Чжанцзяцзэ Ча (Zhāngjiājiè chá, 张家界茶) — акруговая назва чаю гарадской акругі Чжанцзяцзэ на паўночным захадзе правінцыі Хунань. Гэта не сорт і не клас, а геаграфічны сертыфікацыйны знак, зарэгістраваны 7 красавіка 2021 года разам з «张家界莓茶»; улады акругі вядуць абодва як пару «两茶» — «два чаі». Даведачная база геаграфічных указанняў апісвае пад гэтай назвай два класы — зялёны і чырвоны чай, — а зонай называе ўсю тэрыторыю акругі. Другі знак пары да чаю не адносіцца: 莓茶 робяць з расліны Ampelopsis grossedentata, а не з чайнага куста. Права ставіць знак «张家界茶» на ўпакоўку да канца 2023 года атрымалі 11 кампаній.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Адзінага класа няма. Даведачная база прыводзіць пад адным знакам апісанне зялёнага (绿茶, lǜchá) і чырвонага (红茶, hóngchá) чаю. Прысвоіць імені адзін клас было б падменай.
- Катэгорыя: Акруговы геаграфічны сертыфікацыйны знак; пара «两茶» разам з «张家界莓茶».
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Хунань (湖南, Húnán), гарадская акруга Чжанцзяцзэ (张家界, Zhāngjiājiè).
- Зона: Даведачная база называе зонай усю цяперашнюю тэрыторыю гарадской акругі. Дакумента знака з пералікам валасцей я не бачыў.
- Рэжым аховы: Геаграфічны сертыфікацыйны знак; даведачная база дае нумар 43177452. Значыцца ў даведніку ўрада Хунані 2024 года сярод геаграфічных калектыўных і сертыфікацыйных знакаў правінцыі.
- Трымальнік: Паводле паведамлення «Хунань жыбаа» (2021), знакі «两茶» па даручэнні ўрада акругі зарэгістраваў і вядзе Інстытут сельскагаспадарчай навукі і тэхнікі горада Чжанцзяцзэ (张家界市农业科学技术研究所), падпарадкаваны гарадскому ўпраўленню сельскай гаспадаркі.
- Геаграфічныя каардынаты: Дакладных каардынат зоны ў знойдзеных крыніцах няма.
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- 2019. У маі, паводле паведамлення «Хунань жыбаа», пачалася падрыхтоўка заяўкі на знакі «两茶».
- 2021 — рэгістрацыя. 7 красавіка Бюро таварных знакаў Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці зарэгістравала «张家界茶» і «张家界莓茶» як геаграфічныя сертыфікацыйныя знакі.
- 2021 — першыя допускі. 24 снежня гарадское ўпраўленне сельскай гаспадаркі дапусціла да знакаў першую партыю: 9 чайных кампаній да «张家界茶» і 18 кампаній да «张家界莓茶».
- 2023 — трэцяя партыя. 26 снежня, паводле паведамлення «Чырвонай сеткі», да «张家界茶» дапушчана яшчэ адна кампанія, да «张家界莓茶» — 31; усяго да «чайнага» знака дапушчаны 11 кампаній, да «ягаднага» — 62.
- Правілы знака. Для «两茶» зацверджаны правілы карыстання: прыкметы якасці, вобласць прымянення, патрабаванні да вырошчвання і перапрацоўкі, нагляд. Тэксту правіл я не бачыў; паводле газеты, ад кампаніі патрабуюць пэўнага маштабу і ўласнага брэнда, сваіх плантацый не менш за 100 му, сертыфікацыі вытворчасці SC, падключэння да платформы прасочвальнасці якасці Міністэрства сельскай гаспадаркі, праверак бяспекі і якасці і чыстай крэдытнай гісторыі.
- Назва:
- «Чжанцзяцзэ» (张家界) — імя гарадской акругі.
- «Ча» (茶, chá) — «чай».
- Культурнае значэнне: Акруговая назва збірае пад адной маркай чай акругі. У пары «两茶» чайны знак пакуль малодшы: да канца 2023 года да «ягаднага» знака было дапушчана ў пяць з лішнім разоў больш кампаній, чым да «чайнага».
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Сарты / Культывары: У знойдзеных крыніцах не названы.
- Сыравіна: Чайны ліст (Camellia sinensis) з зоны знака. Правілы знака задаюць патрабаванні да вырошчвання, але іх тэксту я не бачыў.
- Не блытаць з 莓茶: Другі знак пары ахоўвае напой з расліны 显齿蛇葡萄 (Ampelopsis grossedentata) — не чай у батанічным сэнсе.
- Стандарт збору: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Рэгіён: Паўночны захад правінцыі Хунань, гарадская акруга Чжанцзяцзэ.
- Вышыня, клімат, глебы: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
- Маштаб: Плошчаў садоў і выпрацоўкі чаю пад знакам у знойдзеных крыніцах няма. Парог допуску — не менш за 100 му ўласных плантацый у кампаніі.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Правілы знака задаюць патрабаванні да перапрацоўкі, але тэксту іх я не бачыў. Даведачная база апісвае аблічча двух класаў, з чаго відаць, што пад знакам ідуць і зялёны чай — з фіксацыяй, — і чырвоны — з поўнай ферментацыяй. Параметраў апрацоўкі ў знойдзеных крыніцах няма.
Ніжэй — агульныя схемы класаў, а не апісанне тэхналогіі гэтага чаю:
- Зялёны: завяльванне (摊放, tānfàng) → фіксацыя (杀青, shāqīng) → скручванне (揉捻, róuniǎn) → сушка (干燥, gānzào).
- Чырвоны: завяльванне (萎凋, wěidiāo) → скручванне (揉捻, róuniǎn) → ферментацыя (发酵, fājiào) → сушка (干燥, gānzào).
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
Пад знакам ідуць чаі двух класаў, таму апісанне дадзена паасобку — паводле даведачнай базы геаграфічных указанняў.
- Вонкавы выгляд сухога ліста: Зялёны — зялёныя шчыльныя акруглыя жгуцікі (条索紧实圆润). Чырвоны — шчыльныя жгуцікі, колер апісаны як 浑红, «глухі чырвоны».
- Пах сухога ліста: Асобнага апісання няма.
- Пах настою: Зялёны — чысты (清香) або каштанавы (栗香), густы і доўгі. Чырвоны — мядовы (蜜香) або чысты і доўгі; кветкавы і салодкі пах — высокі і ўстойлівы (花香、甜香高锐持久).
- Смак: Зялёны — свежы, бадзёры, мяккі, з салодкім вяртаннем (鲜爽而回甘,鲜醇回甘); пах, паводле формулы базы, «застаецца пад языком». Чырвоны — мяккі, свежы і салодкі (醇爽甘甜), поўны (醇厚鲜爽).
- Колер настою: Зялёны — далікатна-зялёны, ясны (嫩绿明澈). Чырвоны — залаціста-жоўты і яркі, з «залатым кольцам» ля краю кубка (汤色金黄明亮,有金圈).
- Чайнае дно (завараны ліст): Зялёны — жоўта-зялёны, мяккі, роўны (黄绿软润均匀). Чырвоны — роўны, далікатны, чырвоны і яркі (均匀嫩润红亮).
7. Хімічны Склад
Фізіка-хімічных даных пра чай пад знакам у знойдзеных крыніцах няма. Лічбы, якія прэса прыводзіць пра 莓茶, да чаю не адносяцца.
8. Заварванне
Практыка класа — параметры залежаць ад таго, які чай пад знакам у руках.
- Зялёны: 80–85 °C, 3 г на 150 мл, першы настой 40–60 секунд, шкляны стакан або гайвань, два-тры паўторныя залівы.
- Чырвоны: 90–95 °C, 3–5 г на 150 мл, першы настой 15–30 секунд у гайвані, затым чатыры-пяць заліваў з дадаваннем 10–15 секунд. «Залатое кольца» ля краю лепш відаць у белым кубку.
9. Захоўванне
Практыка класа. Зялёны чай — у герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў, выпіць на працягу года. Чырвоны — у сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, у шчыльнай упакоўцы, удалечыні ад пахаў.
10. Кошт і Падробкі
Даных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.
- Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць на ўпакоўцы геаграфічны сертыфікацыйны знак «张家界茶».
- Правяраць, што вытворца з акругі Чжанцзяцзэ і дапушчаны да знака: да канца 2023 года такіх кампаній было 11.
- Глядзець на этыкетцы клас чаю: пад адным знакам выходзяць і зялёны, і чырвоны.
- Не блытаць з «张家界莓茶»: гэта напой не з чайнага ліста.
11. Цікавыя Факты
- Два знакі акругі зарэгістраваны ў адзін дзень, 7 красавіка 2021 года, але толькі адзін з іх — пра чай.
- Знак трымае не асацыяцыя вытворцаў, а гарадскі навуковы інстытут сельскай гаспадаркі па даручэнні ўрада акругі.
- Для допуску да знака кампаніі трэба не менш за 100 му ўласных плантацый.
- Апісанне чырвонага чаю пад знакам згадвае «залатое кольца» ля краю настою.
12. Параўнанне з іншымі чаямі
- Санчжы Бай Ча (桑植白茶): Белы чай павета Санчжы той самай акругі Чжанцзяцзэ, са сваім знакам.
- Цзінь Маа Хоу Хун Ча (金毛猴红茶): Хунаньскі аўтарскі чырвоны чай з гары Цяньцзышань у Чжанцзяцзэ.
- Шымэнь Хунча (石门红茶): Павятовы чырвоны чай акругі Чандэ, таксама на паўночным захадзе Хунані, — аднакласавая назва для кантрасту з парасонам.
- Эньшы Січа (恩施硒茶): Хубэйскі акруговы знак над чаямі розных класаў — такі самы парасон над акругай.
На заканчэнне:
Чжанцзяцзэ Ча — акруговы знак, а не сорт і не клас: пад ім выходзяць зялёны і чырвоны чай акругі, і трымае яго гарадскі навуковы інстытут па даручэнні ўрада. Дакументы пра яго апісваюць кіраванне — рэгістрацыю 2021 года, правілы допуску і адзінаццаць дапушчаных кампаній, — а аблічча чаю вядомае па кароткай даведачнай формуле: у зялёнага — чысты або каштанавы пах і далікатна-зялёны настой, у чырвонага — мядовы пах і залацісты настой з «залатым кольцам».