Yúnxiàn Báiyīngshān chá

Юньсянь Байіншань Ча (Yúnxiàn Báiyīngshān chá, 云县白莺山茶) — геаграфічны сертыфікацыйны знак на чай гары Байіншань (白莺山) павета Юньсянь (云县) гарадской акругі Ліньцан, правінцыя Юньнань. Гара ляжыць на заходнім беразе Ланьцана, насупраць хрыбта Уляншань; яе старыя сады вядомыя больш чым дзесяткам мясцовых чайных формаў з уласнымі імёнамі. Знак зарэгістраваны ў 2022 годзе, і ў правінцыйным спісе яго таварам названы зялёны чай (绿茶), хоць з ліста гары робяць і пуэр, і чырвоны чай.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá) — так названы тавар знака ў спісе Упраўлення рыначнага нагляду Юньнані на субсідыю 2023 года; поўнага спісу тавараў рэгістрацыі я не бачыў. Стандарт GB/T 14456.2-2018 адносіць да буйналіставага зялёнага чаю і чаю сонечнай сушкі (晒青绿茶, shàiqīng lǜchá) — сыравіны пуэрнага тыпу; які менавіта зялёны чай робяць пад знакам, па знойдзеных крыніцах не ўстанавіць.
Паходжанне: Кітай, правінцыя Юньнань (云南, Yúnnán), гарадская акруга Ліньцан (临沧, Líncāng), павет Юньсянь (云县, Yúnxiàn), пасёлак Маньвань (漫湾镇, Mànwān zhèn), вёска Байіншань (白莺山村).
Зона аховы: Уладальнік знака — установа павета Юньсянь; гэта адміністрацыйная прыналежнасць уладальніка, юрыдычнай мяжы зоны я не бачыў.
Геаграфічныя каардынаты: Дакладных каардынатаў у знойдзеных крыніцах няма.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- Манастыры. Па матэрыяле партала «Юньнань ван» 2019 года, ужо ў эпоху дзяржавы Наньчжао тут стаялі буйныя манастыры, напрыклад Дахэсы (大河寺); гару называюць «святой зямлёй будыйскага чаю» (佛茶圣地).
- Узрост дрэў. Той самы матэрыял 2019 года піша, што дрэў старэйшых за сто гадоў тут больш за дзесяць тысяч, што самае старое старэйшае за 2400 гадоў і што гэта другое па ўзросце захаванае культурнае чайнае дрэва Кітая. Іншыя крыніцы называюць іншыя лічбы: матэрыял «Куньмін жыбао» са слоў кіраўніцтва пасёлка — больш за 1,8 мільёна дзікіх, паўдзікіх і культурных старых дрэў, чайныя парталы — 2700 гадоў для самага старога дрэва. Даследавання, на якое абапіраюцца гэтыя ацэнкі, я не бачыў; лічбы разыходзяцца.
- Навука. Па матэрыяле «Куньмін жыбао», з 2005 года гару аглядалі кітайскія і замежныя спецыялісты; павятовае ўпраўленне біяіндустрыі называе яе месцам, дзе відаць, як чайнае дрэва прайшло шлях ад дзікага да культурнага, і прыроднай лабараторыяй для вывучэння паходжання чаю.
- 2022. Знак «云县白莺山茶» зарэгістраваны: пасведчанне № 48194545, клас 30, тавар — зялёны чай, дата публікацыі аб рэгістрацыі — 7 сакавіка 2022 года. Уладальнік — Станцыя распаўсюджвання чайных тэхналогій павета Юньсянь (云县茶叶技术推广站).
- 2023. Знак увайшоў у правінцыйны спіс субсідый за рэгістрацыю геаграфічных знакаў; па паведамленні ўпраўлення рыначнага нагляду Ліньцана, уладальнікі чатырох знакаў акругі, у тым ліку гэтага, атрымалі ад правінцыі ў суме 40 тысяч юаняў.
Назва: «Юньсянь» (云县) — імя павета. Па тлумачэнні «Юньнань ван», гару назвалі за белыя аблокі, якія круглы год ахутваюць яе, і за зграі белых птушак (白莺). Чайны партал прыводзіць і паданне: па легендзе, гара спачатку звалася 白鹰山 — «гара белых ястрабаў», але ястрабы цягалі ў жыхароў птушку, і знак «鹰» замянілі на сугучны «莺».
Культурнае значэнне: Па апісанні на чайным партале, на гары жывуць у асноўным булан, лаху, хань і народ і (彝族). Па матэрыяле «Куньмін жыбао», сады належаць сялянскім дварам, а на гары працавала крыху больш за 30 цэхаў першаснай апрацоўкі.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Гатункі / Культывары: Галоўная асаблівасць гары — мноства мясцовых формаў. Матэрыял 2019 года называе больш за дзесятак: Бэньшань (本山茶, běnshān chá), Эргацзы (二嘎子茶, èrgāzi chá), Хэйцяоцзы (黑条子茶, hēitiáozi chá), Байяцзы (白芽子茶, báiyázi chá), Хэчжуан (贺庄茶, hèzhuāng chá), Тэнцзы (藤子茶, téngzi chá), Люе (柳叶茶, liǔyè chá) і Доўме (豆蔑茶, dòumiè chá), а акрамя іх — завезены буйналісты гатунак Мэнку (勐库大叶种, Měngkù dàyèzhǒng). Напісанні імёнаў у апісаннях адрозніваюцца.
Дзве формы падрабязней. Па чайным партале, у Эргацзы скрутка цёмная, без бляску, з мноствам сцёблаў і малой колькасцю пупышак, гарчынка лёгкая; у Хэйцяоцзы скрутка цёмная і тонкая, гарката ніжэйшая. Партал дапускае, што абедзве формы — прыродныя гібрыды дзікага або аднамашненага тыпу з культурным; батанічнай працы пра гэта я не бачыў.
Сыравіна, збор і стандарт збору: Патрабаванняў знака да сыравіны, тэрмінаў і стандарту збору ў знойдзеных крыніцах няма. Па чайным партале, старыя дрэвы гары адзначаны ахоўнымі таблічкамі, і з іх збіраюць толькі вясновы ліст, адзін раз на год.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Пасёлак Маньвань, сярэдняя частка масіва Дабіншань (大丙山); за Ланьцанам — хрыбет Уляншань.
Вышыня вырошчвання: 1800–2300 м — па матэрыяле «Куньмін жыбао» і апісаннях чайных парталаў. Матэрыял 2019 года называе вышыню гары 2880 м; чайны партал піша пра галоўную вяршыню масіва Дабіншань (大丙山) у 2834 м. Гэта вышыні вяршыні, а не садоў.
Плошча: Стары сад, па матэрыяле 2019 года, займае каля 20 км²; дрэвы растуць рэдка і раскіданы па вялікай плошчы.
Клімат і глебы: У апісаннях — багатыя дажджы, шмат сонца, дробназярністыя глебы. Лічбаў па тэмпературы, ападках і тыпе глебаў у знойдзеных крыніцах няма.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Тэхналогіі чаю пад знакам у знойдзеных крыніцах няма. Стандарт GB/T 14456.2-2018 апісвае буйналісты зялёны чай як прадукт з пупышак і лісця буйналіставага чаю, якія прайшлі завяльванне, фіксацыю, скручванне, сушку і даводку формы:

Завяльванне (摊青, tānqīng).
Фіксацыя (杀青, shāqīng): Нагрэў спыняе акісленне.
Скручванне (揉捻, róuniǎn).
Сушка (干燥, gānzào): У катле, гарачым паветрам або на сонцы.
Даводка формы (整形, zhěngxíng).

Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі Юньсянь Байіншань Ча.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Апісанняў зялёнага чаю пад знакам я не знайшоў. Ніжэй — апісанне пуэра з гары на чайным партале; да прадукта знака яго ніхто афіцыйна не прывязваў.

Вонкавы выгляд сухога ліста: Скрутка моцная і цэлая, цёмна-зялёная, масляніста бліскучая, з прыкметным ворсам.
Водар сухога ліста: Свежы, прыемны.
Водар настою: Кветкавы і мядовы, па іншым запісе — насычаны кветкава-фруктовы.
Смак: Шматслойны, мяккі і свежы, амаль без даўкасці і з вельмі лёгкай гаркатой; слінааддзяленне і салодкае вяртанне прыходзяць хутка.
Колер настою: Празрысты, аранжава-жоўты.
Чайнае дно (завараны ліст): З ясным малюнкам жылак; пасля заварвання ліст, па апісанні, мяккі, як шоўк, і пругкі на расцяжэнне.

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

8. Заварванне

Практыка класа для зялёнага чаю.

Тэмпература вады: 80–85 °C; для буйналіставага чаю сонечнай сушкі — гарачэй, 90–95 °C.
Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
Посуд: Гайвань або шкляная шклянка.
Працэс:
1. Прагрэць посуд.
2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
4. Разліць або піць, пакідаючы частку настою.
5. Даліць ваду.
6. Два-тры паўторныя залівы з падаўжэннем.

9. Захоўванне

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў; выпіць на працягу года. Сыравіну сонечнай сушкі для пуэра захоўваюць інакш — у сухім праветраным месцы, і яе нярэдка вытрымліваюць.

10. Кошт і Падробкі

Дадзеных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.

Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць знак «云县白莺山茶» (пасведчанне № 48194545) і правяраць, што вытворца з павета Юньсянь.
- Памятаць, што таварам знака ў знойдзеным спісе названы толькі зялёны чай; чырвонага чаю і пуэра ў гэтым радку спіса няма.
- Не прымаць на веру «чай з дрэва ўзростам 2400 гадоў» або «2700 гадоў»: ацэнкі ўзросту разыходзяцца і не пацверджаны.

11. Цікавыя Факты

Знак на гару Байіншань і знак на масіў Дачаошань таго самага павета трымае адна ўстанова, і абодва зарэгістраваны для зялёнага чаю ў пачатку 2022 года.
Па паданні, імя гары змянілася з «ястрабінага» на «птушынае»: знак «鹰» замянілі на сугучны «莺».
Па паведамленні чайнага партала, у 2020 годзе права вясновага збору з самага вядомага дрэва формы Эргацзы — «цара чаю» (茶王) — купіў карэйскі чайны гандляр за 500 тысяч юаняў.
На адной гары расце больш за дзесятак чайных формаў са сваімі імёнамі — ад «вярбовага ліста» да «чорнай палоскі».

12. Параўнанне з суседнімі чаямі

Байіншань Хунча (白莺山红茶): Чырвоны чай з той самай гары, артыкул нашай энцыклапедыі; у радку спіса аб знаку таварам названы толькі зялёны чай.
Юньсянь Дачаошань Ча (云县大朝山茶): Знак на чай масіва Дачаошань на паўднёвым усходзе таго самага павета, той самы ўладальнік і той самы тавар — зялёны чай.
Чжэнькан Мааньшань Ча (镇康马鞍山茶): Знак на чай культурных старых садоў павета Чжэнькан той самай акругі Ліньцан.
Ліньцан (临沧): Аглядны артыкул энцыклапедыі пра чайную акругу.

У заключэнне:

Юньсянь Байіншань Ча — знак гары, якая славіцца дзесяткам мясцовых чайных формаў, старымі дрэвамі на вышыні 1800–2300 м і манастырскім мінулым. Дакументы гавораць няшмат, але канкрэтна: знак 2022 года, уладальнік — павятовая чайная станцыя, тавар — зялёны чай. Узрост дрэў, смак і легенды імені застаюцца на сумленні апісанняў і месцамі разыходзяцца.

Крыніцы

Нарматыўныя дакументы

GB/T 14456.2-2018

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»