lǜchá

Наньцзянь Люйча (Nánjiàn lǜchá, 南涧绿茶) — зялёны чай Наньцзянь-Іскага аўтаномнага павета (南涧彝族自治县) Далі-Байскай аўтаномнай акругі, правінцыя Юньнань.
— 371

Nàxī tèzǎochá

Насі Тэцзао Ча (Nàxī tèzǎochá, 纳溪特早茶) — «звышранні чай Насі»: зялёны чай раёна Насі (纳溪区) гарадской акругі Лучжоў на поўдні правінцыі Сычуань.
— 372

nèifēi · nèipiào · dàpiào

Прасаваны пуэр прыходзіць да пакупніка не голым.
— 373

níngméng piàn

Лустачкі сушанага лімона (柠檬片, níngméng piàn) — высушаныя папярочныя зрэзы пладоў лімона (Citrus limon), якія ў Кітаі заварваюць гарачай вадой і п'юць як кісла-араматычны настой.
— 374

Нюйуа Інь Фэн

Нюйуа Інь Фэн (女娲银峰, Nǚwā yín fēng) — «Срэбраны пік [гары] Нюйва» — зялёная гарбата з павета Пінлі (平利县, Pínglì Xiàn) горада Анькан (安康市, Ānkāng Shì), правінцыя Шэньсі (陕西省, Shǎnxī Shěng). Гарбату вырошчваюць на гары Нюйвашань (女娲山, Nǚwāshān) — святым месцы, звязаным з адной з цэнтральных постацей кітайскай міфалогіі:…
— 375

Pǔ'ān gǔshù lǜ

Зялёны чай з паўднёва-заходняга кутка Гуйчжоу, які выходзіць на рынак раней амаль за любы іншы чай у Кітаі і абапіраецца на ўнікальны генафонд старых чайных дрэў — Pǔ'ān gǔshù lǜ (普安古树绿) злучае дзве
— 376

Пубу Мао Фэн

Пубу Мао Фэн (瀑布毛峰, pùbù máo fēng) — «Варсісты пік ля Вадаспаду» — зялёная гарбата з горада Аньшунь (安顺市, Ānshùn Shì), правінцыя Гуйчжоу, якая вырошчваецца ў гарах вакол вадаспаду Хуангошу (黄果树瀑布, Huángguǒshù Pùbù) — найбуйнейшага вадаспаду Кітая і аднаго з найвялікшых вадаспадаў свету (вышыня — да 77,8 м, шырыня…
— 377

Цяньдао Юй Е

Цяньдао Юй Е — малады, але ўжо заслужаны зялёны чай з правінцыі Чжэцзян, народжаны на берагах знакамітага возера Тысячы Астравоў (千岛湖, Qiāndǎo Hú). Створаны ў 1982 годзе на аснове тэхналогій Сі Ху Лун Цзін з выкарыстаннем мясцовага культывару Цзюкэн, ён хутка заваяваў прызнанне: атрымаў імя ад легендарнага прафесара…
— 378

Цы Мэнь Хун Ча

Цы Мэнь Хун Ча — адзін з дзесяці знакамітых чаёў Кітая (中國十大名茶) і адзіны чырвоны чай у гэтай элітнай дзясятцы. Уваходзіць у «сусветную тройку высокаараматных чырвоных чаёў» (世界三大高香紅茶) поруч з індыйскім Дарджылінгам і цэйлонскай Ува.
— 379

Цы Мэнь Цзінь Чжэнь

Цы Мэнь Цзінь Чжэнь — прэміяльны разнавід знакамітага Цымэнь Хун Ча (祁门红茶, Qímén Hóngchá), вядомага на Захадзе як Кімун (Keemun). Адносіцца да групы так званых «новых тэхналогій» (创新工艺, chuàngxīn gōngyì) цымэньскага чырвонага чаю: у адрозненне ад класічнага Цымэнь Гунфу, які праходзіць складаную шматступенную сістэму…
— 380

Qīshējìng chá

Цышэцзін Ча (Qīshējìng chá, 七畲径茶) — смажаны зялёны чай пасёлка Мяньян (棉洋镇) павета Ухуа (五华县) гарадской акругі Мэйчжоу на ўсходзе правінцыі Гуандун.
— 381

sǎmiàn · gàimiàn

Прэсаваны чай — катэгорыя, дзе знешні выгляд вырабу і яго змесціва могуць адрознівацца прынцыпова.
— 382

Shíshǒu lǜchá

Шышоу Люйча (Shíshǒu lǜchá, 石首绿茶) — зялёная гарбата гарадскога павета Шышоу (石首市) гарадской акругі Цзінчжоу на поўдні правінцыі Хубэй, каля мяжы з Хунанню, паміж Янцзы і возерам Дунцінху.
— 383

Shítíng lǜchá

Шыцін Люйча (Shítíng lǜchá, 石亭绿茶) — зялёны чай гор Цзюжышань і піка Ляньхуафэн пасёлка Фэнчжоу гарадскога павета Наньань (南安市) акругі Цюаньчжоу на поўдні правінцыі Фуцзянь.
— 384

Shuāngjǐng lǜ

Скручаны пухнаты зялёны чай з павета Сюшуй на паўночным захадзе Цзянсі, чыё імя назаўсёды звязана з вёскай Шуанцзін і сунскім літаратарам Хуан Цінцзянем, які назваў яго 草茶第一 — «першым сярод лугавых ча
— 385

Сунсі Бай Ча

Сунсі Бай Ча — белыя гарбаты з павета Сунсі на поўначы Фуцзяні. У прафесійным кантэксце рэгіён часта згадваюць праз мясцовую сыравіну Цзюлун Да Бай (九龙大白): буйналіставы культывар, на аснове якога выпускаюць як рассыпныя, так і прэсаваныя белыя гарбаты з шчыльнай тэкстурай і добрым патэнцыялам вытрымкі.
— 386

Suízhōu yáchá

Суйчжоў Яча (Suízhōu yáchá, 随州芽茶) — «ныркавы чай Суйчжоў»: зялёны чай гарадской акругі Суйчжоў на поўначы правінцыі Хубэй, з адных маладых нырак, з плоскім простым лістом серабрыста-зялёнага колеру.
— 387

Тайху Цуй Чжу

Тайху Цуй Чжу — элегантны зялёны чай з Усі, які нарадзіўся на берагах возера Тайху ў канцы 1980‑х гадоў. Яго візітная картка — плоская, злёгку выгнутая чаінка, што нагадвае бамбукавы ліст: завараная ў празрыстым шкле, яна раскрываецца, устаючы вертыкальна, і ператварае кубак у мініяцюрны бамбукавы гай.
— 388

Tàishān lǜchá

Тайшань Люйча (Tàishān lǜchá, 泰山绿茶) — зялёны чай гарадской акругі Тайань (泰安市) правінцыі Шаньдун, каля гары Тайшань, адзін з самых паўночных чаёў Кітая.
— 389

Táiwān zhūchá

Тайваньскі Чжуча (Táiwān zhūchá, 臺灣珠茶) — смажаны зялёны чай катэгорыі 珠茶 (zhūchá, «жамчужны чай», на заходнім рынку — gunpowder), скручаны ў шчыльныя шарыкі, які рабілі на Тайвані на экспарт з…
— 390

Тацюань Юнь У

Тацюань Юнь У — гістарычны зялёны чай з паўднёвай часткі правінцыі Аньхой, вядомы таксама пад назвай «Гаофэн Юнь У» (高峰云雾, Gāofēng Yún Wù — «воблачны туман Высокага піка»). Яго гісторыя цягнецца ад эпохі Усходняй Цзінь, калі чай з Сюаньчэна ўжо падносіўся да двара, праз росквіт пры Цын да амаль поўнага забыцця ў гады…
— 391

Tiānshān hóng

Цяньшань Хун (Tiānshān hóng, 天山红) — чырвоны чай гор Цяньшань раёна Цзяачэн (蕉城区) гарадской акругі Ніндо, правінцыя Фуцзянь.
— 392

Тунбай Юй Е

Тунбай Юй Е — візытовая картка чайнага павета Тунбай у правінцыі Хэнань, плоскі (扁形) зялёны чай, тэхналагічна і эстэтычна роднасны Сі Ху Лун Цзіну. Назва перакладаецца як «Яшмавы ліст Тунбая», і гэта не перабольшанне: гладкі, плоскі, ізумрудна-алейны ліст, абрыкосава-зялёны празрысты настой, доўгі стойкі водар і…
— 393

Wénxiàn lǜchá

Вэньсянь Люйча (Wénxiàn lǜchá, 文县绿茶) — зялёны чай павета Вэньсянь (文县) гарадской акругі Луннань на поўдні правінцыі Ганьсу, у адзіным чайным куточку гэтай паўночна-заходняй правінцыі.
— 394

Сі Ху Лун Цзін

Сі Ху Лун Цзін (西湖龙井, Xīhú lóngjǐng) — адзін з найбольш знакамітых кітайскіх зялёных чаёў, які ўзначальвае спіс «Дзесяці знакамітых чаёў Кітая» (中国十大名茶). Гэты плоскі чай з характэрнымі «чатырма дасканаласцямі» — колерам зеляніны (色绿), водарам духмянасці (香郁), смакам мяккасці (味醇) і формай прыгажосці (形美) — увасабляе…
— 395

Xīnhuì chénpí

Знакамітая вытрыманая цэдра з павета Сіньхуэй у правінцыі Гуандун — не гарбата ў строгім сэнсе, але адзін з ключавых спадарожнікаў кітайскай гарбаты: аснова для гань-пуэра (gānpǔ chá 柑普茶) і самастой
— 396

Xiùshān cháyè

Сюшань Чае (Xiùshān cháyè, 秀山茶叶) — «сюшаньскі чай», скручаны зялёны чай Сюшань-Туцзя-Мяоскага аўтаномнага павета (秀山土家族苗族自治县) на паўднёвым усходзе Чунцына, у гарах Уліншань (武陵山).
— 397

Інь Сы Люй Ча

Інь Сы Люй Ча — «зялёны чай срэбных нітак» — уяўляе сабой не строга геаграфічна прывязаны гатунак, а хутчэй тып высокаякаснага зялёнага чаю, які вызначаецца перш за ўсё формай сыравіны і візуальным характарам гатовага прадукту: тонкія, выцягнутыя чайныя іголкі, пакрытыя серабрыстым ворсам, што нагадваюць шаўковыя…
— 398

Юнтай Люй Ча

Юнтай Люй Ча — рэгіянальны зялёны чай з павета Юнтай правінцыі Фуцзянь, удастоены статусу прадукту з абароненым геаграфічным указаннем (国家农产品地理标志). Яго эталонныя якасці коратка апісваюцца як «высокі водар, чысты смак, празрысты настой, сакавіты колер» (香高、味醇、汤清、色润).
— 399

Юэсі Цуй Лань

Юэсі Цуй Лань (岳西翠兰, Yuèxī cuì lán — «Смарагдавая архідэя з Юэсі») — аньхойскі зялёны чай з рэкордна высокім змяшчэннем амінакіслот (≥6,3%) і рэкордна нізкім змяшчэннем поліфенолаў (≤19,5%) — суадносіны, якія забяспечваюць выключную салодкасць і мяккасць, амаль не маючую аналагаў сярод кітайскіх зялёных чаёў.
— 400

yún wù lǜ chá

Юньу Люйча (云雾绿茶, yúnwù lǜchá) — зборная назва зялёных чаёў, якія вырошчваюць у высакагор’ях Кітая, дзе вяршыні і схілы большую частку года ўкрыты воблакамі і туманам.
— 401

Юнькэн Люй Ча

Юнькэн Люй Ча — адзіны ў свеце зялёны чай, які вырошчваюць у метэарытным кратары. Плантацыі знаходзяцца ўнутры і вакол Байша-кратара на востраве Хайнань — адзінага навукова пацверджанага метэарытнага кратара ў Кітаі, які ўзнік каля 700 тысяч гадоў таму.
— 402

Юньлун Люй Ча

Юньлун Люй Ча — высакагорны зялёны чай з павета Юньлун Далі-Байскага аўтаномнага раёна правінцыі Юньнань. Вырабляецца з лісця юньнаньскага буйналістовага чайнага куста (Camellia sinensis var. assamica) на вышынях 1800–2600 м — адных з самых высокіх чайных плантацый Кітая.
— 403

Yúnnán yánchá

Юньнань Яньча (Yúnnán yánchá, 云南岩茶) — «юньнаньская скальная гарбата»: назва, пад якой у 2024 годзе прапанавалі зарэгістраваць геаграфічнае ўказанне для гарбаты воласці Баньдун (邦东乡) раёна Ліньсян…
— 404

Юньу Гун Ча

Юньу Гун Ча (云雾贡茶, yúnwù gòngchá) — адзін з найстарэйшых гістарычных чаёў правінцыі Гуйчжоу, адзіны ў правінцыі чай з дакументальна пацверджаным статусам прыдворнага паднашэння, захаваным у каменнай стэле.
— 405

Чжэнчжай Ча

Чжэнчжай Ча (郑宅茶, Zhèngzhái chá) — адзін з найстаражытнейшых фуцзяньскіх чаёў, чыя гісторыя прасочваецца з эпохі Суй (隋朝, Suí Cháo) і Тан (唐朝, Táng Cháo).
— 406

Чжуцзы Ма Цзянь

Mǎ Jiàn Chá — малады, але амбітны зялёны чай з пасёлка Мацзянь (马剑镇) у павеце Чжуцзы (诸暨市), правінцыя Чжэцзян. Створаны ў 1990-х гадах мясцовымі чайнымі майстрамі, ён хутка заваяваў рэпутацыю чаю са стылем — прамыя, нібы лязо мяча, пупышкі, каштанавы водар і дзівоснае відовішча «падводнага лесу» (海底森林), калі…
— 407

Zhūtáng cháyè

Чжутан Чае (Zhūtáng cháyè, 朱堂茶叶) — «чай Чжутана»: імя, якое павет Лошань (罗山县) гарадской акругі Сіньян, правінцыя Хэнань, рыхтуе да рэгістрацыі як геаграфічны сертыфікацыйны знак для чаю воласці…
— 408

Чжусі Маоцзянь

Чжусі Маоцзянь (竹溪毛尖, Zhúxī máojiān) — высокагорны арганічны зялёны чай з павета Чжусі (竹溪县, Zhúxī Xiàn), правінцыя Хубэй (湖北省, Húběi Shěng), размешчанага ў самым сэрцы Цыньба-шаньцюй (秦巴山区) — горнага рэгіёна на стыку хрыбтоў Цыньлін і Дабашань, дзе сходзяцца межы трох правінцый: Хубэй, Шэньсі і горада Чунцын.
— 409

Цзыцзинь Хун Ча

Цзыцзинь Хун Ча — чырвоны чай з павета Цзыцзинь (紫金縣) гарадской акругі Хэюань (河源市), правінцыя Гуандун (廣東省). Цзыцзинь — адзін з «сотні наймацнейшых чайных паветаў Кітая» (中國茶業百強縣), з амаль сямісотгадовай гісторыяй чаяводства.
— 410

Цзыян Хэй Ча

Цзыян Хэй Ча — цёмны чай з павета Цзыян на поўдні правінцыі Шэньсі, які вырас на старажытных сэленавых глебах хрыбта Цыньба. Спалучэнне ўнікальнага фу-чжуаньскага працэсу «развіцця залатых кветак» з прыродным высокім утрыманнем селену ў сыравіне робіць гэты чай сапраўдным «залатым скарбам гор Цыньба» (秦巴山区的金花瑰宝).
— 411

Zǐyún chūnchá

Цзыюнь Чуньча (Zǐyún chūnchá, 紫云春茶) — «вясновы чай Цзыюня», зялёны чай Цзыюнь-Мяо-Буіскага аўтаномнага павета (紫云苗族布依族自治县) гарадской акругі Аньшунь у правінцыі Гуйчжоу.
— 412

Цзуньі Хун Ча

Цзуньі Хун Ча — сучасны гунфу-чырвоны чай з правінцыі Гуйчжоу, адноўлены на аснове гістарычнага «Мэй Хун» (湄红) 1940-х гадоў, які стаў адным з чатырох флагманскіх брэндаў правінцыі ў межах праграмы «Тры зялёныя — адзін чырвоны» (三绿一红, Sān Lǜ Yī Hóng).
— 413

7542 qīng bǐng

7542 — самы вядомы 唛号 (màihào, рэцэптурны код) прасаванага шэн-пуэру, які выпускаецца Мэнхайскай чайнай фабрыкай (勐海茶厂, цяпер марка 大益 Dàyì).
— 414

7581

7581 — гэта легендарны shú zhuān (熟砖), прасаваная цэгла чорнага пуэру вытворчасці карпарацыі Чжунча (中茶) на Куньмінскім чайным заводзе, які ўвайшоў у гісторыю як адзін з першых стандартызаваных рэцэ
— 415

Ай Цзяо Улун

Ай Цзяо Улун — адзін з найстаражытных гатункаў улунавага чаю кітайскай правінцыі Фуцзянь, чыё імя «карлік» адлюстроўвае кампактную прыроду чайнага куста. Вырошчваны на радзіме сярод скалістых гор Уішань і ў гістарычных садах павета Цзяньоу, гэты чай займае ўнікальнае месца ў сусветнай чайнай культуры: менавіта яго…
— 416

Алішань Улун

Алішань Улун — адзін з найбольш вядомых і папулярных высакагорных тайваньскіх улунаў, візітоўка горнага раёна Алішань у павеце Цзяі. Прахалодны клімат, частыя туманы і значныя перапады дзённых і начных тэмператур фармуюць чай з тонкім кветкавым водарам, пяшчотнай салодкасцю і характэрным «высакагорным характарам»…
— 417

Бай Лінь Гунфу

Бай Лінь Гунфу — адзін з «Трох вялікіх гунфу Фуцзяні» (闽红三大工夫, mǐnhóng sān dà gōngfu), побач з Таньян Гунфу (坦洋工夫) і Чжэнхэ Гунфу (政和工夫). Народжаны на той самай зямлі, што і легендарны Бай Хаа Інь Чжэнь, і зроблены з таго ж культывара Фудзін Да Бай Ча, гэты чырвоны чай спалучае «белую» спадчыну Фудзіна з «чырвоным»…
— 418

Байча Лунчжу

Байча Лунчжу — белы чай, уручную скручаны ў форму шчыльных шарыкаў-«жамчужын». Гэтая форма з’яўляецца сучасным пераасэнсаваннем старажытнай традыцыі прэсаванага чаю (团茶, tuánchá), адаптаванай да далікатнай сыравіны белых чаёў.
— 419

Бай Хао Інь Чжэнь

Бай Хао Інь Чжэнь — гэта найвышэйшая ступень сярод белых чаёў Кітая, якая вырабляецца выключна з нераспусцілых вясновых пупышак, густа пакрытых серабрыста-белым ворсам. Гэты чай увасабляе прынцып мінімальнага ўмяшальніцтва: два асноўныя этапы апрацоўкі — завяльванне і сушка — захоўваюць прыродную чысціню сыравіны і…
— 420

báilán huā chá

Араматызаваны зялёны чай, насычаны густым кветкавым подыхам белай магноліі (Michelia × alba, кіт.
— 421

Байма Цзюнь Хун

* Тып: Чырвоны чай (红茶, hóngchá) — цалкам ферментаваны (акіслены) чай.
— 422

Байша Хун Ча

Прамысловае чаяводства пачалося ў канцы 1950-х гадоў: у 1958 годзе быў заснаваны Байшаскі дзяржгас, на базе якога разгарнулася планавае асваенне чайных плантацый. Першапачаткова гаспадарка арыентавалася на мясцовыя і юньнаньскія буйналіставыя гатункі і вырабляла пераважна чырвоны чай для экспарту.
— 423

Báiyún chūnháo

Байюнь Чуньхаа (Báiyún chūnháo, 白云春毫) — зялёны чай павета Луцзян (庐江县) гарадской акругі Хэфэй у правінцыі Аньхой, з гор у адгор'ях Дабешаня; у апісальным перакладзе «веснавы пух белых аблокаў».
— 424

Báizhúshān chá

Байчжушань Ча (Báizhúshān chá, 白竹山茶) — «чай гары Белага бамбука», горны зялёны чай пасёлка Фабяо (法脿镇) павета Шуанбай (双柏县) Чусюн-Ійскай аўтаномнай акругі правінцыі Юньнань.
— 425

Банан Інь Чжэнь

Банан Інь Чжэнь (巴南银针, Bānán yín zhēn) — высокаякасны ігольчаты зялёны чай з раёна Банань горада Чунцын, візітная картка чайнай культуры гэтага мегаполіса. Чай вырошчваецца на гары Байсяншань («Белы Слон», 白象山) на вышыні 800–1200 м, у воблачным поясе хрыбта Мін’юэшань (明月山), і вырабляецца па нематэрыяльнай культурнай…
— 426

Баньлань Хун Ча

Баньлань Хун Ча — араматызаваны чырвоны чай (调味茶, tiáowèi chá / 添香茶, tiānxiāng chá), у якім аснова з хайнаньскага чырвонага чаю спалучаецца з лісцем пандану (斑兰, bānlán) — трапічнай расліны з выразным саладкава-травяным водарам, празванай «усходняй ваніллю» (东方香草).
— 427

Chángshā lǜchá

Чанша Люйча (Chángshā lǜchá, 长沙绿茶) — зялёны чай гарадской акругі Чанша (长沙市) правінцыі Хунань.
— 428

cháyè xiāngxíng

香型 (xiāngxíng) — літаральна «тып водару».
— 429

Chēnzhōu fúchá

Чэньчжоу Фуча (Chēnzhōu fúchá, 郴州福茶) — «шчаслівы чай Чэньчжоу», грамадская марка гарадской акругі Чэньчжоу на поўдні правінцыі Хунань і геаграфічны сертыфікацыйны знак.
— 430

chúnliào · pīnpèi

У пуэры ёсць развілка, да якой рана ці позна прыходзіць любая размова пра якасць: перад намі блін з сыравіны аднаго месца — або складзеная сумесь.
— 431

Дафу Лун Цзін

Дафу Лун Цзін (大佛龙井, Dàfú lóng jǐng) — найбуйнейшы рэгіянальны брэнд гарбаты тыпу лунцзін за межамі знакамітай зоны Сіху, які вырабляецца ў павеце Сіньчан правінцыі Чжэцзян. Назва аб'ядноўвае два вобразы: «Дафо» (大佛, «Вялікі Буда») — адсылка да знакамітага будыйскага храма Дафосы (大佛寺) у Сіньчане, і «Лун Цзін» (龙井,…
— 432

dàidài huā chá

Араматызаваны чай, у якім зялёная чайная аснова насычаецца пахам белых кветак горкага апельсіна дайдай.
— 433

Дзін Гу Да Фан

Дзін Гу Да Фан — вышэйшы грэйд легендарнага чаю Лао Чжу Да Фан (老竹大方), прызнанага «прабацькам усіх плоскіх зялёных чаёў Кітаю» (扁形茶鼻祖). Створаны будысцкім манахам Да Фанем у эпоху Мін на хрыбтах Лаочжулін, гэты чай прадвызначыў з’яўленне славутага Лунцзіна і заставаўся імператарскім данніцкім чаем (贡茶) на працягу…
— 434

Эмэй Чжуецын

Эмэй Чжуецын (峨眉竹叶青, Éméi zhúyèqīng) — знакаміты сычуаньскі зялёны чай, які вырошчваюць на схілах святой гары Эмэйшань (峨眉山) — адной з чатырох вялікіх будысцкіх гор Кітая, аб’екце Сусветнай спадчыны ЮНЭСКА.
— 435

Fēngmù gòngchá

Фэнму Гунча (Fēngmù gòngchá, 枫木贡茶) — «даніна двару з Фэнму», горны чай вёскі Фэнмулінь (枫木林村) воласці Гутан (古塘乡) на паўночным захадзе гарадскога павета Ляньюань (涟源市) акругі Лоудзі, правінцыя…
— 436

Гун Цін Пуэр

Гун Цін Пуэр (宫廷普洱, gōngtíng pǔ'ěr) — «Палацавы пуэр» — вышэйшы грэйд рассыпнога Шу Пуэра (熟普洱散茶) у сыстэме клясыфікацыі постфэрмэнтаваных юньнаньскіх чаёў. Згодна са стандартам Мэнхайскага чайнага альянсу T/MHC 003-2020 «Мэнхай Ча Пуэрча», рассыпны шу пуэр падзяляецца на 13 грэйдаў: 宫廷 (Гун Цін), 特级…
— 437

Гуансі Сюэ Я

Гуансі Сюэ Я — сучасны аўтарскі зялёны чай з горнага раёна Байсэ ў Гуансі-Чжуанскім аўтаномным раёне, створаны на стыку дзвюх традыцый: далікатная сыравіна культывара Фудзін Да Бай Хао (福鼎大白毫), традыцыйна прызначаная для вытворчасці белых чаёў, апрацоўваецца па тэхналогіі зялёнага чаю з высокатэмпературнай фіксацыяй.
— 438

guì zhōu qū lǜ

Гуйчжоускі скручаны зялёны (贵州曲绿, Guìzhōu qū lǜ) — гэта не асобны імянны сорт, а стылёвая і рэгіянальная катэгорыя зялёнага чаю, якая аб'ядноўвае скручаныя (曲形, qūxíng) зялёныя чаі з горнай правінцыі
— 439

Гуйдзін Сюэ Я

Гуйдзін Сюэ Я (贵定雪芽, Guìdìng xuě yá) — высакагорны спіральны зялёны чай з павета Гуйдзін правінцыі Гуйчжоу, найвышэйшая катэгорыя знакамітага «Гуйдзін Юньу Гунча» (贵定云雾贡茶, «Данінны воблачны чай Гуйдзіна»).
— 440

guìhuā lóngjǐng

Асмантусавы лунцзін — гэта зялёны чай лунцзін (龙井, lóngjǐng), насычаны водарам жывых кветак асмантуса духмянага (桂花, guìhuā).
— 441

Gǔtián hóngchá

Гуцянь Хунча (Gǔtián hóngchá, 古田红茶) — чырвоны чай павета Гуцянь (古田县) гарадской акругі Ніндэ, правінцыя Фуцзянь.
— 442

Хайма Гун Ча

Тэхналогія Хайма Гун Ча адрозніваецца ад усходнекітайскіх жоўтых чаёў акцэнтам на трохразовае скручванне і працяглае «вочжуй» (渥堆, вільготнае тамленне ў кучцы), а не «мэньхуан у абгортачнай паперы», як у Мэндын Хуан Я. Поўны цыкл — больш за 30 гадзін ручной працы.
— 443

Хэшань Хун Ча

«Не было яшчэ павета Хэшань, а чай хэшаньскі ўжо быў» (未有鶴山縣，先有鶴山茶) — гэтая прыказка адлюстроўвае глыбіню чайных традыцый Хэшаня, якія сыходзяць у эпоху Сун (宋, 960–1279). Хэшань Хун Ча — чырвоны чай з горада Хэшань (鶴山市) гарадской акругі Цзянмэнь (江門市), правінцыя Гуандун (廣東省).
— 444

Хунбаошы Ча

Хунбаошы Ча (红宝石茶, Hóngbǎoshí chá), літаральна «чай Чырвоны рубін», — гуйчжоўскі чырвоны чай гранулярнай формы з павета Фэнган (凤冈县, Fèng'gāng Xiàn), горад Цзуньі (遵义市, Zūnyì Shì), правінцыя Гуйчжоу (贵州省, Guìzhōu Shěng).
— 445

Хуайцзы Хун Ча

Хуайцзы Хун Ча — зборная назва чырвоных чаёў павета Хуайцзы (怀集县, Huáijí Xiàn) правінцыі Гуандун, найбольш вядомым прадстаўніком якіх з’яўляецца Сіньган Хун Ча (新岗红茶, Xīngǎng Hóngchá) — чырвоны чай з пасёлка Цяшуй (洽水镇), які атрымаў у 2018 годзе статус прадукту з геаграфічным указаннем.
— 446

Huìzhōu yánchá

Хуэйчжоу Яньча (Huìzhōu yánchá, 惠州岩茶) — «уцёсны чай» павета Хуэйдун (惠东县) гарадской акругі Хуэйчжоу, правінцыя Гуандун: улун уішаньскага тыпу з сартоў, прывезеных з гор Уішань і высаджаных у 2011…
— 447

Jiānghuá kǔchá

Цзянхуа Куча (Jiānghuá kǔchá, 江华苦茶) — «горкі чай Цзянхуа»: старая мясцовая папуляцыя чайнага куста і аднайменны чай Цзянхуа-Яоскага аўтаномнага павета (江华瑶族自治县) гарадской акругі Юнчжоу на самым…
— 448

Jiāolǐng lǜchá

Цзяалін Люйча (Jiāolǐng lǜchá, 蕉岭绿茶) — зялёны чай павета Цзяалін (蕉岭县) гарадской акругі Мэйчжоу на паўночным усходзе правінцыі Гуандун.
— 449

Цзетань Хун Ча

Цзетань Хун Ча — чырвоны чай з сямейства знакамітых Цзетань ча (碣滩茶), якія вырабляюцца ў павеце Юаньлін (沅陵县, Yuánlíng Xiàn) правінцыі Хунань. Цзетань — перш за ўсё легендарны зялёны чай, які падаваўся да імператарскага двара пачынаючы з эпохі Тан, аднак з развіццём чайнай індустрыі рэгіёну была створана і чырвоная…
— 450

Цзіньгуа Гун Ча

Цзіньгуа Гун Ча — легендарны прадстаўнік сямейства пуэраў, які валодае ўнікальнай формай, што нагадвае гарбуз (南瓜, nánguā), і статусам самага каштоўнага гістарычнага артэфакта ў свеце кітайскага чаю. У гангатайскай (港澳台) чайнай супольнасці яго паважліва называюць «Тай Шан Хуан пуэра» (太上皇, «Вярхоўны імператар»).
— 451

Цзіньша Гун Ча

Цзіньша Гун Ча (金沙贡茶, Jīnshā gòngchá) — кітайская зялёная гарбата з больш чым двухтысячагадовай гісторыяй, якая вырошчваецца на высакагорных плантацыях павета Цзіньша правінцыі Гуйчжоу. Гэта адна з самых старажытных «падаткавых гарбат» (贡茶, gòngchá) Кітая, звязаная з эпохай кіравання ханьскага імператара У-дзі.
— 452

Цзіньтань Цюэ Шэ

Цзіньтань Цюэ Шэ (金坛雀舌, Jīntán què shé) — знакаміты зялёны чай з раёна Цзіньтань горада Чанчжоу правінцыі Цзянсу. Яго назва «Вераб’іны язычок з Цзіньтаню» дакладна апісвае форму: мініятурныя плоскія чаінкі, стройныя і завостраныя, што нагадваюць маленечкія птушыныя язычкі.
— 453

Jīnxiù hóngchá

Цзіньсю Хунча (Jīnxiù hóngchá, 金秀红茶) — чырвоны чай Цзіньсю-Яоскага аўтаномнага павета (金秀瑶族自治县) гарадской акругі Лайбінь у Гуансі-Чжуанскім аўтаномным раёне.
— 454

Цзюцюй Хун Мэй

Цзюцюй Хун Мэй — адзіны чырвоны чай сярод дваццаці васьмі знакамітых чаёў правінцыі Чжэцзян, які заслужыў паэтычную мянушку «адна пунсовая кропка ў моры зеляніны» (万绿丛中一点红). Гэты гунфу-хунча з амаль двухсотгадовай гісторыяй нарадзіўся на стыку фуцзяньскай традыцыі чырвонага чаю і ўнікальнага тэруару заходняга…
— 455

Лі Шань Улун

Лі Шань Улун — адзін з самых высакагорных і прэстыжных тайваньскіх улунаў, які вырошчваюць на «Грушавай гары» (梨山, Lí Shān) у цэнтральным горным хрыбце Тайваня на вышынях 1600–2600 м. Гэта «столь» тайваньскага чаяводства: толькі Да Ю Лін (大禹嶺, ~2600 м) размяшчаецца вышэй.
— 456

Líchuān báichá

Лічуань Байча (Líchuān báichá, 黎川白茶) — чай павета Лічуань (黎川县) гарадской акругі Фучжоў на ўсходзе правінцыі Цзянсі, каля мяжы з Фуцзянем.
— 457

Ліцзян Люй Ло

Тэхналогія вытворчасці Ліцзян Люй Ло тыповая для спіралепадобных (螺形, luóxíng) зялёных чаёў, якія належаць да класа чаацын (炒青, chǎoqīng, «абсмажаных»). Ключавая асаблівасць — ручное або машыннае скручванне ліста ў тугія спіралі, якія нагадваюць ракавіну смаўжа, што родніць гэты чай з тэхналогіяй знакамітага Бі Ло…
— 458

Лінлун Люй Ча

Лінлун Люй Ча (玲珑绿茶, Línglóng lǜchá) — зялёны чай унікальнай «кручкападобнай» формы з павета Гуйдун (桂东县, Guìdōng Xiàn) правінцыі Хунань, размешчанага ў самым сэрцы хрыбта Лосяо (罗霄山脉, Luóxiāo Shānmài) — горнага водападзелу паміж Хунанню і Цзянсі.
— 459

Língshān lǜchá

Ліншань Люйча (Língshān lǜchá, 灵山绿茶) — зялёны чай павета Ліншань (灵山县) гарадской акругі Цыньчжоу на поўдні Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна, ля заліва Бэйбу.
— 460

Лінтоу Цы Лань

У ходзе развіцця жаопінскага чаяводства з папуляцыі Цы Лань шляхам адбору была вылучана і асобная лінія — Лінтоу Даньцун (岭头单丛, Lǐngtóu Dāncóng), таксама вядомая як Бай Е Даньцун (白叶单丛, «белалісты даньцун»), якая ў 1988 годзе была зацверджана як правінцыйны сорт, а ў 2002 годзе — як нацыянальны сорт чайнага куста.
— 461

Лінюнь Бай Ча

Лінюнь Бай Ча — белы чай з павета Лінюнь (Гуансі), заснаваны на мясцовай буйналіставай сыравіне, вядомай як Лінюнь Бай Мао Ча / Лінюнь Бай Хао (凌云白毛茶/凌云白毫). Гэты куст афіцыйна прызнаны чайным культиварам (у кітайскіх рэестрах значыцца як «Хуача №26»), а мясцовы ліст цэняць за выразную экстрактыўнасць і «горны»…
— 462

Ліньчжы Чунь Люй

Ліньчжы Чунь Люй (林芝春绿, Línzhī chūn lǜ — «Вясенняя зелень Ліньчжы») — самы высакагорны арганічны зялёны чай у свеце, які вырошчваецца на вышынях 1900–2300 метраў у Тыбецкім аўтаномным раёне. Чайныя сады месцяцца ў даліне Ігун (易贡, Yìgòng) павета Бомі (波密, Bōmì) горада Ліньчжы — месцы, дзе ледавіковыя снягі Гімалаяў…
— 463

Líshān hóngchá

Лішань Хун Ча (Líshān hóngchá, 梨山紅茶; па-ангельску Lishan Black Tea) — чырвоная гарбата тайваньскага высакагорнага чайнага раёна Лішань (Líshān) у раёне Хэпін (Hépíng) горада Тайчжун (Táizhōng).
— 464

Лю Ань Гуа Пянь

Лю Ань Гуа Пянь — адзіны ў свеце зялёны чай, які вырабляецца выключна з асобных ліставых пласцінак, без пупышак і чаранкоў. Яго назва — «Гарбузовыя семачкі з Люаню» — апісвае форму ліста, якая пасля апрацоўкі нагадвае семачку.
— 465

Лунцзі Хун Ча

Лунцзі Хун Ча — чырвоны чай з горнага раёна Лунцзі (龙脊, «Хрыбет Дракона») у павеце Луншэн, Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён. Сыравінай служаць лісце дзікарослых і паўдзікіх дрэвападобных чайных дрэў узростам ад 100 да 500 гадоў, якія растуць на схілах знакамітых рысавых тэрас Лунцзі — аднаго з найбольш фотагенічных…
— 466

Lǜchá xiànjǐng

Зялёны чай (绿茶 lǜchá) — найбуйнейшы клас кітайскага чаю і таму рэкардсмен па блытаніне імёнаў: у ім больш за ўсё знакамітых гатункаў (名茶 míngchá), а гістарычныя назвы складваліся па форме ліста, к
— 467

Lùmíng gòngchá

Лумін Гунча (Lùmíng gòngchá, 鹿鸣贡茶) — «чай-даніна аленевага крыку», зялёны чай горнага поўдня павета Гунсянь (珙县) гарадской акругі Ібінь на поўдні правінцыі Сычуань, ля мяжы з Юньнанню.
— 468

màn lǚ dà shān

Маньлю Дашань (曼吕大山, Mànlǚ Dàshān) — лінейка сырога (шэн) пуэру, якая выпускаецца пад маркай Бо’ю (博友, Bóyǒu) і названая па горным чайным масіве каля дайскай вёскі Маньлю на поўдні правінцыі Юньнань.
— 469

méiguī huā chá

Ружовы чай — зборная назва для напояў на аснове бутонаў і пялёсткаў руж: ад араматызаванай ружай сапраўднай гарбаты да травянога настою з адных сушаных кветак.
— 470

Мэй Жэнь Хун Ча

Мэй Жэнь Хун Ча — элітны фуцзяньскі чырвоны чай, выраблены выключна з далікатных нераспушчаных пупышак (тыпсаў) чайнага куста, густа пакрытых залацістым ворсам. Назва «美人» (měirén) — «прыгажуня» — адлюстроўвае грацыю і вытанчанасць гэтага чаю: ад знешняга выгляду залацістых пупышак да далікатнага мядова-ванільнага…
— 471

Mǐcāngshān chá

Міцаншань Ча (Mǐcāngshān chá, 米仓山茶) — плоскі зялёны чай павета Ванцан (旺苍县) гарадской акругі Гуан’юань на поўначы правінцыі Сычуань, у гарах Міцаншань каля мяжы з Шэньсі.
— 472

Магань Хуан Я

Тэхналогія жоўтай версіі Магань Хуан Я характарызуецца формулай «边烘边闷，固质挥香» (biān hōng biān mèn, gù zhì huī xiāng) — «сушыць і тамліць адначасова, фіксаваць субстанцыю і вызваляць водар». Вытворчасць уключае восем этапаў:
— 473

Mópíng gòngchá

Мопін Гунча (Mópíng gòngchá, 磨坪贡茶) — горны зялёны чай трох вёсак пасёлка Лімяа (李庙镇) павета Наньчжан (南漳县) гарадской акругі Сян’ян на паўночным захадзе правінцыі Хубэй.
— 474

Мото Чжуань Ча

Мото Чжуань Ча — унікальны тыбецкі цагляны чай, народжаны ў адным з самых цяжкадаступных і экалагічна чыстых куткоў планеты — павеце Мота (墨脱县, Mòtuō Xiàn) на паўднёвым усходзе Тыбету. Гэта адзіны прадстаўнік катэгорыі Хэй Ча, які вырабляецца на тэрыторыі Тыбецкага аўтаномнага раёна, на вышынях ад 800 да 2200 метраў,…
— 475

Наньчуань Люй Ча

Наньчуань Люй Ча (南川绿茶, Nánchuān lǜchá) — «Зялёны чай [раёна] Наньчуань» — зялёны чай з раёна Наньчуань (南川区, Nánchuān Qū) горада цэнтральнага падпарадкавання Чунцын (重庆市), які расце на схілах гары Цзіньфошань (金佛山, Jīnfóshān, «Залатая гара Буды», 2238 м) — аб’екта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА (з 2014 года, у складзе…
— 476

Наньхай Хун Ча

Наньхай Хун Ча — гістарычная марка хайнаньскага чырвонага чаю, непарыўна звязаная з Паўднёваморскім дзяржгасам (南海农场, Nánhǎi Nóngchǎng) і аднайменнай чайнай фабрыкай (南海茶厂, Nánhǎi Cháchǎng) у павеце Дзін’ань правінцыі Хайнань.
— 477

Nánjìng dānguì

Наньцзін Даньгуй (Nánjìng dānguì, 南靖丹桂) — чай з сорта даньгуй (丹桂) павета Наньцзін (南靖县) гарадской акругі Чжанчжоу, правінцыя Фуцзянь.
— 478

Nánlù shuǐxiān

Наньлу Шуйсянь (Nánlù shuǐxiān, 南路水仙) — улун з сорта шуйсянь пасёлка Нанья (南雅镇) гарадскога павета Цзяньоу (建瓯市) акругі Наньпін на поўначы правінцыі Фуцзянь.
— 479

niánfèn biāozhù

Год, надрукаваны на абгортцы бліна або на скрынцы, чытаецца пакупніком як адно простае сцвярджэнне: «гэтай гарбаце столькі гадоў».
— 480

Паньань Юнь Фэн

Паньань Юнь Фэн (磐安云峰, Pánān yún fēng) — «Воблачны пік [павета] Паньань» — зялёны чай з павета Паньань (磐安县) горада Цзіньхуа (金华市), правінцыя Чжэцзян, размешчанага ў горным масіве Дапаньшань (大盘山脉) — які называюць «群山之祖、诸水之源» («Прабацька гор, выток усіх вод»): тут бяруць пачатак чатыры буйныя рачныя сістэмы —…
— 481

Цянь Лян Ча

Цянь Лян Ча — легендарны цыліндрычны хэй ча з павета Аньхуа, змешчаны ў бамбукавую «кошыкавую» абвязку (篾篓, mièlǒu). Гэта адзін з самых уражвальных і самабытных прасаваных чаёў у свеце: гіганцкі цыліндр даўжынёй каля 1,5 м і дыяметрам каля 0,2 м, вагой у тысячу старых лянаў (прыкладна 36,25 кг), ствараўся як…
— 482

Qínglóng lǜchá

Цынлун Люйча (Qínglóng lǜchá, 晴隆绿茶) — зялёны чай павета Цынлун (晴隆县) Цяньсінань-Буі-Мяоскай аўтаномнай акругі на паўднёвым захадзе правінцыі Гуйчжоу.
— 483

Qīngtián yùchá

Цынцянь Юйча (Qīngtián yùchá, 青田御茶) — «імператарскі чай Цынцяня», плоскі зялёны чай павета Цынцянь (青田县) гарадской акругі Лішуй у правінцыі Чжэцзян.
— 484

Жэньхуа Інь Хао

Жэньхуа Інь Хао (仁化银毫, Rénhuà yín háo) — высакагорны зялёны чай тыпу хуншао (烘青绿茶, hōngqīng lǜchá) з павета Жэньхуа (仁化县) правінцыі Гуандун, які вырабляюць каля падножжа гары Даньсяшань (丹霞山) — аб’екта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА (2010).
— 485

Жэньшэнь Улун

Жэньшэнь Улун — незвычайны гібрыд чайнай і травяной традыцый: улунскі чай, абвалены ў парашку жэньшэню і спадарожных траваў, якія фармуюць характэрную «глазурную» абалонку на кожнай грануле. Гэта чай з выразным «аздараўленчым» пазіцыянаваннем: ён аб'ядноўвае мяккае танізавальнае дзеянне ўлуну з адаптагеннымі…
— 486

Rìzhào hóngchá

Жычжао Хунча (Rìzhào hóngchá, 日照红茶) — чырвоны чай гарадской акругі Жычжао (日照市) на беразе Жоўтага мора, у правінцыі Шаньдун.
— 487

Róngxiàn lǜchá

Жунсянь Люйча (Róngxiàn lǜchá, 荣县绿茶) — зялёны чай павета Жунсянь (荣县) гарадской акругі Цзыгун на поўдні правінцыі Сычуань.
— 488

Санчжы Бай Ча

Санчжы Бай Ча — белы чай з павета Санчжы (Чжанцзяцзе, правінцыя Хунань). Рэгіён горны і лясісты, з вільготным паветрам і туманамі. На кітайскім рынку Санчжы Бай Ча актыўна прасоўваецца як мясцовы брэнд, а ў 2019 годзе абазначэнне «桑植白茶» атрымала статус нацыянальнага геаграфічнага ўказання ў фармаце доказавага…
— 489

Саньцзян Люй Ча

Саньцзян Люй Ча (三江绿茶, Sānjiāng lǜchá) — «Першы ранневясновы чай кантынентальнага Кітая» (中国大陆早春第一茶) з адзінага ў Гуансі Дун-Мяа-Чжуанскага аўтаномнага павета, што ляжыць на сутыку трох правінцый — Хунані, Гуйчжоу і Гуансі.
— 490

Shàngyóu lǜchá

Шан’юй Люйча (Shàngyóu lǜchá, 上犹绿茶) — зялёны чай павета Шан’юй (上犹县) гарадской акругі Ганьчжоу на поўдні правінцыі Цзянсі.
— 491

Shímén hóngchá

Шымэнь Хунча (Shímén hóngchá, 石门红茶) — чырвоны чай павета Шымэнь (石门县) гарадской акругі Чандэ на паўночным захадзе правінцыі Хунань, у глыбіні гор Уліншань.
— 492

Shíqiān táichá

Шыцянь Тайча (Shíqiān táichá, 石阡苔茶) — зялёны чай павета Шыцянь (石阡县) гарадской акругі Тунжэнь на паўночным усходзе правінцыі Гуйчжоў.
— 493

Shítái xiāngyá

Шытай Сян’я (Shítái xiāngyá, 石台香芽) — «духмяныя пупышкі Шытая», зялёны чай павета Шытай (石台县) гарадской акругі Чычжоу на поўдні правінцыі Аньхой.
— 494

Сунфэн Люй Ча

Сунфэн Люй Ча (松峰绿茶, Sōngfēng lǜchá) — хубэйская зялёная гарбата, названая асабіста заснавальнікам дынастыі Мін Чжу Юаньчжанам (朱元璋) у 1368 годзе. Менавіта тут, ля падножжа гары Сунфэншань (松峰山, «Гара сасновага піка»), у старажытным чайным пасёлку Янлоудун (羊楼洞, Yánglóudòng), быў рэалізаваны знакаміты імператарскі…
— 495

Sōngxī hóngchá

Сунсі Хунча (Sōngxī hóngchá, 松溪红茶) — чырвоны чай павета Сунсі (松溪县) гарадской акругі Наньпін на поўначы правінцыі Фуцзянь.
— 496

Тайваньская Сэнча

Тайваньская сэнча — рэдкі прыклад сінтэзу японскай тэхналёгіі прапарваньня і тайваньскага тэруару, народжаны каланіяльнай спадчынай і ўвасоблены праз культывар Цын Сінь Да Мао (青心大冇) — адзін з «чатырох вялікіх сартоў» выспы.
— 497

Táojiāng lǜchá

Таацзян Люйча (Táojiāng lǜchá, 桃江绿茶) — «таацзянскі зялёны чай», грамадская марка і геаграфічны сертыфікацыйны знак павета Таацзян (桃江县) гарадской акругі Іян у правінцыі Хунань.
— 498

Táojiāng zhúyè

Таацзян Чжуе (Táojiāng zhúyè, 桃江竹叶) — плоскі зялёны чай павета Таацзян (桃江县) гарадской акругі Іян правінцыі Хунань.
— 499

Тяньфу Лун Я

Тяньфу Лун Я — флагманскі правінцыйны брэнд сычуаньскага чаю, унікальны тым, што аб’ядноўвае пад адной назвай усе шэсць катэгорый кітайскага чаю паводле мадэлі «6+X». У гэтым артыкуле разглядаецца зялёны чай Тяньфу Лун Я — аснова і візітная картка брэнда, якая ўвасабляе шматтысячагадовую чайную традыцыю Сычуані.
— 500

Tiānhuá gǔjiān

Цяньхуа Гуцзянь (Tiānhuá gǔjiān, 天华谷尖) — зялёны чай павета Тайху (太湖县) гарадской акругі Аньцын на паўднёвым захадзе правінцыі Аньхой, ля паўднёвых схілаў гор Дабешань.
— 501

Цяньшань Люй Ча

Цяньшань Люй Ча — гістарычны зялёны чай з усходняй часткі правінцыі Фуцзянь, які прызнаны адным з лепшых узораў фуцзяньскага хунцыну (烘青, hōngqīng — зялёнага чаю, высушанага гарачым паветрам). Чай славіцца формулай «чатырох вартасцей»: высокі водар, насычаны смак, ізумрудны колер і ўстойлівасць да шматразовага…
— 502

Tiānzūn gòngyá

Тяньцзунь Гун’я (Tiānzūn gòngyá, 天尊贡芽) — зялёны чай павета Тунлу (桐庐县) горада Ханчжоу, правінцыя Чжэцзян.
— 503

Wèng'ān báichá

Вэньань Байча (Wèng'ān báichá, 瓮安白茶) — геаграфічны сертыфікацыйны знак павета Вэньань (瓮安县) Цяньнань-Буі-Мяоскай аўтаномнай акругі ў цэнтры правінцыі Гуйчжоу.
— 504

Wēnzhōu zǎochá

Вэньчжоу Цзаоча (Wēnzhōu zǎochá, 温州早茶) — «ранні чай Вэньчжоу», зялёны чай усяго гарадскога акругі Вэньчжоу на поўдні правінцыі Чжэцзян.
— 505

У Лін Улун

У Лін улун багаты на:
— 506

Удан Дао Ча

Удан Дао Ча — адзін з чатырох знакамітых «характарных чаёў» Кітая (四大特色名茶), які стаіць у адным шэрагу з Сі Ху Лун Цзінам, скальным чаем Уішань і манастырскім чаньча. Гэта рэгіянальны брэнд, які аб’ядноўвае чайныя сады горада Шыянь (十堰, Shíyàn) у паўночна-заходнім Хубэй, ля падножжа святых гор Удан — галоўнай абіцелі…
— 507

Wǔfēng hóngchá

Уфэн Хунча (Wǔfēng hóngchá, 五峰红茶) — чырвоны чай Уфэн-Туцзяскага аўтаномнага павета (五峰土家族自治县) гарадской акругі Ічан на захадзе правінцыі Хубэй.
— 508

Уян Чунь Юй

Уян Чунь Юй — сучасная аўтарская зялёная гарбата з правінцыі Чжэцзян, адзін з дзесяці знакамітых чаёў правінцыі і флагман чайнай індустрыі павета Уі (武义), першага ў Кітаі «Краю арганічнай гарбаты».
— 509

xī hú hóng chá

Чырвоны чай з Сіху (西湖红茶, Xīhú hóngchá) — рэгіянальны стыль кітайскага чырвонага чаю (红茶, hóngchá), які вырабляюць у пагорыстых ваколіцах возера Сіху ў горадзе Ханчжоу правінцыі Чжэцзян.
— 510

Xiāngyáng hóng

Сян’ян Хун (Xiāngyáng hóng, 襄阳红) — чырвоны чай гарадской акругі Сян’ян (襄阳) на паўночным захадзе правінцыі Хубэй.
— 511

Xiāokēng lǜchá

Сяокэн Люйча (Xiāokēng lǜchá, 霄坑绿茶) — зялёны чай адной вёскі: Сяокэн (霄坑村) пасёлка Мэйцунь раёна Гуйчы гарадской акругі Чычжоў на поўдні правінцыі Аньхой.
— 512

Сячжоу Біфэн

Сячжоу Біфэн (峡州碧峰, Xiázhōu bìfēng) — кітайскі зялёны чай паўабсмажанага паўабпальванага тыпу (半烘炒条形绿茶, bàn hōngchǎo tiáoxíng lǜchá), спецыялітэт павета Ілін горада Ічан правінцыі Хубэй. Прадукт нацыянальнага геаграфічнага ўказання (国家地理标志产品, guójiā dìlǐ biāozhì chǎnpǐn), сертыфікаваны ў 2017 годзе.
— 513

Xièshān diécuì

Сешань Дэцуй (Xièshān diécuì, 薤山叠翠) — зялёны чай гор Сешань павета Гучэн (谷城县) гарадской акругі Сян’ян на паўночным захадзе правінцыі Хубэй.
— 514

Xījiàn chūnxuě

Сіцзянь Чуньсюэ (Xījiàn chūnxuě, 西涧春雪) — плоскі зялёны чай пасёлка Шыцзі (施集镇) раёна Наньцяо горада Чучжоу на ўсходзе правінцыі Аньхой.
— 515

Xīnhuà hóngchá

Сіньхуа Хунча (Xīnhuà hóngchá, 新化红茶) — чырвоны чай павета Сіньхуа (新化县) гарадской акругі Лоудзі ў цэнтры правінцыі Хунань.
— 516

Сіньян Бай Ча

Сіньян Бай Ча — белы чай з Сіньяна (правінцыя Хэнань), рэгіёна, які гістарычна знакаміты зялёным чаем Сіньян Маацзянь. Белы чай тут — параўнальна новы кірунак, цікавы тым, што фарміруецца ў больш паўночным і прахалодным тэруары, чым класічныя белыя чаі Фуцзяні.
— 517

Ігун Хун Ча

Ігун Хун Ча — чырвоны чай, які вырабляецца на Ігунскім чайным саўгасе (易贡茶场, Yìgòng Cháchǎng), найстарэйшай і найбуйнейшай чайнай гаспадарцы Тыбета. Размешчаны на беразе маляўнічага высакагорнага возера Ігун у павеце Бомі, на вышыні больш за 2 000 м, саўгас з’яўляецца адной з самых высакагорных арганічных чайных…
— 518

Іхун Гун Фу

Іхун Гун Фу — адзін з трох вялікіх гунфу-чырвоных чаёў Кітая нароўні з Цымэнь Хун Ча (祁门红茶, Qímén Hóngchá) і Дзянь Хун (滇红, Diān Hóng). Гэты гістарычны чырвоны чай зарадзіўся ў XIX стагоддзі ў гарах заходняга Хубэя і на працягу паўтара стагоддзя ўвасабляе рамесную чырвоную чайную традыцыю рэгіёну.
— 519

Ін Дэ Хун Ча

Ін Дэ Хун Ча — славуты чырвоны чай з правінцыі Гуандун, які імкліва заваяваў міжнароднае прызнанне ў другой палове XX стагоддзя. Разам з юньнаньскім Дзянь Хун і аньхойскім Цымэнь Хун Ча, Ін Дэ Хун Ча ўваходзіць у тройку найбольш вядомых чырвоных чаёў Кітая.
— 520

Ісін Хун Ча

Ісін Хун Ча — чырвоны чай з горада Ісін правінцыі Цзянсу, чый лёс непарыўна пераплецены з іншай вялікай мясцовай традыцыяй — ісінскімі чайнікамі з пурпуровай гліны цзыша. Гэта рэдкі выпадак, калі чай і посуд для яго заварвання народжаны адной зямлёй, сілкуюцца аднымі мінераламі і на працягу стагоддзяў эвалюцыянавалі…
— 521

yún wù wū lóng

Юньу Улун (云雾乌龙, Yúnwù Wūlóng) — стылявое і рэгіянальнае абазначэнне улунаў, вырашчаных у высакагор'і, дзе чайныя сады значную частку года ахутаныя воблакамі і туманам.
— 522

Чжаоань Ба Сянь

Увесну 1965 года тэхнік-ацэншчык чаю павятовай закупачнай станцыі Чжэн Чжаацынь (郑兆钦, Zhèng Zhàoqīn) падчас абследавання старых чайных садоў у пасёлку Сюйчжуань (秀篆镇) на мяжы з Гуандунам выявіў варыятыўны сеянец сярод абарыгенных чайных кустоў.
— 523

Чжаапін Люй Ча

Чжаапін Люй Ча (昭平绿茶, Zhāopíng lǜchá) — кітайская зялёная гарбата камбінаванага тыпу апрацоўкі (烘炒结合型, hōngchǎo jiéhé xíng), якая вырабляецца ў павеце Чжаапін Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна.
— 524

Zhǎoshān cháyè

Чжаошань Чае (Zhǎoshān cháyè, 沼山茶叶) — «чай Чжаошаня»: імя чаю гор і пасёлка Чжаошань (沼山) у раёне Лянцзыху (梁子湖区) гарадской акругі Эчжоу на ўсходзе правінцыі Хубэй.
— 525

Zhènbā máojiān

Чжэньба Маацзянь (Zhènbā máojiān, 镇巴毛尖) — зялёная гарбата павета Чжэньба (镇巴县) гарадской акругі Ханьчжун на самым поўдні правінцыі Шэньсі, у гарах Дабашань каля мяжы з Сычуанню.
— 526

Чжэнхэ Бай Ча

Чжэнхэ Бай Ча — белыя чаі з павета Чжэнхэ ў паўночнай частцы Фуцзяні. У параўнанні з прыбярэжнымі зонамі белага чаю тут часцей адчуваецца «горны характар»: настой больш шчыльны, водар можа быць больш насычаным і кветкавым, а вытрыманыя партыі даюць глыбокія мядовыя-травяныя адценні.
— 527

Zhènghé gōngfu

Чжэнхэ Гунфу (Zhènghé gōngfu, 政和工夫) — чырвоны чай павета Чжэнхэ (政和县) гарадской акругі Наньпін на поўначы правінцыі Фуцзянь, адзін з «трох вялікіх гунфу-хунаў Фуцзяні» (闽红三大工夫) разам з Таньян…
— 528

Чжэжун Бай Ча

Чжэжун Бай Ча — белыя чаі з павета Чжэжун у Нінда (Фуцзянь). Рэгіён вядомы як зона высакагорнага белага чаю: прахалодныя вышыні і туманы робяць настой больш духмяным і «халадкаватым» па адчуванню, а вытрыманыя партыі часта даюць мяккую мядова-травяную глыбіню.
— 529

Zhūchéng lǜchá

Чжучэн Люйча (Zhūchéng lǜchá, 诸城绿茶) — зялёны чай гарадскога павета Чжучэн (诸城市) акругі Вэйфан, правінцыя Шаньдун, адзін з паўночных чаёў правінцыі; даведачнае апісанне звязвае яго з’яўленне тут з…
— 530

Цзыцзюань Хун Ча

У 1985 годзе навуковы супрацоўнік Юньнаньскага НДІ чаю выявіў у эксперыментальным садзе (200+ му, 60+ тысяч кустоў юньнаньскага буйналіставага сорту) адну анамальную расліну: пупышкі, маладыя лісты і сцеблы былі цалкам пурпуровага колеру.
— 531

Цзыян Хун Ча

Цзыян Хун Ча — гэта чырвоны чай з павета Цзыян (紫阳县) на поўдні правінцыі Шэньсі, самага паўночнага з гістарычных чайных рэгіёнаў Кітая. Галоўная асаблівасць, якая вылучае Цзыян сярод усіх кітайскіх чырвоных чаёў, — прыроднае ўзбагачэнне селенам: павет размешчаны ў адным з двух найбуйнейшых селенаносных геалагічных…
— 532

Алішань Хун Ча

Алішань Хун Ча — высакагорны тайваньскі чырвоны чай, народжаны ў гарах, якія праславіліся на ўвесь свет сваімі улунамі. Гэты чай-«навічок» у рэгіёне, традыцыйна прыналежным да паўферментаваных чаёў, за кароткі тэрмін заваяваў прызнанне аматараў дзякуючы ўнікальнаму спалучэнню поўнай ферментацыі з высакагорным тэруарам…
— 533

Аньхуа Сун Чжэнь

Аньхуа Сун Чжэнь (安化松针, Ānhuà sōng zhēn — «Сасновая іголка з Аньхуа») — знакамітая хананьская зялёная гарбата, якая ўваходзіць у «Тройку знакамітых іголак Кітая» (中国三针, Zhōngguó Sānzhēn) разам з Наньцзін Юй Хуа Ча і Эньши Юй Лу.
— 534

Ба Шань Цюэ Шэ

Ба Шань Цюэ Шэ (巴山雀舌, Bā shān què shé) — знакаміты плоскі зялёны чай з глыбіні гор Башань (大巴山) на паўночным усходзе Сычуані, адзін з «дзесяці знакамітых чаёў правінцыі Сычуань» (四川十大名茶). Гэты чай носіць падвойную карону: «Кароль багатых селенам чаёў, каштоўнасць сярод вераб'іных язычкоў» (富硒茶王、雀舌珍品, fùxī chá wáng,…
— 535

Bǎitáng shānchá

Байтан Шаньча (Bǎitáng shānchá, 柏塘山茶) — горны зялёны чай пасёлка Байтан (柏塘镇) павета Боло (博罗县) гарадской акругі Хуэйчжоу, правінцыя Гуандун.
— 536

Bǎizhàngtán chá

Байчжантань Ча (Bǎizhàngtán chá, 百丈潭茶) — плоскі зялёны чай абжарачнага тыпу з павета Тунчэн (通城县) гарадской акругі Сяньнін на самым поўдні правінцыі Хубэй, ля стыку Хубэя, Хунані і Цзянсі.
— 537

běigǎng máojiān

Бэйган Маацзянь (běigǎng máojiān, 北港毛尖) — жоўты дробналіставы чай (huáng xiǎo chá, 黄小茶) з павета Юэян правінцыі Хунань, які жыве ў цені свайго знакамітага земляка — ігольчатага jūnshān yínzhēn.
— 538

Běiyuàn gòngchá

Бэйюань Гунча (Běiyuàn gòngchá, 北苑贡茶) — «дадзены чай Паўночнага саду»: у імені два значэнні, і іх нельга змешваць.
— 539

Bīngdǎo lǎozhài

Маленькая вёска на заходнім схіле Měngkù у павеце Shuāngjiāng (Ліньцан) дала імя аднаму з самых дэфіцытных і вядомых шэн-пуэраў Юньнані — чаю, які зрабіў «халодны» паўночны захад правінцыі роўным
— 540

Цайхуа Маоцзянь

Цайхуа Маоцзянь (采花毛尖, Cǎihuā máo jiān) — флагманскі зялёны чай правінцыі Хубэй, які нязменна займае першае месца ў рэйтынгу «Дзесяці знакамітых чаёў Хубэй» (湖北十大名茶之首). Вырабляецца ва Уфэнскім аўтаномным павеце народнасці тудзя (五峰土家族自治县) — на легендарнай 30-й паралелі паўночнай шыраты, «залатым поясе сусветнага…
— 541

cǎizhāi biāozhǔn

У пашпарце гарбаты радок «стандарт збору» выглядае коратка: «адзіночная пупышка», «пупышка і адзін ліст», «пупышка і два лісты», «збор па разгорнутым лісце».
— 542

Цаншань Сюэ Люй

Цаншань Сюэ Люй (苍山雪绿, Cāngshān xuě lǜ) — юньнаньскі зялёны чай скручанай формы, які належыць да тыпу хунцын (烘青, hōngqīng — «сушаны на агні»). Створаны ў 1964 годзе на знакамітай Сягуаньскай чайнай фабрыцы (下关茶厂, Xiàguān Cháchǎng) у Далі.
— 543

Chálíng hóngchá

Чалін Хунча (Chálíng hóngchá, 茶陵红茶) — чырвоны чай павета Чалін (茶陵县) гарадской акругі Чжучжоў на ўсходзе правінцыі Хунань, каля мяжы з Цзянсі.
— 544

Chángdé hóngchá

Чандэ Хунча (Chángdé hóngchá, 常德红茶) — чырвоны чай гарадской акругі Чандэ на паўночным захадзе правінцыі Хунань.
— 545

Chéngbù dòngchá

Чэнбу Дунча (Chéngbù dòngchá, 城步峒茶) — чай Чэнбу-Мяоскага аўтаномнага павета (城步苗族自治县) гарадской акругі Шаоян на паўднёвым захадзе правінцыі Хунань, ля мяжы з Гуансі.
— 546

Цуй Луань Улун

Цуй Луань Улун («Улун Ізумрудных Вяршынь») — адзін з найбольш прэстыжных высакагорных тайваньскіх улунаў, які расце на паўночных схілах горнага масіва Лі Шань (梨山, Lí Shān) на вышынях 1800–2200 м.
— 547

Dàbù wūlóng chá

Дабу Улун Ча (Dàbù wūlóng chá, 大埔乌龙茶) — улун павета Дабу (大埔县) гарадской акругі Мэйчжоу на ўсходзе правінцыі Гуандун, у хакскім раёне.
— 548

Дянь Хун Гунфу

Дянь Хун Гунфу — флагман юньнаньскага чырвонага чаяводства і адзін з самых знакамітых чырвоных чаёў Кітая. Народжаны ў 1938 годзе «бацькам дзяньхуна» Фэн Шаоцю з буйналіставой юньнаньскай сыравіны па матывах цымэньскай тэхналогіі, ён імгненна ўразіў свет: «Залацістыя варсінкі па ўсёй паверхні, настой чырвоны, яркі,…
— 549

Дзянь Хун Цзінь Сы

Дзянь Хун Цзінь Сы — элітны юньнаньскі чырвоны чай, чые найтонкія чаінкі, што нагадваюць залатыя шаўковыя ніткі, з’яўляюцца адной з вяршынь майстэрства вытворцаў Дзянь Хун. Гэты чай шануецца за бездакорную прыгажосць сухога ліста, мяккі мядовы-саладовы смак і выразны шматслойны водар.
— 550

Дянь Хун Цзинь Я

Дянь Хун Цзинь Я — адзін з найбольш вытанчаных прадстаўнікоў юньнаньскіх чырвоных чаёў, выраблены выключна з няраспушчаных пупышак (тыпсаў), пакрытых густым залацістым ворсам. Гэты чай увасабляе самую далікатную грань лінейкі Дянь Хун (滇红, Diānhóng), прапаноўваючы мяккі, мядова-салодкі смак без горычы і даўкасці.
— 551

Дунфан Мэй Жэнь

Дунфан Мэй Жэнь — адзін з самых незвычайных і каштоўных тайваньскіх улунаў, абавязаны сваім нараджэннем саюзу чалавечага майстэрства і маленькага насякомага — чайнай зялёнай цыкадкі. Ні адзін іншы чай у свеце не залежыць ад шкодніка так арганічна: менавіта ўкусы цыкадак запускаюць у лісьце каскад біяхімічных рэакцый,…
— 552

Dōngjiānghú chá

Дунцзянху Ча (Dōngjiānghú chá, 东江湖茶) — «чай возера Дунцзянху», зялёны чай гарадскога павета Цзысін (资兴市) гарадской акругі Чэньчжоу на поўдні правінцыі Хунань.
— 553

Dōngzhì yúnjiān

Дунчжы Юньцзянь (Dōngzhì yúnjiān, 东至云尖) — зялёны чай павета Дунчжы (东至县) гарадской акругі Чычжоу на поўдні правінцыі Аньхой.
— 554

Дауюнь Маоцзянь

Дауюнь Маоцзянь (都匀毛尖, Dūyún máo jiān) — адзін з вялікіх кітайскіх зялёных чаёў, які ўваходзіць у кананічны спіс «Дзесяці знакамітых чаёў Кітая» (中国十大名茶). Галоўная візуальная асаблівасць гэтага чаю — «тры зеляніны, працятыя жоўтым» (三绿透黄色, sān lǜ tòu huángsè): сухі ліст — зялёны з залацістым адценнем, настой —…
— 555

Фэнкай Хун Ча

Чайная гісторыя гары Байма сыходзіць углыб стагоддзяў. Паветавая хроніка «Фэнчуань сянь чжы» (《封川縣志》) эпохі Цын (перыяд Даагуан, 道光, 1821–1850) фіксуе: «Гара Байма вырабляе чай; колер чырвоны, смак духмяны» (白馬山產茶，色紅味香).
— 556

Guānyīnhú lǜchá

Гуаньіньху Люйча (Guānyīnhú lǜchá, 观音湖绿茶) — плоскі зялёны чай павета Сяочан (孝昌县) гарадской акругі Сяогань на паўночным усходзе правінцыі Хубэй.
— 557

Гуйлінь Маоцзянь

Гуйлінь Маоцзянь (桂林毛尖, Guìlín máo jiān) — зялёны чай тыпу хуншао (烘青绿茶) са сталіцы карставых ландшафтаў — горада Гуйлінь, Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён. Чай створаны ў пачатку 1980‑х гадоў Гуансі‑Гуйліньскім навукова-даследчым інстытутам чаю (广西桂林茶叶科学研究所) ля падножжа гары Яошань (尧山, Yáo Shān) — у гістарычным…
— 558

Guìzhōu hóngchá

Гуйчжоу Хун Ча (Guìzhōu hóngchá, 贵州红茶) — чырвоны чай правінцыі Гуйчжоу як катэгорыя.
— 559

Gǔlìn niúpí chá

Гулінь Нюпі Ча (Gǔlìn niúpí chá, 古蔺牛皮茶) — чай павета Гулінь (古蔺县) гарадской акругі Лучжоу на поўдні правінцыі Сычуань і аднайменны мясцовы сорт чайнага куста.
— 560

Гучжан Хун Ча

Гучжан Хун Ча вырабляецца па тэхналогіі гунфу хунча (工夫红茶) з шэрагам лакальных асаблівасцей. Адметнай рысай з’яўляецца наяўнасць дзвюх дадатковых аперацый — сонечнага прагрэву і прагрэву на чыгуннай патэльні (铁锅提香), — якія ўзмацняюць водар і надаюць сухому лісту характэрную шчыльнасць.
— 561

Hónghú héyè chá

Хунху Хэе Ча (Hónghú héyè chá, 洪湖荷叶茶) — «хунхускі чай з ліста лотаса», напой з лісця лотаса гарадскога павета Хунху (洪湖市) гарадской акругі Цзінчжоў у правінцыі Хубэй.
— 562

Хуншуй Улун

Хуншуй Улун — адзін з найбольш самабытных тайваньскіх улунаў, які ўвасабляе традыцыйную тэхналогію апрацоўкі чаю з характэрным для рэгіёну Дундзін сярэдне-цяжкім акісленнем і дбайнай пражаркай. Назва «чырвоная вада» дакладна апісвае залаціста-бурштынавы, з чырванаватым адценнем настой, які адрознівае гэты чай ад…
— 563

Huá gāng wūlóng

* Тып: Улун (звычайна слабаферментаваны, бліжэй да зялёных чаёў, ступень акіслення каля 10-25%).
— 564

Huòshān hóngchá

Хошань Хунча (Huòshān hóngchá, 霍山红茶) — чырвоны чай павета Хошань (霍山县) гарадской акругі Луань на захадзе правінцыі Аньхуэй.
— 565

Jiāngxià bìfǎng

Цзянся Біфан (Jiāngxià bìfǎng, 江夏碧舫) — плоскі зялёны чай раёна Цзянся (江夏区) горада Ухань, правінцыя Хубэй.
— 566

Цзяньян Бай Ча

Цзяньян Бай Ча — белыя чаі з раёна Цзяньян (Наньпін, Фуцзянь). Для энтузіястаў белага чаю Цзяньян асабліва цікавы праз Чжандун (漳墩) — мясцовасць, якую часта называюць радзімай «малога белага чаю» (小白茶) і адной з гістарычных кропак фармавання катэгорыі Гун Мэй.
— 567

Цзіньдзін Хун Ча

Цзіньдзін Хун Ча — чырвоны чай з паўднёвага схілу гары Учжышань (五指山, Wǔzhǐ Shān) на востраве Хайнань, адзін з найбольш самабытных прадстаўнікоў трапічнага чырвонага чайнага вытворчасці Кітая. Вырабляецца чайным прадпрыемствам «Цзіньцзян» (金江农场茶场) — былою дзяржаўнай чайнай фабрыкай Учжышань, першым спецыялізаваным…
— 568

Цзін’ань Хун Ча

Цзін’ань Хун Ча (靖安红茶, Jìng'ān hóngchá) — рэгіянальны чырвоны чай з павета Цзін’ань (靖安县, Jìng'ān Xiàn), правінцыя Цзянсі (江西省, Jiāngxī Shěng). Гэты чай з’явіўся як «чырвоная» іпастась мясцовай сыравіны, услаўленай перш за ўсё дзякуючы знакамітаму Цзін’ань Бай Ча (靖安白茶, Jìng'ān Báichá) — унікальнаму «белалістаму»…
— 569

Цзінга́н Цуй Люй

Цзінга́н Цуй Люй — знакаміты зялёны чай правінцыі Цзянсі, які расце ў маляўнічым высакагорным раёне Цзінга́ншань (井冈山, Jǐnggāngshān) — горнага масіву, авеянага рэвалюцыйнай славай і ахутанага воблакамі круглы год.
— 570

Цзінцін Люй Сюэ

Цзінцін Люй Сюэ — адна з найстарэйшых гістарычных зялёных гарбатаў Кітая, створаная ў эпоху Мін і ўганараваная статусам падатковай гарбаты (гунча) пры дварах Мін і Цын. Гэтая гарбата, тэхналогія якой была згубленая пад канец эпохі Цын і адноўленая толькі ў 1978 годзе, уваходзіць у тройку вялікіх гарбатаў правінцыі…
— 571

Jìnyún huángchá

Цзіньюнь Хуанча (Jìnyún huángchá, 缙云黄茶) — зялёны чай з жаўталістага сорту павета Цзіньюнь (缙云县) гарадской акругі Лішуй, правінцыя Чжэцзян.
— 572

Jīnzhài hóngchá

Цзіньчжай Хунча (Jīnzhài hóngchá, 金寨红茶) — чырвоны чай павета Цзіньчжай (金寨县) гарадской акругі Люань на захадзе правінцыі Аньхой.
— 573

Jiǔgōngshān chá

Цзюгуншань Ча (Jiǔgōngshān chá, 九宫山茶) — горная зялёная гарбата павета Туншань (通山县) гарадской акругі Сяньнін на паўднёвым усходзе правінцыі Хубэй.
— 574

Jūnlián hóngchá

Цзюньлянь Хунча (Jūnlián hóngchá, 筠连红茶) — чырвоны чай павета Цзюньлянь (筠连县) гарадской акругі Ібінь на поўдні правінцыі Сычуань.
— 575

Láifèng téngchá

Лайфэн Тэнча (Láifèng téngchá, 来凤藤茶) — «ліянавы чай» павета Лайфэн (来凤县) Эньшы-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай акругі, правінцыя Хубэй.
— 576

Лаошань Хун Ча

Лаошань Хун Ча — чырвоны чай з аднаго з самых паўночных раёнаў прамысловага чаяводства Кітая, які вырабляюць на схілах святой даоскай гары Лаошань ля берагоў Жоўтага мора. Унікальны прыбярэжна-горны тэруар, гранітныя глебы і суровыя зімы фармуюць чай выключнай натуральнай салодкасці з шакаладна-карамельным профілем і…
— 577

Лін'юнь Хун Ча

Лін'юнь Хун Ча — гэта красны чай з высакагорнага павета Лін'юнь (凌云) на паўночным захадзе Гуансі, выраблены з унікальнага культавару Лін'юнь Байхао (凌云白毫, Língyún Báiháo) — аднаго з 30 дзяржаўных элітных сартоў чайнага дрэва Кітая і адзінага ў Азіі сорту, здольнага даваць прадукцыю ўсіх шасці чайных катэгорый.
— 578

Línxiāng hēichá

Ліньсян Хэйча (Línxiāng hēichá, 临湘黑茶) — цёмны чай гарадскога павета Ліньсян (临湘市) гарадской акругі Юэян на паўночна-ўсходнім краі правінцыі Хунань, на паўднёвым беразе Янцзы каля мяжы з Хубэем.
— 579

Ліпін Сян Ча

Ліпін Сян Ча (黎平香茶, Lípíng xiāngchá) — «Араматны чай Ліпіна» — масавы зялёны чай з павета Ліпін (黎平县, Lípíng Xiàn), размешчанага ў Цяньдуннань-Мяо-Дунскай аўтаномнай акрузе (黔东南苗族侗族自治州, Qiándōngnán Miáozú Dòngzú Zìzhìzhōu) правінцыі Гуйчжоу.
— 580

Liùbǎo chóngchá

Сярод прадуктаў любаоскай традыцыі ёсць адзін, які стаіць асобна, — chóng chá (虫茶), ён жа chóng shǐ chá (虫屎茶), «чай з насякомых» або, даслоўна, «чай з экскрыментаў насякомых».
— 581

Люлун Хун Ча

У 1930-х гадах (згадваецца 1932 год) мясцовае чаяводства атрымала новы імпульс: былі закладзены першыя буйныя плантацыі. У 1960-х гадах, у рамках агульнанацыянальнай мадэрнізацыі сельскай гаспадаркі, пачаліся работы па стандартызацыі вытворчасці.
— 582

Máchéng fúbáijú

Мачэн Фубайцзюй (Máchéng fúbáijú, 麻城福白菊) — мачэнская белая хрызантэма «фубай»: высушаныя суквецці хрызантэмы з гор поўначы гарадскога павета Мачэн (麻城市) правінцыі Хубэй, ля паўднёвага падножжа…
— 583

Мэй Чжань Улун

Мэй Чжань («Сліва, якая заняла першынство») — адзін з самых універсальных і самабытных фуцзяньскіх культывараў: з адной і той жа сыравіны майстры ствараюць улуны (ад светлых аньсійскіх да глыбока пражаных уцёсных), чырвоныя чаі і нават белыя.
— 584

Мэндин Гань Лу

Мэндин Гань Лу (蒙顶甘露, Méngdǐng gān lù) — адзін з найстаражытных імянных чаёў Кітая, найстарэйшы прадстаўнік скручаных (揉捻, róuniǎn) зялёных чаёў. Вырабляецца на гары Мэндыншань (蒙顶山, Méngdǐng Shān) у правінцыі Сычуань і шануецца як «чай-патрыярх» (茶中故旧, chá zhōng gùjiù) і «прадцеча імянных чаёў» (名茶先驱, míngchá…
— 585

Méngdǐng shíhuā

Мэндын Шыхуа — Méngdǐng shíhuā, «каменная кветка з вяршыні Мэн» — плоская, прамая серабрыставорсістая зялёная гарбата з гары Мэндын у Яані (Сычуань), якую традыцыя залічвае да найстарэйшых рассыпных
— 586

mínyíng cháchǎng

Паміж двума полюсамі, пра якія часцей за ўсё гавораць у сувязі з пуэрам — дзяржаўнымі заводамі-гігантамі і вясковымі майстэрнямі, — ляжыць самы шматлікі і самы дрэнна апісаны пласт вытворцаў: прыватны
— 587

mòjiāng yúnzhēn

Рэдкі юньнаньскі зялёны чай іголкападобнай выдзелкі, у якім буйналісты сорт yúnnán dàyèzhǒng апрацоўваецца не звыклай для рэгіёну пражаркай, а парай — прыём, нячасты ў кантынентальным Кітаі.
— 588

Молі Нюйэр Хуань

Молі Нюйэр Хуань — адзін з найрэдкіх і эстэтычна найвытанчанейшых язьмінавых чаёў Кітаю, у якім чайнае лісце рукамі фармуецца ў зграбныя колцы, што нагадваюць мініятурныя завушніцы. Гэты чай належыць да катэгорыі мастацкіх чаёў (工艺花茶, gōngyì huāchá), дзе форма ўзведзена ў ранг мастацтва, а працэс заварвання…
— 589

Наньюэ Юньуча

Наньюэ Юньуча (南岳云雾茶, Nányuè yúnwùchá) — «Воблачны чай Паўднёвага Піка» — зялёны чай з гары Хэншань (衡山, Héngshān, 1300,2 м) — адной з «Пяці святых гор Кітая» (五岳, Wǔ Yuè), якую называюць «Паўднёвы Пік» (南岳, Nányuè).
— 590

Pínglì Nǚwā chá

Пінлі Нюйва Ча (Pínglì Nǚwā chá, 平利女娲茶) — «чай Нюйвы з Пінлі», зялёны чай павета Пінлі (平利县) гарадской акругі Анькан на паўднёвым усходзе правінцыі Шэньсі, на стыку з Хубэем і Чунцынам.
— 591

píngshuǐ zhūchá

Píngshuǐ zhūchá (平水珠茶), вядомы на сусветных рынках як gunpowder, — гэта ікона кітайскага экспартнага зялёнага чаю: шчыльна скатанае ў шарыкі лісце з мясцовасці Píngshuǐ (平水) каля Шаосіна ў правінцыі
— 592

Pǔ'ān sìqiú chá

Пуань Сыцю Ча (Pǔ'ān sìqiú chá, 普安四球茶) — зялёны чай павета Пуань (普安县) Цяньсінань-Буі-Мяоскай аўтаномнай акругі на паўднёвым захадзе правінцыі Гуйчжоу, зроблены з ліста асаблівага віду чайнай…
— 593

Пуэр Шэн Ча

Пуэр Шэн Ча — адзін з найбольш самабытных і шматгранных чаёў Кітая, здольны да шматгадовай натуральнай ферментацыі, падчас якой яго смак, водар і колер бесперапынку трансфармуюцца. Вырабляецца са свежага ліста буйналіставых сартоў юньнаньскага чайнага дрэва па тэхналогіі шайцін (晒青 — сонечная сушка), з наступнай…
— 594

Пуцзян Цюэ Шэ

Пуцзян Цюэ Шэ (蒲江雀舌, Pújiāng què shé) — знакаміты сычуаньскі зялёны чай, эталонны прадстаўнік катэгорыі «цюэ шэ» (雀舌, «вераб’іны язычок»). Гэта першы і адзіны чай Чэнду, які атрымаў статус прадукту з ахоўваемым геаграфічным указаннем.
— 595

Qiāndǎo yínzhēn

Цяньдао Іньчжэнь (Qiāndǎo yínzhēn, 千岛银珍) — ігольчасты зялёны чай гарадскога павета Цзяньдэ (建德市) горада Ханчжоу, правінцыя Чжэцзян.
— 596

Qiónglái hēichá

Цюнлай Хэйча (Qiónglái hēichá, 邛崃黑茶) — цёмны чай гарадскога павета Цюнлай (邛崃市) горада Чэнду, правінцыя Сычуань.
— 597

Qúzhōu yùlù chá

Цюйчжоу Юйлу Ча (Qúzhōu yùlù chá, 衢州玉露茶) — «нефрытавая раса Цюйчжоу», зялёны чай раёна Цюйцзян (衢江区) гарадской акругі Цюйчжоу на захадзе правінцыі Чжэцзян.
— 598

Róngchéng lǜchá

Жунчэн Люйча (Róngchéng lǜchá, 荣成绿茶) — зялёны чай гарадскога павета Жунчэн (荣成市) акругі Вэйхай, на самым усходзе паўвострава Шаньдун.
— 599

Róngxiàn huāchá

Жунсянь Хуача (Róngxiàn huāchá, 荣县花茶), «кветкавы чай павета Жунсянь», — араматызаваны кветкамі чай павета Жунсянь (荣县) гарадской акругі Цзыгун на поўдні правінцыі Сычуань.
— 600

Shèngshuǐ lǜchá

Шэншуй Люйча (Shèngshuǐ lǜchá, 圣水绿茶) — зялёны чай павета Чжушань (竹山县) гарадской акругі Шыянь на паўночным захадзе правінцыі Хубэй.
— 601

Шымэнь Інь Фэн

Шымэнь Інь Фэн — «Срэбны Пік з Каменнай Брамы» — малады, але імкліва набыўшы рэпутацыю зялёны чай з павета Шымэнь на паўночным захадзе правінцыі Хунань. Створаны ў 1991 годзе на аснове старажытнага імператарскага чаю «Нюдзі» (牛抵茶) пад кіраўніцтвам прафесара Чжу Сяньміна з Хунаньскага аграрнага ўніверсітэта, Шымэнь Інь…
— 602

Шоу Мэй Лао Ча

Шоу Мэй Лао Ча — вытрыманы белы чай з спелага ліста і чаранкоў. Гэта адзін з самых папулярных фарматаў старога белага чаю: настой густы і бурштынавы, водар сыходзіць у мёд, сухафрукты і цёплыя травы, а чай выдатна падыходзіць для варэння і тэрмасу.
— 603

Шоу Мэй Сінь Ча

Шоу Мэй Сінь Ча — свежы ліставы белы чай катэгорыі «Шоу Мэй». У адрозненне ад пупышкавых гатункаў, тут больш сталага ліста і чаранкоў, таму настой атрымліваецца шчыльнейшым і «дамашнейшым»: травяна-мядовы водар, мяккая салодкасць і добрая ўстойлівасць да гарачай вады.
— 604

Shú pǔ'ěr děngjí

Саспелы (熟) пуэр ацэньваюць не столькі па рэгіёне, колькі па далікатнасці сыравіны, закладзенай у вільготнае скірдаванне.
— 605

Сун Чжэнь Люй Ча

Сун Чжэнь Люй Ча (松针绿茶, sōng zhēn lǜchá) — абагульняючая назва зялёных чаёў, форма якіх імітуе хваёвую іголку: тонкія, прамыя, шчыльныя ніткі з завостранымі канцамі (紧细圆直, jǐn xì yuán zhí — «шчыльныя, тонкія, круглыя ў перасеку, прамыя»).
— 606

Тайпін Хоу Куй

Тайпін Хоу Куй (太平猴魁, Tàipíng hóu kuí) — адзін з дзесяці вялікіх чаёў Кітая, «кароль зялёных чаёў». Гэта буйналіставы зялёны чай класа цзяньча (尖茶, jiānchá — «востры чай»), знакаміты сваёй незвычайнай плоскай формай, архідэйным водарам і асаблівым характарам, які называюць «малпавы шарм» (猴韵, hóu yùn).
— 607

Tàipíng kuíhóng

Тайпін Куй Хун (Tàipíng kuíhóng, 太平魁红) — чырвоны чай раёна Хуаншань (黄山区) гарадской акругі Хуаншань у правінцыі Аньхой.
— 608

Тайшань Хун Ча

Тайшань Хун Ча — рэгіянальны чырвоны чай з аднаго з самых незвычайных чаяводчых куткоў Гуандуну: горада-павета Тайшань, знакамітага «першага эмігранцкага горада Кітая» (全国第一侨乡). Размешчаны на паўднёвым захадзе дэльты Жамчужнай ракі, абмываны цёплым Паўднёва-Кітайскім морам, Тайшань аб’ядноўвае субтрапічны прыморскі…
— 609

Táiwān chéngchá

Тайвань Чэн Ча (Táiwān chéngchá, 臺灣橙茶) — «тайваньскі аранжавы», або «тайваньскі апэльсінавы», чай.
— 610

Таньтан Маоцзянь

Таньтан Маоцзянь — гонар чайнай культуры Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна і адзін з чатырох знакамітых гуансійскіх чаёў побач з Гуйпін Сішань Ча (桂平西山茶), Лінъюнь Байхао (凌云白毫) і Учжоу Любао Ча (梧州六堡茶).
— 611

Таньян Гун Фу

Таньян Гун Фу — найстарэйшы і найбольш вядомы з «трох вялікіх гунфу-чырвоных чаёў Фуцзяні» (闽红三大工夫, Mǐnhóng sān dà gōngfū), побач з Байлінь Гун Фу (白琳工夫) і Чжэнхэ Гун Фу (政和工夫). Гэты чай, народжаны ў горнай вёсцы Таньян ля падножжа гары Байюньшань, стаў легендай міжнароднага чаёвага рынку яшчэ ў XIX стагоддзі і…
— 612

Táoyuán hóngchá

Тааюань Хунча (Táoyuán hóngchá, 桃源红茶) — чырвоны чай павета Тааюань (桃源县) гарадской акругі Чандэ на паўночным захадзе правінцыі Хунань.
— 613

Téngchōng lǜchá

Тэнчун Люйча (Téngchōng lǜchá, 腾冲绿茶) — зялёны чай гарадскога павета Тэнчун (腾冲市) гарадской акругі Баошань на захадзе правінцыі Юньнань, ля мяжы з М’янмай.
— 614

Tiānmù qīngdǐng

Цяньму Цындын (Tiānmù qīngdǐng, 天目青顶) — зялёны чай горнага масіву Цяньмушань (天目山) у раёне Ліньань (临安区) горада Ханчжоу, правінцыя Чжэцзян.
— 615

Цяньмуху Бай Ча

Цяньмуху Бай Ча — гарбата з раёна возера Цяньму (Ліян, Цзянсу), якая па тэхналогіі адносіцца да зялёных гарбат, хоць у назве прысутнічае «白茶» («белая гарбата»). Гэтая блытаніна тыповая: тут «белы» — адсылка да культывара з вельмі светлым маладым лістом, а не да тэхналогіі белай гарбаты.
— 616

Тунбай Хун Ча

Тунбай Хун Ча, вядомы пад камерцыйным брэндам «Тунбай Хун» (桐柏紅), — чырвоны чай з павета Тунбай (桐柏縣) гарадской акругі Наньян (南陽市), правінцыя Хэнань (河南省). Тунбай знаходзіцца ў самым сэрцы аднайменнага горнага хрыбта (桐柏山) каля вытокаў вялікай ракі Хуайхэ (淮河) і з’яўляецца адным з найстарэйшых чаяводчых рэгіёнаў…
— 617

Tōngchéng háolǜ

Тунчэн Хаолюй (Tōngchéng háolǜ, 通城毫绿) — зялёная гарбата павета Тунчэн (通城县) гарадской акругі Сяньнін на паўднёвым усходзе правінцыі Хубэй, ля стыку Хубэя, Хунані і Цзянсі.
— 618

Tónggǔ nínghóng

Тунгу Нінхун (Tónggǔ nínghóng, 铜鼓宁红) — чырвоны чай павета Тунгу (铜鼓县) гарадской акругі Ічунь на паўночным захадзе правінцыі Цзянсі, у вярхоўях ракі Сюхэ каля мяжы з Хунанню.
— 619

Wànyuán fùxīchá

Ваньюань Фусіча (Wànyuán fùxīchá, 万源富硒茶) — «багаты селенам чай Ваньюаня», ахоўнае імя зялёнага чаю гарадскога павета Ваньюань (万源市) акругі Дачжоу на паўночным усходзе Сычуані, на паўднёвых схілах…
— 620

Wànzhōu yínzhēn

Ваньчжоу Іньчжэнь (Wànzhōu yínzhēn, 万州银针) — ігольчасты зялёны чай раёна Ваньчжоу (万州区) на паўночным усходзе Чунцына.
— 621

wéishān máojiān

У сям'і жоўтых чаёў (黄茶) Вэйшань Маацзянь займае асаблівае месца: гэта адзіны прадстаўнік катэгорыі, які да класічнага тамлення mèn huáng (闷黄) дадае вытрымку над хваёвым дымам (松烟熏).
— 622

Вэньшань Хун Ча

Вэньшань Хун Ча — эксперыментальны прэміяльны чырвоны чай з горнага раёна Вэньшань на поўначы Тайваня, выраблены з культывара Цын Сінь Улун (青心烏龍), які традыцыйна выкарыстоўваецца для вырабу знакамітага Вэньшань Баочжун.
— 623

Уфэн Маоцзянь

Уфэн Маоцзянь — гістарычны зялёны чай з заходняга Хубэя, які вырас у гарах, дзе, паводле слоў Лу Юя (陆羽, Lù Yǔ), «сустракаліся чайныя дрэвы, якія двое ледзьве маглі абхапіць рукамі». Раён Уфэн (五峰) уваходзіць у лік ключавых чайных зон басейна Янцзы, а сам чай вызначаецца выразным каштанавым водарам (栗香, lì xiāng) і…
— 624

Уюань Сянь Чжы

Уюань Сянь Чжы — адзін з найбольш характэрных прадстаўнікоў чайнай традыцыі павета Уюань, які славіцца зялёнымі чаямі з незапамятных часоў. Назва «Сянь Чжы» (仙枝, «нябесная галіна») узыходзіць яшчэ да пераліку знакамітых чаёў Хуйчжоу, зафіксаванага ў «Хунчжы Хуйчжоу фу чжы» (弘治徽州府志) канца XV стагоддзя, дзе «сянь чжы»…
— 625

Сянюань У Я

Сянюань У Я — высакагорная зялёная гарбата з павета Чжэньань правінцыі Шэньсі, вядомая як «самая паўночная высакагорная гарбата Кітая». Візітнай карткай гэтай гарбаты з’яўляецца глыбокі каштанавы водар, абумоўлены суседствам гарбатных садоў з каштанавымі лясамі, а таксама доўгі салодкі прысмак.
— 626

Xiǎohú shuǐxiān

Сяоху Шуйсянь (Xiǎohú shuǐxiān, 小湖水仙) — геаграфічны знак пасёлка Сяоху (小湖镇) раёна Цзяньян горада Наньпін, правінцыя Фуцзянь, на чай з сорту шуйсянь.
— 627

Xīngǎng hóngchá

Сіньган Хунча (Xīngǎng hóngchá, 新岗红茶) — чырвоны чай пасёлка Цяшуй (洽水镇) павета Хуайцзі (怀集县) гарадской акругі Чжаацын на паўночным захадзе правінцыі Гуандун.
— 628

Xīngshān báichá

Сіншань Байча (Xīngshān báichá, 兴山白茶) — зялёны чай са светлаліставага сорту павета Сіншань (兴山县) гарадской акругі Ічан, правінцыя Хубэй.
— 629

Xiùshān máojiān

Сюшань Маацзянь (Xiùshān máojiān, 秀山毛尖) — зялёны чай Сюшань-Туцзя-Мяоскага аўтаномнага павета (秀山土家族苗族自治县) на паўднёвым усходзе Чунцына, з садоў у гарах Уліншань.
— 630

Xīyán wūlóngchá

Сіянь Улунча (Xīyán wūlóngchá, 西岩乌龙茶) — улун гор Сіяньшань пасёлка Фэнлан павета Дабу (大埔县) гарадской акругі Мэйчжоу на паўночным усходзе правінцыі Гуандун.
— 631

Янцянь Сюэ Люй

Янцянь Сюэ Люй — сучасны імянны зялёны чай з правінцыі Хэнань, створаны ў пачатку 1980-х гадоў на стыку кітайскай і японскай чайных традыцый. Вырабляецца на паўночных схілах гары Найнай Дзянь у хрыбце Дабешань, дзе горная вясна сустракаецца са снежным покрывам вяршыняў, а чайныя сады ахутаныя рассеяным святлом…
— 632

Янсянь Сюэ Я

Янсянь Сюэ Я — сучаснае ўвасабленне адной з самых старажытных і найбольш літаратурна праслаўленых чайных традыцый Кітая. Назва «Снежны парастак з Янсяні» ўзыходзіць да вершаў Су Шы, а карані чаю сягаюць у эпоху Тан, калі Лу Юй асабіста рэкамендаваў мясцовы чай імператарскаму двару, і ён стаў першым у гісторыі Кітая…
— 633

Yánpíng gòngchá

Яньпін Гунча (Yánpíng gòngchá, 延平贡茶) — «чай-даніна Яньпіна», чай раёна Яньпін (延平区) горада Наньпін на поўначы правінцыі Фуцзянь.
— 634

Yídū yíhóng chá

Іду Іхун Ча (Yídū yíhóng chá, 宜都宜红茶) — чырвоны чай гарадскога павета Іду (宜都市) гарадской акругі Ічан у правінцыі Хубэй.
— 635

Ін Хун №1

Ін Хун №1 — адзін з першых селекцыйных гатункаў чайнага куста, выведзеных спецыяльна для вытворчасці чырвонага чаю ў субтрапічных умовах правінцыі Гуандун. Зацверджаны ў 1987 годзе як нацыянальны гатунак Кітая, ён належыць да сямейства Ін Дэ Хун Ча (英德红茶, Yīngdé Hóngchá) — чырвоных чаёў з горада-павета Індэ, якія з…
— 636

Yǒngshùn méichá

Юншунь Мэйча (Yǒngshùn méichá, 永顺莓茶) — настой павета Юншунь (永顺县) Сянсі-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай акругі на паўночным захадзе Хунані.
— 637

Юнсі Хо Цін

Юнсі Хо Цін (涌溪火青, Yǒngxī huǒ qīng) — унікальны жамчужны зялёны чай з павета Цзінсянь правінцыі Аньхой, адзін з нешматлікіх кітайскіх зялёных чаёў, скручаных у шчыльныя круглявыя гранулы, што нагадваюць жэмчуг.
— 638

Юаньань Хуан Ча

Тэхналогія Юаньань Хуан Ча — адзіная ў правінцыі Хубэй, якая ўключае сапраўднае мэньхуан. Пяць аперацый, цалкам ручное выкананне. Галоўныя асаблівасці: кучкавае тамленне пад вільготнай тканінай і сушка на сасновым вуголлі.
— 639

yún nán bái chá

Юньнаньскі белы чай (云南白茶, Yúnnán báichá) — катэгорыя белага чаю, якую вырабляюць у правінцыі Юньнань на паўднёвым захадзе Кітая з ліста буйналіставых разнавіднасцей чайнага дрэва (大叶种, dàyèzhǒng), ты
— 640

Юнькэн Хун Ча

Юнькэн Хун Ча — чырвоны чай, які літаральна вырас у метэарытным кратары: адзіным пацверджаным імпактным кратары Кітая і адным з усяго 13 кратараў свету, дзе выяўлены фрагменты самога метэарыта. 700 000 гадоў таму невялікі астэроід дыяметрам каля 380 метраў абрынуўся на востраў Хайнань, утварыўшы кальцавую катлавіну…
— 641

Zhāngjiājiè chá

Чжанцзяцзэ Ча (Zhāngjiājiè chá, 张家界茶) — акруговая назва чаю гарадской акругі Чжанцзяцзэ на паўночным захадзе правінцыі Хунань.
— 642

Zhèng'ān báichá

Чжэнъань Байча (Zhèng'ān báichá, 正安白茶) — зялёны чай павета Чжэнъань (正安县) гарадской акругі Цзуньі на поўначы правінцыі Гуйчжоу, з белалістага сорту 白叶一号 (báiyè yī hào).
— 643

Zhōnglù gòngchá

Чжунлу Гунча (Zhōnglù gòngchá, 忠路贡茶) — зялёны чай пасёлка Чжунлу (忠路镇) гарадскога павета Лічуань (利川市) Эньшы-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай акругі на захадзе правінцыі Хубэй.
— 644

zhū lán huā chá

Чжулань хуа ча (zhū lán huā chá, 珠兰花茶) — адзін з найстарэйшых араматызаваных зялёных чаёў Кітая, у якім ліставую аснову насычаюць тонкім, працяглым водарам дробных кветак хларантуса каласковага (*Ch
— 645

Цзыян Маоцзянь

Цзыян Маоцзянь — гістарычны зялёны чай з павета Цзыян правінцыі Шэньсі, размешчанага на паўночным схіле хрыбта Дабашань каля верхняга цячэння ракі Ханьцзян. Галоўная адметная рыса гэтага чаю — прыроднае ўзбагачэнне селенам: Цзыян з'яўляецца адным з двух найбуйнейшых прыродных селенаносных раёнаў Кітая, і ў 1989 годзе…
— 646

Аньцзі Хуан Цзінь Я

Аньцзі Хуан Цзінь Я – адзін з самых незвычайных і рэдкіх зялёных чаёў Кітая, чые лісты захоўваюць залаціста-жоўты колер на працягу ўсяго вегетацыйнага сезона. Гэты чай, нярэдка называны «чайнай пандай» (茶中大熊猫, chá zhōng dà xióngmāo), з’яўляе сабой дзіўны прыклад прыроднай мутацыі, ператворанай высілкамі селекцыянераў…
— 647

Байма Лін Люй Ча

Байма Лін Люй Ча (白马岭绿茶, Báimǎ lǐng lǜchá) — высакагорная зялёная гарбата з хрыбта Баймалін («Хрыбет Белага Каня») у самым сэрцы трапічнага вострава Хайнань, з глыбіні горнага масіву Учжышань (五指山, «Пяць Пальцаў»).
— 648

Bùlǎngzú suānchá

Буланскі кіслы чай (Bùlǎngzú suānchá, 布朗族酸茶) — традыцыйны прадукт народа булан (布朗族, Bùlǎngzú) правінцыі Юньнань, звязаны перадусім з горным раёнам Буланшань павета Мэнхай.
— 649

Chángshān yínháo

Чаншань Іньхаа (Chángshān yínháo, 常山银毫) — зялёны чай павета Чаншань (常山县) гарадской акругі Цюйчжоу на захадзе правінцыі Чжэцзян.
— 650

Chénglóuzhài chá

Чэнлоучжай Ча (Chénglóuzhài chá, 城楼寨茶) — плоскі зялёны чай гары Чэнлоучжай вулічнага камітэта Цзюцзе (旧街街道) у раёне Сіньчжоў (新洲区) на ўсходняй ускраіне Уханя, правінцыя Хубэй.
— 651

Chìbì mǐzhuānchá

Чыбі Мічжуаньча (Chìbì mǐzhuānchá, 赤壁米砖茶) — «рысавая цагліна» з гарадскога павета Чыбі (赤壁市) правінцыі Хубэй: плітка, спрасаваная на пары з дробных фрагментаў і крошкі чырвонага чаю.
— 652

Chóngyáng báichá

Чун’ян Байча (Chóngyáng báichá, 崇阳白茶) — чай павета Чун’ян (崇阳县) гарадской акругі Сяньнін на поўдні правінцыі Хубэй, у гарах Муфушань (幕阜山).
— 653

Далі Гань Тун Ча

Гань Тун Ча — адзін з найстаражытных імянных чаёў Юньнані, непарыўна звязаны з будыйскім манастыром Гань Тун Сы (感通寺, Gǎntōng Sì) на схілах горнага хрыбта Цаншань. З эпохі Мін гэты чай уваходзіў у тройку славутых юньнаньскіх чаёў побач з пуэрам і чаем Тайхуа, а цынскі (清代) літаратар Юй Хуай (余怀, Yú Huái) у трактаце…
— 654

Dàshā tiānlù chá

Даша Цяньлу Ча (Dàshā tiānlù chá, 大沙天露茶) — чай пасёлка Даша (大沙镇) гарадскога павета Кайпін (开平市) акругі Цзянмэнь, правінцыя Гуандун.
— 655

Дянь Хун Цзинь Ло

Дянь Хун Цзинь Ло — адзін з найбольш вядомых прадстаўнікоў юньнаньскіх чырвоных чаёў, які адрозніваецца характэрнай спіралепадобнай формай чаінак, запазычанай з тэхналогіі вытворчасці Бі Ло Чунь.
— 656

Дзінцзюнь Мін Мэй

Дзінцзюнь Мін Мэй (定军茗眉, Dìngjūn míng méi) — зялёны чай з гары Дзінцзюнь (定军山, Dìngjūn Shān) — легендарнага поля бою эпохі Трохцарства, на якім шускі генерал Хуан Чжун (黄忠) абезгаловіў вэйскага палкаводца Сяхоу Юаня (夏侯渊) у 219 годзе.
— 657

Дун Дзін Улун

Дун Дзін Улун — легендарны тайваньскі улун з больш чым паўтарастагадовай гісторыяй, які лічыцца пачынальнікам тайваньскай улунскай традыцыі. Вядомы на востраве як «чай сярод святынь» (茶中聖品, chá zhōng shèngpǐn), ён разам з Вэньшань Баочжунам утварыў двухполюсную структуру тайваньскага чайнага свету — «Баочжун на…
— 658

Dūjiāngyàn cháyè

Дуцзян’янь Чае (Dūjiāngyàn cháyè, 都江堰茶叶) — «чайны ліст Дуцзян’яня»: зялёны чай гарадскога павета Дуцзян’янь (都江堰市) у падпарадкаванні Чэнду, правінцыя Сычуань, — на паўночна-заходнім краі Чэндускай…
— 659

Fújiàn wūlóngchá

Фуцзянь Улунча (Fújiàn wūlóngchá, 福建乌龙茶) — парасонавае геаграфічнае ўказанне ўлуна правінцыі Фуцзянь.
— 660

Гаоцяо Інь Фэн

Гаоцяо Інь Фэн (高桥银峰, Gāoqiáo yín fēng) — асаблівы зялёны чай смажання, створаны ў 1959 годзе Хунаньскім правінцыйным навукова-даследчым інстытутам чаю як «падарунак да дзесяцігоддзя Новага Кітая» (国庆十周年献礼). Гэта першы «новы знакаміты чай» (新创名茶), распрацаваны ў Хунані пасля 1949 года.
— 661

Guānsī yúnwù chá

Гуаньсы Юньу Ча (Guānsī yúnwù chá, 官司云雾茶) — «воблачны чай Гуаньсы», гістарычны чай вёскі Гуаньсы (官司村) пасёлка Пуюань павета Чжоўнін (周宁县) гарадской акругі Ніндэ на паўночным усходзе правінцыі…
— 662

Гуйчжоу Хуан Ча

Гуйчжоу Хуан Ча — зборная назва жоўтых чаёў, якія вырабляюцца ў горных раёнах правінцыі Гуйчжоу (贵州省) на паўднёвым захадзе Кітая. Галоўны і найбольш вядомы прадстаўнік — Хайма Гун Ча (海马宫茶, Hǎimǎ Gōng Chá), які вырабляецца ў воласці Хаймагун павета Дафан (大方县, Dàfāng Xiàn).
— 663

Гучжан Маоцзянь

Гучжан Маоцзянь (古丈毛尖, Gǔzhàng máo jiān) — знакаміты зялёны чай з павета Гучжан Сянсі-Тудзя-Мяоскай аўтаномнай акругі правінцыі Хунань, размешчанага ў сэрцы горнага хрыбта Уліншань (武陵山脉) на «залатым трыццатым градусе» — легендарнай шыраце, якая дае лепшыя чаі Кітая.
— 664

Huánghuā yúnjiān

Хуанхуа Юньцзянь (Huánghuā yúnjiān, 黄花云尖) — зялёны чай гарадскога павета Нінго (宁国市) гарадской акругі Сюаньчэн на паўднёвым усходзе правінцыі Аньхой; ядро вытворчасці — гара Хуанхуа (黄花山) у…
— 665

Huángméi chánchá

Хуанмэй Чаньча (Huángméi chánchá, 黄梅禅茶) — зялёны чай павета Хуанмэй (黄梅县) гарадской акругі Хуанган на паўднёвым усходзе правінцыі Хубэй, на стыку Хубэя, Цзянсі і Аньхоя.
— 666

Huángshān báichá

Хуаншань Байча (Huángshān báichá, 黄山白茶) — зялёны чай з белалістага сорту павета Шэсянь (歙县) гарадской акругі Хуаншань, правінцыя Аньхуэй.
— 667

Huángshān gòngjú

Хуаншань Гунцзюй (Huángshān gòngjú, 黄山贡菊) — хуаншаньская «данніцкая» хрызантэма: высушаныя суквецці дробнай белай хрызантэмы павета Шэсянь (歙县) гарадской акругі Хуаншань правінцыі Аньхой.
— 668

Хуанюнь Цуй Чжу

Хуанюнь Цуй Чжу — зялёны чай з рэгіёну Ханьчжун (汉中) правінцыі Шэньсі, размешчанага на паўднёвым схіле хрыбта Ціньлін (秦岭). Ханьчжун прызнаны адным з найбольш экалагічна чыстых чайных рэгіёнаў Кітаю: высокая шырата, значная вышыня над узроўнем мора, частыя воблакі і туманы, узбагачанасць глебаў цынкам і селенам пры…
— 669

Хубэй Цын Чжуань

Хубэй Цын Чжуань — легенда Ваньлі Чадао (万里茶道, Wànlǐ Chádào — «Чайнага шляху ў дзесяць тысяч лі»), цагляны цёмны чай, які на працягу трох стагоддзяў быў асноўным кітайскім чаем, экспартаваным у Манголію і Расію.
— 670

Хошань Хуан Я

Тэхналогія Хошань Хуан Я адрозніваецца ад іншых жоўтых чаёў метадам пажаўцення: тут выкарыстоўваецца не абгортачнае тамленне (як у Мэндын Хуан Я) і не кучкавае вочжуй (як у Хайма Гун Ча), а «тань-фан хуанбянь» (摊放黄变, «раскладанне для пажаўцення») — ліст проста раскладваюць тонкім слоем і дазваляюць яму павольна…
— 671

Jiēyuán hōngqīng

Цзеюань Хунцын (Jiēyuán hōngqīng, 街源烘青) — зялёны чай печкавай сушкі з горнага краю Цзеюань на поўдні павета Шэсянь (歙县) гарадской акругі Хуаншань, правінцыя Аньхой.
— 672

Jīngshān máofēng

Цзіншань Маафэн (Jīngshān máofēng, 京山毛峰) — чай гарадскога павета Цзіншань (京山市) гарадской акругі Цзінмэнь у цэнтральнай частцы правінцыі Хубэй, імя якога з 2015 года ахоўваецца геаграфічным…
— 673

Цзінсянь Тэ Цзянь

Цзінсянь Тэ Цзянь (泾县特尖, Jīngxiàn tè jiān) — гістарычны прагрэўны зялёны чай з паўднёва-ўсходніх горных раёнаў павета Цзінсянь правінцыі Аньхой, зямляк знакамітага Юнсі Хо Цына і спадкаемца старадаўняй аньхойскай традыцыі «цзяньча» (尖茶, jiānchá — «востраканцовы чай»).
— 674

Цзіньцзін Маа Цзянь

Цзіньцзін Маа Цзянь — прадстаўнік хунаньскай школы зялёных чаёў тыпу маа цзянь (毛尖, máo jiān — «варсістыя кончыкі»), які вылучаецца характэрнай прыкметай «трох зялёных» (三绿, sān lǜ): зялёны колер сухога ліста, зялёны настой і зялёнае чайнае дно.
— 675

Цзюньшань Інь Чжэнь

1. У дождж не збіраць (雨天不采).
— 676

Кайхуа Лун Дзін

Кайхуа Лун Дзін (开化龙顶, Kāihuà lóng dǐng) — вядомы зялёны чай з павета Кайхуа на захадзе правінцыі Чжэцзян, які ў 2004 годзе заняў першае месца ў рэйтынгу «Дзесяці вядомых чаёў Чжэцзяна» (浙江省十大名茶).
— 677

Ланьлін Маа Цзянь

Ланьлін Маа Цзянь (兰岭毛尖, Lánlǐng máo jiān), таксама вядомы як «Ланьлін Люй Чжы Цзянь» (兰岭绿之剑, Lánlǐng Lǜ zhī Jiàn, «Зялёны меч Ланьліна»), — плоскі зялёны чай з павета Сян’інь (湘阴县) правінцыі Хунань, размешчанага на паўднёвым беразе возера Дунтынху (洞庭湖) — другога па велічыні прэснаводнага возера Кітая.
— 678

Liánghú bìyù chá

Лянху Біюй Ча (Liánghú bìyù chá, 梁湖碧玉茶) — чай раёна Лянцзыху (梁子湖区) гарадской акругі Эчжоу на ўсходзе правінцыі Хубэй.
— 679

Liánnán dàyè chá

Ляньнань Дае Ча (Liánnán dàyè chá, 连南大叶茶) — «буйналісты чай Ляньнаня», зялёны чай Ляньнань-Яоскага аўтаномнага павета (连南瑶族自治县) гарадской акругі Цын’юань на поўначы правінцыі Гуандун.
— 680

Лінтоу Дань Цун

Лінтоу Дань Цун — адзін з двух галоўных прадстаўнікоў гуандунскіх даньцунаў побач з Фэнхуан Дань Цун (凤凰单丛). Гэты чай уславіўся сваёй унікальнай «мядовай мелодыяй» (蜜韵, mì yùn) — спалучэннем кветкавага водару і глыбокай мядовай салодкасці, якое не мае аналагаў сярод іншых улунаў.
— 681

Мэй Чжань Хун Ча

Мэй Чжань Хун Ча — чырвоная гарбата з аднаго з самых універсальных культавараў Кітая: Мэй Чжань (梅占), «Сліва, якая захапіла першынство». Гэты легендарны сорт з Аньсі — адзін з «Шасці знакамітых аньсійскіх гарбатаў» (安溪六大名茶) — уславіўся як «хамелеон чайнага свету»: з яго атрымліваюцца цудоўныя улуны, чырвоныя, зялёныя…
— 682

Мучжа Цегуаньінь

Мучжа Цегуаньінь — тайваньскі улун з глыбокай вуглевай прасмажкай, які вырабляецца ў аднайменным чайным раёне на поўдні Тайбэя. Гэты чай спалучае ў сабе генетычную спадчыну знакамітага фуцзяньскага культывару Цегуаньінь і ўнікальную тайваньскую тэхналогію шматразовага вуглавога абпалу, дзякуючы якой фармуецца…
— 683

Най Сян Улун

Най Сян Улун — адзін з самых пазнавальных араматызаваных чаёў у свеце, які здабыў вялізную папулярнасць дзякуючы характэрнаму сметанкова-карамельнаму водару і мяккаму, ахінальнаму смаку. Пад гэтай агульнай назвай хаваюцца два прынцыпова розныя прадукты: натуральны Цзінь Сюань (金萱, Jīn Xuān) з ледзь прыкметным…
— 684

Наньчуань Хун Ча

Прамысловая апрацоўка чырвонага чаю пачалася ў раёне адносна нядаўна. У 1920-х гадах мясцовыя гаспадаркі выраблялі пераважна зялёны чай. У 1980-х гадах быў праведзены шэраг агранамічных даследаванняў паўднёвачуаньскага вялікага дрэва (Camellia nanchuanica), якія пацвердзілі яго прыдатнасць для вытворчасці чырвонага…
— 685

Нінхун Гун Фу

Нінхун Гун Фу — адзін з самых старажытных і найбольш услаўленых гунфу-чырвоных чаёў Кітая, вырабляны ў павеце Сюшуй (修水县) правінцыі Цзянсі. Па словах «бацькі сучаснага кітайскага чаязнаўства» У Цзюэнуна (吴觉农, Wú Juénóng), «Нінхун — самая ранняя галіна: Нінхун апярэдзіў Цымэнь на дзевяноста гадоў;
— 686

Píngjiāng yānchá

Пінцзян Яньча (Píngjiāng yānchá, 平江烟茶) — «пінцзянскі вэнджаны чай» павета Пінцзян (平江县) гарадской акругі Юэян на паўночным усходзе правінцыі Хунань.
— 687

Pínglè shíyá chá

Пінлэ Шыя Ча (Pínglè shíyá chá, 平乐石崖茶) — «чай са скалаў» павета Пінлэ (平乐县) гарадской акругі Гуйлінь, Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён.
— 688

Пуцзян Чунь Хао

Пуцзян Чунь Хао (浦江春毫, Pǔjiāng chūn háo) — чжэцзянскі зялёны чай новага пакалення, створаны ў 1981 годзе і ўжо да 1989-га ўганараваны званнем «Знакаміты чай Кітая». Вырабляецца цалкам уручную па аўтарскай методыцы «падкідвання і ўстрэсвання» (抛抖结合, pāo dǒu jiéhé) з фінальным прагрэвам на драўняным вугалі.
— 689

Qiānjiāzhài bādá

У пантэоне юньнаньскага пуэру ёсць фігуры, якія цэняцца не за аб'ём чаю ў кубку, а за тое, што яны ўвогуле існуюць, — рэліктавыя дзікія чайныя дрэвы-патрыярхі.
— 690

Цынчэн Сюэ Я

Цынчэн Сюэ Я (青城雪芽, Qīngchéng xuě yá — «Снежны парастак Цынчэна») — знакаміты сычуаньскі зялёны чай, які расце на святой даоскай гары Цынчэншань (青城山, Qīngchéng Shān) — адной з «Калысак даасізму» (道教发源地, dàojiào fāyuándì), аб’екце Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
— 691

Жыюэтань Хун Ча

Жыюэтань Хун Ча — гонар тайваньскага чырвонага чаяводства, народжаны ў адным з наймаляўнічых куточкаў вострава — на берагах возера Сонца і Месяца. Гэты чай — плод паўвякавой селекцыі, якая злучыла кроў індыйскага Асама і дзікага тайваньскага горнага чаю.
— 692

Ruòyáng lóngzhēn

Жоян Лунчжэнь (Ruòyáng lóngzhēn, 箬阳龙珍) — горны зялёны чай раёна Учэн (婺城区) гарадской акругі Цзіньхуа ў цэнтры правінцыі Чжэцзян.
— 693

Санься Бі Ло Чунь

Санься Бі Ло Чунь — тайваньскі зялёны чай, створаны на аснове ўнікальнага эндэмічнага культывара Цын Сінь Гань Цзай (青心柑仔), які расце толькі ў раёне Санься. Гэта чай з 260-гадовай гісторыяй чаяводства рэгіёна, што перажыў эпохі улунаў, чорных чаёў для Брытанскай імперыі, японскага «Нітто коця» і пасляваеннага…
— 694

Санься Лун Цзін

Санься Лун Цзін (三峡龙井, Sānxiá lóng jǐng) — хубэйскі зялёны чай, які спалучае класічную тэхналогію лун цзіна з тэруарам Трох Цяснін Янцзы. Вырабляецца ў раёне вадасховішча найбуйнейшай у свеце ГЭС «Тры цясніны», на схілах, якія Лу Юй (陆羽) ацаніў найвышэйшым балам — «Чай Сячжоу — лепшы» (峡州上).
— 695

Шанжао Бай Мэй

Шанжао Бай Мэй — асаблівы зялёны чай з правінцыі Цзянсі, візітная картка чайнай спадчыны раёна Гуансінь горада Шанжао. Сваю паэтычную назву — «Белая Броў з Шанжао» — ён атрымаў дзякуючы багатаму серабрыстаму пушку на паверхні ліста, які нагадвае сівую брыву даоскага мудраца-доўгажыхара.
— 696

Шань Лінь Сі Улун

Шань Лінь Сі Улун — адзін з найбольш пазнавальных тайваньскіх высакагорных улунаў, які вырошчваюць у прахалодных туманных лясах павета Наньтоу. Гэты чай славіцца характэрным «халодным водарам» (冷香, lěng xiāng) з нотамі ігліцы крыптамерыі і архідэі, масляністай тэкстурай настою і працяглым вяртаючымся салодкім…
— 697

Сычуань Бянь Ча

Тэхналогія вытворчасці Сычуань Бянь Ча мае свае асаблівасці, звязаныя з выкарыстаннем спелай сыравіны і неабходнасцю працяглага захоўвання і транспарціроўкі чаю. Ключавым этапам з’яўляецца постферментацыя, якая адбываецца ўжо пасля прасавання.
— 698

Суньян Інь Хоў

Суньян Інь Хоў (松阳银猴, Sōngyáng yín hóu — «Срэбная малпачка з Суньяна») — унікальная зялёная гарбата з павета Суньян правінцыі Чжэцзян, якую называюць «скарбам сярод гарбат» (茶中瑰宝, chá zhōng guībǎo) за незвычайную форму: шчыльна скручаныя парасткі, густа пакрытыя серабрыстым ворсам, выгнутыя гаплікамі, што нагадваюць…
— 699

Táoyuán dàyè chá

Тааюань Дае Ча (Táoyuán dàyè chá, 桃源大叶茶) — «буйналісты чай Тааюаня»: імя мясцовага сорту чайнага куста і чаю з яго ў павеце Тааюань (桃源县) гарадской акругі Чандэ на паўночным захадзе правінцыі…
— 700

Téngchōng báichá

Тэнчун Байча (Téngchōng báichá, 腾冲白茶) — белы чай гарадскога павета Тэнчун (腾冲市) гарадской акругі Баошань на захадзе правінцыі Юньнань, каля мяжы з М’янмай.
— 701

Téngchōng hēichá

Тэнчун Хэйча (Téngchōng hēichá, 腾冲黑茶) — цёмны чай гарадскога павета Тэнчун (腾冲市) гарадской акругі Баошань на захадзе правінцыі Юньнань, каля мяжы з М’янмай.
— 702

Цяньтай Хуан Ча

Цяньтай Хуан Ча — адзін з самых незвычайных чаёў сучаснага Кітая: яго лісты залаціста-жоўтыя ад прыроды, а не ў выніку апрацоўкі. Гэта не класічны жоўты чай з этапам мэнь-хуан (闷黄), а так званы «сартавы жоўты чай» (品种黄茶, pǐnzhǒng huángchá) — чай з унікальнага мутантнага культывару з прыроднай жоўтай пігментацыяй,…
— 703

Цяньчжу Цзянь Хаа

Цяньчжу Цзянь Хаа — зялёная гарбата са старажытным радаводам, якая расце на схілах гары Цяньчжу (天柱山, Tiānzhù shān) — «Нябеснага слупа», адной з самых знакамітых вяршынь Аньхоя.
— 704

Tōngshān hóngchá

Туншань Хунча (Tōngshān hóngchá, 通山红茶) — чырвоны чай павета Туншань (通山县) гарадской акругі Сяньнін на паўднёвым усходзе правінцыі Хубэй.
— 705

Wénchéng gòngchá

Вэньчэн Гунча (Wénchéng gòngchá, 文成贡茶) — агульная назва гарбаты павета Вэньчэн (文成县) гарадской акругі Вэньчжоу на поўдні правінцыі Чжэцзян.
— 706

Уцзятай Гун Ча

Уцзятай Гун Ча — зялёны чай з «селенавай сталіцы» Кітая, адзначаны імператарскай ласкай і які захоўвае памяць аб той самай кубку, што пакарыла Цяньлуна ў 1784 годзе. «Цзяцзы цуйлюй лю іцю, гунча і бэй сян мань тан» (甲子翠绿留乙丑，贡茶一杯香满堂) — «Ізумрудная зеляніна года Цзяцзы захоўваецца да года Іцю, адна кубка паднашэння…
— 707

Wǔyíshān qízhǒng

Уішань Цычжун (Wǔyíshān qízhǒng, 武夷山奇种) — геаграфічны знак гарадскога павета Уішань (武夷山市) акругі Наньпін, правінцыя Фуцзянь, на адну з пяці таварных груп уішаньскага скальнага улуна.
— 708

Xiàguān tiě bǐng

Сярод фабрычных рэцэптур пуэра ёсць пазіцыі, якія чытаюцца як код, і 8653 — адна з самых выразных: «класіка 下关», запячатаная ў шчыльны «жалезны блін» tiě bǐng (铁饼).
— 709

Xián'ān zhuānchá

Сяньань Чжуаньча (Xián'ān zhuānchá, 咸安砖茶) — «сяньаньская цагляная гарбата», прасаваная цёмная гарбата раёна Сяньань (咸安区) гарадской акругі Сяньнін на поўдні правінцыі Хубэй.
— 710

Сяньжэньчжан Ча

Сяньжэньчжан Ча (仙人掌茶, xiānrénzhǎng chá — «Чай-Далонь неўміручага») — адзіны чай у гісторыі, названы асабіста вялікім паэтам Лі Бо (李白, Lǐ Bái, 701–762). Створаны ў 760 годзе манахам Чжунфу (中孚禅师, Zhōngfú Chánshī) — пляменнікам Лі Бо па клане Лі — у будыйскім манастыры Юйцюаньсы (玉泉寺, «Нэфрытавая крыніца») правінцыі…
— 711

Сяньчжы Чжу Цзянь

Сяньчжы Чжу Цзянь — высакагорная плоская зялёная гарбата з Эмэйшань, якая мае статус прадукта з нацыянальным геаграфічным указаннем (国家地理标志产品). Яе візітная картка — плоскія лісты колеру «даліннага золата» (谷黄), устойлівы каштанавы водар і доўгая зваротная саладосць.
— 712

Сіньян Маоцзянь

Сіньян Маоцзянь — адзін з самых паўночных выдатных зялёных чаёў Кітая, які вырас далёка за межамі традыцыйнага «чайнага пояса» паўднёвых правінцый. Ягоная радзіма — горы павета Сіньян у правінцыі Хэнань, дзе халаднаваты пераходны клімат, доўгія туманы і багатыя гумусам глебы фармуюць чай з незвычайна высокім…
— 713

Яньдан Мао Фэн

Яньдан Мао Фэн — гістарычны кітайскі зялёны чай з больш чым 1600-гадовай гісторыяй, які вырабляюць на схілах знакамітай гары Яньдан (雁荡山, Yàndàngshān) у правінцыі Чжэцзян. Старажытныя назвы «Яньмін» (雁茗) і «Яньдан Юньу» (雁荡云雾, «Воблачная смуга Яньдана») адлюстроўваюць шматвяковую сувязь гэтага чаю з туманнымі…
— 714

Ян’янь Гоу Цын

Ян’янь Гоу Цын — флагманскі зялёны чай горада Ліньхай у правінцыі Чжэцзян, адзін з яскравых прадстаўнікоў чайнай культуры рэгіёна Тайчжоу. Чай быў створаны ў 1984 годзе на гары Ян’янь і атрымаў назву па двух ключавых прыкметах: месцы паходжання і характэрнай выгнутай (勾曲, gōuqū) форме ліста.
— 715

Yāshān ruìcǎokuí

Яшань Жуйцаокуй (Yāshān ruìcǎokuí, 鸦山瑞草魁) — гістарычны зялёны чай павета Лансі (郎溪县) гарадской акругі Сюаньчэн на паўднёвым усходзе правінцыі Аньхой.
— 716

Yīshān shímò chá

Ішань Шымо Ча (Yīshān shímò chá, 黟山石墨茶) — грануляваны зялёны чай павета Ісянь (黟县) гарадской акругі Хуаншань на поўдні правінцыі Аньхой.
— 717

Юнчуань Сю Я

Юнчуань Сю Я (永川秀芽, Yǒngchuān xiù yá — «Зграбны парастак з Юнчуаня») — флагманскі зялёны чай горада цэнтральнага падпарадкавання Чунцын (重庆, Chóngqìng), створаны ў 1959 годзе і названы ў 1964 годзе вялікім чаязнаўцам, прафесарам Чэнь Чуанем (陈椽, Chén Chuán, 1908–1999) — бацькам сучаснай кітайскай навукі аб чаі,…
— 718

Yǒngdìng shānchá

Юндын Шаньча (Yǒngdìng shānchá, 永定山茶) — улун раёна Юндын (永定区) гарадской акругі Лун’янь на паўднёвым захадзе правінцыі Фуцзянь, каля мяжы з Гуандунам.
— 719

Юэгуан Цзінь Чжы

Юэгуан Цзінь Чжы — дзяньхун гунфу-класа, які прадстаўляе сучасную лінейку юньнаньскіх чырвоных чаёў прэміяльнага сегменту. Назва, літаральна «Месяцавае святло, залатыя галіны», спалучае паэтычную вобразнасць з акцэнтам на багацце залатых тыпсаў — візітнай карткі гэтага чаю.
— 720

Юэян Хуан Я

Юэян Хуан Я вырабляецца па ўнікальнай тэхналогіі «двайнога мэньхуан з накіраванай сушкай» (双闷黄 + 定向烘焙, shuāng mèn huáng + dìngxiàng hōngbèi), якая з’яўляецца інавацыяй юэянскіх чаяводаў і лічыцца першай у Кітаі сістэмай двухстадыйнай кіраванай ферментацыі жоўтага чаю.
— 721

Юэян Хуан Ча

Юэян Хуан Ча — гэта не проста напой, а цэлы свет, які раскінуўся на берагах вялікага возера Дунцінху ў правінцыі Хунань. Яго гісторыя ўзыходзіць да танскай дынастыі, яго флагман — легендарны Цзюньшань Інь Чжэнь — быў кароннай каштоўнасцю імператарскага двара, а яго ўнікальная тэхналогія «падвойнага тамлення» (双闷黄,…
— 722

yún nán hóng chá

Юньнаньскі чырвоны чай (云南红茶, Yúnnán hóngchá), больш вядомы пад кароткай назвай Дзянь Хун (滇红, Diān hóng), — гэта група чырвоных чаёў, якія вырабляюцца на паўднёвым захадзе Кітая, у правінцыі Юньнань.
— 723

yún nán máo fēng

Юньнань Маафэн (云南毛峰, Yúnnán Máofēng) — зялёны чай, які вырабляецца ў правінцыі Юньнань на паўднёвым захадзе Кітая з сыравіны буйналіставай разнавіднасці чайнага куста.
— 724

Чжаопін Хун Ча

Чжаопін Хун Ча — гунфу-чырвоны чай з павета Чжаопін Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна, выраблены на аснове зялёначайнага культавару Фуюнь Люхао (福云六号, Fúyún Liùhào) па чырвоначайнай тэхналогіі.
— 725

Чунцын То Ча

Чунцын То Ча — легендарны прасаваны чай у форме «гнязда» (沱, tuó), вытворчасць якога пачалася ў 1953 годзе на Чунцынскай чайнай фабрыцы (重庆茶厂, Chóngqìng Cháchǎng) — найбуйнейшым чайным прадпрыемстве Новага Кітая.
— 726

Zhōngxiáng mǐchá

Чжунсян Міча (Zhōngxiáng mǐchá, 钟祥米茶) — чжунсянскі «рысавы чай»: рыс, абсмажаны дасуха ў жалезным катле і затым звараны ў вадзе, летняя страва і напой адначасова з гарадскога павета Чжунсян (钟祥市)…
— 727

Zǐyá zǐjuān

Пад «пурпурным пуэрам» аб'ядноўваюць дзве розныя з'явы Юньнані: 紫娟 (zǐjuān) — выведзены сорт з высокім утрыманнем антацыянаў, і 紫芽 (zǐyá) — пурпурны фенатып пупышак на дзікіх і старых дрэвах.
— 728

Цзуньі Маафэнча

Цзуньі Маафэнча — гуйчжоўскі зялёны чай, створаны ў 1974 годзе Гуйчжоўскім навукова-даследчым інстытутам чаю ў гонар саракагоддзя Цзуньіскай нарады (遵义会议, Zūnyì Huìyì, 1935) — пераломнай падзеі ў гісторыі Камуністычнай партыі Кітая.
— 729

Bādōngjùn gòngchá

Бадунцзюнь Гунча (Bādōngjùn gòngchá, 巴东郡贡茶) — «паднесены чай акругі Бадун»: зялёны чай з паравой фіксацыяй з павета Бадун (巴东县) Эньшы-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай акругі на захадзе правінцыі Хубэй.
— 730

Бай Му Дань Лао Ча

Бай Му Дань Лао Ча — вытрыманы «белы піён». З узростам ён губляе частку веснавой травяна-кветкавай рэзкасці і робіцца больш «уютам»: з'яўляюцца мёд, сухафрукты, цёплыя травы, а настой пераходзіць у бурштынавыя адценні. Для многіх аматараў гэта адзін з самых гарманічных фарматаў старога белага гарбаты.
— 731

Бай Му Дань Сінь Ча

Бай Му Дань Сінь Ча — «свежы белы півонь»: белы чай бягучага сезона з пупышкі і верхніх лістоў. Ён займае «залатую сярэдзіну» паміж звышдалікатным Інь Чжэнем і больш шчыльным Шоу Мэй: водар кветкавы і ясны, а смак — ужо прыкметна аб’ёмны і гастранамічны.
— 732

biānxiāo ∕ qiáoxiāo

Цёмны чай (黑茶, hēichá) — адзіная вялікая катэгорыя кітайскага чаю, чыя гісторыя вызначалася не смакавымі салонамі, а лагістыкай і геапалітыкай: куды ішоў прасаваны «цэгла» і хто яго піў.
— 733

bù lǎng shēng chá

Булан Шэн Ча (布朗生茶, Bùlǎng shēng chá) — сыры (недаспелы) пуэр, які вырабляецца з лісця чайных дрэў горнага масіву Булан (布朗山, Bùlǎng shān) на поўдні павета Мэнхай (勐海县, Měnghǎi xiàn) у Сішуанбаньна-Да
— 734

Chāngníng hóngchá

Чаннін Хунча (Chāngníng hóngchá, 昌宁红茶) — чырвоны чай павета Чаннін (昌宁县) гарадской акругі Баошань на захадзе правінцыі Юньнань.
— 735

Чуаньхун Гун Фу

Чуаньхун Гун Фу — адзін з трох вялікіх высокаараматных гунфу-чырвоных чаёў Кітая разам з Ціхунам (祁红) і Дзяньхунам (滇红). Візітная картка чайнай культуры правінцыі Сычуань, чай з характэрным водарам апельсінавай карамелі (橘糖香, jútiáng xiāng), які стаў яго галоўным арганалептычным маркерам на сусветным рынку.
— 736

Да Ю Лін Улун

Да Ю Лін Улун — самы высокагорны улун у свеце і безумоўная вяршыня тайваньскага чайнага майстэрства. Чайныя сады размешчаны на вышынях ад 2200 да 2600 метраў над узроўнем мора, у зоне, дзе воблакі і туманы ахутваюць горныя схілы больш за 200 дзён у годзе.
— 737

Dāolóuzhài báichá

Даолаучжай Байча (Dāolóuzhài báichá, 刀楼寨白茶) — чай вулічнага камітэта Цзюцзе (旧街街道) раёна Сіньчжоу (新洲区) на ўсходняй ускраіне Уханя, правінцыя Хубэй.
— 738

Dàyáoshān tiánchá

Даяошань Цяньча (Dàyáoshān tiánchá, 大瑶山甜茶) — «салодкі чай гор Даяошань», прадукт Цзіньсю-Яоскага аўтаномнага павета (金秀瑶族自治县) гарадской акругі Лайбінь у Гуансі-Чжуанскім аўтаномным раёне.
— 739

Дзянь Хун Цзінь Чжэнь

Дзянь Хун Цзінь Чжэнь — высакаякасны юньнаньскі чырвоны чай, які вылучаецца характэрнай ігольчатай формай чаін: тонкія, прамыя, шчыльна скручаныя «залатыя іголкі», пакрытыя залацістым ворсам. Сярод разнастайных Дзянь Хуняў (滇红, Diānhóng) Цзінь Чжэнь займае асаблівае месца — гэта чай з выразнай формай і шчодрым,…
— 740

Дзянь Хун Сун Чжэнь

Дзянь Хун Сун Чжэнь — элегантны прадстаўнік юньнаньскай лінейкі чырвоных чаёў, які атрымаў сваю назву за доўгія, прамыя чаінкі, што нагадваюць хваёвыя іголкі. Гэты чай займае ўнікальную нішу паміж элітным цэльнапупышкавым Цзінь Чжэнь і класічным Дзянь Хун Гунфу, прапаноўваючы выдатныя суадносіны якасці і кошту.
— 741

Дзянь Хун Е Шэн

Сярод незлічоных чырвоных чаёў правінцыі Юньнань — калыскі сусветнага чаяводства — Дзянь Хун Е Шэн займае зусім асаблівае месца. Гэта не проста «яшчэ адзін Дзянь Хун»: гэта чай, сыравіну для якога збіраюць з дзікарослых чайных дрэваў, што жывуць у горных лясах без усялякага ўмяшання чалавека.
— 742

Dǒnghé bìzhēn chá

Дунхэ Бічжэнь Ча (Dǒnghé bìzhēn chá, 董河碧珍茶) — прамы зялёны чай пасёлка Саньхуа (散花镇) павета Сішуй (浠水县) гарадской акругі Хуанган на ўсходзе правінцыі Хубэй.
— 743

Дуншань Сю Фэн

Дуншань Сю Фэн (东山秀峰, Dōngshān xiù fēng) — высакагорная зялёная гарбата з павета Шымэнь (石门县) правінцыі Хунань, адна з «дзесяці знакамітых гарбат Хунані» (湖南十大名茶, 2005). Гарбата створаная ў 1986 годзе на дзяржаўнай чайнай ферме «Дуншаньфэн» (东山峰茶厂) — на вышыні 1200–1498,5 м, у зоне, дзе больш за 180 дзён у годзе…
— 744

Фаньцзіншань Люй Ча

Фаньцзіншань Люй Ча — зялёны чай, народжаны на схілаh гары Фаньцзіншань (梵净山), галоўнай вяршыні хрыбта Улін (武陵山脉) у правінцыі Гуйчжоу. Фаньцзіншань — аб’ект Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА і адзін з самых экалагічна чыстых горных масіваў паўднёва-заходняга Кітая, які ўваходзіць у праграму «Чалавек і біясфера» ААН.
— 745

Fènghuáng dāncóng

Фэнхуан Даньцун (Fènghuáng dāncóng, 凤凰单丛) — араматы ўлун гор Фэнхуан (凤凰山) акругі Чаочжоу на ўсходзе правінцыі Гуандун.
— 746

gān cāng — shī cāng

Пуэр — бадай ці не адзіная катэгорыя кітайскага чаю, дзе ўзрост лічыцца годнасцю, а не дэфектам.
— 747

Guǎng'ān sōngzhēn

Гуан’ань Сунчжэнь (Guǎng'ān sōngzhēn, 广安松针) — ігольчасты зялёны чай раёна Цяньфэн (前锋区) гарадской акругі Гуан’ань на ўсходзе правінцыі Сычуань.
— 748

Guìlín guìhuā chá

Гуйлінь Гуйхуа Ча (Guìlín guìhuā chá, 桂林桂花茶) — чай, араматызаваны кветкамі асмантуса, гарадской акругі Гуйлінь у Гуансі-Чжуанскім аўтаномным раёне.
— 749

Ханьчжун Сянь Хао

Ханьчжун Сянь Хао — флагманскі зялёны чай правінцыі Шэньсі, які аб’яднаў пад адзіным парасонавым брэндам некалькі гістарычных найменняў: «У Цзы Сянь Хао» (午子仙毫), «Дзін Цзюнь Мін Мэй» (定军茗眉) і «Нінцян Цюэшэ» (宁强雀舌).
— 750

Хун’ань Лаацзюньмэй

Хун’ань Лаацзюньмэй — хубэйская зялёная гарбата камбінаванага тыпу «хуншаа» (烘炒, hōng chǎo — «падсушка і абсмажванне»), якая вырабляецца ў павеце Хун’ань ля паўднёвага падножжа горнага хрыбта Дабешань.
— 751

Jiànyáng shuǐxiān

Цзяньян Шуйсянь (Jiànyáng shuǐxiān, 建阳水仙) — геаграфічны знак раёна Цзяньян (建阳区) горада Наньпін, правінцыя Фуцзянь, на чай з сорту шуйсянь.
— 752

jiē yáng chǎo chá

Цзеян чао ча (揭阳炒茶, Jiēyáng chǎo chá) — зялёны чай пан-абсмажачнага тыпу (炒青, chǎoqīng), які вырабляецца ў горных раёнах гарадской акругі Цзеян (揭阳, Jiēyáng) на ўсходзе правінцыі Гуандун (广东, Guǎngdōn
— 753

jīn zhēn bái lián

Цзіньчжэнь Байлянь (金针白莲, Jīnzhēn Báilián — «залатыя іголкі і белы лотас») — высокагатунковы шу-пуэр (熟茶, shúchá), гэта значыць постферментаваны «спелы» пуэр з правінцыі Юньнань (云南, Yúnnán).
— 754

Цзін’ян Фу Чжуань

Цзін’ян Фу Чжуань (泾阳茯砖, Jīngyáng fú zhuān) — легендарны цёмны чай з павета Цзін’ян правінцыі Шэньсі, празваны «Чорным золатам Шаўковага шляху». Яго візітная картка — багатая «залатая квецень» (冠突散囊菌, Eurotium cristatum), унікальны мікраклімат Цзін’яна і больш чым 600-гадовая гісторыя, непарыўна звязаная з…
— 755

Кайян Фу Сі Ча

Кайян Фу Сі Ча (开阳富硒茶, Kāiyáng fù xī chá) — «Багаты селенам чай з Кайяна» — зялёны чай з павета Кайян (开阳县, Kāiyáng Xiàn), горада Гуйян (贵阳市), правінцыя Гуйчжоу (贵州省), які расце на глебах з рэкордным для Кітая ўтрыманнем селену: 3,24 мг/кг — у 8–10 разоў вышэй за сярэднекітайскі паказнік.
— 756

Lóngchí xiāngjiān

Лунчы Сянцзянь (Lóngchí xiāngjiān, 龙池香尖), другая назва — Лунчы Цзяньча (龙池尖茶, Lóngchí jiānchá), — плоскі зялёны чай павета Хуайнін (怀宁县) гарадской акругі Аньцын, правінцыя Аньхой.
— 757

Máoshān chángqīng

Маашань Чанцын (Máoshān chángqīng, 茅山长青) — зялёны чай гарадскога павета Цзюйжун (句容市) гарадской акругі Чжэньцзян правінцыі Цзянсу, з гор Маашань на поўдні павета.
— 758

Маошань Цын Фэн

Маошань Цын Фэн (茅山青锋, Máoshān qīng fēng) — «Зялёны клінок гары Маошань» — плоская абсмажаная зялёная гарбата з раёна Цзіньтань (金坛区, Jīntán Qū) горада Чанчжоу (常州市, Chángzhōu Shì), правінцыя Цзянсу.
— 759

měng kù chūn jiān

Мэнку чунь цзянь (勐库春尖) — рашчынны вясновы шэн-пуэр з горнага раёна Мэнку (勐库, Měngkù) на захадзе правінцыі Юньнань.
— 760

Мэндын Хуан Я

Тэхналогія Мэндын Хуан Я — адна з самых складаных сярод жоўтых чаёў. Яе візітная картка — метад «саньчао саньмэнь» (三炒三闷, sān chǎo sān mèn) — «тры абсмажванні, тры тамленні», які забяспечвае паступовае, паслойнае фармаванне «жоўтага» характару. Поўны цыкл уключае восем этапаў:
— 761

Мэн Дзін Мао Фэн

Мэн Дзін Мао Фэн (蒙顶毛峰, Méngdǐng máo fēng) — зялёны чай, народжаны на схілах легендарнай гары Мэндыншань (蒙顶山, Méngdǐng Shān) у правінцыі Сычуань — месцы, дзе, паводле падання, больш за дзве тысячы гадоў таму былі высаджаны першыя ў гісторыі культурныя чайныя кусты.
— 762

Měnghǎi Dà'ān chá

Мэнхай Даань Ча (Měnghǎi Dà'ān chá, 勐海大安茶) — геаграфічны знак на чай сельскага камітэта Даань (大安) воласці Мэнсун (勐宋乡) павета Мэнхай (勐海县) Сішуанбаньна-Дайскай аўтаномнай акругі, правінцыя Юньнань.
— 763

Měnghǎi Hèkāi chá

Мэнхай Хэкай Ча (Měnghǎi Hèkāi chá, 勐海贺开茶) — геаграфічны знак на чай гары Хэкай (贺开) павета Мэнхай (勐海县) Сішуанбаньна-Дайскай аўтаномнай акругі, правінцыя Юньнань.
— 764

Měnghǎi Pàshā chá

Мэнхай Паша Ча (Měnghǎi Pàshā chá, 勐海帕沙茶) — геаграфічны знак на чай гары і сельскага камітэта Паша (帕沙) у воласці Гэланхэ павета Мэнхай, Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга, правінцыя Юньнань.
— 765

Nánjiāng dàyè chá

Наньцзян Дае Ча (Nánjiāng dàyè chá, 南江大叶茶) — «буйналісты чай Наньцзяна»: адначасова мясцовы сорт чайнага куста і ахоўнае імя зялёнага чаю павета Наньцзян (南江县) гарадской акругі Бачжун на паўночным…
— 766

Nánjìng tǔlóu chá

Наньцзін Тулоу Ча (Nánjìng tǔlóu chá, 南靖土楼茶) — улун павета Наньцзін (南靖县) гарадской акругі Чжанчжоу на поўдні правінцыі Фуцзянь, названы па тулоу — круглых і квадратных глінабітных…
— 767

Нанкін Юй Хуа Ча

Нанкін Юй Хуа Ча — адна з дзесяці вялікіх гарбатаў Кітая і адначасова адна з самых маладых сярод іх: яе гісторыя налічвае менш за семдзесят гадоў. Створаная ў 1959 годзе як даніна памяці рэвалюцыянерам, пакараным у раёне Юйхуатай, гэта гарбата ўвасобіла ў сабе філасофію стойкасці і вечназялёнай памяці — і аблачыла яе…
— 768

Нінцян Цюэ Шэ

Нінцян Цюэ Шэ (宁强雀舌, Níngqiáng què shé) — «Вераб’іны язычок [павета] Нінцян» — зялёны чай з павета Нінцян (宁强县, Níngqiáng Xiàn), горада Ханьчжун (汉中市), правінцыя Шэньсі, размешчанай ля вытокаў ракі Ханьцзян (汉江源头, Hànjiāng Yuántóu) — найбуйнейшага прытоку Янцзы, якая дала назву дынастыі Хань, народу хань і…
— 769

Píngnán xiǎozhǒng

Пінань Сяачжун (Píngnán xiǎozhǒng, 屏南小种) — горны чырвоны чай тыпу сяачжун павета Пінань (屏南县) гарадской акругі Ніндэ, правінцыя Фуцзянь.
— 770

Цынляншань Ча

Цынляншань Ча (清凉山茶, Qīngliángshān chá) — кітайскі зялёны чай катэгорыі хунцын (烘青, hōngqīng, сушка гарачым паветрам), які вырабляюць у горным масіве Цынляншань на тэрыторыі раёна Мэйцзян горада Мэйчжоу правінцыі Гуандун.
— 771

Rénhuà báimáo chá

Жэньхуа Баймао Ча (Rénhuà báimáo chá, 仁化白毛茶) — чай павета Жэньхуа (仁化县) гарадской акругі Шаагуань на поўначы правінцыі Гуандун, з мясцовай папуляцыі з густа апушанымі пупышкамі.
— 772

Жучэн Бай Мао Ча

Жучэн Бай Мао Ча — рэдкі і каштоўны чай, які вырабляюць з унікальнага мясцовага буйналістовага дзікарослага чайнага рэсурсу з выяўленым апушанасцю. Гэта адначасова назва сыравіны (батанічнай папуляцыі) і гатовага прадукту.
— 773

Ruìsuì Tiānhè chá

Жуйсуй Цяньхэ Ча (Ruìsuì Tiānhè chá, 瑞穗天鶴茶) — «чай нябеснага жураўля з Жуйсуя», калектыўная марка чаю з плато Ухэ (舞鶴台地, Wǔhè táidì) у воласці Жуйсуй павета Хуалянь на ўсходзе Тайваня.
— 774

Шэнчжоу Хуй Бай

Шэнчжоу Хуй Бай — адзін з нямногіх захаваных прадстаўнікоў кітайскіх кругласкручаных зялёных чаёў. Гэты чай з правінцыі Чжэцзян, які набыў вядомасць яшчэ пры дынастыі Цын як паднашэнне двару, адрозніваецца характэрнай формай «быццам круглы, але не круглы» і ўнікальнай тэхналогіяй нізкатэмпературнага хуйго — павольнай…
— 775

Шуйчэн Чунь Ча

Шуйчэн Чунь Ча (水城春茶, Shuǐchéng chūnchá — «Вясновы чай з Шуйчэна») — высакагорны гуйчжоускі зялёны чай, які трымае тытул «Першы веснавы збор Гуйчжоу» (贵州早春茶第一采): ягоны ўраджай пачынаецца на 10–15 дзён раней за асноўных гуйчжоускіх вытворцаў і на 10–25 дзён раней за чжэцзянскія і цзянсускія чаі.
— 776

Sōngyáng xiāngchá

Сун’ян Сянча (Sōngyáng xiāngchá, 松阳香茶) — «араматны чай» павета Сун’ян (松阳县) гарадской акругі Лішуй на паўднёвым захадзе правінцыі Чжэцзян.
— 777

Тайшань Нюй Эр Ча

Тайшань Нюй Эр Ча — адзін з нямногіх зялёных чаёў крайняй поўначы чайнага пояса Кітая, што вырас ля падножжа святой гары Тайшань. Назва, якая літаральна азначае «чай дачкі Тайшаня», сыходзіць каранямі ў літаратурную традыцыю эпохі Мін, хоць сучасны чай з лісця камеліі кітайскай вырабляецца тут толькі з 1960-х гадоў.
— 778

Táoyuán yěcháwáng

Тааюань Ечаван (Táoyuán yěcháwáng, 桃源野茶王) — «тааюаньскі цар дзікага чаю»: пупышкавы зялёны чай павета Тааюань (桃源县) гарадской акругі Чандэ на паўночным захадзе правінцыі Хунань.
— 779

Téngchōng hóngchá

Тэнчун Хунча (Téngchōng hóngchá, 腾冲红茶) — чырвоны чай гарадскога павета Тэнчун (腾冲市) гарадской акругі Баошань на захадзе правінцыі Юньнань, каля мяжы з М’янмай.
— 780

Wànníng zhègū chá

Ваньнін Чжэгу Ча (Wànníng zhègū chá, 万宁鹧鸪茶) — «чай курапаткі» гарадскога павета Ваньнін на ўсходнім узбярэжжы Хайнаня.
— 781

Учжышань Хун Ча

Учжышань Хун Ча — адзіны ў Кітаі трапічны высакагорны чырвоны чай, які вырабляецца на востраве Хайнань з эндэмічнага буйналіставага культывару Хайнань Дае Чжун. Адметная візітная картка гэтага чаю — «хупо тан, най мі сян» (琥珀汤、奶蜜香, «бурштынавы настой, малако́ва-мядовы водар»), формула, якая стала афіцыйным слоганам…
— 782

Сяншань Гун Ча

Сяншань Гун Ча (香山贡茶, Xiāngshān gòngchá) — гістарычны зялёны чай з павета Фэнцзе (奉节县, Fèngjié Xiàn), размешчанага ля ўваходу ў вялікія Тры цясніны Янцзы (长江三峡), у падножжа легендарнай крэпасці Белага Імператара Байдзічэн (白帝城, Báidìchéng).
— 783

Сіннін Дань Цун

Тэхналогія Сіннін Дань Цун атрымлівае ў спадчыну базавыя прынцыпы чаачжоўскага даньцуна, аднак мае лакальную спецыфіку, якую майстры фармулююць як «лёгкае ўстрэсванне, інтэнсіўная фіксацыя» (轻摇重炒, qīng yáo zhòng chǎo): час устрэсвання карацейшы, чым у класічных фэнхуанскіх даньцунаў, што захоўвае свежасць і яркасць…
— 784

Ін Хун №9

Ін Хун №9 — знакавы чырвоны чай правінцыі Гуандун, які ўяўляе сабой рэдкі выпадак у сусветнай чайнай індустрыі, калі назва селекцыйнага культывара стала адначасова найменнем гатовага прадукту і рэгіянальным публічным брэндам.
— 785

Іньшань Юнюча

Іньшань Юнюча (英山云雾茶, Yīngshān yúnwùchá) — зялёны чай з павета Іньшань (英山县, Yīngshān Xiàn), гарадской акругі Хуанган (黄冈市, Huánggāng Shì), правінцыі Хубэй (湖北省), размешчанага на паўднёвых схілах хрыбта Дабешань (大别山, Dàbiéshān) — найбуйнейшага горнага водападзелу між басейнамі Янцзы і Хуайхэ.
— 786

Юцэ Хэй У Лун

Юцэ Хэй У Лун — незвычайны прадстаўнік свету улунаў, які стаіць на скрыжаванні традыцыйнага фуцзяньскага чайнага рамяства і японскай маркетынгавай культуры. Гэта паўторна апрацаваны (再加工, zài jiāgōng) улун, які прайшоў інтэнсіўную двайную вуглевую пражарку, у выніку якой ліст набывае вугальна-чорны колер, а ўтрыманне…
— 787

Чжэцзян Сун Чжэнь

Чжэцзян «Сун Чжэнь» («Сасновыя Іголкі») — зялёны чай з павета Чуньань (淳安) правінцыі Чжэцзян, размешчанага на берагах знакамітага Возера Тысячы Астравоў (千岛湖, Qiāndǎo Hú). Галоўная асаблівасць гэтага чаю — спалучэнне нетыповага для Чжэцзяна гібрыднага культывару на аснове Camellia sinensis var.
— 788

zhēngqīng jiānchá

Чжэнцин цзянча 蒸青煎茶 — гэта кітайскі зялёны чай паравой фіксацыі, выпрацаваны ў стылістыцы японскай сенчы і прызначаны галоўным чынам для кантрактнага (OEM) экспарту ў Японію.
— 789

Алішань Чжу Лу Ча

Вытворчасць Алішань Чжу Лу Ча спалучае класічную тэхналогію тайваньскіх паўсферачных улунаў з лёгкай ферментацыяй і традыцыйным вугольным абсмажваннем. Ключавы прынцып — «лёгкая рука» (輕手法, qīng shǒufǎ): мяккае падвяльванне, далікатныя ўстрэсванні і беражлівая скрутка, якія дазваляюць максімальна раскрыць кветкавы…
— 790

Аньшунь Пу Бу Люй Ча

Аньшунь Пу Бу Люй Ча (安顺瀑布绿茶, Ānshùn Pùbù Lǜchá) — рэгіянальны публічны брэнд зялёнай гарбаты горада Аньшунь, правінцыя Гуйчжоу, адзін з «пяці знакамітых гарбат Гуйчжоу» (贵州五大名茶). Гарбата вырабляецца ў наваколлях найвялікшага вадаспаду Азіі — Хуангошу (黄果树瀑布, Huángguǒshù Pùbù), на карставым пласкагор’і з унікальным…
— 791

Běichuān táizǐ chá

Бэйчуань Тайцзы Ча (Běichuān táizǐ chá, 北川苔子茶) — зялёны чай Бэйчуань-Цянскага аўтаномнага павета (北川羌族自治县) гарадской акругі Мяньян на паўночным захадзе Сычуаньскай катлавіны.
— 792

Běipǔ péngfēng chá

Бэйпу Пэнфэн Ча (Běipǔ péngfēng chá, 北埔膨風茶) — «чай-хвалько» з воласці Бэйпу (北埔鄉) павета Сіньчжу на паўночным захадзе Тайваня.
— 793

chén nián hóng chá

Вытрыманы чырвоны чай (陈年红茶, chén nián hóng chá) — гэта цалкам акіслены кітайскі чай катэгорыі 红茶 (hóngchá; у заходняй традыцыі яго называюць «чорным чаем»), які прайшоў доўгае, звычайна шматгадовае з
— 794

chì gān xiǎo zhǒng

Чыгань Сяачжун (赤甘小种, chì gān xiǎo zhǒng) — чырвоны чай (红茶, hóngchá) з групы дробналіставых сяачжунаў, які паходзіць з горнага раёна Уішань (武夷山, Wǔyí shān) на поўначы правінцыі Фуцзянь (福建, Fújiàn).
— 795

Chìbì qīngzhuānchá

Чыбі Цынчжуаньча (Chìbì qīngzhuānchá, 赤壁青砖茶) — «чыбіская зялёная цэгла», прасаваны цёмны чай гарадскога павета Чыбі (赤壁, раней Пуцы, 蒲圻) на поўдні правінцыі Хубэй.
— 796

Chóngqìng pípá chá

Чунцін Піпа Ча (Chóngqìng pípá chá, 崇庆枇杷茶) — «чунцінскі чай з лістом як у локвы», горны зялёны чай паўночнага захаду гарадскога павета Чунчжоу (崇州市) у падначаленні Чэнду, правінцыя Сычуань.
— 797

Dàmiáoshān hóngchá

Дамяошань Хунча (Dàmiáoshān hóngchá, 大苗山红茶) — чырвоны чай Жуншуй-Мяоскага аўтаномнага павета (融水苗族自治县) гарадской акругі Лючжоў на поўначы Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна.
— 798

Dàtián gāoshān chá

Дацянь Гаошань Ча (Dàtián gāoshān chá, 大田高山茶) — «высакагорны чай Дацяня», ахоўнае імя чаю павета Дацянь (大田县) гарадской акругі Саньмін у цэнтры правінцыі Фуцзянь.
— 799

Дацянь Мэй Жэнь Ча

Дацянь Мэй Жэнь Ча — мацерыковая кітайская версія знакамітага тайваньскага «чаю ўсходняй прыгажуні», якая вырошчваецца ў высакагорных раёнах павета Дацянь правінцыі Фуцзянь. Гэты глыбока ферментаваны улун адрозніваецца характэрным «пяціколерным» сухім лістом і складаным «шасціараматным» профілем, сфарміраваным…
— 800

Зялёны чай са старых дрэў з Дэхуну

Дэхунскі зялёны чай са старых дрэў — рэдкі і нетрывіяльны прадстаўнік свету зялёных чаёў, народжаны на заходніх рубяжах Юньнані, ля падножжа хрыбта Гаалігуншань. Яго ўнікальнасць палягае ў парадаксальным спалучэнні: буйналіставая сыравіна са шматгадовых дрэў, якая ў пераважнай большасці выпадкаў ідзе на вытворчасць…
— 801

Дзянь Хун Да Цзінь Я

Дзянь Хун Да Цзінь Я — прэміяльны юньнаньскі чырвоны чай, візіткай якога з’яўляюцца надзвычай буйныя, мясістыя залацістыя пупышкі, якія вылучаюць яго сярод іншых прадстаўнікоў лінейкі Дзянь Хун (滇红, Diānhóng).
— 802

Дун Цін Бі Ло Чунь

Вытворчасць сапраўднага Дунцін Бі Ло Чунь — цалкам ручны працэс, прызнаны нематэрыяльнай культурнай спадчынай КНР. Тэхналогія вылучаецца тым, што абсмажванне, скручванне, фармаванне і сушка адбываюцца ў адным катле (锅, guō), практычна без перапынку.
— 803

Dúshān Gāozhài chá

Душань Гаочжай Ча (Dúshān Gāozhài chá, 独山高寨茶) — «гаочжайскі чай з Душаня», чай павета Душань (独山县) у Цяньнань-Буі-Мяаскай аўтаномнай акрузе на поўдні Гуйчжоу.
— 804

fèng qìng hóng chá

Фэнцинскі чырвоны чай — адно з ключавых выражэнняў юньнаньскага чырвонага чаю, вядомага пад агульнай назвай дзяньхун (滇红, Diānhóng).
— 805

Fènghuáng shuǐxiān

Фэн Хуан Шуй Сянь (fènghuáng shuǐxiān, 鳳凰水仙) — гэта базавая чайная папуляцыя з гары Фэнхуан (鳳凰山) у Гуандуне, тая аснова, з адбору лепшых кустоў якой вырасла ўся слава феніксавых дань цунаў (*dāncōn
— 806

Фушоушань Улун

Фушоушань Улун багаты:
— 807

Fúzhōu mòlìhuā chá

Фучжоу Моліхуа Ча (Fúzhōu mòlìhuā chá, 福州茉莉花茶) — язмінавы чай гарадской акругі Фучжоу, правінцыя Фуцзянь.
— 808

Guǎngdé huángjīnyá

Гуандэ Хуанцзінь Я (Guǎngdé huángjīnyá, 广德黄金芽) — зялёны чай з жаўталіставых сартоў гарадскога павета Гуандэ (广德市) гарадской акругі Сюаньчэн на паўднёвым усходзе правінцыі Аньхой.
— 809

Guǎngyuán huángchá

Гуан'юань Хуанча (Guǎngyuán huángchá, 广元黄茶) — зялёны чай з жаўталістых сартоў гарадской акругі Гуан'юань на паўночным усходзе правінцыі Сычуань.
— 810

Huánggǎngshān yùlǜ

Хуанганшань Юйлюй (Huánggǎngshān yùlǜ, 黄岗山玉绿) — горны зялёны чай павета Яньшань (铅山县) гарадской акругі Шанжаа на паўночным усходзе правінцыі Цзянсі.
— 811

Хуаншань Мао Фэн

Хуаншань Мао Фэн — адзін з дзесяці вялікіх чаёў Кітая (中国十大名茶, Zhōngguó Shí Dà Míng Chá), візітоўка правінцыі Аньхой і эталон катэгорыі «хунцын» (烘青, hōngqīng) — зялёных чаёў, высушаных метадам прагрэву.
— 812

Huángshíxī máofēng

Хуаншы Сі Маафэн (Huángshíxī máofēng, 黄石溪毛峰) — зялёны чай з горнага масіва Цзюхуашань (九华山) у павеце Цын’ян (青阳县) гарадской акругі Чычжоу на поўдні правінцыі Аньхой.
— 813

jǐnyā chá

Прэсаваны чай 紧压茶 (jǐnyā chá) — гэта не сорт і не тэхналогія апрацоўкі ліста, а спосаб яго канчатковай упакоўкі: гатовую сыравіну прапарваюць і ўшчыльняюць ва ўстойлівае цела пэўнай геаметрыі.
— 814

Цзюцэн Шань Люй Ча

Цзюцэн Шань Люй Ча (九层山绿茶, Jiǔcéng shān lǜchá) — кітайскі высакагорны зялёны чай з правінцыі Гуйчжоу, які вырабляецца ў горным масіве Цзюцэншань на тэрыторыі Лючжы-Тэцюй горада Люпаньшуй. Чай адрозніваецца ўнікальным тэруарам «нізкіх шыротаў, вялікай вышыні і малой інсаляцыі» (低纬度、高海拔、寡日照), з 2017 года абаронены як…
— 815

Kāishān báimáo chá

Кайшань Баймао Ча (Kāishān báimáo chá, 开山白毛茶) — «белаапушоны чай Кайшаня», зялёны чай пасёлка Кайшань (开山镇) раёна Бабу гарадской акругі Хэчжоу на ўсходзе Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна.
— 816

lā lā shān wū lóng

Лалашань Улун — высакагорны тайваньскі улун (高山茶, gāoshān chá), які вырошчваюць на схілах гары Лалашань (拉拉山, Lālāshān) на поўначы вострава Тайвань.
— 817

Лаошань Да Бай Хао

Лаошань Да Бай Хао (崂山大白毫, Láoshān dà bái háo) — «Вялікі белы ворс [гары] Лаошань» — вышэйшы гатунак зялёнага чаю Лаошань (崂山绿茶, Láoshān Lǜchá), які адрозніваецца ад базавага «Лаошань Люй Ча» максімальнай канцэнтрацыяй белага ворсу (白毫, báiháo) на паверхні чаінкі.
— 818

Лэчан Бай Мао Ча

Лэчан Бай Мао Ча (乐昌白毛茶, Lèchāng bái máochá — «Белы варсісты чай з Лэчана») — старажытны гуандунскі зялёны чай з унікальнай радаводнай: «чайны мудрэц» Лу Юй (陆羽) асабіста наведаў Лэчан дзеля вывучэння мясцовага чаю і пакінуў надпіс «枢室» (shūshì, «восевая пакой») на скале Сішыянь (西石岩洞) — адно з нешматлікіх…
— 819

Lóngzhōu wūlóngchá

Лунчжоу Улунча (Lóngzhōu wūlóngchá, 龙州乌龙茶) — улун павета Лунчжоу (龙州县) гарадской акругі Чунцзо на паўднёвым захадзе Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна, каля мяжы з В’етнамам.
— 820

méng dǐng hóng chá

Мэндин хунча (蒙顶红茶, Méngdǐng hóngchá) — чырвоны (у заходняй традыцыі «чорны», цалкам акіслены) чай, які вырабляюць на схілах гары Мэншань (蒙山, Méngshān) у павеце Міншань гарадской акругі Яань, правінц
— 821

měng kù gǔ huā chá

Мэнку гухуа ча (勐库谷花茶, Měngkù gǔhuā chá) — гэта восеньская сыравіна для пуэру (шэн-пуэр), сабраная ў горным масіве Мэнку на паўднёвым захадзе правінцыі Юньнань.
— 822

Měnghǎi Bānpén chá

Мэнхай Баньпэнь Ча (Měnghǎi Bānpén chá, 勐海班盆茶) — геаграфічны знак на чай вёскі Баньпэнь (班盆) павета Мэнхай (勐海县) Сішуанбаньна-Дайскай аўтаномнай акругі, правінцыя Юньнань.
— 823

Měnghǎi Hèsōng chá

Мэнхай Хэсун Ча (Měnghǎi Hèsōng chá, 勐海贺松茶) — геаграфічны знак на чай вёскі Хэсун (贺松) у раёне Бада на захадзе павета Мэнхай, Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга, правінцыя Юньнань.
— 824

Měnghǎi Mànnuò chá

Мэнхай Маньно Ча (Měnghǎi Mànnuò chá, 勐海曼糯茶) — геаграфічны знак на чай, названы па вёсцы Маньно (曼糯) павета Мэнхай Сішуанбаньна-Дайскай аўтаномнай акругі, правінцыя Юньнань.
— 825

Nánchuān dàshù chá

Наньчуань Дашу Ча (Nánchuān dàshù chá, 南川大树茶) — «чай вялікіх дрэў» раёна Наньчуань (南川区) горада Чунцын, з земляў на поўдзень ад гары Цзіньфашань (金佛山).
— 826

Nánshān báimáo chá

Наньшань Баймао Ча (Nánshān báimáo chá, 南山白毛茶) — зялёны чай гары Наньшань у гарадскім павеце Хэнчжоу (横州市, раней павет Хэнсянь, 横县) горада Наньнін, Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён.
— 827

Nàyōng gāoshān chá

Наюн Гаошань Ча (Nàyōng gāoshān chá, 纳雍高山茶) — павятовы грамадскі брэнд і геаграфічны сертыфікацыйны знак гарбаты павета Наюн (纳雍县) гарадской акругі Біцзэ на захадзе правінцыі Гуйчжоу.
— 828

Pántuó jīnxuān chá

Паньто Цзіньсюань Ча (Pántuó jīnxuān chá, 盘陀金萱茶) — чай з тайваньскага сорту 金萱 (jīnxuān), які вырошчваюць у пасёлку Паньто (盘陀镇) павета Чжанпу (漳浦县) гарадской акругі Чжанчжоу, на поўдні…
— 829

Píngshuǐ rìzhù chá

Піншуй Жычжу Ча (Píngshuǐ rìzhù chá, 平水日铸茶) — зялёны чай раёна Кэцяа горада Шаасін і суседніх мясцін, правінцыя Чжэцзян.
— 830

Qūxiāng sīmián chá

Цюйсян Сымянь Ча (Qūxiāng sīmián chá, 屈乡丝绵茶) — зялёны чай павета Цзыгуй (秭归县) гарадской акругі Ічан правінцыі Хубэй, з берагоў цясніны Сілін (西陵峡) на Янцзы.
— 831

Ruì'ān qīngmíngzǎo

Жуйань Цынмінцзао (Ruì'ān qīngmíngzǎo, 瑞安清明早) — чай з аднайменнага звышранняга сорту гарадскога павета Жуйань (瑞安市) гарадской акругі Вэньчжоу, правінцыя Чжэцзян.
— 832

Саньцыншань Бай Ча

Саньцыншань Бай Ча (三清山白茶, Sānqīngshān báichá) — рэдкі цзянсійскі зялёны чай з белаліснага мутантнага культывару, які вырошчваецца ля падножжа святой даоскай гары Саньцыншань (三清山) — аб’екта Сусветнай спадчыны ЮНЭСКА.
— 833

Шаннань Цюань Мін

Шаннань Цюань Мін — высакаякасная зялёная гарбата з павета Шаннань (商南县, Shāngnán Xiàn) гарадской акругі Шанло (商洛市, Shāngluò Shì) правінцыі Шэньсі. Гэта прадукт з геаграфічным указаннем (地理标志产品), які атрымаў ахоўны статус у 2007 годзе.
— 834

Shàowǔ suìtóng chá

Шаау Суйтун Ча (Shàowǔ suìtóng chá, 邵武碎铜茶) — зялёны чай гарадскога павета Шаау (邵武市) гарадской акругі Наньпін на поўначы правінцыі Фуцзянь; апісальна — «шааускі чай, які крышыць медзь».
— 835

Shāxiàn gōngfu chá

Шасянь Гунфу Ча (Shāxiàn gōngfu chá, 沙县工夫茶) — чырвоны чай раёна Шасянь (沙县区) гарадской акругі Саньмін, правінцыя Фуцзянь.
— 836

Сы Цзы Чунь «Чырвоная Жамчужына»

Сы Цзы Чунь «Чырвоная Жамчужына» — моцнаакіслены тайваньскі улун, выраблены з лісця знакамітага культывара Сы Цзы Чунь (四季春, Sìjì Chūn), або «Вясна Чатырох Сезонаў». Гэты чай займае ўнікальнае прамежкавае становішча паміж класічным улунам і чорным (чырвоным паводле кітайскай класіфікацыі) чаем: ступень акіслення…
— 837

Тунчэн Сяо Хуа

Тунчэн Сяо Хуа — гістарычны зялёны чай з правінцыі Аньхой, які належыць да сямейства «ланьхуа ча» (兰花茶, «чай з водарам архідэі»). Яго ўнікальнасць — не ў араматызацыі, а ў натуральным архідэйным водары, народжаным дзікімі архідэямі, што растуць разам з чайнымі кустамі на схілах гор Лунмянь.
— 838

Wèng'ān huángjīnyá

Вэньань Хуанцзінья (Wèng'ān huángjīnyá, 瓮安黄金芽) — зялёны чай з жаўталіставага сорту 黄金芽 павета Вэньань (瓮安县) Цяньнань-Буі-Мяаскай аўтаномнай акругі ў цэнтры правінцыі Гуйчжоу.
— 839

Xiāofǎ Tuó

Xiāofǎ tuó (销法沱) — завадская туа-форма шу-пуэру з Сягуаня (下关), створаная для экспарту ў Францыю.
— 840

Xiāndū sǔnfēng chá

Сяньду Суньфэн Ча (Xiāndū sǔnfēng chá, 仙都笋峰茶) — «чай бамбукавага піка Сяньду», плоскі зялёны чай павета Цзінюнь (缙云县) гарадской акругі Лішуй у правінцыі Чжэцзян.
— 841

Сянцао Лань Люй Ча

Сянцао Лань Люй Ча (香草兰绿茶, xiāngcǎo lán lǜchá) — адзіны ў свеце зялёны чай, араматызаваны натуральнай ваніллю (Vanilla planifolia), «Каралём харчовых араматаў свету» (世界天然食品香料之王). Прадукт нарадзіўся на востраве Хайнань (海南) — адзіным трапічным рэгіёне Кітая, дзе ваніль можа расці, — як навуковы праект Інстытута…
— 842

Xiāngshuǐcūn yěchá

Сяншуйцунь Еча (Xiāngshuǐcūn yěchá, 香水村野茶) — «дзікі чай вёскі Сяншуй» з Уфэн-Туцзянскага аўтаномнага павета (五峰土家族自治县) акругі Ічан, правінцыя Хубэй.
— 843

Xiápǔ yuánxiāo chá

Сяпу Юаньсяа Ча (Xiápǔ yuánxiāo chá, 霞浦元宵茶) — чай павета Сяпу (霞浦县) гарадской акругі Ніндэ на паўночна-ўсходнім узбярэжжы правінцыі Фуцзянь, з аднайменнага звышранняга сорту.
— 844

Сіньі Хэ Ло Лой Ча

Сіньі Хэ Ло Лой Ча (信宜合箩绿茶, Xìnyí hé luó lǜchá) — рэдкая гуандунская зялёная гарбата, якая вырошчваецца ў расколінах гіганцкіх валуноў, складзеных у форму «бамбукавага кораба» (合箩石, hé luó shí).
— 845

Yǒngdìng wūlóngchá

Юндын Улунча (Yǒngdìng wūlóngchá, 永定乌龙茶) — улун раёна Юндын (永定区) гарадской акругі Лун’янь на паўднёвым захадзе правінцыі Фуцзянь.
— 846

Юэсян Лун Цзін

Юэсян Лун Цзін — найбуйнейшы па аб’ёме вытворчасці рэгіянальны брэнд лунцзінскага чаю ў Кітаі, на долю якога прыходзіцца каля траціны ўсяго выпушчанага ў краіне Лун Цзіну. Вырабляецца ў горадзе Шэнчжоу (嵊州市) правінцыі Чжэцзян — на радзіме кітайскай оперы юэцзюй (越剧), што і адлюстравана ў назве брэнда.
— 847

Чжанчжоу Сэ Чжун

Чжанчжоу Сэ Чжун — унікальны купажны улун з паўднёвай Фуцзяні, які аб’ядноўвае ў адным кубку характар некалькіх класічных міньнаньскіх культывараў. Створаны майстрамі Чжанчжоускай чайнай фабрыкі ў 1950‑х гадах, гэты чай стаў сімвалам традыцыйнага чаявання рэгіёна і візітоўкай чжанчжоускага «гунфу ча».
— 848

zhè jiāng máo jiān

Чжэцзян Маацзянь (浙江毛尖, zhèjiāng máojiān) — зялёны чай, які аб’ядноўвае пад агульнай назвай шэраг чаёў стылю «маацзянь» (毛尖, máojiān — «варсістыя кончыкі»), якія вырабляюцца ў правінцыі Чжэцзян на ўсх
— 849

zhōng chá shú bǐng

Чжунча шу пуэр (中茶熟饼, Zhōngchá shú bǐng) — гэта вытрыманы (штучна ферментаваны) пуэр, спрасаваны ў форме бліна, які выпускаецца пад найстарэйшай і найбольш вядомай кітайскай чайнай маркай «Чжунча» (中茶
— 850

zhōng huáng yī hào

Чжунхуан №1 (中黄一号, Zhōnghuáng Yīhào) — гэта адначасова сучасны чайны культывар з залаціста-жоўтым лісцем і жоўты чай (黄茶, huángchá), які вырабляецца з яго ў правінцыі Чжэцзян (浙江, Zhèjiāng).
— 851

Cāngnán cuìlóng chá

Цаннань Цуйлун Ча (Cāngnán cuìlóng chá, 苍南翠龙茶) — зялёны чай павета Цаннань (苍南县) гарадской акругі Вэньчжоу, на самым поўдні правінцыі Чжэцзян, ля мяжы з Фуцзянню.
— 852

Да Цзінь Я Шу Пуэр

Да Цзінь Я (大金芽, Dà Jīn Yá) — «Вялікія залатыя пупышкі» — камерцыйны грэйд Шу Пуэра, які вылучаюць па візуальнай прыкмеце: буйныя, мясістыя пупышкі, густа пакрытыя залаціста-рудым варсам (金毫, jīn háo).
— 853

Дань Цун Сун Чжун

Тэхналогія вытворчасці Дань Цун Сун Чжун спалучае ў сабе традыцыйныя метады вырабу улунскіх чаёў і асаблівасці, характэрныя для рэгіёна Чаочжоу.
— 854

Фаньцзіншань Хун Ча

Фаньцзіншань Хун Ча — чырвоны чай з тэрыторыі аб’екта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА гары Фаньцзіншань у правінцыі Гуйчжоу. Гэта частка парасонавага брэнда «Фаньцзіншань Ча» (梵净山茶), які атрымаў статус прадукта з геаграфічным указаннем у 2016 годзе.
— 855

Фэнган Сінь Сі Ча

Фэнган Сінь Сі Ча — унікальная зялёная гарбата з павета Фэнган правінцыі Гуйчжоў, адметнай рысай якой з’яўляецца прыроднае ўзбагачэнне мікраэлементамі цынкам і селенам. Гэта адзіны ў Кітаі рэгіён, дзе глебы адначасова змяшчаюць абодва элементы ў значных канцэнтрацыях, што робіць гарбату не проста напоем, а свайго роду…
— 856

Хун Фэн Гао Сян

Хун Фэн Гао Сян — высокаараматны чырвоны чай катэгорыі Гунфу Хун (工夫红, gōngfu hóng), які вырабляецца з буйналіставай юньнаньскай сыравіны з выкарыстаннем тэхнікі «высокага водару» (高香, gāo xiāng).
— 857

Huìdōng Nánshān chá

Хуэйдун Наньшань Ча (Huìdōng Nánshān chá, 惠东南山茶) — «наньшаньскі чай» турыстычнага раёна Цзюлунфэн (九龙峰) павета Хуэйдун (惠东县) гарадской акругі Хуэйчжоу, правінцыя Гуандун.
— 858

Huìdōng xiānrén chá

Хуэйдун Сяньжэнь Ча (Huìdōng xiānrén chá, 惠东仙人茶) — чай з мясцовай чайнай папуляцыі «сяньжэнь ча» (仙人茶, xiānrén chá, «чай несмяротнага») павета Хуэйдун (惠东县) гарадской акругі Хуэйчжоў, правінцыя…
— 859

Цзяншань Люй Му Дань

Цзяншань Люй Му Дань — адзін з гістарычных зялёных чаёў правінцыі Чжэцзян, які атрымаў назву за падабенства раскрыванага ў вадзе ліста да кветкі піёна і насычаны ізумрудны колер. Вядомы таксама пад старадаўнім найменнем Сянься Хуа Лун (仙霞化龙, Xiānxiá Huà Lóng).
— 860

jiē yáng chǎo chá A

Цзеян чаоча (揭阳炒茶, Jiēyáng chǎochá) — зялёны чай з акругі Цзеян на ўсходзе правінцыі Гуандун, якая ўваходзіць у гісторыка-культурны рэгіён Чаошань (潮汕, Cháoshàn).
— 861

Цзінь Мао Хоу Хун Ча

Цзінь Мао Хоу Хун Ча (金毛猴红茶, jīn máo hóu hóngchá), даслоўна «чырвоны чай Залатая малпа», — назва, якая аб’ядноўвае два істотна розныя чаі: (а) хунаньскі аўтарскі — інавацыйны чай кампаніі «Сянча Гаокэцзі» з гары Тяньцзышань у Чжанцзяцзе, апісаны ў гэтым артыкуле;
— 862

Kāixiàn lóngzhū chá

Кайсянь Лунчжу Ча (Kāixiàn lóngzhū chá, 开县龙珠茶) — горны зялёны чай раёна Кайчжоу (开州区) на паўночным усходзе Чунцына.
— 863

Лэйшань Інь Цю Ча

Лэйшань Інь Цю Ча (雷山银球茶, Léishān yín qiú chá) — «Срэбны шарык [гары] Лэйшань» — адзіны ў Кітаі зялёны чай у форме ідэальнага шара (球形, qiúxíng): кожны шарык важыць роўна 2,5 грама (±0,2 г), мае дыяметр 18–20 мм, срэбна-шэра-зялёнага колеру і скачаны ўручную без клею, формы або механічнага прэса —…
— 864

Лі Шань Хун Улун

Лі Шань Хун Улун — адзін з найбольш рэдкіх і высока шанаваных улунаў Тайваня. Гэты чай вырабляецца на вяршынях «Грушавай гары» метадам глыбокага акіслення без фінальнага абсмажвання, што надае яму выключную складанасць водару і мядовую-фруктовую глыбіню смаку, нехарактэрную для большасці высакагорных улунаў вострава.
— 865

Línhǎi pánháo cháyè

Ліньхай Паньхаа Чае (Línhǎi pánháo cháyè, 临海蟠毫茶叶) — ахоўнае імя зялёнага чаю Ліньхай Паньхаа (临海蟠毫, Línhǎi pánháo) з горада павятовага ўзроўню Ліньхай (临海市) гарадской акругі Тайчжоу, правінцыя…
— 866

Luótián xiānglù chá

Лотянь Сянлу Ча (Luótián xiānglù chá, 罗田香露茶) — плоскі зялёны чай паўночнага захаду пасёлка Шэнлі (胜利镇) павета Лотянь (罗田县) гарадской акругі Хуанган на ўсходзе правінцыі Хубэй.
— 867

Měnghǎi Bǎotáng chá

Мэнхай Баатан Ча (Měnghǎi Bǎotáng chá, 勐海保塘茶) — геаграфічны знак на чай Баатана (保塘), старой чайнай вёскі горнага масіву Мэнсун (勐宋) у павеце Мэнхай (勐海县) Сішуанбаньна-Дайскай аўтаномнай акругі…
— 868

Пін’ян Хуан Тан

Тэхналогія Пін’ян Хуан Тан — самая працяглая і шматэтапная сярод усіх жоўтых чаёў. Поўны цыкл «цзю хун цзю мэнь» (九烘九闷) займае больш за 72 гадзіны. Сумарная працягласць тамлення — 18–22 гадзіны, размеркаваных па трох асноўных цыклах з паступовым нарастаннем тэмпературы і вільготнасці. Працэс уключае наступныя этапы:
— 869

Qiánwéi mòlìhuā chá

Цяньвэй Моліхуа Ча (Qiánwéi mòlìhuā chá, 犍为茉莉花茶) — язмінавы чай павета Цяньвэй (犍为县) гарадской акругі Лэшань, правінцыя Сычуань.
— 870

Шэньнунцзя Хун Ча

Шэньнунцзя Хун Ча — высакагорны чырвоны чай з адзінага ў Кітаі адміністрацыйнага раёна, які носіць назву «Лясная акруга» (林区). Шэньнунцзя — рэліктавае нагор’е ў паўночна-заходнім Хубэі, размешчанае на той жа шыраце, што і найстаражытнейшыя чайныя арэалы Кітая, але на значна большай вышыні.
— 871

Suìchāng lónggǔ chá

Суйчан Лунгу Ча (Suìchāng lónggǔ chá, 遂昌龙谷茶) — «чай Драконавай даліны з Суйчана», плоскі зялёны чай горнага павета Суйчан (遂昌县) гарадской акругі Лішуй на паўднёвым захадзе правінцыі Чжэцзян.
— 872

Тайвань Ці Юнь №23

Тайвань Ці Юнь №23 — найноўшы дробналіставы чырвоны чай Тайваня, прамы нашчадак славутага кітайскага Цымэнь Хун Ча (祁門紅茶). Яго прыродны водар, які дзівосна нагадвае бергамот, фарміруецца выключна за кошт генетыкі культывару і тэруару — без ніякай араматызацыі.
— 873

Тайвань Уі Хун Ча

Тайвань Уі Хун Ча — рэдкі чырвоны чай, які вырабляецца з гістарычнага фуцзяньскага культывару Уі (武夷, Wǔyí), больш за два стагоддзі таму завезенага на Тайвань перасяленцамі з Фуцзяні і з таго часу адаптаванага да мясцовага тэруару.
— 874

Téngchōng wūlóngchá

Тэнчун Улунча (Téngchōng wūlóngchá, 腾冲乌龙茶) — улун гарадскога павета Тэнчун (腾冲市) гарадской акругі Баошань на захадзе правінцыі Юньнань, каля мяжы з М’янмай.
— 875

Tīngxī lánxiāng chá

Тынсі Ланьсян Ча (Tīngxī lánxiāng chá, 汀溪兰香茶) — зялёны чай чатырох вёсак воласці Тынсі (汀溪乡) павета Цзін (泾县) гарадской акругі Сюаньчэн на поўдні правінцыі Аньхой, у апісальным перакладзе…
— 876

У Ню Цзао Хун Ча

У Ню Цзао Хун Ча — чырвоны чай з правінцыі Чжэцзян, выраблены з аднаго з самых раннепаспяваючых чайных культывараў Кітая — У Ню Цзао (乌牛早). Калі зялёны чай «Юнцзя Уню Цзао» (永嘉乌牛早) даўно заваяваў рэпутацыю «першага чаю вясны», то яго чырвоная версія — адносна маладая з’ява, якая дэманструе імкненне чжэцзянскіх…
— 877

Юнфу Гаашань Ча

У 1996 годзе тайваньскі чаявод Се Дунцын (谢东庆, Xiè Dōngqìng) з павета Наньтоу (南投, Nántóu) выявіў, што клімат, вышыня і шырата пасёлка Юнфу практычна ідэнтычныя ўмовам Алішаня — аднаго з прэстыжнейшых чайных раёнаў Тайваня.
— 878

Юй Лань Сян Даньцун

Аднак гісторыя самага чайнага дрэва, якое спарадзіла юйланьсянскі клон, сыходзіць глыбей. Матчына расліна была ўпершыню размножана тронкаваннем у 1961 годзе. Пазней чаявод Вэй Лімінь (魏立民, Wèi Lìmín) з пасёлка Фэнхуан выявіў, што дадзены асобнік адрозніваецца выдатнай энергіяй росту, высокай почкаўтваральнай…
— 879

yún nán hóng bǎo tǎ

Юньнаньскія чырвоныя вежы (云南红宝塔, Yúnnán hóng bǎotǎ) — гэта фігурны (фармаваны) чырвоны чай з правінцыі Юньнань на паўднёвым захадзе Кітая, выраблены на аснове класічнага юньнаньскага чырвонага чаю дз
— 880

Yúyáo pùbù xiānmíng

Юйяа Пубу Сяньмін (Yúyáo pùbù xiānmíng, 余姚瀑布仙茗) — «чай несмяротных з вадаспаднага хрыбта Юйяа», зялёны чай горада Юйяа (余姚市) акругі Нінбо, правінцыя Чжэцзян, з гор Сыміншань (四明山).
— 881

Чжанпін Шуй Сянь

Чжанпін Шуй Сянь — адзіны ў свеце прэсаваны улун, візітная картка гарадскога павета Чжанпін правінцыі Фуцзянь. Гэты чай спалучае тэхнікі паўночнафуцзяньскіх (闽北, Mǐnběi) і паўднёвафуцзяньскіх (闽南, Mǐnnán) улунаў і выпускаецца ў характэрнай форме квадратных брыкетаў, загорнутых у паперу.
— 882

Чжанчжоу Лю Сян

Чжанчжоу Лю Сян — адзін з трох класічных чайных прадуктаў дзяржаўнай фабрыкі Чжанчжоу, разам з Сэ Чжун (色种, Sèzhǒng) і І Чжы Чунь (一枝春, Yī Zhī Chūn). Гэта прыклад рэдкага ў сучасным Кітаі «састаўнога» улуна: сыравіна з розных раёнаў Фуцзяні праходзіць адзіную нэн’і-працэдуру (精制, jīngzhì) — рафінаванне, купажаванне і…
— 883

Чжанчжоу Ічжычунь

Ічжычунь — прадукт двухступеньчатага вытворчага працэсу. На першым этапе са свежага ліста вырабляецца грубы паўфабрыкат (毛茶, máo chá) па класічнай міньнаньскай улунскай тэхналогіі. На другім — ключавым для маркі — этапе паўфабрыкаты розных сезонаў, сартоў і лакацый праходзяць працэдуру рафінавання (精制, jīngzhì):…
— 884

zhào qìng huáng chá

Чжаоцын Хуанча (肇庆黄茶, Zhàoqìng huángchá) — жоўты чай, які вырабляецца ў гарадской акрузе Чжаоцын на захадзе правінцыі Гуандун (广东, Guǎngdōng).
— 885

Аньшунь Пу Бу Хун Ча

Аньшунь Пу Бу Хун Ча — чырвоны чай з правінцыі Гуйчжоу, прадукт рэгіёну, які ўславіўся зялёным чаем "Пу Бу Мао Фэн" (瀑布毛峰, Pù Bù Máo Fēng). Назва "Пу Бу" (瀑布, "вадаспад") адсылае да знакамітага вадаспаду Хуангошу (黄果树瀑布, Huángguǒshù Pùbù), візітнай карткі Аньшуня.
— 886

Cháozhōu dāncóng chá

Чаочжоу Даньцун Ча (Cháozhōu dāncóng chá, 潮州单丛茶) — геаграфічны сертыфікацыйны знак № 42507916 гарадской акругі Чаочжоу на ўсходзе правінцыі Гуандун, выдадзены на даньцун — духмяны улун гор Фэнхуан…
— 887

Дань Цун Бай Жуй Сян

Бай Жуй Сян — адзін з менш распаўсюджаных, але глыбока шануемых знаўцамі араматычных тыпаў Фэн Хуан Дань Цун. Яго назва адсылае да водару кветак роду Daphne (瑞香, ruìxiāng), а характар гарбаты спалучае вытанчаны кветкавы водар з мінеральнай глыбінёй, уласцівай гарам Фэнхуан.
— 888

Гуй Хуа Сян Даньцун

Гуй Хуа Сян Даньцун — адзін з дзесяці класічных араматычных тыпаў (十大香型, shí dà xiāngxíng) фэнхуанскага даньцуна, чый сухі ліст і настой выпраменьваюць надзіва дакладную копію водару квітнеючай восеньскай асмантусавай гаі.
— 889

Héngxiàn mòlìhuā chá

Хэнсянь Моліхуа Ча (Héngxiàn mòlìhuā chá, 横县茉莉花茶) — язмінавы чай гарадскога павета Хэнчжоу (横州市, да 2021 года — павет Хэнсянь) горада Наньнін, Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён.
— 890

Хуаншань Юнь У

Хуаншань Юнь У — класічны высакагорны зялёны чай з шматвяковай гісторыяй, народжаны ў таямнічых туманах Жоўтых гор. Гэты чай лічыцца гістарычным папярэднікам знакамітага Хуаншань Мао Фэн і належыць да шырокай катэгорыі «воблачных чаёў» (云雾茶, yúnwù chá) — зялёных чаёў, якія вырошчваюцца на высакагор’ях, ахінутых…
— 891

Хошань Хуандача

Тэхналогія Хуандача — самая «грубая» і самая «агнявая» сярод усіх жоўтых чаёў. Тры яе асновы: трохкатловае абсмажванне, тыднёвае кіпнае тамленне і «працяжка старога агню» пры экстрэмальна высокай тэмпературы.
— 892

Jiàn'ōu shuǐxiān chá

Цзяньоу Шуйсянь Ча (Jiàn'ōu shuǐxiān chá, 建瓯水仙茶) — улун з сорту шуйсянь гарадскога павета Цзяньоу (建瓯市) акругі Наньпін на поўначы правінцыі Фуцзянь.
— 893

Цзюцэн Шань Хун Ча

Цзюцэн Шань Хун Ча — высокагорны чырвоны чай з правінцыі Гуйчжоу, народжаны на схілах гары Дзевяці Ярусаў ва ўнікальных умовах «нізкай шыраты, высокай вышыні і малога сонца». Славіцца спляценнем мядова-цукровага і архідэйнага водараў — вынікам рэвалюцыйнай адаптацыі шры-ланкійскай тэхналогіі да кітайскай горнай…
— 894

jú pǔ · jú hóng · jú bái

橘普 (jú pǔ), 橘红 (jú hóng) і 橘白 (jú bái) — гэта сямейства састаўных чаёў, у якіх высушаная цытрусавая скурка служыць адначасова пасудзінай і араматычным кампанентам, а ўнутр закладваецца чайны ліс
— 895

Lāgōu gōnggǎn yáochá

Лагоу Гунгань Яоча (Lāgōu gōnggǎn yáochá, 拉沟公敢瑶茶) — чай са старых чайных дрэў гары Гунгань у вёсцы Дапін (大坪村) воласці Лагоу (拉沟乡) павета Лучжай (鹿寨县) гарадской акругі Лючжоў, Гуансі-Чжуанскі…
— 896

Liánpíng gāoshān chá

Ляньпін Гаошань Ча (Liánpíng gāoshān chá, 连平高山茶) — «высакагорны чай Ляньпіна», агульная назва чаёў павета Ляньпін (连平县) гарадской акругі Хэюань на поўначы правінцыі Гуандун, у гарах Цзюляньшань.
— 897

Ляньюньган Юньуча

Ляньюньган Юньуча (连云港云雾茶, Liányúngǎng yúnwùchá) — «Воблачны чай горада Ляньюньган» — адзін з «трох знакамітых чаёў Цзянсу» (江苏三大名茶), побач з Наньцзін Юйхуа Ча (南京雨花茶) і Сучжоу Білочунь (苏州碧螺春).
— 898

Měnghǎi Jiéliáng chá

Мэнхай Цзелян Ча (Měnghǎi Jiéliáng chá, 勐海结良茶) — геаграфічны знак на чай Цзеляна (结良) — адной з сямі адміністрацыйных вёсак воласці Буланшань павета Мэнхай (勐海县) Сішуанбаньна-Дайскай аўтаномнай…
— 899

Měnghǎi Zhāngjiā chá

Мэнхай Чжанцзя Ча (Měnghǎi Zhāngjiā chá, 勐海章家茶) — геаграфічны знак на чай Чжанцзя (章家) — адной з сямі адміністрацыйных вёсак воласці Буланшань павета Мэнхай (勐海县) Сішуанбаньна-Дайскай аўтаномнай…
— 900

Měngkù dàyèzhǒng chá

Мэнку Даечжун Ча (Měngkù dàyèzhǒng chá, 勐库大叶种茶) — «чай буйналістага сорту Мэнку» з Шуанцзян-Лаху-Ва-Булан-Дайскага аўтаномнага павета (双江拉祜族佤族布朗族傣族自治县) гарадской акругі Ліньцан, правінцыя Юньнань.
— 901

Пінхэ Бай Я Ці Лань

Пінхэ Бай Я Ці Лань — адзін з ключавых міньнаньскіх улунаў, візітная картка чаёвай вытворчасці павета Пінхэ ў правінцыі Фуцзянь. Гэты чай вылучаецца сярод паўднёвафуцзяньскіх улунаў сваім выразным і ўстойлівым водарам архідэі, які стаў асновай яго назвы і камерцыйнай ідэнтычнасці.
— 902

Pōliǔ niángniang chá

Полю Нянян Ча (Pōliǔ niángniang chá, 坡柳娘娘茶) — «чай дзяўчат з Полю», ручны чай вёскі Полю (坡柳村) павета Чжэньфэн на паўднёвым захадзе Гуйчжоу.
— 903

Shāxiàn hóngbiān chá

Шасянь Хунбянь Ча (Shāxiàn hóngbiān chá, 沙县红边茶) — улун раёна Шасянь (沙县区) гарадской акругі Саньмін у глыбіні правінцыі Фуцзянь.
— 904

Shòuníng gāoshān chá

Шоўнін Гаашань Ча (Shòuníng gāoshān chá, 寿宁高山茶) — «высакагорны чай Шоўніна», ахоўнае імя чаю павета Шоўнін (寿宁县) гарадской акругі Ніндэ на паўночным усходзе правінцыі Фуцзянь.
— 905

Тайвань Хун Юй №18

Хун Юй — «Чырвоны Нефрыт» — унікальны тайваньскі чырвоны чай, які не мае аналагаў у свеце. Створаны шляхам скрыжавання бірманскага буйналіставага чаю і тайваньскага дзікарослага горнага чаю, гэты культывар падарыў свету чырвоны чай з непаўторным араматычным подпісам: натуральнымі нотамі карыцы і свежай мяты, якія не…
— 906

Цяньтайшань Юньуча

Цяньтайшань Юньуча — адзін з найстаражытнейшых зялёных чаёў Кітая, з гісторыяй культывавання, якая налічвае больш за 1700 гадоў. Гэты «воблачна-туманны чай» з гор Цяньтай у правінцыі Чжэцзян займае выключнае месца ў сусветнай чайнай культуры: менавіта адсюль чайнае насенне і тэхналогіі былі перанесены ў Японію і…
— 907

Вэньшань Баочжун

Вэньшань Баочжун — адзін з найстарэйшых і найбольш элегантных тайваньскіх улунаў, які займае ўнікальную нішу паміж зялёнай гарбатай і класічнымі паўферментаванымі улунамі. Яго візітная картка — характэрная паласавая (не шарыкавая) скрутка, мінімальная ступень акіслення і надзвычай насычаны кветкавы водар, які прынёс…
— 908

Сянцао Лань Хун Ча

Сянцао Лань Хун Ча — унікальны араматызаваны чырвоны чай з правінцыі Хайнань, які спалучае высакаякасную чайную аснову з натуральным экстрактам ванілі (香草兰, Vanilla planifolia), «караля сусветных харчовых араматызатараў».
— 909

Xiāngxī huángjīn chá

Сянсі Хуанцзінь Ча (Xiāngxī huángjīn chá, 湘西黄金茶) — «залаты чай Сянсі», акруговая назва гарбаты з мясцовай папуляцыі хуанцзіньча (黄金茶) і адабраных з яе сартоў у Сянсі-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай…
— 910

Xiàogǎn lóngjiàn chá

Сяогань Лунцзянь Ча (Xiàogǎn lóngjiàn chá, 孝感龙剑茶) — плоскі зялёны чай катловага абсмажвання гарадской акругі Сяогань (孝感市) у правінцыі Хубэй, з нізкагор'яў і ўзгоркаў хрыбта Дабешань на поўнач ад…
— 911

Сіньі Хэ Ло Хун Ча

Сіньі Хэ Ло Хун Ча — чырвоны (цалкам акіслены) чай, які вырабляецца з сыравіны знакамітага Хэ Ло Ча (合箩茶, Hé Luó Chá), гістарычна вядомага як адзін з пятнаццаці імянных чаёў правінцыі Гуандун. Традыцыйны Хэ Ло Ча — гэта зялёны чай катэгорыі дробналіставых гатункаў (小种茶, xiǎozhǒng chá), аднак у апошнія гады мясцовыя…
— 912

Yánxīshān báimáojiān

Яньсішань Баймаацзянь (Yánxīshān báimáojiān, 沿溪山白毛尖) — зялёны чай з сушкай у печы з гор Цзюфэншань (九峰山) гарадскога павета Лэчан (乐昌市) акругі Шаагуань на поўначы правінцыі Гуандун.
— 913

Zhāopíng yínshān chá

Чжаапін Іньшань Ча (Zhāopíng yínshān chá, 昭平银杉茶) — «сярэбраная піхта з Чжаапіна», зялёны чай павета Чжаапін (昭平县) гарадской акругі Хэчжоў на ўсходзе Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна.
— 914

zhè jiāng xiǎo zhǒng

Чжэцзян сяочжун (浙江小种, Zhèjiāng xiǎozhǒng) — чырвоны (у заходняй тэрміналогіі чорны) чай сяочжуннага тыпу, які вырабляецца ў правінцыі Чжэцзян (浙江省, Zhèjiāng shěng) на ўсходзе Кітая.
— 915

Zhōngxiáng yúnwù chá

Чжунсян Юньу Ча (Zhōngxiáng yúnwù chá, 钟祥云雾茶) — горны зялёны чай гарадскога павета Чжунсян (钟祥市) гарадской акругі Цзінмэнь у цэнтры правінцыі Хубэй.
— 916

bù lǎng shān shú bǐng

Буланшань шу бін — прасаваны постферментаваны чай пуэр, выраблены з буйналíставай сыравіны з горнага масіву Буланшань (布朗山, Bùlǎng Shān) у павеце Мэнхай на поўдні правінцыі Юньнань.
— 917

Дань Цун Мі Лань Сян

Тэхналогія вытворчасці Мі Лань Сян спалучае традыцыйныя метады вырабу улунскіх чаёў і асаблівасці, характэрныя для рэгіёна Чаочжоу.
— 918

Дань Цун Я Шы Сян

Тэхналогія вытворчасці Дань Цун Я Шы Сян спалучае ў сабе традыцыйныя метады вырабу улунскіх чаёў і асаблівасці, характэрныя для рэгіёна Чаочжоу.
— 919

Фуцзянь Сюэ Я Хун Ча

Фуцзянь Сюэ Я Хун Ча — «Фуцзяньскі чырвоны чай са снежных нырак» — элітны тыпсавы чырвоны чай, выраблены выключна з нераскрытых чайных нырак, густа пакрытых серабрыста-белым пушком. Гэты далікатны «мех» на сухіх нырках стварае ўражанне інею або снежнага пылу, што і надало чаю яго паэтычную назву.
— 920

Guānshān liánqiào chá

Гуаньшань Ляньцяо Ча (Guānshān liánqiào chá, 冠山连翘茶) — «гуаньшаньскі чай з форзіцыі», напой з маладых пупышак і лісця форзіцыі (连翘, liánqiào) павета Піндын (平定县) гарадской акругі Янцюань у…
— 921

Gùshǐ Huánggūshān chá

Гушы Хуанхушань Ча (Gùshǐ Huánggūshān chá, 固始皇姑山茶) — «чай гары Хуанхушань з Гушы»: зялёны чай з гары Хуанхушань (皇姑山) каля паўночнага падножжа хрыбта Дабешань, у воласці Умяацзі павета Гушы (固始县)…
— 922

Huǒtián Dàmàoshān chá

Хацянь Дамаашань Ча (Huǒtián Dàmàoshān chá, 火田大茂山茶) — чай гары Дамаашань (大茂山) пасёлка Хацянь (火田镇) павета Юньсяа (云霄县) гарадской акругі Чжанчжоу на поўдні правінцыі Фуцзянь.
— 923

jiāo lǐng chǎo lǜ chá

Цзяолін чао люйча (焦岭炒绿茶, Jiāolǐng chǎo lǜchá) — зялёны чай, які належыць да вялікага сямейства абсмажаных зялёных чаёў (炒青绿茶, chǎoqīng lǜchá), у якіх фіксацыя зеляніны і дасушванне выконваюцца не пар
— 924

jīn guān yīn hóng chá

Цзінь Гуаньінь хунча (金观音红茶, Jīn Guānyīn hóngchá) — чырвоная (у заходняй тэрміналогіі «чорная») цалкам акісленая гарбата, якая выпрацоўваецца з ліста селекцыйнага сорту гарбатнага куста Цзінь Гуаньінь
— 925

jīn xuān gōng fu hóng

Цзінь Сюань гунфухун — чырвоны чай (па заходняй класіфікацыі чорны), выраблены з ліста сартавога куста Цзінь Сюань (金萱, Jīn Xuān) па тэхналогіі тонкага чырвонага чаю стылю гунфу.
— 926

Jīngxiàn lánxiāng chá

Цзінсянь Ланьсян Ча (Jīngxiàn lánxiāng chá, 泾县兰香茶) — зялёны чай павета Цзін (泾县) гарадской акругі Сюаньчэн на поўдні правінцыі Аньхой.
— 927

měng hǎi wèi shú bǐng

Мэнхай Вэй Шу Бін (勐海味熟饼, Měnghǎi wèi shú bǐng) — гэта не адзіночны таварны гатунак, а зборная назва прасаваных у блін спелых (шу) пуэраў, якія нясуць характэрны «мэнхайскі смак» (勐海味, Měnghǎi wèi).
— 928

Měnghǎi Zhānglǎng chá

Мэнхай Чжанлан Ча (Měnghǎi Zhānglǎng chá, 勐海章朗茶) — геаграфічны знак на чай буланскай вёскі Чжанлан (章朗) у раёне Бада павета Мэнхай, Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга, правінцыя Юньнань.
— 929

Píngjiāng gāoshān chá

Пінцзян Гаошань Ча (Píngjiāng gāoshān chá, 平江高山茶) — «высакагорны чай» павета Пінцзян (平江县) гарадской акругі Юэян на паўночным усходзе правінцыі Хунань.
— 930

Píngshān chǎoqīng chá

Піншань Чаацын Ча (Píngshān chǎoqīng chá, 屏山炒青茶) — смажаны зялёны чай павета Піншань (屏山县) гарадской акругі Ібінь на поўдні правінцыі Сычуань.
— 931

Шангуань Сянь Ху Ча

Шангуань Сянь Ху Ча — рэгіянальная зялёная гарбата з горнага масіву Сяньху (仙湖) у правінцыі Гуандун, прадукт з нацыянальным геаграфічным указаннем. Яе адметная рыса — «тры зеляніны» (三绿, sān lǜ): ізумрудна-зялёны скручаны ліст, нефрытава-зялёны празрысты настой і пяшчотна-зялёнае аднароднае чайнае дно.
— 932

Шань Лінь Сі Хун Улун

Шань Лінь Сі Хун Улун — высакагорны тайваньскі чырвоны улун, народжаны на стыку дзвюх традыцый: тэхналогіі цяжкага акіслення «紅烏龍» (хун улун), распрацаванай на ўсходзе Тайваня ў 2008 годзе, і выключнага тэруару горнага масіва Шань Лінь Сі — аднаго з трох вялікіх высакагорных чайных рэгіёнаў вострава.
— 933

Шэньнунцзя Чао Цін

Шэньнунцзя Чао Цін (神农架炒青, Shénnóngjià chǎo qīng) — зялёная гарбата з «Радзі́мы гарбаты»: запаведнага ляснога раёна Шэньнунцзя (神农架林区, Shénnóngjià Línqū) у правінцыі Хубэй — месца, дзе, паводле падання, міфічны Боскі Земляроб Шэньнун (神农氏, Shénnóng Shì) упершыню адкрыў гаючыя ўласцівасці гарбаты, спрабуючы сотні…
— 934

Шучэн Сяо Лань Хуа

Шучэн Сяо Лань Хуа — аньхойскі зялёны чай, чый выгляд нагадвае толькі што расквітнелую кветку архідэі, а водар нясе ў сабе сапраўдную архідэйную ноту. За гэтым дзіўным супадзеннем формы і паху стаіць больш як трохсотгадовая традыцыя майстэрства і ўнікальны тэруар усходніх перадгор'яў Дабешаня.
— 935

Sōngbǎi chángqīng chá

Сунбай Чанцын Ча (Sōngbǎi chángqīng chá, 松柏長青茶) — улун з плато Сунбайлін (松柏嶺, Sōngbǎilǐng) у воласці Мінцзянь павета Наньтоу на Тайвані.
— 936

Tàimǔshān lǜxuěyá chá

Таймушань Люйсюэя Ча (Tàimǔshān lǜxuěyá chá, 太姥山绿雪芽茶) — ахаванае найменне чаю гары Таймушань у гарадскім павеце Фудзін (福鼎市) акругі Ніндэ правінцыі Фуцзянь.
— 937

Тайшунь Сань Бэй Сян

Тайшунь Сань Бэй Сян — рэгіянальны зялёны чай з павета Тайшунь на поўдні правінцыі Чжэцзян, знакаміты сваёй устойлівасцю: нават пасля трох запарванняў водар застаецца выразным і паўнавартасным. Менавіта гэтая ўласцівасць і падарыла чаю яго паэтычную назву.
— 938

Тайвань Цын Сінь Бай Ча

Тайвань Цын Сінь Бай Ча — інавацыйны тайваньскі белы чай, створаны на аснове класічнага улуновага культывара Цын Сінь Гань Чжы (青心柑仔, Qīngxīn Gānzǐ), які традыцыйна прызначаўся для вытворчасці улуноў і «Усходняй прыгажуні» (東方美人, Dōngfāng Měirén).
— 939

tóng mù guān hóng chá

Тунмугуаньскі чырвоны чай (桐木关红茶, Tóngmù Guān hóngchá) — зборная назва чырвоных (у заходняй тэрміналогіі — чорных) чаёў, якія нараджаюцца ў вёсцы Тунму і вакол горнага праходу Тунмугуань, у самым сэрц
— 940

Xiāngxiāng shuǐfǔ chá

Сянсян Шуйфу Ча (Xiāngxiāng shuǐfǔ chá, 湘乡水府茶) — чай гарадскога павета Сянсян (湘乡市) акругі Сянтань у цэнтры правінцыі Хунань, з садоў вакол вадасховішча Шуйфумяо (水府庙水库).
— 941

Yífēng yíngkēquán chá

Іфэн Інкэцюань Ча (Yífēng yíngkēquán chá, 宜丰盈科泉茶) — зялёны чай горных валасцей павета Іфэн (宜丰县) гарадской акругі Ічунь на паўночным захадзе правінцыі Цзянсі, на паўднёвым схіле хрыбта Цзюлін…
— 942

Yuánjiāng mòlìhuā chá

Юаньцзян Моліхуа Ча (Yuánjiāng mòlìhuā chá, 元江茉莉花茶) — язмінавы чай Юаньцзян-Хані-І-Дайскага аўтаномнага павета (元江哈尼族彝族傣族自治县) гарадской акругі Юйсі, правінцыя Юньнань.
— 943

yún nán hóng máo fēng

Юньнаньскі чырвоны Маафэн (云南红毛峰, Yúnnán hóng máofēng) — стыль юньнаньскага чырвонага чаю сямейства дзяньхун (滇红, Diānhóng), для якога характэрныя багацце залацістага пушку на пупышках і скручана-выгн
— 944

Юньнань Гу Шу Хун Ча

Гісторыя Гу Шу Хун Ча як асобнай рынкавай катэгорыі параўнальна кароткая. Сучасную вытворчасць дзяньхуна распачаў Фэн Шаоцю (馮紹裘) у 1938–1939 гадах на фабрыцы ў Фэнцыне — гэта былі першыя чырвоныя чаі Юньнані, створаныя па тэхналогіі гунфу хунча для экспарту.
— 945

Юньнань Цзінмай Улун

Юньнань Цзінмай Улун — смелы экспэрымэнт на скрыжаваньні дзьвюх вялікіх чайных традыцыяў Кітаю: тэхналёгіі апрацоўкі улуну, прынесенай тайваньскімі майстрамі, і ўнікальнага тэруару найстаражытнейшых чайных садоў гары Цзінмай (景迈山) — першага ў сьвеце абʼекту Сусьветнай спадчыны ЮНЭСКА, прысьвечанага выключна чайнай…
— 946

Yúnnán Xiàguān tuóchá

Юньнань Сягуань Точа (Yúnnán Xiàguān tuóchá, 云南下关沱茶) — прасаваны пуэр у форме таўстасценнай чашы з Сягуаня, гарадскога павета Далі на захадзе правінцыі Юньнань.
— 947

Zhèn'ān Xiàngyuán chá

Чжэньань Сян’юань Ча (Zhèn'ān Xiàngyuán chá, 镇安象园茶) — «сян’юаньскі чай Чжэньаня», зялёны чай павета Чжэньань (镇安县) гарадской акругі Шанло на паўднёвым схіле хрыбта Цыньлін, правінцыя Шэньсі.
— 948

Чжэн Шань Сяо Чжун

Чжэн Шань Сяо Чжун — першы ў свеце чырвоны чай, прабацька ўсіх чырвоных (чорных) чаёў планеты. Выпадкова створаны ў гарах Тунму больш за 400 гадоў таму, ён прайшоў шлях ад памылкі вясковых майстроў да сімвала Кітая ў Еўропе, натхняльніка брытанскай чайнай культуры і асновы, на якой пазней выраслі Цымэнь, Дзянь Хун,…
— 949

Чжы Лань Сян Дань Цун

Чжы Лань Сян Дань Цун — адзін з самых вытанчаных і пазнавальных араматычных тыпаў у вялізнай сям’і феніксавых улунаў. Яго фірмовы водар архідэі — пранізлівы, кветкавы, з лёгкай саладкавасцю і мінеральнай глыбінёй — зрабіў гэтую гарбату ўзорам высакагорнага Гуандуну і нязменным удзельнікам цырымоній Чаачжоу Гунфу Ча.
— 950

Аньхуа Цянь Цзянь Хэй Ча

Цянь Цзянь — вышэйшы гатунак у сістэме «Сань Цзянь» (三尖, Sān Jiān — «Тры Вастрыні»), гістарычнай іерархіі рассыпных цёмных чаёў з павета Аньхуа правінцыі Хунань. Гэта адзіны прадстаўнік Аньхуа Хэй Ча, які вырабляўся выключна з першакласнай сыравіны і прызначаўся для імператарскага двара.
— 951

bái yīng shān hóng chá

Чырвоны чай Байіншань (白莺山红茶, Báiyīngshān hóngchá) — гэта юньнаньскі чырвоны чай (у заходняй тэрміналогіі — чорны, цалкам акіслены), які вырабляецца з сыравіны, сабранай у гарах Байіншань на заходнім
— 952

Бай Хао Інь Чжэнь Лао Ча

Бай Хао Інь Чжэнь Лао Ча — вытрыманая версія «срэбных іголак». З узростам сыходзіць веснавая «крышталёвая» свежасць, затое з’яўляецца тое, за што цэняць стары белы чай: мядовыя і сухафруктовыя глыбіні, бурштынавы настой і мяккая, круглая тэкстура без рэзкай даўкасці.
— 953

Бай Хао Інь Чжэнь Сінь Ча

Бай Хао Інь Чжэнь Сінь Ча — «свежы» (цяперашняга сезону) срэбны ігольчаты белы чай, выраблены з адборных веснавых пупышак. Яго каштоўнасць — у максімальнай далікатнасці: светлы настой, тонкі кветкава‑мядзяны водар і амаль шаўкавістая саладосць пры акуратным заварванні.
— 954

Báipénzhū Héngkēng chá

Байпэньчжу Хэнкэн Ча (Báipénzhū Héngkēng chá, 白盆珠横坑茶) — зялёны чай вёскі Хэнкэн (横坑村) пасёлка Байпэньчжу (白盆珠镇) павета Хуэйдун (惠东县) гарадской акругі Хуэйчжоу, правінцыя Гуандун.
— 955

Fúdǐng vs Zhènghé

Белы чай ( báichá , 白茶) склаўся як самастойная катэгорыя ў Фуцзяні, і дзве мясцовасці — Фудзін ( Fúdǐng , 福鼎) і Чжэнхэ ( Zhènghé , 政和) — да гэтага часу дзеляць паміж сабой званне яго калыскі.
— 956

guì zhōu hóng máo fēng

Гуйчжоу хун мао фэн (贵州红毛峰, Guìzhōu hóng máofēng) — чырвоная (цалкам акісленая) гарбата, якую вырабляюць у правінцыі Гуйчжоу на паўднёвым захадзе Кітая і выконваюць у стылістыцы «маафэн», з захаваннем
— 957

Jiāngxià Guāngmíng chá

Цзянся Гуанмін Ча (Jiāngxià Guāngmíng chá, 江夏光明茶) — зялёны чай чатырох вёсак вулічнага камітэта Шаньпо (山坡街) раёна Цзянся на поўдні Уханя, правінцыя Хубэй.
— 958

Мачэн Гуй Шань Люй Ча

Мачэн Гуй Шань Люй Ча (麻城龟山绿茶, Máchéng guī shān lǜchá) — «Зялёная гарбата Чарапашай гары горада Мачэн» — зялёная гарбата з гары Гуйфэншань (龟峰山, Guīfēngshān, «Пік Чарапахі», 1320 м), размешчанай у хрыбце Дабешань (大别山) на тэрыторыі горада Мачэн (麻城市), правінцыя Хубэй.
— 959

Nántóushì Qīngshān chá

Наньтоўшы Цыншань Ча (Nántóushì Qīngshān chá, 南投市青山茶) — «чай зялёных гор горада Наньтоу», нізкагорны улун з плато Багуашань (八卦山, Bāguà shān) у горадзе Наньтоу аднайменнага павета на Тайвані.
— 960

Rénhuái gōngfu hóngchá

Жэньхуай Гунфу Хунча (Rénhuái gōngfu hóngchá, 仁怀功夫红茶) — чырвоны чай гарадскога павета Жэньхуай (仁怀市) акругі Цзуньі на поўначы правінцыі Гуйчжоу, у сярэднім цячэнні ракі Чышуй (赤水河).
— 961

Саньсі Цін Сінь Хун Ча

Саньсі Цін Сінь Хун Ча — тайваньскі чырвоны чай з выразным натуральным мядовым водарам (蜜香, Mìxiāng), які вырабляюць у акрузе Саньсі з лісця ўнікальнага мясцовага культывара Цін Сінь Гань Цзы. Гэты чай — яркі прыклад сінэргіі прыроды і майстэрства тайваньскіх чаяводаў: яго непаўторны смака-араматычны профіль…
— 962

wǔ yí shān méi zhàn yá

Уішань Мэйчжань Я (武夷山梅占芽, Wǔyíshān Méizhàn yá) — чырвоны чай (红茶, hóngchá), які вырабляюць у раёне горнага масіву Уішань на поўначы правінцыі Фуцзянь з сыравіны сартавой разнавіднасці куста Мэйчжань
— 963

Xiāngyáng gāoxiāng chá

Сян’ян Гаасян Ча (Xiāngyáng gāoxiāng chá, 襄阳高香茶) — «высокаараматны чай Сян’яна», агульны чайны брэнд і геаграфічны сертыфікацыйны знак гарадской акругі Сян’ян (襄阳) на паўночным захадзе правінцыі…
— 964

Yídū tiānrán fùxīn chá

Іду Цяньжань Фусінь Ча (Yídū tiānrán fùxīn chá, 宜都天然富锌茶) — «прыродна багаты цынкам чай» з Іду: зялёны чай горнага захаду гарадскога павета Іду (宜都市) акругі Ічан, правінцыя Хубэй.
— 965

Юньнань Улян Хун Ча

Юньнань Улян Хун Ча — высакагорны чырвоны чай з гор Уляншань (无量山, Wúliàng Shān), аднаго з найстаражытнейшых чайных масіваў свету, размешчанага ў павеце Цзіндун (景东, Jǐngdōng) правінцыі Юньнань. Горы Уляншань — частка асяродку паходжання чайнага дрэва, дзе дагэтуль расце дзікі чайны кароль узростам каля 2700 гадоў.
— 966

Yúnxiàn Dàcháoshān chá

Юньсянь Дачаошань Ча (Yúnxiàn Dàcháoshān chá, 云县大朝山茶) — геаграфічны сертыфікацыйны знак на чай масіва Дачаошань на паўднёвым усходзе павета Юньсянь (云县) гарадской акругі Ліньцан, правінцыя Юньнань.
— 967

Zhènkāng Mǎ'ānshān chá

Чжэнькан Мааньшань Ча (Zhènkāng Mǎ'ānshān chá, 镇康马鞍山茶) — чай старых садоў вёскі Мааньшань (马鞍山村) воласці Манбін (忙丙乡) павета Чжэнькан (镇康县) гарадской акругі Ліньцан, правінцыя Юньнань.
— 968

Баоцзін Хуан Цзінь Ча

Баоцзін Хуан Цзінь Ча (保靖黄金茶, Bǎojìng Huángjīn Chá — «Залаты чай з Баацзіна») — легендарны хунаньскі зялёны чай, названы «чаем, які можна піць як музейны экспанат» (可以喝的文物, kěyǐ hē de wénwù). Гэта адзіны чай у Кітаі, чыя назва звязана з рэальным золатам: у 1539 годзе мінскі інспектар Лу Цзе (陆杰, Lù Jié), атручаны…
— 969

Chángtài Tiānzhúyán chá

Чантай Цяньчжуянь Ча (Chángtài Tiānzhúyán chá, 长泰天竺岩茶) — улун раёна Чантай (长泰区) гарадской акругі Чжанчжоу на поўдні правінцыі Фуцзянь, названы паводле Цяньчжуяня (天竺岩) — старога храма на гары…
— 970

Дань Цун Сін Жэнь Сян

Тэхналогія вытворчасці Дань Цун Сін Жэнь Сян спалучае ў сабе традыцыйныя метады вырабу улунскіх чаёў і асаблівасці, характэрныя для рэгіёну Чаочжоу.
— 971

Фуцзянь Гаа Шань Хун Ча

Фуцзянь Гаа Шань Хун Ча — высакагорны чырвоны чай з правінцыі Фуцзянь, выраблены з тайваньскага культывару Цзінь Сюань (金萱, Jīn Xuān). Гэты чай з’яўляецца яскравым прыкладам міжрэгіянальнага абмену чайнымі тэхналогіямі і гатункамі: знакаміты тайваньскі культывар, традыцыйна выкарыстоўваны для вытворчасці улунаў, тут…
— 972

Гуйчжоу Лэйгуншань Ча

Лэйгуншань Ча — зборная назва высакагорных зялёных чаёў, якія вырабляюцца на схілах гары Лэйгуншань і прылеглых тэрыторыях павета Лэйшань у правінцыі Гуйчжоу. Гэтыя чаі аб’ядноўваюць туманны горны тэруар нацыянальнага прыроднага запаведніка, мяккі амінакіслотны профіль і чысты, «празрысты» характар настою, які…
— 973

Гуйчжоу Маодун Хун Ча

Гуйчжоу Маодун Хун Ча — самабытны чырвоны чай з высакагорнага раёна Маодун павета Фэнган правінцыі Гуйчжоу. Гэты чай вылучаецца сярод кітайскіх чырвоных чаёў незвычайна лёгкім, цытрусава-кветкавым профілем з поўнай адсутнасцю соладавасці, што тлумачыцца паніжанай ступенню акіслення і асаблівасцямі мясцовага…
— 974

Hǎifēng Liánhuāshān chá

Хайфэн Ляньхуашань Ча (Hǎifēng Liánhuāshān chá, 海丰莲花山茶) — «чай гары Ляньхуашань з Хайфэна», зялёны чай павета Хайфэн (海丰县) гарадской акругі Шаньвэй на ўсходзе правінцыі Гуандун.
— 975

Хуан Мэй Гуй Сяо Чжун

Хуан Мэй Гуй Сяо Чжун — сучасная інтэрпрэтацыя легендарнага уішаньскага чырвонага чаю Чжэн Шань Сяо Чжун (正山小种, Zhèng Shān Xiǎo Zhǒng), вядомага на Захадзе як Lapsang Souchong. Унікальнасць гэтага чаю – у выкарыстанні культывару Хуан Мэй Гуй (黄玫瑰, Huáng Méigui — «Жоўтая Ружа»), першапачаткова выведзенага для…
— 976

Хуан Чжы Сян Дань Цун

Хуан Чжы Сян Дань Цун — адзін з дзесяці асноўных араматычных тыпаў (十大香型, Shí Dà Xiāng Xíng) у сямействе Фэнхуан Дань Цунаў (凤凰单丛, Fènghuáng Dāncóng), які лічыцца эталонам кветкавага кірунку сярод гуандунскіх улунаў.
— 977

Jīnhǎi Nǚ'érshān báichá

Цзіньхай Нюйэршань Байча (Jīnhǎi Nǚ'érshān báichá, 金海女儿山白茶) — чай гары Нюйэршань (女儿山) у раёне Цзіньхай (金海) гарадской акругі Хуаншы на паўднёвым усходзе правінцыі Хубэй.
— 978

Měnghǎi Bādá Mànmài chá

Мэнхай Бада Маньмай Ча (Měnghǎi Bādá Mànmài chá, 勐海巴达曼迈茶) — геаграфічны знак на чай, у імені якога злучаны раён Бада (巴达) і Маньмай (曼迈) павета Мэнхай, Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга…
— 979

Měnghǎi Mànxīnglóng chá

Мэнхай Маньсінлун Ча (Měnghǎi Mànxīnglóng chá, 勐海曼兴龙茶) — геаграфічны знак на чай вёскі Маньсінлун павета Мэнхай, Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга, правінцыя Юньнань.
— 980

Ményú fóyá · Yùluó gāngjí

Мэньюй Фоя · Юйло Ганцзі (Ményú fóyá · Yùluó gāngjí, 门隅佛芽·玉罗冈吉) — чай валасцей Мама і Лэ на поўдні Тыбецкага аўтаномнага раёна, на паўднёвым схіле Гімалаяў.
— 981

Мі Сян Цзінь Я Хун Ча

Мі Сян Цзінь Я Хун Ча — тайваньскі чырвоны чай з выразным мядовым водарам, які абавязаны сваёй унікальнай смака-араматычнай палітрай маленькай зелянакрылай цыкадцы. Версія «Цзінь Я» (залатыя пупышкі) уяўляе сабой прэміяльную інтэрпрэтацыю тайваньскага мядовага чырвонага чаю, у якой акцэнт зроблены на адборную…
— 982

Sōngxī jiǔlóng dàbáichá

Сунсі Цзюлун Дабайча (Sōngxī jiǔlóng dàbáichá, 松溪九龙大白茶) — белы чай павета Сунсі (松溪县) акругі Наньпін на поўначы правінцыі Фуцзянь, зроблены з мясцовага сорту 九龙大白茶.
— 983

Suíníng qīngqiánliǔ chá

Суйнін Цынцяньлю Ча (Suíníng qīngqiánliǔ chá, 绥宁青钱柳茶) — «чай» з маладога лісця цыклакарыі, дрэва 青钱柳 (Cyclocarya paliurus) сямейства арэхавых, з павета Суйнін (绥宁县) гарадской акругі Шаоян на…
— 984

Тайвань Мі Сян Хун Ча

Тайваньскі мядовы чырвоны чай «Мі Сян» — адзін з самых незвычайных чырвоных чаёў у свеце, чый знакаміты мядовы водар узнікае не дзякуючы дадаткам або араматызацыі, а ў выніку прыроднага ўзаемадзеяння паміж чайным кустом і маленькай зялёнай цыкадай.
— 985

Тайвань Сы Цзі Чунь Хун Ча

Тайвань Сы Цзі Чунь Хун Ча — гэта чырвоны чай, выраблены з сыравіны славутага тайваньскага ўлуннага культывара Сы Цзі Чунь (四季春, Sìjìchūn), «Вясна чатырох сезонаў». Гэты чай з'яўляецца яскравым прыкладам інавацыйнага падыходу тайваньскіх майстроў, якія раскрываюць у традыцыйна ўлунным гатунку зусім новыя грані смаку…
— 986

Юэян Хуан Ча Чжуань

Юэянскі жоўты чайны цагляны брыкет — адзін з самых незвычайных і парадаксальных чаёў у кітайскай традыцыі. Гэта прасаваны жоўты чай, які змяшчае «залаты кветкападобны грыб» (金花, jīn huā) — калоніі карыснага грыба Eurotium cristatum, які дагэтуль асацыіраваўся выключна з цёмнымі чаямі (хэй ча).
— 987

yún nán jīn yá hóng chá

Юньнань цзінья хунча — гэта прэміяльны чырвоны чай (у кітайскай класіфікацыі 红茶, hóngchá; у заходняй традыцыі яго называюць «чорным») з правінцыі Юньнань, які вырабляецца амаль выключна з адзіночных н
— 988

Юньнань Далі Ча Інь Чжэнь

Юньнань Далі Ча Інь Чжэнь — унікальны белы чай катэгорыі «сярэбраныя іголкі», выраблены з пупышак дзікарослага рэліктавага віду Camellia taliensis (大理茶, Dàlǐ Chá) — аднаго з найстаражытнейшых прадстаўнікоў чайнага роду, які разглядаецца як магчымы продак культурнага чаю Camellia sinensis.
— 989

Yúnxiàn Báiyīngshān chá

Юньсянь Байіншань Ча (Yúnxiàn Báiyīngshān chá, 云县白莺山茶) — геаграфічны сертыфікацыйны знак на чай гары Байіншань (白莺山) павета Юньсянь (云县) гарадской акругі Ліньцан, правінцыя Юньнань.
— 990

Zhènyuán Kǎnpénqìng chá

Чжэньюань Каньпэньцын Ча (Zhènyuán Kǎnpénqìng chá, 镇沅砍盆箐茶) — геаграфічны знак на чай вёскі Каньпэньцын (砍盆箐) сельскага камітэта Вэнькуан (文况村) пасёлка Мэнда павета Чжэньюань гарадской акругі Пуэр…
— 991

Zhōuxiàng fènghuáng chá

Чжоусян Фэнхуан Ча (Zhōuxiàng fènghuáng chá, 周巷凤凰茶) — плоскі зялёны чай пасёлка Чжоусян (周巷镇) павета Сяочан (孝昌县) гарадской акругі Сяогань на паўночным усходзе правінцыі Хубэй, каля паўднёвых…
— 992

Цзінь Сюань Гао Шань Хун Ча

Цзінь Сюань Гао Шань Хун Ча — тайваньскі высакагорны чырвоны чай, выраблены з сыравіны знакамітага культывара Цзінь Сюань (金萱, Jīn Xuān), больш вядомага як Тай Ча №12 (台茶12號, Táichá Shí'èr Hào).
— 993

liù bǎo · chá chuán gǔ dào

Любаа (liù bǎo, 六堡) — вытрыманы цёмны чай (黑茶) з Гуансі, чыя ідэнтычнасць складаецца з дзвюх непадзельных частак: высакагорныя чырвона-жоўтыя глебы роднай воласці і водная экспартная артэрыя, якая с
— 994

Мачэн Гуй Шань Хун Ча

Мачэн Гуй Шань Хун Ча — чырвоны чай, які вырабляецца на схілах гары Гуйфэншань (龟峰山, «Чарапахавы пік») у павеце Мачэн правінцыі Хубэй. Гэты раён з’яўляецца адной з найстаражытных чайных зон Цэнтральнага Кітая: яго чайная гісторыя прасочана да эпохі Тан і засведчана самім Лу Юем у «Ча цзіне» (《茶经》).
— 995

Мэндзіншань Люй Маафэн

Мэндзіншань Люй Маафэн (蒙顶山绿毛峰, Méngdǐngshān lǜ máo fēng) — «Зялёны ворсісты пік гары Мэндзін» — тонкі сушаны зялёны чай з гары Мэндзіншань (蒙顶山, Méngdǐng Shān, 1456 м) у горадзе Яань (雅安市, Yǎ'ān Shì), правінцыя Сычуань — легендарнай «калыскі сусветнага чаяводства», дзе, паводле падання, даоскі манах У Лічжэнь (吴理真,…
— 996

shú pǔ lóng zhū měng hǎi

Шу пуэр Лунчжу Мэнхай — гэта ферментаваны ("спелы") пуэр з павета Мэнхай (勐海, Měnghǎi) на поўдні правінцыі Юньнань, уручную скатаны ў невялікія шчыльныя шарыкі-"жамчужыны".
— 997

Táidōng Lùyě hóng wūlóng

Тайдун Луе Хун Улун (Táidōng Lùyě hóng wūlóng, 臺東鹿野紅烏龍) — чырвоны улун воласці Луе (鹿野鄉) павета Тайдун на ўсходзе Тайваня.
— 998

Tàishān hóngchá

Тайшань Хунча (Tàishān hóngchá, 泰山红茶) — чырвоны чай акругі Тайань (泰安) каля гары Тайшань у правінцыі Шаньдун.
— 999

Tónglú xuěshuǐ yúnlǜ chá

Тунлу Сюэшуй Юньлюй Ча (Tónglú xuěshuǐ yúnlǜ chá, 桐庐雪水云绿茶) — зялёны чай з адзіночных пупышак павета Тунлу (桐庐县) гарадской акругі Ханчжоу, правінцыя Чжэцзян.
— 1000

Yǒngchūn Mǐnnán shuǐxiān

Юнчунь Міньнань Шуйсянь (Yǒngchūn Mǐnnán shuǐxiān, 永春闽南水仙) — паўднёвафуцзяньскі улун з сорту шуйсянь павета Юнчунь (永春县) гарадской акругі Цюаньчжоу, правінцыя Фуцзянь.
— 1001

yún nán huāng yě bái chá

Юньнаньскі дзікі белы чай (云南荒野白茶, Yúnnán huāngyě báichá) — гэта белы чай з паўднёва-заходняй кітайскай правінцыі Юньнань (云南, Yúnnán), які вырабляецца з лісця буйналіставай асамскай разнавіднасці чай
— 1002

bǎiliǎng chá - shíliǎng chá

Сямейства «кветкавых скруткаў» хуацзюань (花卷, huā juǎn) — гэта лінейка прасаваных слупоў хэйча з павета Аньхуа, дзе вага, зашытая ў самую назву, выбудоўвае лесвіцу ад малога Шылян (十两茶, *shí liǎng c
— 1003

Баоцзын Хуан Цзынь Хун Ча

Баоцзын Хуан Цзынь Хун Ча — чырвоны чай, выраблены з сыравіны легендарнага культавара Баоцзын Хуанцзыньча (保靖黄金茶, Bǎojìng Huángjīn Chá), старажытнага і генетычна ўнікальнага сорту з глыбіняў горнай краіны Сянсі (湘西) на захадзе правінцыі Хунань.
— 1004

Gānkēng xiǎozhǒng hóngchá

Ганькэн Сяочжун Хунча (Gānkēng xiǎozhǒng hóngchá, 干坑小种红茶) — чырвоны чай ляснога ўчастка Ганькэн воласці Сыцянь (司前乡) павета Гуанцзэ (光泽县) гарадской акругі Наньпін, правінцыя Фуцзянь.
— 1005

Гуандун Дань Цун Хун Ча

Гуандун Дань Цун Хун Ча — унікальны чырвоны чай з правінцыі Гуандун, выраблены з сыравіны культывараў Дань Цун (单丛, Dāncóng), якія традыцыйна прызначаюцца для вырабу знакамітых Фэнхуан Дань Цун улунаў.
— 1006

Gǔshù, dàshù, yěshēng, táidì

У свеце пуэру (普洱 pǔ'ěr) няма больш важнай — і больш спекулятыўнай — характарыстыкі, чым узрост і паходжанне чайнага дрэва.
— 1007

Мін Цзянь Мі Сян Хун Ча

Мін Цзянь Мі Сян Хун Ча — тайваньскі чырвоны чай з геаграфічнай прывязкай да воласці Мінцзянь у павеце Наньтоу, адзін з найбольш яскравых прадстаўнікоў сямейства «мядовых» чаёў Тайваня. Яго непаўторны водар — вынік унікальнага ўзаемадзеяння чайнага лісця з зялёнакрылай цыкадкай і адмовы ад выкарыстання пестыцыдаў, што…
— 1008

Yuèyáng huángchá zhī xiāng

Юэян (岳阳, yuèyáng) на поўначы правінцыі Хунань — галоўны цэнтр вытворчасці жоўтага чаю (黄茶, huángchá) у Кітаі: на яго прыпадае каля 70 % усяго аб'ёму, і менавіта за гэтым рэгіёнам замацавалася імя
— 1009

bāng hǎi lǎo shù shēng chá

Банхай лаошу шэнча — сыры (шэн) пуэр, выраблены з лісця старых чайных дрэў мясцовасці Банхай у правінцыі Юньнань на паўднёвым захадзе Кітая.
— 1010

huá zhú liáng zi shēng chá

Хуачжулянцзы шэнча — гэта сыры (зялёны) пуэр (生茶, shēngchá), які вырабляецца з сыравіны з гары Хуачжулянцзы (滑竹梁子, Huázhú Liángzi) і прылеглых да яе чайных садоў у чайным раёне Мэнсун (勐宋, Měngsòng) п
— 1011

nán guǎng gāo shān bái chá

Наньгуанскі высакагорны белы чай (南广高山白茶, Nánguǎng gāoshān báichá) — прадстаўнік катэгорыі белых чаёў (白茶, báichá), выпрацаваны з сыравіны з высакагорных чайных плантацый мясцовасці Наньгуан.
— 1012

Тайча 23 Хао Ці Юнь Бай Ча

Тайча 23 Хао Ці Юнь Бай Ча — тайваньскі белы чай новага пакалення, выраблены з культывару TTES №23 «Ці Юнь» (祁韻, «Цымэньская мелодыя»), выведзенага на аснове насення знакамітага кітайскага чырвонага чаю Цымэнь (Кімун).
— 1013

Тайвань Юйчы Асам Хун Ча

Тайвань Юйчы Асам Хун Ча — тайваньскі чырвоны чай, які вырабляецца ў раёне возера Жыюэтань (日月潭, Rìyuètán, «Возера Сонца і Месяца») з нашчадкаў індыйскіх асамскіх чайных дрэваў. Гэты чай з’яўляецца яркім прыкладам таго, як запазычаны культывар набывае зусім новае гучанне ва ўнікальных умовах тайваньскага тэруару.
— 1014

Юньнань Матай Гушу Хун Ча

Юньнань Матай Гушу Хун Ча — прэміяльны юньнаньскі чырвоны чай катэгорыі Дзянь Хун (滇红, Diān Hóng), выраблены з сыравіны шматвекавых дрэвападобных чайных раслін вёскі Матай у акрузе Ліньцан. Гэта чай для ўдумлівага, медытацыйнага чаявання, у кожным кубку якога зняволена памяць старажытных дрэў, сіла высакагорнага…
— 1015

Юньнань Е Шэн Цзы Я Бай Ча

Юньнань Е Шэн Цзы Я Бай Ча — рэдкі белы чай, выраблены з дзікарослага (野生, yěshēng) юньнаньскага буйналіставога сыравіны з натуральнай пурпурнай пігментацыяй маладых парасткаў. Гэты чай знаходзіцца на перакрыжаванні двух унікальных з'яў: дзікае паходжанне (сыравіна збіраецца з нерукатворных, насенных чайных дрэў…
— 1016

Zhōuníng gāoshān yúnwù chá

Чжоўнін Гаашань Юньу Ча (Zhōuníng gāoshān yúnwù chá, 周宁高山云雾茶) — «высакагорны воблачны чай Чжоўніна», павятовае імя чаю павета Чжоўнін (周宁县) гарадской акругі Ніндэ на паўночным усходзе правінцыі…
— 1017

Nánjiàn Wúliàngshān hóngchá

Наньцзянь Уляншань Хунча (Nánjiàn Wúliàngshān hóngchá, 南涧无量山红茶) — чырвоны чай Наньцзянь-Іскага аўтаномнага павета (南涧彝族自治县) Далі-Байскай аўтаномнай акругі, правінцыя Юньнань.
— 1018

Shàngyú Juénóng cuìmíng chá

Шан’юй Цзюэнун Цуймін Ча (Shàngyú Juénóng cuìmíng chá, 上虞觉农翠茗茶) — зялёны чай раёна Шан’юй (上虞区) гарадской акругі Шаасін, правінцыя Чжэцзян, з лістом, скручаным «кветкавым рулецікам» (花卷形).
— 1019

Тайча 18 Хао Хун’юй Бай Ча

Тайча 18 Хао Хун’юй Бай Ча — эксперыментальны тайваньскі белы чай, выраблены з знакамітага культывару TTES №18 «Хун’юй» (紅玉, «Чырвоны нефрыт»), першапачаткова створанага для вытворчасці чырвонага чаю.
— 1020

Тайваньскі Жасмінавы Улун Сы Цзі Чунь

Тайваньскі Жасмінавы Улун Сы Цзі Чунь — араматызаваны чай, у якім прыродная кветкавасць культывару «Вясна Чатырох Сезонаў» (四季春, Sìjìchūn) узмацнёная і ўзбагачаная шматразовай араматызацыяй свежымі бутонамі язміну (Jasminum sambac).
— 1021

tǔ lín fèng huáng shēng chá

Тулінь Фэнікс (土林凤凰, Tǔlín Fènghuáng) — марка сырога пуэру, якая выпускаецца адным з буйных рэгіянальных вытворцаў у горадзе Пуэр правінцыі Юньнань.
— 1022

Xiàochāng Fènghuángshān chá

Сяочан Фэнхуаншань Ча (Xiàochāng Fènghuángshān chá, 孝昌凤凰山茶) — плоскі зялёны чай пасёлка Чжоусян (周巷镇) павета Сяочан гарадской акругі Сяогань на паўночным усходзе правінцыі Хубэй, ля паўднёвага…
— 1023

Янь Сун Сяо Чжун Хун Ча

Янь Сун Сяо Чжун Хун Ча — рэдкі некапчаны чырвоны чай з гор Уішань (武夷山), які ўяўляе сабой арыгінальную варыяцыю на тэму легендарнага Чжэн Шань Сяо Чжун (正山小种). Калі класічны «Лапсанг Сушонг» уславіўся магутным водарам хваёвага дыму, то Янь Сун Сяо Чжун адкрывае зусім іншую грань уішаньскага чырвонага чаю — чысты,…
— 1024

Юньнань Е Шэн Цзы Я Хун Ча

Юньнань Е Шэн Цзы Я Хун Ча — рэдкі чырвоны чай, выраблены з лісця дзікарослых чайных дрэваў з натуральнай пурпурнай пігментацыяй парасткаў. Пурпурны колер абумоўлены высокім утрыманнем антацыянаў — магутных прыродных антыаксідантаў, што робіць гэты чай унікальным як па біяхімічным складзе, так і па смака-араматычным…
— 1025

Tàiqīng shuāngshàng lǜyá chá

Тайцін Шуаншань Люйя Ча (Tàiqīng shuāngshàng lǜyá chá, 太青双上绿芽茶) — зялёны чай з пупышак з гары Тайціншань (太青山) у павеце Лісянь (澧县) гарадской акругі Чандэ на паўночным захадзе правінцыі Хунань.
— 1026

Тайвань Янь Сяо Чжун Хун Ча

Тайвань Янь Сяо Чжун — тайваньская інтэрпрэтацыя знакамітага вэнджанага чырвонага чаю Лапсанг Сушонг, вядомая ў міжнародным гандлі пад назвай Tarry Lapsang Souchong. Адрозьніваецца ад фуцзяньскага арыгіналу інтэнсіўным гарачым вэнджаньнем з даданьнем хваёвай смалы, выкарыстаньнем буйналіставай асамскай сыравіны і…
— 1027

Юньнань Цзындзянь 1938 Хун Ча

Юньнань Цзындзянь 1938 — легендарны юньнаньскі чырвоны чай катэгорыі Дзянь Хун (滇红, Diān Hóng), увекавечыў у сваёй назве год нараджэння ўсёй юньнаньскай чырвоначайнай індустрыі. Гэты чай, створаны ў агні Другой сусветнай вайны як экспартны прадукт для выратавання нацыянальнай эканомікі, стаў адным з эталонаў…
— 1028

Вытрыманы Цын Сінь Улун 2003 года

Рэдкі калекцыйны тайваньскі улун катэгорыі лао ча (老茶, lǎo chá — «стары чай»), сабраны ў 2003 годзе ў высокагорным садзе Ушэ (霧社, Wùshè) павета Наньтоу і які прайшоў больш за дваццаць гадоў кантраляванага выспявання з перыядычным вуглявым прапяканнем.
— 1029

Jīngdé Tiānshān zhēnxiāng chá

Цзіндэ Цяньшань Чжэньсян Ча (Jīngdé Tiānshān zhēnxiāng chá, 旌德天山真香茶) — зялёны чай павета Цзіндэ (旌德县) гарадской акругі Сюаньчэн на поўдні правінцыі Аньхой, у апісальным перакладзе «сапраўдны водар…
— 1030

Лун Фэн Ся Гаошань Улун

Эталонны высакагорны тайваньскі улун з цясніны Цмока і Фенікса — самай высокай і прэстыжнай кропкі чайнага рэгіёну Шань Лінь Сі (杉林溪, Shānlínxī). Выраблены са шляхетнага культывара Цын Сінь (青心, Qīng Xīn) на вышыні да 1800 метраў, гэты чай увасабляе канцэпцыю шань цы (山氣, shān qì) — «горнай энергіі», што фарміруецца…
— 1031

Táiwān 'jiǎ chūn' qīngxīn lǜchá

«Фальшывая вясна» — чай-феномен, чай-загадка, чай-дакумэнт.
— 1032

yún nán zǎo chūn xiǎo bái háo

Юньнаньскі ранневясновы белы Сяабайхаа (云南早春小白毫, Yúnnán zǎochūn xiǎobáiháo) — белы чай з паўднёва-заходняй кітайскай правінцыі Юньнань, выпрацаваны з самай ранняй вясновай сыравіны мясцовых буйналіста
— 1033

Гуансі Раннявеснавы Інь Чжэнь Бай Ча

Гуансі Раннявеснавы Інь Чжэнь Бай Ча — белы чай катэгорыі Бай Хао Іньчжэнь (白毫银针), які вырабляецца ў горных раёнах Гуансі-Чжуанскага аўтаномнага раёна (广西壮族自治区) з сыравіны культывара Фудзін Да Бай Хао (福鼎大白毫), сабранай у самым пачатку вясны.
— 1034

Тайвань Е Шэн Шань Ча Хун Ча

Тайваньскі дзікі чай «Шань Ча» (山茶, «горны чай») — адзін з найрэдкіх і найбольш незвычайных чырвоных чаёў свету, выраблены з лістоў Camellia formosensis — эндэмічнага тайваньскага віду чайнай расліны, генетычна адрознага ад звыклых Camellia sinensis і Camellia sinensis var. assamica.
— 1035

yǒu jī yún nán lóng zhū lǜ chá

Арганічны юньнаньскі зялёны жэмчуг дракона (有机云南龙珠绿茶, yǒujī Yúnnán lóngzhū lǜchá) — гэта зялёны чай з паўднёва-заходняй кітайскай правінцыі Юньнань, лісце якога ўручную скатана ў шчыльныя акруглыя шар
— 1036

Юньнань Цзінмай Е Шэн Хун Ча

Юньнань Цзінмай Е Шэн Хун Ча — унікальная чырвоная гарбата, вырабленая з лісця дзікарослых і паўдзікіх чайных дрэў, што растуць у старажытных чайных лясах гары Цзінмайшань (景迈山, Jǐngmàishān) — першага ў свеце аб’екта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, прысвечанага чайнай культуры.
— 1037

lǎo pǐn zhǒng lǎo shù sōng zhēn

Лао Піньчжун Лаошу Сунчжэнь (老品种老树松针) — кітайскі чырвоны чай (红茶, hóngchá), назва якога даслоўна раскрывае тры яго вызначальныя прыкметы: стары сартатып (老品种, lǎo pǐnzhǒng), старыя чайныя дрэвы (老树, l
— 1038

Чжанпин Шуй Сянь Хун Ча Бин

Чжанпин Шуй Сянь Хун Ча Бин — сучасная разнавіднасць знакамітага прэсаванага чаю з гарадской акругі Чжанпин (漳平, Zhāngpíng), правінцыя Фуцзянь. У адрозненне ад класічнага Чжанпин Шуй Сянь, які традыцыйна з’яўляецца улунам і адзіным у свеце прэсаваным чаем катэгорыі улун, гэтая версія ўяўляе сабой цалкам ферментаваны…
— 1039

zhè jiāng míng qián huáng jīn yá

Хуанцзінь я (黄金芽, huángjīn yá — «залаты расток») — гэта чай з правінцыі Чжэцзян (浙江, Zhèjiāng), сыравінай для якога служыць рэдкі святлоадчувальны сорт чайнага куста з прыродна жоўта-залацістым лісцем
— 1040

guǎn yáng gāo shān rì shài bái chá

Гуаньян гаошань жышай байча (管阳高山日晒白茶) — высакагорны белы чай сонечнай сушкі, які паходзіць з воласці Гуаньян (管阳镇, Guǎnyáng zhèn) гарадскога павета Фудзін (福鼎市, Fúdǐng shì) на паўночным усходзе праві
— 1041

měng hǎi qiáo mù yuán chá shú bǐng

Мэнхайскі шу пуэр з вялікіх дрэў (勐海乔木圆茶熟饼, měnghǎi qiáomù yuánchá shúbǐng) — гэта ферментаваны (шу) пуэр, выраблены ў павеце Мэнхай на поўдні правінцыі Юньнань з сыравіны з высокаствольных чайных дрэ
— 1042

Тунму Е Шэн Чжэн Шань Сяо Чжун

Тунму Е Шэн Чжэн Шань Сяо Чжун — гэта найвышэйшае ўвасабленне дзікага чырвонага чаю з запаведнага сэрца гор Уішань. «Дзікарослы сапраўдны горны малы від з Тунмугуаня» — так даслоўна перакладаецца яго поўная назва — вырабляецца з сыравіны здзічэлых чайных кустоў узростам ад 60 да 100 і болей гадоў, якія растуць без…

Every leaf, region, and tradition.

1042 pieces, latest first

7542

Fúʼān

héyè

Nàkǎ

Аньча

gǒuqǐ

jiāyè

lǜchá

Туньлюй

wòduī

yì wǔ

zhúyè

Хэчжоу Цзы Ча / Бабу Цзы Ча

bòhé yè

càichá

cúnchá · bǎozhìqī

gòngxī

guìhuā

Хэй Ча

mǎ ròu

màihào

méichá

Цы Лань

shí rǔ

táohuā

Улун

Xī Guī

Я Бао

Белы чай

bāngwǎi

bǎzi chá

Бэй Доу

Ча Гао

Даньцун

Фо Шоу

Гун Мэй

Хэй Цзінь

Чырвоны чай

lǎocóng

Líncāng

niú ròu

niúbàng

qiáomài

Жоу Гуй

xuěpiàn

yán chá

Інь Ло

yǒng dé

zàngchá

Bābù chá

Бай Цзянь

Бэнь Шань

bīng dǎo

Bòhétáng

chábóhuì

Даецын

Дзянь Хун

Dǐxū chá

fānxiè yè

Fùlì chá

Габа чай

Гулаоча

Gǔpá chá

huā juǎn

Жоўты чай

huāzhuān

jīn jiān

Цзінь Сюань

Mágū chá

Máo jiān

Mǎpō chá

měng hǎi

míngzhài

Pàkǎ chá

Пуэрча

Шай Хун

Шоу Мэй

Сы Цзі Чунь