Цяньшань Хун (Tiānshān hóng, 天山红) — чырвоны чай гор Цяньшань раёна Цзяачэн (蕉城区) гарадской акругі Ніндо, правінцыя Фуцзянь. Горы далі імя цэлай серыі мясцовых чаёў — зялёнаму, беламу, чырвонаму, улуну і язмінаваму, — і чырвоны ў ёй малодшы брат знакамітага Цяньшань Люй Ча. З 2014 года імя «天山红» ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам; уладальнік той самы, што ў зялёнага чаю, — чайная асацыяцыя раёна Цзяачэн. Якім павінен быць сам чай — воблік, смак, гатунак, тэхналогія, — знойдзеныя першакрыніцы не гавораць.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Чырвоны чай (红茶, hóngchá), поўнасцю ферментаваны. У серыі «宁德天山茶» ён значыцца як «宁德天山红茶». У правінцыйным пераліку тавар знака запісаны шырэй — «чай». Да якой групы чырвонага чаю ён адносіцца — гунфу, сяачжун або іншай, — у знойдзеных першакрыніцах не сказана.
- Катэгорыя: Фуцзяньскі чырвоны чай з геаграфічным сертыфікацыйным знакам (2014); частка раённай серыі «宁德天山茶».
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Фуцзянь (福建, Fújiàn), гарадская акруга Ніндо (宁德, Níngdé), раён Цзяачэн (蕉城, Jiāochéng), горы Цяньшань.
- Зона аховы: Правінцыйны пералік паказвае Цзяачэн як адміністрацыйную прыналежнасць уладальніка знака. Юрыдычнай мяжы зоны ў знойдзеных крыніцах няма.
- Рэжым аховы: Геаграфічны сертыфікацыйны знак Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці Кітая (CNIPA) № 11836552, клас 30, тавар — чай. Дата рэгістрацыі паводле правінцыйнага пераліку — 21 красавіка 2014 года; уладальнік — чайная асацыяцыя раёна Цзяачэн горада Ніндо (宁德蕉城区茶业协会). На 30 чэрвеня 2026 года рэгістрацыя лічыцца дзейнай.
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- Чай Цзяачэна да знака. Паводле даных раёна, прыведзеных «Міжнародным радыё Кітая» ў 2019 годзе, тут рабілі падатныя чаі: пры Тан — «蜡面茶», пры Сун — прасаваны «团饼茶», пры Мін і Цын — чай з пупышак. У канцы Цын у бухце Саньдуао (三都澳) адкрылі мытню Фухайгуань (福海关), і порт стаў тады галоўным для вывазу чаю.
- 2014. «Цяньшань Хун» атрымаў геаграфічны сертыфікацыйны знак — другі ў раёне пасля зялёнага Цяньшань Люй Ча, чый знак зарэгістраваны ў 2009 годзе.
- Узнагароды серыі. Паводле тых жа даных 2019 года, чаі серыі — зялёны, чырвоны, белы і улун з імем Цяньшань — 54 разы атрымлівалі ўсекітайскія, правінцыйныя і гарадскія ўзнагароды. Колькі з іх прыпала на чырвоны чай, не сказана.
- 2023. Раён абвясціў «宁德天山白茶» вядучым грамадскім брэндам, а «宁德天山绿茶» і «宁德天山红茶» — лініямі, якія развіваюцца побач з ім; у тым жа годзе раён абяцаў замацоўваць два свае геаграфічныя знакі — «天山绿茶» і «天山红».
- Назва:
- «Цяньшань» (天山) — «Нябесныя горы», хрыбет на захадзе пасёлка Янчжун (洋中镇), выцягнуты з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход; да вёскі Цзітоу ля яго схілаў ад гарадской часткі Цзяачэна, паводле правінцыйнага артыкула 2023 года, дваццаць-трыццаць кіламетраў на захад. З хрыбтом Цянь-Шань у Цэнтральнай Азіі не звязаны: імя тое самае, горы іншыя.
- «Хун» (红) — «чырвоны», скарачэнне ад «хунча» (红茶).
- Культурнае значэнне: Цзяачэн здаўна завуць «радзімай знакамітага чаю Кітая» (中国名茶之乡), і яго візітная картка — зялёны Цяньшань Люй Ча. Паводле даных раёна, у 2022 годзе сады Цзяачэна займалі 133 тыс. му, выпрацоўка чаю склала 13 тыс. т, а кошт усяго чайнага ланцужка — 4,14 млрд юаняў. Чырвоны чай у гэтай карціне — другая ахаваная лінія побач з зялёнай.
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Гатунак / Культывар: Якія гатункі ідуць на «Цяньшань Хун», у знойдзеных крыніцах не сказана. Паводле даных раёна на 2019 год, у Цзяачэне пасаджана каля 55 тыс. му новых высокаараматных гатункаў — Цзінь Гуаньінь (金观音), Цзінь Мудань (金牡丹), Цзы Мэйгуй (紫玫瑰) і Цзіньгуань (金冠茶). Рэпартаж 2023 года прыводзіць словы мясцовага фермера: з ліста Цзінь Мудань робяць духмяны белы чай і чырвоны чай «новай тэхналогіі». Ці адносіцца гэта да чаю знака, не ўстанавіць.
- Стандарт збору: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
- Час збору: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Рэгіён: Горы Цяньшань на ўсходзе Фуцзяні (闽东, Mǐndōng). Рэпартаж 2023 года апісвае іх так: горы звернуты да мора, клімат мяккі, сонца і дажджоў многа.
- Вышыня вырошчвання: Для чаю знака даных няма. У вёсцы Цзітоу (际头村) пасёлка Янчжун, якую правінцыйны артыкул 2023 года называе месцам паходжання цяньшаньскага чаю, чайныя горы, паводле слоў кіраўніка кампаніі, што іх аднаўляе, ляжаць у сярэднім на вышыні каля 1000 м.
- Глебы: Тая ж кампанія апісвае горныя глебы як камяністыя і багатыя мінераламі. Дакладнага тыпу глеб у знойдзеных крыніцах няма.
- Асаблівасць: У Цзітоу знаходзіцца правінцыйная ахоўная зона каштоўнага генафонду чайнага куста; паводле слоў той жа кампаніі, у гарах расце больш за дзесяць папуляцый дзікарослага чаю, а ўзрост асобных дрэў — дзвесце-трыста гадоў.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Тэхналогіі «Цяньшань Хун» у знойдзеных крыніцах няма. Ніжэй агульная схема чырвонага чаю, а не апісанне цяньшаньскай тэхналогіі:
- Завяльванне (萎凋, wěidiāo): Ліст губляе частку вільгаці і становіцца мяккім.
- Скручванне (揉捻, róuniǎn): Сок выходзіць на паверхню ліста.
- Ферментацыя (发酵, fājiào): Акісленне дае чырвоны колер настою і дна.
- Сушка (干燥, gānzào).
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
Апісанні вобліку і смаку з дакумента знака або з іншай першакрыніцы я не знайшоў.
- Вонкавы выгляд сухога ліста: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
- Пах сухога ліста: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
- Пах настою: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
- Смак: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
- Колер настою: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
- Чайнае дно (завараны ліст): Даных у знойдзеных крыніцах няма.
7. Хімічны Склад
Фізіка-хімічных даных пра гэты чай у знойдзеных крыніцах няма.
8. Заварванне
Практыка класа для чырвонага чаю.
- Тэмпература вады: 90–95 °C.
- Колькасць чаю: 3–4 г на 150 мл.
- Посуд: Белая фарфоравая гайвань — у ёй бачны чырвоны настой.
- Працэс:
- Прагрэць посуд.
- Пакласці чай.
- Першы настой — 10–20 секунд.
- Разліць цалкам.
- Кожны наступны настой — крыху даўжэй.
- Чатыры-шэсць заліваў.
9. Захоўванне
Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, пры пакаёвай тэмпературы, у сухім цёмным месцы, без пабочных пахаў. Чырвоны чай пераносіць захоўванне лепш за зялёны, але водар з часам слабее.
10. Кошт і Падробкі
Даных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.
- Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць на ўпакоўцы знак геаграфічнага ўказання; нумар знака — 11836552.
- Правяраць, што чай зроблены ў раёне Цзяачэн горада Ніндо.
- Не блытаць з Цяньшань Люй Ча: гэта зялёны чай той жа серыі са сваім знакам.
11. Цікавыя Факты
- Адна і тая ж чайная асацыяцыя Цзяачэна трымае і знак «天山红», і знакі «天山绿茶» — паводле правінцыйнага пераліку іх тры, 2009 і 2012 гадоў.
- У серыі «宁德天山茶» пяць імёнаў аднаго хрыбта: зялёны, белы і чырвоны чаі, улун Цяньшань Цзінь Гуаньінь (天山金观音) і язмінавы Цяньшань Іньхаа (天山银毫).
- З 2023 года раён ставіць на першае месца не зялёны і не чырвоны, а белы чай серыі.
12. Параўнанне з іншымі чаямі
- Цяньшань Люй Ча (天山绿茶): Зялёны чай тых жа гор і таго ж уладальніка знака, самы вядомы ў серыі.
- Молі Інь Хаа (茉莉银毫): Язмінавы чай; цяньшаньская версія ўваходзіць у тую ж серыю.
- Таньян Гун Фу (坦洋工夫): Гунфу-чырвоны чай той жа акругі Ніндо, адзін з «трох вялікіх гунфу Фуцзяні».
- Байлінь Гун Фу (白琳工夫): Яшчэ адзін гунфу-чырвоны чай акругі Ніндо з той жа тройкі.
- Гуцянь Хунча (古田红茶): Чырвоны чай павета Гуцянь той жа акругі Ніндо, са сваім знакам 2018 года.
На заканчэнне:
Цяньшань Хун — чырвоная галіна цяньшаньскай серыі Цзяачэна, якая ахоўваецца знакам з 2014 года. Дакументы пра яго гавораць больш пра раён, чым пра чай: знак, уладальнік, месца ў брэндавай стратэгіі, дзе з 2023 года першым ідзе белы чай. Воблік, смак, гатункі, тэрміны збору і тэхналогія яшчэ чакаюць першакрыніцы.
Крыніцы
Геаграфічнае ўказанне
Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»