Mǐcāngshān chá

Міцаншань Ча (Mǐcāngshān chá, 米仓山茶) — плоскі зялёны чай павета Ванцан (旺苍县) гарадской акругі Гуан’юань на поўначы правінцыі Сычуань, у гарах Міцаншань каля мяжы з Шэньсі. З 4 мая 2009 года ён ахоўваецца як прадукт з геаграфічным указаннем, і аб’ява аб ахове апісвае яго падрабязна: плоскі прамы ізумрудны ліст, насычаны стойкі водар з выражанай каштанавай нотай і адценнем архідэі, свежы шчыльны смак. Сярод патрабаванняў — нормы не толькі па экстрактыўных рэчывах, але і па цынку і селену. Пад той самай назвай павет будуе агульны чайны брэнд.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá). Аб’ява аб ахове задае зялёную тэхналогію — фіксацыю, фармоўку, абсмажванне і сушку без акіслення і без тамлення; даведачны пераказ патрабаванняў называе прадукт «富硒富锌绿茶» — зялёным чаем, багатым селенам і цынкам. Правінцыйны спіс спадчыны 2023 года таксама адносіць тэхналогію да зялёнага чаю (раздзел 2).
Катэгорыя: Плоскі горны зялёны чай паўночнай Сычуані; прадукт з геаграфічным указаннем (2009).
Паходжанне: Кітай, правінцыя Сычуань (四川, Sìchuān), гарадская акруга Гуан’юань (广元, Guǎngyuán), павет Ванцан (旺苍, Wàngcāng).
Зона аховы: Уся сучасная адміністрацыйная тэрыторыя павета Ванцан — так у аб’яве 2009 года.
Геаграфічныя каардынаты: Ванцан — каля 32,2° пн. ш. і 106,3° у. д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- 2009. 4 мая Галоўнае ўпраўленне па наглядзе за якасцю, інспекцыі і каранцінам (AQSIQ) аб’явай № 32 узяло Міцаншань Ча пад ахову як прадукт з геаграфічным указаннем — у адной аб’яве з белым чаем Фудзін Байча.
- 2018. Па публікацыі ўрада павета Піншань, 12 сакавіка ролік правінцыйнага брэнда «天府龙芽» паказалі на Таймс-сквер у Нью-Ёрку разам з брэндамі галоўных чайных раёнаў Сычуані «三山一早» — сярод іх Міцаншань Ча.
- 2019. Па даных упраўлення эканомікі і інфарматызацыі Гуан’юаня, у маі імя ўвайшло ў сотню рэгіянальных брэндаў з геаграфічным указаннем у ацэнцы Кітайскай асацыяцыі садзейнічання брэндынгу — 63-е месца, ацэнка 4,511 млрд юаняў; у ліпені атрымала залатую ўзнагароду выставы брэндаў і таварных знакаў.
- 2020. Гуан’юань зацвердзіў два мясцовыя стандарты: DB5108/T20—2020 пра вырошчванне і DB5108/T21—2020 пра перапрацоўку Міцаншань Ча. Другі апублікаваны 20 снежня 2020 года і ўведзены з 1 лютага 2021 года; па нацыянальнай платформе стандартаў ён адменены 16 чэрвеня 2025 года, а адзін з каталогаў стандартаў дагэтуль лічыць яго дзейным.
- 2023. Рашэннем урада правінцыі (川府函〔2023〕66号) «тэхналогія Міцаншань Ча» (米仓山茶制作技艺) унесена ў пашыраны правінцыйны спіс нематэрыяльнай спадчыны як галіна «сычуаньскай тэхналогіі зялёнага чаю».
Назва: Міцаншань (米仓山) — «гара Рысавага свірна», хрыбет на стыку Сычуані і Шэньсі; 茶 — чай.
Культурнае значэнне: Паведамленне Гуан’юаня 2019 года выйшла пад дэвізам «嘉陵源头水，米仓山中茶» — «вада вытокаў Цзялінцзяна, чай з гор Міцаншань». У планах павета тады значыліся «чайны гарадок ханьскай дані» (汉代贡茶小镇) і «гарадок жоўтага чаю»; на якіх гістарычных даных стаіць першая назва, у знойдзеных крыніцах не сказана. Па паведамленні ўрада Ванцана, у 2024 годзе чай прадстаўлялі ў Цзінані разам з «чырвоным турызмам» павета.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Сарты / Культывары: Па аб’яве аб ахове — мясцовыя сярэдняліставыя і дробналіставыя папуляцыі (中小叶群体种) і новыя сарты, адселекцыянаваныя з іх. Назваў адселекцыянаваных сартоў у знойдзеных крыніцах няма.
Размнажэнне і пасадка: Кароткімі тронкамі; пасадка з сярэдзіны кастрычніка да пачатку лістапада або ў лютым, не больш за 90 000 кустоў на гектар.
Угнаенне: Пераважна арганіка; чатыры падкормкі ў год.
Збор: Вясной і восенню, партыямі, з пакіданнем лісця на кусце.
Стандарт сыравіны па гатунках:
- Вышэйшы гатунак: пупышкі — не менш за 90 %, раскрывальных «пупышка і ліст» — менш за 10 %.
- Першы гатунак: раскрывальных «пупышка і ліст» — больш за 80 %, раскрытых — менш за 20 %.
- Другі гатунак: раскрывальных «пупышка і два лісты» — больш за 70 %, раскрытых — менш за 30 %.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Хрыбет Міцаншань ляжыць на мяжы Сычуані і Шэньсі, паміж Мацяньлінам (摩天岭) на захадзе і Дабашанем (大巴山) на ўсходзе, і служыць водападзелам рэк Ханьцзян і Цзялінцзян. Галоўная вяршыня — Гуан’ушань (光雾山) у суседнім павеце Наньцзян, 2507 м. У гарах — дзяржаўны запаведнік (з 2006 года).
Вышыня вырошчвання: 600–1300 м — патрабаванне аб’явы аб ахове.
Глебы: pH 4,5–6,5; схілы, стромкія за 25°, не дапускаюцца.
Клімат: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
Маштаб: Па даных акругі на 2019 год, у павеце 226 тыс. му чайных садоў, чаканая выпрацоўка — 6800 т.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Аб’ява аб ахове задае такі ланцуг:

Свежы ліст (鲜叶, xiānyè).
Разлажэнне (摊青, tānqīng).
Фіксацыя (杀青, shāqīng): Нагрэў спыняе акісленне.
Астыванне (摊凉, tānliáng).
Сартаванне на сітах (分筛, fēnshāi).
Фармоўка (做形, zuòxíng): Ліст атрымлівае плоскую прамую форму.
Першая сушка (初烘, chūhōng) і астыванне.
Абсмажванне ў барабане (滚炒, gǔnchǎo) і астыванне.
Падняцце водару (提香, tíxiāng).
Ручная пераборка (精拣, jīngjiǎn), сартаванне па класах (分级, fēnjí) і кантроль (检验, jiǎnyàn).
Захоўванне ў холадзе пры пастаяннай тэмпературы (恒温冷藏, héngwēn lěngcáng) і ўпакоўка.

Тэмператур і часу ў аб’яве няма; стандарт перапрацоўкі 2020 года я не бачыў.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Апісанне ніжэй — патрабаванне аб’явы аб ахове.

Знешні выгляд сухога ліста: Плоскі і прамы (扁直), ізумрудна-зялёны (翠绿).
Водар сухога ліста: Асобнага апісання няма.
Водар настою: Насычаны, высокі і доўгі, з выражанай каштанавай нотай і адценнем архідэі (香气浓郁高长持久、栗香突出、带兰花香).
Смак: Свежы, бадзёры, мяккі і шчыльны (鲜爽醇厚).
Колер настою: Далікатна-зялёны, яркі (嫩绿明亮).
Чайнае дно (завараны ліст): Далікатнае, роўнае, мясістае, лісце раскрываецца «кветкай» (嫩匀肥厚成朵).

Аб’ява адзначае і стойкасць да паўторных заліваў (耐冲泡).

7. Хімічны Склад

Патрабаванні аб’явы аб ахове:

Паказчык	Норма
Экстрактыўныя рэчывы	не менш за 42 %
Цынк	не менш за 50 мг/кг
Селен	не менш за 0,28 мг/кг

Гэта ніжнія межы, а не вынікі вымярэнняў; высноваў пра здароўе з іх я не раблю.

8. Заварванне

Практыка класа для зялёнага чаю.

Тэмпература вады: 80–85 °C.
Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
Посуд: Шкляная шклянка — у ёй відаць, як плоскі ліст раскрываецца.
Працэс:
1. Прагрэць посуд.
2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
4. Піць, пакідаючы частку настою.
5. Даліць ваду.
6. Два-тры паўторныя залівы.

9. Захоўванне

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў; лепш выпіць на працягу года. Сам ланцуг вытворчасці па аб’яве аб ахове заканчваецца халодным захоўваннем пры пастаяннай тэмпературы перад упакоўкай.

10. Кошт і Падробкі

Даных пра рознічны кошт менавіта ахованага чаю ў знойдзеных крыніцах няма. У паведамленні акругі 2019 года прыведзены цэны прадукцыі павета: арганічны «Цюэшэ» адной з кампаній — 1880 юаняў за цзінь (500 г), «жоўты чай» павета — 8800 юаняў за цзінь. Гэта заявы, а не рынкавы агляд.

Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць спецыяльны знак прадукта з геаграфічным указаннем.
- Правяраць, што вытворца з павета Ванцан.
- Ліст — плоскі, прамы і ізумрудны; у водары — каштан з адценнем архідэі; настой — далікатна-зялёны.
- Памятаць, што побач з брэндам павет прасоўвае і «жоўты чай» (раздзел 13); патрабаванні 2009 года апісваюць плоскі зялёны чай.

11. Цікавыя Факты

Міцаншань Ча — адна з «трох гор» формулы «三山一早», побач з Мэндыншанем і Эмэйшанем.
Стандарт перапрацоўкі, па нацыянальнай платформе стандартаў, пражыў менш за пяць гадоў: уведзены ў лютым 2021 года, адменены ў чэрвені 2025-га.

12. Параўнанне з іншымі чаямі

Гуан’юань Хуанча (广元黄茶): Зялёны чай з жаўталістых сартоў той самай акругі; у паведамленні акругі 2019 года поспех «жоўтага чаю» Ванцана пастаўлены ў заслугу брэнду Міцаншань Ча.
Цыфо Гунча (七佛贡茶): Ахованы чай павета Цынчуань той самай акругі Гуан’юань.
Чжэньба Маацзянь (镇巴毛尖): Зялёны чай шэньсійскага павета Чжэньба па іншы бок гор, на стыку Дабашаня і Міцаншаня.
Ба Шань Цюэ Шэ (巴山雀舌): Плоскі зялёны чай гор Дабашань на паўночным усходзе Сычуані.
Эмэй Чжуецын (峨眉竹叶青): Плоскі зялёны чай гары Эмэйшань; брэнд гэтай гары «峨眉山茶» — яшчэ адна з «трох гор» формулы «三山一早».

У заключэнне:

Міцаншань Ча — плоскі зялёны чай паўночнай Сычуані, для якога дакумент аб ахове сказаў амаль усё: сады на вышыні 600–1300 м, мясцовыя папуляцыі куста, ланцуг апрацоўкі з барабанным абсмажваннем і халодным захоўваннем, ізумрудны прамы ліст, каштанавы водар з архідэяй і нават ніжнія межы па цынку і селену. Чаго дакументы не даюць — гісторыі да 2009 года.