Xiāndū sǔnfēng chá

Сяньду Суньфэн Ча (Xiāndū sǔnfēng chá, 仙都笋峰茶) — «чай бамбукавага піка Сяньду», плоскі зялёны чай павета Цзінюнь (缙云县) гарадской акругі Лішуй у правінцыі Чжэцзян. Імя ўзятае ў жывапіснага раёна Сяньду (仙都) і яго скальнага слупа «каменны парастак бамбуку» (仙都石笋), на які, паводле апісанняў, падобны ліст. Сучасная марка, паводле даведніка чайных тэрмінаў, створаная ў 1984 годзе. У 2010 годзе чай стаў афіцыйным чаем павільёна Бельгіі і Еўрасаюза на Сусветнай выставе ў Шанхаі. Імя ахоўваецца як геаграфічны сертыфікацыйны знак.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá). Даведнік чайных тэрмінаў адносіць яго да зялёных чаёў змешанай сушкі — паўабсмажаных-паўпрасвушаных (半烘炒, bàn hōng chǎo).
Катэгорыя: Плоскі зялёны чай Чжэцзяна; геаграфічны сертыфікацыйны знак.
Паходжанне: Кітай, правінцыя Чжэцзян (浙江, Zhèjiāng), гарадская акруга Лішуй (丽水, Lìshuǐ), павет Цзінюнь (缙云, Jìnyún), горы вакол жывапіснага раёна Сяньду.
Ахова: Геаграфічны сертыфікацыйны знак. У рэестравым пераліку, на які абапіраецца рэдакцыя, знак значыцца пад № 9178091; сам рэестравы дакумент адкрыць не ўдалося, таму дата рэгістрацыі, трымальнік знака і межы зоны вытворчасці тут не прыводзяцца.
Геаграфічныя каардынаты: Павет Цзінюнь — каля 28,7° пн. ш. і 120,1° у. д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- Чай павета да маркі. Партал мясцовых прадуктаў прыводзіць сунскія вершаваныя радкі пра чай, пасаджаны сярод бамбуку, і запіс мінскага зборніка «括苍汇记» часоў Ваньлі (万历): «缙云物产多茶» — «сярод твораў Цзінюня шмат чаю» — і «缙云贡茶三斤», тры цзіні падноснага чаю ад павета. З гэтых запісаў партал выводзіць больш за тысячу гадоў гісторыі сяньдускага чаю. Гэта запісы пра чай павета, а не пра марку з цяперашнім імем.
- 1984. Паводле даведніка чайных тэрмінаў, марка створаная ў 1984 годзе.
- 2008. Паводле паведамлення ляснога ведамства Чжэцзяна (чэрвень 2010 года), павет Цзінюнь пачаў супрацоўніцтва з Навукова-даследчым інстытутам чаю Кітайскай акадэміі сельскагаспадарчых навук; распрацаваныя тры стандарты — асяроддзя раёна, вырошчвання саджанцаў і агратэхнікі, тэхналогіі перапрацоўкі.
- Аб’яднанне марак. Там жа сказана, што больш за дзесяць чайных марак павета звялі пад адно імя «仙都笋峰».
- 19 красавіка 2010. Чай увайшоў у павільён Бельгіі і Еўрасаюза на Сусветнай выставе ў Шанхаі як афіцыйны чай павільёна; на выставу адправілі 80 кг. Ведамства называе яго першай чайнай маркай Чжэцзяна, якая атрымала афіцыйнае імя ад выставы.
Назва: «Сяньду» (仙都) — «мясціна несмяротных», імя жывапіснага раёна; «суньфэн» (笋峰) — «пік-парастак», паводле скальнага слупа, які мясцовая традыцыя заве «першым парасткам Паднябеснай» (天下第一笋). Паводле падання, пераказанага парталам мясцовых прадуктаў, імя «Сяньду» мясцовасці надаў танскі імператар Сюань-цзун (唐玄宗) у сёмы год эры Цяньбаа (天宝).
Культурнае значэнне: Той жа партал пераказвае паданне, паводле якога на вяршыні каменнага слупа Жоўты імператар (黄帝) гатаваў эліксір і, прыгатаваўшы яго, узнёсся на чырвоным цмоку. Гэтым паданнем і пералікам пабываўшых тут паэтаў апісанні папярэднічаюць аповеду пра чай.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Сарты / Культывары: Канкрэтны сорт куста ў знойдзеных крыніцах не названы. Папулярнае выданне «中国茶轻图典» называе «добрыя сарты чайнага куста» адной з трох умоваў якасці — разам з экалогіяй і майстэрствам абсмажвання, — але не ўдакладняе якія.
Сыравіна: Патрабаванняў да сыравіны (пупышка з адным ці двума лістамі) у знойдзеных крыніцах няма.
Час збору: Даных у знойдзеных крыніцах няма.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Горы вакол Сяньду — жывапіснага раёна на поўдні цэнтральнай часткі Чжэцзяна; турыстычны партал называе яго раёнам узроўню 4A, папулярнае выданне — дзяржаўным жывапісным раёнам. Апісанні гавораць пра кальцо гор, туманы, густы лес і мяккі клімат.
Вышыня вырошчвання: Папулярнае выданне піша, што ўсе сады ляжаць вышэй за 500 м і круглы год ахутаныя аблокамі. Зацемка ляснога ведамства 2010 года называе і «горы вышэй за 500 м», і «глыбокія горы вышэй за 600 м».
Плошча: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
Асаблівасць вырошчвання: Паводле паведамлення ведамства (2010), на чайных базах дзейнічае забарона на ўезд аўтамабіляў, каб у сады не траплялі выхлапныя газы.
Глебы: Даных у знойдзеных крыніцах няма.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Даведнік чайных тэрмінаў дае кароткую схему гэтага чаю:

Фіксацыя (杀青, shāqīng).
Выраўноўванне і фармоўка (理条整形, lǐtiáo zhěngxíng): Ліст выцягваюць простымі палоскамі і надаюць яму плоскую форму.
Дасушаны абсмажваннем (炒干, chǎogān).

Тэмператур, працягласці аперацый і патрабаванняў да сыравіны ў знойдзеных крыніцах няма; тэкст мясцовага тэхналагічнага рэгламенту знайсці не ўдалося.

У 2010 годзе, паводле паведамлення ведамства, у павеце запусцілі аўтаматычную лінію: з 26 красавіка ішла пробная работа, лінія давала 250 цзіняў сухога чаю за восем гадзін супраць 6–8 цзіняў пры ручным абсмажванні.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Вонкавы выгляд сухога ліста: Плоскі, просты і гладкі (外形扁平、挺直光滑), далікатна-зялёны з бляскам (色泽嫩绿光润). Даведнік чайных тэрмінаў апісвае ліст крыху інакш: просты, злёгку сплюшчаны, з простымі вастрыямі пупышак. Якое апісанне бліжэйшае да стандарту, крыніцы не тлумачаць.
Арамат сухога ліста: Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
Арамат настою: Густы і стойкі (香气浓郁持久). Папулярнае выданне дадае тонкую архідэйную ноту (兰花的幽香); даведнік чайных тэрмінаў піша пра стойкі арамат маладога ліста (嫩香持久).
Смак: Свежы і мяккі (鲜醇); папулярнае выданне — «свежы, мяккі і насычаны, са стойкай свежасцю».
Колер настою: Празрысты і яркі (清澈明亮); паводле папулярнага выдання — далікатна-зялёны.
Чайнае дно (завараны ліст): Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.

Апісанні зводзяць вартасці чаю да чатырох словаў: 色绿、形美、香高、味鲜 — зялёны колер, прыгожая форма, высокі арамат, свежы смак. Папулярнае выданне называе яго яшчэ і стойкім да паўторных заліваў (耐泡).

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма. Паводле паведамлення ведамства (2010), для выставы чай правяралі паводле пераліку Еўрасаюза з 227 пестыцыдаў; вынік ведамства апісала як «амаль нулявыя рэшткі».

8. Заварванне

Практыка класа для зялёнага чаю.

Тэмпература вады: 80 °C — так раіць і папулярнае выданне «中国茶轻图典».
Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
Посуда: Шкляны стакан — у ім відаць плоская простая форма ліста.
Працэс:
1. Прагрэць стакан.
2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы прыкладна на сем дзесятых вышыні.
3. Першы настой — прыкладна праз хвіліну, як раіць папулярнае выданне.
4. Піць, пакідаючы частку настою.
5. Даліць ваду.
6. Два-тры паўторныя залівы.

9. Захоўванне

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

10. Цана і Падробкі

Паводле паведамлення ведамства, з 80 кг, адпраўленых на выставу 2010 года, 50 кг ішлі ў падарунак гасцям павільёна, а 30 кг — у продаж па 220 юаняў за 50 г. Больш свежых даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма. Асноўныя рынкі збыту, паводле даведніка чайных тэрмінаў, — Сучжоу, Шанхай і Ханчжоу.

Сарты: Даведнік чайных тэрмінаў вылучае тры сарты: вышэйшы (特级), першы (一级) і другі (二级).
Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць знак геаграфічнага ўказання і непасрэднае ўказанне на павет Цзінюнь.
- Ліст — плоскі, просты, гладкі, далікатна-зялёны з бляскам; настой — празрысты і яркі.
- Памятаць, што рынкавыя апісанні бываюць недакладныя: адзін партал мясцовых прадуктаў адносіць чай да Хучжоу, хоць усе іншыя крыніцы звязваюць яго з Цзінюнем у акрузе Лішуй.
- Апублікаваных методык праверкі сапраўднасці ў знойдзеных крыніцах няма.

11. Цікавыя Факты

Папулярнае выданне піша, што чай «не раз прызнаваўся падносным» (屡被钦定为贡茶); з датай стварэння маркі ў 1984 годзе гэта не сыходзіцца, і дакументаў пра такі статус у знойдзеных крыніцах няма. Мінскі запіс пра падносны чай адносіцца да павета, а не да маркі.
Паводле паведамлення ведамства, аўтаматычная лінія 2010 года абсмажвала за змену ў дзясяткі разоў больш чаю, чым майстар уручную.

12. Параўнанне з іншымі чаямі акругі Лішуй

Цзінюнь Хуанча (缙云黄茶): Чай таго ж павета, але з жоўталіставага сорту 中黄2号; у Сяньду Суньфэн Ча сорт у крыніцах не названы, а ўпор зроблены на плоскую форму.
Сунян Інь Хоу (松阳银猴): Зялёны чай павета Сун’ян той жа акругі, іншай формы — «сярэбраная малпачка».
Хуймінча (惠明茶): Гістарычны зялёны чай павета Цзіннін той жа акругі.
Сі Ху Лун Цзін (西湖龙井): Самы вядомы плоскі зялёны чай Чжэцзяна — для параўнання формы ліста.

На заканчэнне:

Сяньду Суньфэн Ча — маладая марка старога чайнага павета: створаная ў 1984 годзе, у 2010-м аб’яднала больш за дзесяць мясцовых імёнаў і трапіла ў павільён Еўрасаюза на Шанхайскай выставе. Плоскі, просты, далікатна-зялёны ліст з бляскам, густы стойкі арамат і свежы мяккі смак апісаныя паслядоўна. Сорт куста, параметры тэхналогіі і тэкст мясцовага стандарту ў адкрытых крыніцах знайсці не ўдалося.

Крыніцы

Геаграфічнае ўказанне

CNIPA 地理标志证明商标 №9178091

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»