Měnghǎi Bādá Mànmài chá

Мэнхай Бада Маньмай Ча (Měnghǎi Bādá Mànmài chá, 勐海巴达曼迈茶) — геаграфічны знак на чай, у імені якога злучаны раён Бада (巴达) і Маньмай (曼迈) павета Мэнхай, Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга, правінцыя Юньнань. Бада — горны край на захадзе павета, вядомы старымі садамі буланскіх вёсак і дзікім дрэвам-патрыярхам, якое ўпала ў 2012 годзе. Якое месца мае на ўвазе знак, дакумент не кажа: у раёне Бада апісанні называюць і вёску Маньмай, і буланскую вёску Маньмайдуй (曼迈兑). Прывязка да іх імаверная, але дакументам не пацверджаная. Клас прадукцыі знак не называе.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Не ўстаноўлены: дакумент знака класа не называе. З буйналіставай сыравіны Мэнхая робяць перш за ўсё шэн пуэр (生普, shēngpǔ), але таксама чырвоны і белы чай. Чай раёна Бада чайныя выданні апісваюць як пуэр.
Катэгорыя: Чай старых садоў Мэнхая; геаграфічны знак. Пералік яго від не ўдакладняе, а прэса называе знакі павета сертыфікацыйнымі (证明商标).
Паходжанне: Кітай, правінцыя Юньнань (云南, Yúnnán), Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга (西双版纳, Xīshuāngbǎnnà), павет Мэнхай (勐海县, Měnghǎi Xiàn). Раён Бада ўваходзіць у воласць Сідзін (西定哈尼族布朗族乡, Xīdìng): у 2005 годзе з ёй злілася воласць Бада, і Маньмай, які раней адносіўся да Бада, цяпер лічыцца за Сідзінам.
Зона аховы: Пералік паказвае павет Мэнхай як адміністрацыйную прыналежнасць уладальніка знака. Юрыдычную мяжу зоны я не правяраў; прывязка імя да Маньмая або да вёскі Маньмайдуй — імаверная, але дакументам не пацверджаная.
Геаграфічныя каардынаты: Для вёскі Маньмай адно апісанне дае 21°49′ пн. ш. і 100°02′ у. д. Каардынат Маньмайдуй у знойдзеных крыніцах няма. Павет Мэнхай ляжыць паміж 21°28′ і 22°28′ пн. ш. і паміж 99°56′ і 100°41′ у. д.; Бада — яго заходняя частка.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- Маньмайдуй. Паводле апісання, гэта вялікая буланская вёска ў дваццаці з лішнім кіламетрах ад Чжанлана, 114 двароў. Жыхары расказвалі, што гадоў за сорак да запісу вакол вёскі было больш за тысячу му старых садоў, а засталася прыкладна палова.
- Дрэва-патрыярх Бада. Каля вёскі Хэсун (贺松) у кастрычніку 1961 года (у частцы апісанняў — у 1962-м) знайшлі дзікае чайнае дрэва вышынёй 32,12 м; бура 1967 года пакінула ад яго 14,7 м. Узрост ацанілі больш як у 1700 гадоў. У 2012 годзе дрэва загінула ад старасці. Яно расло ў Хэсуне, а не ў Маньмаі, але менавіта яно праславіла Бада.
- Знакі Мэнхая. Парасонавы знак «勐海茶» заяўлены ў 2012 годзе чайным цэнтрам павета, зарэгістраваны ў 2014-м, уведзены ва ўжыванне ў 2016-м. У пераліку GI-знакаў Юньнані на канец 2019 года за ім ідуць пятнаццаць знакаў па гарах і вёсках, з раёна Бада — «勐海章朗茶», «勐海贺松茶» і «勐海巴达曼迈茶». Прэса 2022 года гаворыць пра шаснаццаць знакаў павета — столькі ж чайных знакаў у Мэнхая ў пераліку, калі лічыць і парасонавы.
Назва:
- «Бада» (巴达) — імя горнага раёна і былой воласці; паводле аднаго апісання, на мове булан гэта «месца, дзе застаўся след несмяротнага».
- «Маньмай» (曼迈) — значэнне імя ў знойдзеных крыніцах не растлумачана. У мясцовых імёнах з мовы дай «мань» (曼) значыць «вёска».
Культурнае значэнне: Маньмай і Маньмайдуй — буланскія вёскі; у Маньмаі, паводле апісання, больш за сто двароў. Старыя культурныя сады Бада апісанні звязваюць перш за ўсё з буланскімі вёскамі.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Сорт / Культывар: Мясцовы буйналіставы чай старых садоў; сорт у знойдзеных крыніцах не названы.
Старыя дрэвы: Паводле апісання, каля Маньмая старыя дрэвы растуць большай часткай у лесе за вёскай, дзе падлесак амаль не расчышчалі; дрэвы дрэвападобныя, часцей вышэйшыя за два метры, пераважае буйналіставы чай, ёсць трохі дробналіставага. Сады Маньмайдуй падыходзяць ушчыльную да вёскі і цягнуцца ад дарогі да вяршыні схілу.
Збор: Тэрміны ў знойдзеных крыніцах не пазначаны.
Стандарт збору: У знойдзеных крыніцах не прыведзены.
Патрабаванні да сыравіны: Апісанні называюць старыя сады Бада вакол буланскіх вёсак Чжанлан, Маньмайдуй і Маньпалэ (曼帕勒) — каля 3451 му. Патрабаванняў знака я не бачыў.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Заходняя частка павета Мэнхай; на захадзе і поўдні павет мяжуе з М’янмай.
Вышыня вырошчвання: Вёска Маньмай, паводле аднаго апісання, стаіць на 1560 м; вышыні садоў асобна не прыведзены.
Глебы: Жоўта-бурыя і жоўтыя (黄棕壤、黄壤) — так чайныя выданні апісваюць глебы і Бада ў цэлым, і ваколіц Маньмая. Іншае апісанне называе глебу каля Маньмая пурпурова-чырвонай камяністай (紫红羊矸石土); разыходжанне я не вырашыў.
Клімат: Цёплы і вільготны. Паводле апісанняў, каля Маньмая туман стаіць да 126 дзён у годзе; сярэднюю гадавую тэмпературу раёна Бада апісанні называюць каля 20 °C.
Лес: Каля Хэсуна, паводле абследавання правінцыі і акругі 2004 года ў пераказе чайных выданняў, — больш за 6000 му супольнасцей дзікага чаю.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Тэхналогія чаю пад знакам у знойдзеных крыніцах не апісаная. Для шэн пуэра са старых вёсак звычайная паслядоўнасць такая:

Збор (采摘, cǎizhāi).
Астыванне ліста (摊晾, tānliàng).
Фіксацыя ў катле (杀青, shāqīng).
Скручванне (揉捻, róuniǎn).
Сушка на сонцы (晒干, shàigān): Атрымліваецца рассыпны маача (晒青毛茶, shàiqīng máochá).
Прэсаванне (紧压, jǐnyā): Не абавязкова.

Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі Мэнхай Бада Маньмай Ча.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Апісанняў чаю пад гэтым знакам няма. Ніжэй — агульная характарыстыка чаю Бада ў апісанні чайнага выдання; да Маньмая і да прадукту пад знакам яе ніхто не прывязваў.

Вонкавы выгляд сухога ліста: Шчыльна скручаны, цёмны і бліскучы (条索黑亮紧结).
Арамат сухога ліста: Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
Арамат настою: Чысты і выразны, з моцнай «горна-лясной» нотай; арамат трымаецца на дне кубка (香气纯正明显，山野气强，杯底香强且持久).
Смак: Гарката і даўкасць прыкметныя, але ў настоі ёсць саладосць; салодкае вяртанне даволі хуткае, настой даволі поўны і гладкі, «чайная сіла» прыкметная (苦涩较显，汤中带甜，回甘较快较好，汤较饱满滑顺，茶气较强).
Колер настою: Залаціста-жоўты, яркі (汤色金黄明亮).
Чайнае дно (завараны ліст): Жоўта-зялёны, роўны (叶底黄绿匀整).

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

8. Заварванне

Практыка класа. Знак клас не называе; арыенціры ніжэй — для шэн пуэра, якім чай раёна Бада апісаны ў чайных выданнях.

Тэмпература вады: 95–100 °C.
Колькасць чаю: 5–8 г на 110–150 мл.
Посуд: Гайвань або гліняны чайнік.
Працэс:
1. Прагрэць посуд.
2. Пакласці чай; прэсаваны — акуратна адламаць, не крышачы ліст.
3. Коранька прамыць ліст кіпнем і зліць.
4. Першыя настоі — 10–15 секунд.
5. Разліваць цалкам.
6. Дадаваць час з кожным заліваннем.

9. Захоўванне

Практыка класа. Шэн пуэр захоўваюць у сухім, чыстым, праветраным месцы без святла і пабочных пахаў, у дыхаючай упакоўцы. Такі чай з гадамі мяняецца, і яго нярэдка вытрымліваюць спецыяльна.

10. Цана і Падробкі

Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць знак «勐海巴达曼迈茶» і правяраць, што вытворца з павета Мэнхай.
- Удакладняць месца: знак не называе ні вёскі, ні сельскага камітэта, а «чай Бада» яшчэ не значыць «чай Маньмая» — у раёне ёсць і іншыя знакі, «勐海章朗茶» і «勐海贺松茶».
- Не прымаць на веру «чай з дрэва-патрыярха Бада»: знакамітае дрэва Хэсуна ўпала ў 2012 годзе.

11. Цікавыя Факты

Імя Бада, паводле аднаго апісання, значыць па-буланску «месца, дзе застаўся след несмяротнага».
Дарогу ад Маньмайдуй да валаснога цэнтра Сідзіна, дваццаць з лішнім кіламетраў сярод чайных садоў, апісанне называе «дарогай агляду чайных садоў»: уздоўж яе ляжаць сыравінныя базы Мэнхайскай чайнай фабрыкі.
Знакамітае дрэва-патрыярх Бада, якое вырасла да 32 м, расло не ў Маньмаі, а каля суседняй вёскі Хэсун.

12. Параўнанне з суседнімі чаямі

Мэнхай Чжанлан Ча (勐海章朗茶): Знак суседняй буланскай вёскі таго ж раёна Бада.
Цяньцзячжай і Бада (千家寨 · 巴达): Артыкул нашай энцыклапедыі пра дзікія дрэвы-патрыярхі, сярод іх дрэва Бада.
Буланшань (布朗山): Масіў на паўднёвым усходзе павета; смак бадаскага чаю апісанні параўноўваюць з буланшаньскім.
Мэнхай (勐海): Павет і парасонавы знак.

У заключэнне:

Мэнхай Бада Маньмай Ча — знак, імя якога паказвае на горны край Бада на захадзе павета і на Маньмай, але якое менавіта месца, дакумент не кажа. Імаверныя адрасы — буланскія вёскі Маньмай на вышыні каля 1560 м і Маньмайдуй са старымі садамі каля самых дамоў. Чай Бада ў цэлым апісваюць як цёмны шчыльны ліст і залаціста-жоўты настой з прыкметнай гаркатой і саладосцю; правераных апісанняў самога прадукту пад знакам няма.