Фуцзянь Улунча (Fújiàn wūlóngchá, 福建乌龙茶) — парасонавае геаграфічнае ўказанне ўлуна правінцыі Фуцзянь. Пад ім аб’яднаны трыццаць пяць паветаў, гарадскіх паветаў і раёнаў — ад Аньсі і Чжаааня на поўдні да Уішаня і Шоуніна на поўначы. Дакумент дзеліць прадукцыю на чатыры тыпы: паўднёвы «сэчжун» і паўднёвы Тэгуаньінь, паўночны ўлун і паўночны Шуйсянь (闽南色种, 闽南铁观音, 闽北乌龙, 闽北水仙). Найменне ахоўваецца з 2007 года, у 2009 годзе для яго выпушчаны правінцыйны стандарт. Па-над парасонам дзейнічаюць прыватныя імёны — 安溪铁观音, 武夷岩茶, 永春佛手, 漳平水仙 і іншыя.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Улун (乌龙茶, wūlóngchá), паўферментаваны: ліст устрасаюць, краі часткова акісляюцца, затым яго фіксуюць. Клас пазначаны ў найменні.
- Катэгорыя: Парасонавае геаграфічнае ўказанне правінцыі; прадукт з геаграфічным указаннем (2007) з правінцыйным стандартам DB35/T 943—2009.
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Фуцзянь (福建, Fújiàn).
- Зона аховы: Трыццаць пяць адзінак паводле пераліку ўрада правінцыі: Аньсі, Юнчунь, Наньань, Дэхуа, Тунъань, Чжааань, Наньцзін, Пінхэ, Чантай, Хуаань, Юньсяа, Чжанпу, Лунхай, Чжанпін, Чанцін, Сіньло, Дацянь, Юсі, Шасянь, Юн’ань, Міньсі, Нінхуа, Цінлю, Сянь’ю, Міньхоу, Юнтай, Ляньцзян, Уішань, Цзяньоу, Цзяньян, Чжэнхэ, Шоунін, Фуань, Чжоунін і Цзяочэн. Пералік — паводле перадруку тэксту аб’явы.
- Геаграфічныя каардынаты: Правінцыя Фуцзянь — прыкладна 23,5–28,3° пн. ш. і 115,8–120,7° у. д.
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- 2007. Галоўнае ўпраўленне па наглядзе за якасцю, інспекцыі і каранціну (AQSIQ) аб’явай № 33 узяло «福建乌龙茶» пад ахову як прадукт з геаграфічным указаннем. Паводле паведамлення галіновай прэсы, ахова дзейнічае з 14 лютага 2007 года; адначасова ахову атрымаў чырвоны чай 坦洋工夫 гарадскога павета Фуань — асобным найменнем.
- 2009. Правінцыя выпусціла стандарт DB35/T 943—2009 «地理标志产品 福建乌龙茶» (апублікаваны 26 мая, уведзены 30 мая). Складальнікі — Фуцзяньская асацыяцыя па стандартызацыі, Фуцзяньскі ўніверсітэт сельскай і лясной гаспадаркі і Нацыянальны цэнтр кантролю якасці чаю (Фуцзянь). Стандарт вызначае зону, класіфікацыю прадукцыі, патрабаванні, метады выпрабаванняў, маркіроўку, ўпакоўку, перавозку і захоўванне.
- Сёння. Найменне стаіць у правінцыйным пераліку ахаваных GI-прадуктаў Фуцзяні.
- Назва:
- «Фуцзянь» (福建) — імя правінцыі.
- «Улунча» (乌龙茶, wūlóngchá) — «чай чорнага цмока», назва класа.
- Культурнае значэнне: Галіновая прэса ў 2007 годзе назвала Фуцзянь Улунча прадуктам з самай шырокай зонай аховы, самай вялікай колькасцю гатункаў і самым вялікім уплывам сярод ахаваных у Кітаі на той момант. Парасонавае імя дазваляе вытворцам з трыццаці пяці адзінак паказваць агульны знак там, дзе ў іх павета няма ўласнага наймення.
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Гатунак / Культывар: Паводле аб’явы — гатункі, прыдатныя для фуцзяньскага ўлуна: улунныя гатункі, зацверджаныя нацыянальнай або правінцыйнай камісіяй па гатунках, а таксама уішаньскія імянныя кусты — 大红袍 (dàhóngpáo), 铁罗汉 (tiěluóhàn), 白鸡冠 (báijīguān), 水金龟 (shuǐjīnguī) — і мясцовыя уішаньскія кусты «цайча» (武夷菜茶).
- Саджанцы: Толькі вегетатыўныя: здаровыя аднагадовыя клонавыя саджанцы.
- Збор: Партыямі, па меры гатоўнасці парастка; сезоны ў знойдзеным тэксце не названы.
- Стандарт збору: Калі верхавінкавая пупышка спыніла рост (驻芽), збіраюць парастак ад «малога» да «вялікага раскрытага ліста» (小开面至大开面).
- Патрабаванні да сыравіны: Ліст з трыццаці пяці адзінак зоны.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Рэгіён: Узгоркі і горы правінцыі Фуцзянь у межах трыццаці пяці адзінак зоны.
- Глебы: Паводле аб’явы — чырвона-жоўтыя глебы ўзгоркаў і гор з pH 4,0–6,5, у добрым экалагічным становішчы.
- Пасадка і догляд: Саджаюць з кастрычніка па сакавік, у пахмурны дзень пасля дажджу; шчыльнасць — 30 000–90 000 раслін на гектар. Зямлю своечасова рыхляць і праполваюць, угнойваюць у асноўным арганікай, пры неабходнасці паляпшаюць прывазным грунтам, кусты своечасова падразаюць.
- Вышыня і клімат: Агульных патрабаванняў у аб’яве няма; прыватныя найменні ўнутры зоны задаюць свае.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Паводле аб’явы ланцужок першаснай апрацоўкі такі: свежы ліст → астыванне ў цені або завяльванне на сонцы → устрасанне, якое чаргуецца з адлёжваннем → фіксацыя → скручванне (або скручванне ў тканіне) → сушка → чарнавы чай (毛茶). Параметры аперацый у знойдзенай частцы тэксту не прыведзены.
- Астыванне або завяльванне (晾青 — liàngqīng, 晒青 — shàiqīng): Ліст губляе частку вільгаці ў цені або на сонцы.
- Устрасанне (摇青 — yáoqīng) і адлёжванне (摊青 — tānqīng): Чаргуюцца; на гэтай аперацыі краі ліста пашкоджваюцца і часткова акісляюцца.
- Фіксацыя (杀青 — shāqīng): Спыняе акісленне.
- Скручванне (揉捻 — róuniǎn) або скручванне ў тканіне (包揉 — bāoróu).
- Сушка (烘焙 — hōngbèi).
Дапрацоўка гатовага чаю паводле аб’явы: звядзенне партый → ручная выбарка → прасейванне → адвейванне → паўторная прагрэўка → астыванне → змешванне → ўпакоўка.
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
Агульная формула аб’явы для ўсяго наймення прыведзена ніжэй паводле падпунктаў; у кожнага з чатырох тыпаў свая табліца з чатырма гатункамі якасці — ад вышэйшага да трэцяга.
- Вонкавы выгляд сухога ліста: Скруткі шчыльна завітыя або буйныя і шчыльныя (紧卷或壮实); колер «пясочна-зялёны» масляністы або цёмны масляністы (砂绿油润、乌润); ліст чысты і роўны. У вышэйшага гатунку паўднёвага Тэгуаньінь — буйныя, круглявыя, цяжкія скруткі; у паўночнага ўлуна — буйныя шчыльныя цёмныя.
- Арамат сухога ліста: Асобна не апісаны; дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
- Арамат настою: Густы кветкавы (花香浓郁), з выражанымі рысамі гатунку.
- Смак: Шчыльны, мяккі, свежы, са салодкім вяртаннем (醇厚鲜爽回甘). Для вышэйшага гатунку паўднёвага Тэгуаньінь табліца дадае «інь’юнь» (音韵) — асаблівае «гучанне» гатунку ў смаку.
- Колер настою: Аранжава-жоўты або аранжава-чырвоны (橙黄或橙红). У вышэйшых гатункаў паўднёвых тыпаў — залацісты і празрысты, у паўночных — аранжава-чырвоны і празрысты.
- Чайнае дно (завараны ліст): Мяккі, бліскучы, роўны, з прыкметнай чырвонай аблямоўкай (软亮、匀齐、显红边).
7. Хімічны Склад
Фізіка-хімічных нормаў у знойдзенай частцы перадруку аб’явы няма; тэкст стандарта ў знойдзеных крыніцах не адкрыты.
8. Заварванне
Практыка класа для ўлуна. Асобных рэкамендацый у дакуменце няма.
- Тэмпература вады: 95–100 °C.
- Колькасць чаю: 6–8 г на 110–150 мл.
- Посуд: Гайвань або невялікі гліняны імбрычак.
- Працэс:
- Прагрэць посуд.
- Пакласці чай.
- Хутка прамыць яго гарачай вадой і зліць.
- Першыя настоі — 10–20 секунд; шчыльна скручаны ліст раскрываецца паступова.
- Разліваць цалкам.
- Шмат паўторных заліваў з дадаваннем часу.
9. Захоўванне
Практыка класа для ўлуна. У герметычнай ўпакоўцы, у прахалодным цёмным сухім месцы, без пабочных пахаў. Светлыя, слаба прагрэтыя партыі трымаюць у холадзе; цёмныя прагрэтыя пераносяць звычайны пакой.
10. Кошт і Падробкі
Дадзеных пра цэны для парасонавага імя няма: пад ім прадаюцца чаі розных гатункаў, тыпаў і паветаў.
- Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць знак геаграфічнага ўказання і вытворцу з адной з трыццаці пяці адзінак зоны.
- Памятаць, што парасон не роўны прыватнаму імені: «福建乌龙茶» на пачку не азначае Тэгуаньінь з Аньсі або ўцёсны чай з Уішаня.
- Глядзець, які з чатырох тыпаў пазначаны на ўпакоўцы, і звяраць аблічча з ім: паўднёвы Тэгуаньінь — круглявыя цяжкія скруткі і залацісты настой, паўночныя тыпы — цёмныя буйныя скруткі і аранжава-чырвоны настой.
11. Цікавыя Факты
- Адно найменне аб’ядноўвае трыццаць пяць адміністрацыйных адзінак правінцыі.
- У тэксце аховы па імёнах названы чатыры уішаньскія кусты — Да Хун Паа, Тэ Лохань, Бай Цзігуань і Шуй Цзіньгуй.
- Кожны з чатырох тыпаў прадукцыі мае сваю шкалу з чатырох гатункаў якасці.
- Стандарт 2009 года апублікаваны і ўведзены з розніцай у чатыры дні.
12. Параўнанне з іншымі ўлунамі
- Тэгуаньінь (铁观音): Галоўны чай паўднёвай часткі зоны; у Аньсі ўласнае геаграфічнае ўказанне 安溪铁观音.
- Да Хун Паа (大红袍) і ўцёсныя чаі Уішаня: Паўночная частка зоны; ва ўцёснага чаю Уішаня ўласны стандарт GB/T 18745.
- Чжанпін Шуйсянь (漳平水仙): Улун павета Чжанпін, які ўваходзіць у зону, са сваім прыватным найменнем.
- Даньцун (单丛): Гуандунская галіна ўлуна — за межамі правінцыі і гэтага наймення.
У заключэнне:
Фуцзянь Улунча — не адзін чай, а знак правінцыі, які аб’ядноўвае трыццаць пяць паветаў і чатыры тыпы ўлуна — два паўднёвыя і два паўночныя. Дакумент задае для ўсіх агульнае: прыдатныя ўлунныя гатункі і уішаньскія імянныя кусты, чырвона-жоўтыя глебы, збор раскрытага парастка, устрасанне з адлёжваннем, кветкавы арамат і ліст з чырвонай аблямоўкай. За прыватнасцямі — да Аньсі, Уішаня, Юнчуня і Чжанпіна.
Крыніцы
Нарматыўныя дакументы
Геаграфічнае ўказанне
Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»