Чжунсян Юньу Ча (Zhōngxiáng yúnwù chá, 钟祥云雾茶) — горны зялёны чай гарадскога павета Чжунсян (钟祥市) гарадской акругі Цзінмэнь у цэнтры правінцыі Хубэй. Апісанні звязваюць яго з пасёлкам Кэдзянь (客店镇): турыстычны даведнік павета змяшчае чайную фабрыку над пячорай Хуансяньдун (黄仙洞) на вышыні 965 м, а правінцыйнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці называе сярэднюю вышыню раёна 750 м. Чай з тонкай прамой палоскай, чыстым устойлівым водарам і свежым смакам са салодкім вяртаннем атрымаў вышэйшую прэмію першага ўсекітайскага конкурсу «中茶杯» у 1994 годзе, а з 2015 года яго імя — геаграфічны сертыфікацыйны знак.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá). Турыстычны даведнік павета адносіць яго да палосападобнага чаю з фіксацыяй у катле (条形炒青茶); апісанне правінцыйнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці — смарагдавы ліст і далікатна-зялёнае дно — згаджаецца з гэтым. Дакумента знака з патрабаваннямі да тэхналогіі я не бачыў.
- Катэгорыя: Горны зялёны чай цэнтральнага Хубэя; геаграфічны сертыфікацыйны знак (2015).
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, Húběi), гарадская акруга Цзінмэнь (荆门, Jīngmén), гарадскі павет Чжунсян (钟祥, Zhōngxiáng).
- Зона знака: Правінцыйны рэестр паказвае Чжунсян як адміністрацыйную прыналежнасць уладальніка знака, а не юрыдычную мяжу зоны. Даведачная база геаграфічных указанняў SINOGI называе раёнам паходжання ўсю цяперашнюю тэрыторыю гарадскога павета (钟祥市现辖行政区域). Дакумента з мяжой я не бачыў.
- Геаграфічныя каардынаты: Гарадскі павет ляжыць паміж 30°42′ і 31°36′ пн. ш. і 112°07′ і 113°00′ у. д.
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- Пасля 1985 года, па турыстычным даведніку павета, чай не раз прызнавалі якасным прадуктам правінцыі Хубэй.
- 1987. Пісьменнік Яа Сюэінь (姚雪垠), па тым жа даведніку, паспрабаваў чай на фабрыцы і ўласнаручна напісаў яго імя — «云雾茶». Правінцыйнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці таксама згадвае гэты надпіс, але без года.
- 1994. Юньу-ча «娘娘碧簪» (Niángniang bìzān) атрымаў вышэйшую прэмію першага ўсекітайскага конкурсу знакамітых і якасных чаёў «中茶杯» (Zhōng chá bēi) — так піша ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці Хубэя.
- 1995 і 1997. Турыстычны даведнік называе яшчэ дзве залатыя ўзнагароды: другой Кітайскай сельскагаспадарчай выставы і Пекінскай міжнароднай чайнай выставы.
- 2015. Геаграфічны сертыфікацыйны знак «钟祥云雾茶», № 13988403, клас 30, тавар — чай (茶). Уладальнік — Чайная асацыяцыя гарадскога павета Чжунсян (钟祥市茶叶协会). Па правінцыйным рэестры (даныя на май 2020 года), выключнае права дзейнічала з 7 студзеня 2015 года па 6 студзеня 2025 года.
- 2020. Упраўленне інтэлектуальнай уласнасці Хубэя ў 2022 годзе называла законным карыстальнікам знака адну харчовую кампанію, з ліцэнзіяй з 1 студзеня 2020 года па 30 чэрвеня 2023 года.
- Статус цяпер. Першы дзесяцігадовы тэрмін знака скончыўся ў студзені 2025 года. Ці прадоўжаны знак, у знойдзеных крыніцах не сказана; гэта трэба правяраць па рэестры.
- Назва: «Чжунсян» (钟祥) — імя гарадскога павета. Па даведцы пра горад, гэтае імя даў павету мінскі імператар Цзяцзін, які тут вырас, — у сэнсе «месца, дзе збіраюцца добрыя знаменні». «Юньу» (云雾) — «воблакі і туман», вобраз горных садоў у тумане, а не клас чаю.
- Культурнае значэнне: У павеце — мінская грабніца Сяньлін (显陵) са спісу сусветнай спадчыны і пячора Хуансяньдун. Турыстычны даведнік змяшчае юньу-ча сярод «прадуктаў даўгалецця» (长寿食品): Чжунсян з 2000 года афіцыйна лічыцца адным з краёў доўгажыхароў Кітая.
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Сорт / Культывар: Сарты ў знойдзеных крыніцах не названыя.
- Стандарт збору: Дакладнага стандарту ў знойдзеных крыніцах няма; апісанне ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці гаворыць пра багаты белы пушок сухога чаю (白毫满披).
- Час збору: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
- Патрабаванні да сыравіны: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Рэгіён: Цэнтр правінцыі Хубэй, поўнач раўніны Цзянхань, сярэдняе цячэнне Ханьшуя. У павеце — жывапісны раён гор Дахуншань (大洪山) дзяржаўнага значэння і пячора Хуансяньдун. Турыстычны даведнік называе месцам чаю Няннянчжай (娘娘寨) на паўднёвым схіле Дахуншаня і фабрыку ў пасёлку Кэдзянь; іншых месцаў садоў крыніцы не называюць.
- Вышыня вырошчвання: Сярэдняя вышыня — 750 м: упраўленне інтэлектуальнай уласнасці Хубэя адносіць яе да раёна чаю, турыстычны даведнік — да Няннянчжая. Фабрыка ў Кэдзяне, па тым жа даведніку, стаіць на вышыні 965 м.
- Клімат: Па апісанні ўпраўлення: мяккі, «зімой без моцных халадоў, летам без знемагальнай спякоты», дажджоў шмат, святло рассеянае, сутачны перапад тэмператур вялікі, воблакі і туман круглы год. Для павета ў цэлым даведка пра горад дае субтрапічны мусонны клімат.
- Глебы: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Турыстычны даведнік павета называе чай палосападобным чаем з фіксацыяй у катле (条形炒青茶). Падрабязнай тэхналогіі і параметраў у знойдзеных крыніцах няма.
Ніжэй — агульная схема палосападобнага зялёнага чаю з катловай фіксацыяй, а не апісанне тэхналогіі Чжунсян Юньу Ча:
- Раскладванне свежага ліста (摊放, tānfàng): Ліст раскладваюць тонкім слоем, каб ён аддаў частку вільгаці.
- Фіксацыя ў катле (杀青, shāqīng): Нагрэў спыняе акісленне і захоўвае зялёны колер.
- Скручванне (揉捻, róuniǎn): Надае лісту форму палоскі.
- Сушка з абсмажваннем (炒干, chǎogān): Замацоўвае форму і водар.
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
Ёсць два апісанні. Першае дало ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці Хубэя (2022):
- Знешні выгляд сухога ліста: Палоска прамая, зграбная, натуральная (条索挺秀自然), уся пакрытая белым пушком (白毫满披), колер смарагдавы (色泽翠绿).
- Водар сухога ліста: Асобнага апісання няма; водар названы каштанавым і ўстойлівым (栗香持久), без удакладнення, сухога ліста ці настою.
- Водар настою: Каштанавы, устойлівы (栗香持久).
- Смак: Свежы, бадзёры, са салодкім вяртаннем (滋味鲜爽回甘).
- Колер настою: Празрысты і яркі (汤色清澈明亮).
- Чайнае дно (завараны ліст): Далікатна-зялёнае, роўнае (叶底嫩绿匀齐).
Турыстычны даведнік павета апісвае чай інакш: колер «вільготна-зялёны» (色泽润绿), водар чысты і ўстойлівы (清香持久), смак свежы і мяккі са салодкім вяртаннем (鲜醇回甘), настой смарагдавы і яркі (汤色翠绿明亮); пра пушок ён не гаворыць. Абодва апісанні называюць аблічча «тыповым стылем высакагорнага чаю» (典型的高山茶风格). Якое апісанне бліжэй да нарматыву знака, сказаць не магу: дакумента знака я не бачыў.
7. Хімічны Склад
Лікавых даных у знойдзеных крыніцах няма. Даведачная база SINOGI толькі пералічвае бялкі, амінакіслоты, вітаміны і поліфенолы, без колькасцей.
8. Заварванне
Практыка класа для зялёнага чаю.
- Тэмпература вады: 80–85 °C.
- Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
- Посуд: Шкляны стакан, у якім бачна палоска і пушок, або белы гайвань.
- Працэс:
- Прагрэць посуд.
- Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
- Першы настой — праз 40–60 секунд.
- Піць, пакідаючы частку настою.
- Даліць ваду.
- Два-тры паўторныя залівы.
9. Захоўванне
Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.
10. Цана і Падробкі
Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.
- Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць сертыфікацыйны знак «钟祥云雾茶» № 13988403; яго першы тэрмін скончыўся ў студзені 2025 года, ці дзейнічае ён — удакладняць.
- Правяраць, што вытворца з гарадскога павета Чжунсян.
- Не блытаць з іншымі «юньу»: словы «воблакі і туман» ёсць у імёнах многіх чаёў розных правінцый.
- Ліст — прамая палоска з белым пушком, настой празрысты, дно далікатна-зялёнае.
11. Цікавыя Факты
- Імя чаю напісаў сваёй рукой пісьменнік Яа Сюэінь.
- У тым жа правінцыйным рэестры ў Чжунсяна ёсць і другі знак са словам «чай» — «钟祥米茶»; тавар у ім — рысавы чай (糙米茶, 米茶), і з юньу-ча яго блытаць не варта.
- Вышэйшую прэмію першага конкурсу «中茶杯» у 1994 годзе атрымаў юньу-ча з імем «娘娘碧簪». Турыстычны даведнік перадае паданне: у Няннянчжаі жыла гаспадыня (娘娘) і піла гэты чай — адсюль і імя «娘娘寨云雾茶».
12. Параўнанне з іншымі чаямі «воблакаў і туману»
- Іншань Юньуча (英山云雾茶): Зялёны чай павета Іншань на ўсходзе Хубэя; у тым жа правінцыйным рэестры ён ахоўваецца калектыўнымі знакамі.
- Лушань Юнь У (庐山云雾): Адзін з самых вядомых «воблачных» чаёў — зялёны чай гары Лушань у Цзянсі.
- Наньюэ Юньуча (南岳云雾茶): Зялёны чай гары Хэншань у Хунані.
- Юньу Люйча (云雾绿茶): Зборнае імя горных зялёных чаёў «воблакаў і туману».
У заключэнне:
Чжунсян Юньу Ча — горны зялёны чай цэнтральнага Хубэя: прамая зграбная палоска ў белым пушку, устойлівы каштанавы або чысты водар, свежы смак са салодкім вяртаннем. За ім вышэйшая прэмія першага «中茶杯», імя, напісанае рукой пісьменніка, і сертыфікацыйны знак 2015 года, першы тэрмін якога скончыўся ў студзені 2025-га.
Крыніцы
Геаграфічнае ўказанне
Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»