Sōngxī hóngchá

Сунсі Хунча (Sōngxī hóngchá, 松溪红茶) — чырвоны чай павета Сунсі (松溪县) гарадской акругі Наньпін на поўначы правінцыі Фуцзянь. Імя ахоўваецца геаграфічным знакам № 10034709, зона паводле даведачных звестак — уся тэрыторыя павета. Даведачнае апісанне малюе тонкія шчыльныя скруткі з залацістым ворсам, чырвоны з жаўцізной настой з «залатым кольцам» каля краю і салодкі водар з ледзь улоўнай кветкавай нотай. Найменне ўваходзіць у другі спіс пагаднення Кітая і Еўрасаюза аб геаграфічных указаннях.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

• Тып: Чырвоны чай (红茶, hóngchá), цалкам ферментаваны. Клас пазначаны ў самым імені знака — «松溪红茶 SONGXI BLACK TEA». Паводле газеты «Міньбэй жыбаа» (2012), мясцовы «Цзіньмаахоу» (金毛猴, jīnmáohóu) — адна з ранніх разнавіднасцей гунфу-чырвонага чаю (工夫红茶, gōngfu hóngchá).
• Катэгорыя: Фуцзяньскі чырвоны чай з геаграфічным знакам.
• Паходжанне: Кітай, правінцыя Фуцзянь (福建, Fújiàn), гарадская акруга Наньпін (南平, Nánpíng), павет Сунсі (松溪县, Sōngxī xiàn).
• Зона: Паводле даведачнага сайта геаграфічных указанняў — уся тэрыторыя павета, дзевяць валасцей і пасёлкаў, сярод іх Сун’юань (松源镇), Вэйцянь (渭田镇) і Чжэндунь (郑墩镇). З дакументам знака гэтую мяжу я не зверыў.
• Рэжым аховы: Геаграфічны сертыфікацыйны або калектыўны знак Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці Кітая (CNIPA) № 10034709, тавар — чай. У правінцыйным пераліку на 30 чэрвеня 2026 года рэгістрацыя значыцца дзейнай. Трымальнік знака ў знойдзеных крыніцах не названы.
• Геаграфічныя каардынаты: Павет Сунсі — каля 27,5° пн. ш. і 118,8° у. д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

• Гісторыя:
  • 1920-я — «Цзіньмаахоу». Паводле «Міньбэй жыбаа», калі аднавіўся кітайска-расійскі гандаль і адкрыўся чайны шлях ад Чышы (赤石) да Кяхты, Сунсі па ўзоры хадавога белага чаю «Баймаахоу» (白毛猴, «белая малпа») стаў адбіраць лепшы гунфу-хунча з вялікай колькасцю залацістых кончыкаў і выпускаць яго пад іменем «Цзіньмаахоу» — «залатая малпа». Больш ранняй даты чырвонага чаю ў Сунсі ў знойдзеных крыніцах няма.
  • 1934 і 1960–1975. Паводле той жа газеты, у 1934 годзе даражэй за ўсе чаі павета ішлі «Цзіньмаахоу» і «Баймаахоу», а ў 1960–1975 гадах «Цзіньмаахоу» быў асноўнай экспартнай разнавіднасцю гунфу-хунча.
  • 1980-я — «павет-першынец». Паводле газеты «Фуцзянь жыбаа» (2023), ураджайнасць і якасць чаю Сунсі выйшлі ў лік лепшых у правінцыі, і павет празвалі «茶叶状元县» (cháyè zhuàngyuán xiàn) — «паветам-першынцом па чаі». Гаворка пра чай павета наогул, а не пра чырвоны.
  • 1998. Паводле «Міньбэй жыбаа», «Цзіньмаахоу» на чайнай выставе ў Ханчжоу атрымаў званне «міжнароднага перадавога ўзроўню» (国际先进水平).
  • 2010. Залатая ўзнагарода на Сусветнай выставе ў Шанхаі. Даведачны сайт геаграфічных указанняў называе ўзнагароджаным «松溪红茶», «Міньбэй жыбаа» — «Цзіньмаахоу».
  • Знак. Дату рэгістрацыі знака № 10034709 знойдзеныя крыніцы не называюць.
  • 2020. Паводле тэксту пагаднення Кітая і Еўрасаюза аб геаграфічных указаннях, падпісанага 14 верасня 2020 года, імя стаіць у дадатку V — сярод 175 кітайскіх найменняў, ахову якіх абяцана пачаць на працягу чатырох гадоў пасля ўступлення пагаднення ў сілу. Паводле зрэзу рэестра на 2022 год ахова ў Еўрасаюзе яшчэ чакалася; цяперашні статус я не ўстанавіў. Зялёны чай павета, 松溪绿茶, стаіць у першым спісе — у дадатку III.
• Назва: «Сунсі» (松溪) — імя павета: 松 — «сасна», 溪 — «ручай». «Хунча» (红茶) — «чырвоны чай». У англійскай частцы знака ён «чорны», як чырвоны чай называюць на Захадзе.
• Культурнае значэнне: У павета тры знакі на чай трох класаў: чырвоны Сунсі Хунча, зялёны 松溪绿茶 і белы 松溪九龙大白茶. Паводле публікацыі на сайце ўрада правінцыі (2025), з 2013 года агульным брэндам павета стаў белы чай з сорту 九龙大白茶.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

• Сорт / Культывар: Сартоў для чырвонага чаю знойдзеныя крыніцы не называюць. «Міньбэй жыбаа» ўзводзіць «Цзіньмаахоу» да старадаўніх мясцовых кустоў (古代原生茶树品种), не называючы сорту. Галоўны сорт павета — 九龙大白茶 (jiǔlóng dàbáichá), паводле публікацыі 2025 года больш за 20 тыс. му; ці ідзе ён у чырвоны чай, крыніцы не гавораць.
• Сыравіна: Патрабаванняў да свежага ліста ў знойдзеных крыніцах няма. Даведачнае апісанне выгляду згадвае прыкметныя кончыкі парасткаў (苗锋显) і пупышкі ў завараным лісце.
• Стандарт і час збору: Звестак у знойдзеных крыніцах няма.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

• Рэгіён: Поўнач правінцыі Фуцзянь, павет Сунсі акругі Наньпін.
• Плошча садоў павета: Паводле «Фуцзянь жыбаа», на 2023 год — 80 тыс. му; выпрацоўка сырога чаю (毛茶, máochá) у 2022 годзе — 12,5 тыс. т. Гэта звесткі па чаі ўсіх класаў.
• Вышыня, клімат, глебы: Звестак у знойдзеных крыніцах няма.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Дакумента з патрабаваннямі да тэхналогіі і параметраў у знойдзеных крыніцах няма. Паводле «Міньбэй жыбаа», «Цзіньмаахоу» адбіралі з гатовага гунфу-хунча з вялікай колькасцю залацістых кончыкаў; у 1997 годзе на яго ўвялі стандарт прадпрыемства, але яго патрабаванняў газета не прыводзіць.

Ніжэй — агульная схема гунфу-чырвонага чаю, а не апісанне тэхналогіі гэтага чаю:

1. Завяльванне (萎凋, wěidiāo).
2. Скручванне (揉捻, róuniǎn).
3. Ферментацыя (发酵, fājiào): Акісленне робіць ліст медна-чырвоным.
4. Сушка (干燥, gānzào).
5. Даводка (精制, jīngzhì): Сартаванне па форме і памеры.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Ніжэй апісанне даведачнага сайта геаграфічных указанняў. З дакументам знака яно не зверана.

• Вонкавы выгляд сухога ліста: Скруткі шчыльныя і тонкія, злёгку выгнутыя, кончыкі прыкметныя; колер чорны з бляскам, шмат залацістага ворсу, кончыкі залаціста-жоўтыя (条索紧细略带弯曲，苗锋显，色泽乌润多显金色茸毫).
• Водар сухога ліста: Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
• Водар настою: Доўгі, салодкі «водар далікатнага ліста», насычаны, з ледзь улоўнай нотай 紫罗兰 (香气悠长……嫩甜香，浓郁芳香、隐约间带紫罗兰香气). У батаніцы 紫罗兰 — леўка, у чайных тэкстах гэтае слова звычайна перакладаюць як фіялку.
• Смак: Свежы і мяккі, салодкі, з салодкім вяртаннем (滋味鲜醇、甜和回甘).
• Колер настою: Чырвоны, яркі, з жаўцізной, з прыкметным «залатым кольцам» каля краю (汤色红艳透黄、明亮显金圈).
• Чайнае дно (завараны ліст): Мяккае, з бачнымі пупышкамі, колеру чырвонай медзі (叶底柔软见芽，呈紫铜色).

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных звестак у знойдзеных крыніцах няма.

8. Заварванне

Практыка класа для чырвонага чаю.

• Тэмпература вады: 90–95 °C.
• Колькасць чаю: 3–4 г на 150 мл.
• Посуд: Белы фарфоравы гайвань — у ім бачныя колер настою і «залатое кольца».
• Працэс:
  1. Прагрэць посуд.
  2. Пакласці чай.
  3. Першы настой — 10–20 секунд, зліць цалкам.
  4. Кожны наступны — крыху даўжэй; чатыры-шэсць заліванняў.

9. Захоўванне

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, пры пакаёвай тэмпературы, у сухім цёмным месцы, без старонніх пахаў. Салодкі водар з часам слабее.

10. Цана і Падробкі

Звестак пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма. Даведачны сайт геаграфічных указанняў, не называючы года, піша пра прыкладна 180 прадпрыемстваў павета, якія робяць чырвоны чай, выпрацоўку больш за 3000 т на год і продажы амаль на 150 млн юаняў.

• Як пазбегнуць падробак:
  • Шукаць знак геаграфічнага ўказання № 10034709 і вытворцу з павета Сунсі.
  • Не блытаць з белым і зялёным чаем павета: у іх свае знакі.
  • Звяраць выгляд з апісаннем у раздзеле 6.

11. Цікавыя Факты

• У аднаго павета тры ахаваныя чаі трох класаў.
• Імя «залатая малпа», паводле «Міньбэй жыбаа», — адсылка да белага чаю «Баймаахоу», «белай малпы». Яго дзеляць некалькі чаёў: у нашым корпусе так называецца хунаньскі чырвоны чай, а фуцзяньскую «залатую малпу» артыкул корпуса звязвае з Чжэнхэ Гунфу.
• У 2012 годзе знак «金毛猴» паспрабавала зарэгістраваць прыватная асоба; павет, паводле той жа газеты, аспрэчыў заяўку і падаў сваю — на калектыўны знак «金毛猴红茶». Чым скончылася справа, у знойдзеных крыніцах няма.

12. Параўнанне з іншымі чырвонымі чаямі

• Чжэнхэ Гунфу (政和工夫): Гунфу-хунча павета Чжэнхэ той жа акругі Наньпін, адзін з трох вялікіх гунфу Фуцзяні; яго водар таксама апісваюць як фіялкавы.
• Таньян Гунфу (坦洋工夫): Гунфу-хунча з Фуаня, яшчэ адзін з «трох вялікіх».
• Чжэншань Сяачжун (正山小种): Чырвоны чай з Тунму ва Уішане, той жа акругі Наньпін.
• Цзінь Маа Хоу Хунча (金毛猴红茶): Хунаньскі чырвоны чай з Чжанцзяцзе; з сунсійскім «Цзіньмаахоу» яго родніць толькі імя.
• Сунсі Цзюлун Дабайча (松溪九龙大白茶): Белы чай таго ж павета са сваім знакам.

У заключэнне:

Сунсі Хунча — чырвоны чай паўночнай Фуцзяні са знакам № 10034709 на ўсю тэрыторыю павета і месцам у другім спісе пагаднення Кітая і Еўрасаюза. Яго гістарычны твар — «Цзіньмаахоу», гунфу-хунча з залацістымі кончыкамі, які мясцовая газета вядзе з 1920-х гадоў. Даведачнае апісанне — тонкія скруткі з залацістым ворсам, чырвоны настой з «залатым кольцам», салодкі водар з кветкавай нотай. Сарты, тэхналогію і хімію чаю крыніцы не раскрываюць.

Крыніцы

Геаграфічнае ўказанне

• 中欧协定附录V (中国注册)

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»