Téngchōng hóngchá

Тэнчун Хунча (Téngchōng hóngchá, 腾冲红茶) — чырвоны чай гарадскога павета Тэнчун (腾冲市) гарадской акругі Баошань на захадзе правінцыі Юньнань, каля мяжы з М’янмай. Імя — адзін з пяці геаграфічных сертыфікацыйных знакаў, якія Тэнчун, паводле паведамлення мясцовых уладаў, зарэгістраваў у 2016 годзе па пяці класах чаю. Апісанне знака называе чатыры прадукты: гунфу і ламаны чырвоны чай, кожны — з буйналістых і з сярэдне-дробналістых сартоў. Заяўку на знак падала чайная асацыяцыя павета.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Чырвоны чай (红茶, hóngchá). Клас пазначаны ў імені, якое стаіць у шэрагу пяці знакаў па класах — 绿茶, 红茶, 乌龙茶, 黑茶, 白茶, — і пацверджаны апісаннем знака: усе чатыры прадукты ў ім чырвоныя.
Катэгорыя: Юньнаньскі чырвоны чай; геаграфічны сертыфікацыйны знак з серыі «腾冲茶».
Прадукты знака: Гунфу (工夫红茶, gōngfu hóngchá) і ламаны чырвоны чай (红碎茶, hóngsuìchá), кожны з буйналістых і з сярэдне-дробналістых сартоў. Таксама дзеляць чырвоны чай нацыянальныя стандарты GB/T 13738.2-2017 (гунфу) і GB/T 13738.1 (ламаны).
Паходжанне: Кітай, правінцыя Юньнань (云南, Yúnnán), гарадская акруга Баошань (保山, Bǎoshān), гарадскі павет Тэнчун (腾冲, Téngchōng).
Зона знака: Паводле зводнай базы геаграфічных указанняў «地理标志特产大全», уся цяперашняя адміністрацыйная тэрыторыя павета Тэнчун (腾冲县现辖行政区域). Заяўнік, паводле звестак юньнаньскай платформы інтэлектуальнай уласнасці, — Чайная асацыяцыя павета Тэнчун (腾冲县茶叶协会). Правілаў знака я не знайшоў.
Геаграфічныя каардынаты: Каля 25,0° пн. ш. і 98,5° у. д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- Пачатак. Паводле павятовай публікацыі 2014 года, чай у Тэнчуне саджаюць з гадоў Хун’у (洪武) дынастыі Мін (明). Калі тут пачалі рабіць менавіта чырвоны чай, знойдзеныя крыніцы не паведамляюць.
- 1912–1921. Паводле публікацыі на сайце ўрада Тэнчуна (2021), Фэн Чжэньго (封镇国), які з 1912 года служыў інспектарам у Сяомэнтуне (小猛统) па суседстве з чайным Мэнку (勐库), закупіў больш за 12 тыс. цзіняў мэнкускіх чайных насенняў і высадзіў іх на сваіх схілах каля роднай вёскі Цуаньлун (窜龙村). Памёр ён у 1921 годзе. Павятовая публікацыя 2014 года адносіць завоз насення да 1920-х гадоў.
- 1941–1942. Паводле той жа публікацыі 2021 года, у пачатку 1941 года па запрашэнні Лі Гэньюаня (李根源) і Фэн Вэйдэ (封维德), сына Фэн Чжэньго, у павет прыехаў спецыяліст па чаі Лу Ін (陆溁); 30 студзеня адкрыліся курсы чаяводства, куды запісалася больш за сто вучняў. У прадмове да дапаможніка Фэн Вэйдэ Лу Ін пісаў, што павет мог бы рабіць дзясяткі тысяч даней экспартнага чаю ў год і вывозіць яго праз Рангун; які гэта мусіў быць чай, тэкст не ўдакладняе. У маі 1942 года Тэнчун занялі японскія войскі, і курсы распусцілі.
- 1986. У сакавіку створана павятовае чайнае ўпраўленне; у 2019 годзе яно ўвайшло ва ўпраўленне сельскай гаспадаркі (паводле адказу ўпраўлення, 2024).
- 2015–2016. Паводле звестак павятовага чайнага ўпраўлення, у 2015 годзе чайная асацыяцыя Тэнчуна падала заяўку на пяць знакаў па класах чаю; паводле паведамлення ўрада, у 2016 годзе знакі зарэгістраваныя, сярод іх 腾冲红茶.
- 2019. Знак — у правінцыйным пераліку геаграфічных знакаў Юньнані на 28 снежня 2019 года (радок 64).
- 2024. Упраўленне сельскай гаспадаркі паведамляла аб пяці геаграфічных сертыфікацыйных знаках на чай у павеце.
Назва: 腾冲 (Téngchōng) — імя гарадскога павета, раней Тэн’юэ (腾越); 红茶 (hóngchá) — чырвоны чай.
Культурнае значэнне: Павет развівае «腾冲茶» як адну з шасці сваіх галіновых груп. Паводле адказу гарадскога ўпраўлення сельскай гаспадаркі (2024), на конкурсах 2023 года чырвоны чай судзілі сярод шасці катэгорый — разам з зялёным, пуэрам, улунам, белым і мясцовым «магоча» (磨锅茶, móguōchá).

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Сорт / Культывар: Апісанне знака называе толькі групы — буйналістыя і сярэдне-дробналістыя сарты. Паводле ўпраўлення сельскай гаспадаркі, у 2023 годзе ў павеце было больш за 50 тыс. му папуляцыі 云南群体大叶种 (Yúnnán qúntǐ dàyèzhǒng), 64 тыс. му клонавага сорту 云抗10号 (Yúnkàng shí hào) і 47 тыс. му супольнасцей старых чайных дрэў (1 му — каля 667 м²). Што з гэтага ідзе на чырвоны чай, крыніца не паведамляе.
Сыравіна: Тыпсы і багацце пупышак у апісанні знака сведчаць аб пяшчотнай сыравіне; стандарту збору я не знайшоў.
Час збору: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Захад Юньнані, каля хрыбта Гаалігуншань (高黎贡山). Паводле звестак урада Тэнчуна, плошча павета — 5845 км², мяжа з М’янмай — 150 км.
Клімат і глебы: Тэнчун вядомы вулканамі. Паводле павятовай публікацыі 2014 года, клімат тут трапічны мусонны, сярэднегадавая тэмпература — 14,9 °C, ападкаў — 1400–1700 мм у год, а чай расце на вулканічных лававых плато, на ўрадлівых вулканічных попелавых глебах. Гэта апісанне павета, а не патрабаванні знака.
Вышыня вырошчвання: Для зоны знака дадзеных няма. Паводле павятовай публікацыі 2014 года, вышыні ў Тэнчуне — ад 930 да 3780 м.
Плошча: Паводле павятовых публікацый 2014 і 2017 гадоў, у Тэнчуне каля 150 тыс. му чайных садоў.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Тэхналогіі гэтага чаю і яе параметраў у знойдзеных крыніцах няма. Чырвоны чай гунфу звычайна робяць так:

Завяльванне (萎凋, wěidiāo).
Скручванне (揉捻, róuniǎn).
Акісленне (发酵, fājiào): Ліст чырванее.
Сушка (干燥, gānzào).

Ламаны чай пасля завяльвання скручваюць з рэзкай (揉切, róuqiē) да дробных часціц. Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі Тэнчун Хунча.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Воблік — паводле апісання знака ў зводнай базе геаграфічных указанняў.

Знешні выгляд сухога ліста: Буйналісты гунфу — тоўстыя шчыльныя чаінкі з мноствам вострых кончыкаў (条索肥壮紧结多锋苗), роўныя, чорна-карычневыя, алеістыя, з залатымі тыпсамі (金毫显露). Сярэдне-дробналісты — тонкія шчыльныя чаінкі, чорныя і алеістыя. Ламаны — шчыльныя роўныя гранулы.
Арамат сухога ліста: Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
Арамат настою: У буйналістага гунфу — густы салодкі (甜香浓郁), у сярэдне-дробналістага — свежы, пяшчотны, салодкі (鲜嫩甜香). У ламанага — высокі і ўстойлівы.
Смак: Буйналісты гунфу — свежы, насычаны, мяккі і поўны (鲜浓醇厚); сярэдне-дробналісты — мяккі, поўны, з салодкай свежасцю (醇厚甘爽). Ламаны — моцны, свежы і бадзёры (浓强鲜爽).
Колер настою: Ярка-чырвоны (红艳) у буйналістага гунфу, чырвоны і празрысты (红明亮) у сярэдне-дробналістага, ярка-чырвоны або чырвоны яркі (红亮) у ламанага.
Чайнае дно (завараны ліст): У буйналістага гунфу — мясістае, пяшчотнае, з мноствам пупышак, роўна-чырвонае і яркае (肥嫩多芽红匀明亮); у сярэдне-дробналістага — тонкае і пяшчотнае; у ламанага — пяшчотнае, роўнае, чырвонае.

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных дадзеных для гэтага знака ў знойдзеных крыніцах няма.

8. Заварванне

Практыка класа для чырвонага чаю.

Тэмпература вады: 90–95 °C.
Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
Посуд: Гайвань або фарфоравы чайнік.
Працэс: Прагрэць посуд; першы настой гунфу — каля хвіліны, далей з кожным заліваннем даўжэй, чатыры-шэсць заліванняў. Ламаны чай аддае смак хутчэй: адзін-два залівы па дзве-тры хвіліны.

9. Захоўванне

Практыка класа. У шчыльнай упакоўцы, у сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, удалечыні ад пахаў.

10. Кошт і Падробкі

Дадзеных аб коштах у знойдзеных крыніцах няма.

Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць геаграфічны сертыфікацыйны знак «腾冲红茶»; паводле зводнай базы геаграфічных указанняў, яго нумар — 17175217.
- Правяраць, што вытворца з Тэнчуна.
- Не блытаць знак з чатырма суседнімі знакамі серыі і з асобным знакам Чаннін Хунча павета Чаннін той жа акругі.

11. Цікавыя Факты

Паводле павятовай праграмы 2014 года, чырвоны, зялёны чай і пуэр кампаніям прапаноўвалася выпускаць пад агульнай маркай «高黎贡山», а улун — пад маркай «极边».
Паводле закона КНР аб таварных знаках, рэгістрацыя знака дзейнічае 10 гадоў і падаўжаецца; для знакаў 2016 года тэрмін падыходзіць у 2026-м. Ці падоўжаныя яны, я не правяраў.

12. Параўнанне з іншымі юньнаньскімі чырвонымі чаямі

Дзянь Хун (滇红): Агульнае імя юньнаньскага чырвонага чаю.
Дзянь Хун Гунфу (滇红工夫): Юньнаньскі буйналісты гунфу — бліжэйшы сваяк першага прадукту знака.
Чаннін Хунча (昌宁红茶): Чырвоны чай са знакам павета Чаннін той жа акругі Баошань.
Наньцзянь Уляншань Хунча (南涧无量山红茶): Чырвоны чай са знакам павета Наньцзянь акругі Далі.
Тэнчун Байча (腾冲白茶): Суседні знак той жа серыі — белы чай.

У заключэнне:

Тэнчун Хунча — чырвоны чай вулканічнага краю каля хрыбта Гаалігуншань. Знак ахоплівае і цэльналісты гунфу, і ламаны чай, з буйналістых і сярэдне-дробналістых сартоў, і абяцае салодкі арамат, насычаны смак і ярка-чырвоны настой. За ім стаяць мэнкускія насенні, якія Фэн Чжэньго высадзіў каля вёскі Цуаньлун, і курсы 1941 года, на якіх Лу Ін вучыў тэнчунцаў чаяводству; правілаў знака і тэхналогіі знойдзеныя крыніцы не называюць.

Крыніцы

Нарматыўныя дакументы

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»