Мэйцзы Гунча (Méizǐ gòngchá, 梅子贡茶) — зялёны чай павета Чжусі (竹溪县) гарадской акругі Шыянь на паўночным захадзе правінцыі Хубэй. Імя яму даў перавал Мэйцзыя (梅子垭) у Хуэйвані, а слова «гунча» — «чай-даніна»: мясцовыя апісанні сцвярджаюць, што пры Тан імператрыца У Цзэцянь зрабіла тутэйшы чай прыдворным. Чжусі ляжыць у гарах Цыньба, на стыку Хубэя, Чунцына і Шэньсі. З 2014 года чай ахоўваецца як прадукт з геаграфічным указаннем, і дакумент задае для яго многае — ад сорту і вышыні садоў да тэмператур апрацоўкі і долі поліфенолаў.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá), неферментаваны. Клас пацвярджаюць тэхналогія з дакумента геаграфічнага ўказання — фіксацыя, скручванне, сушка без акіслення — і выгляд: ізумрудны ліст, далікатна-зялёны настой.
- Катэгорыя: Горны зялёны чай Хубэя, прадукт з геаграфічным указаннем (2014).
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, Húběi), гарадская акруга Шыянь (十堰, Shíyàn), павет Чжусі (竹溪县, Zhúxī Xiàn). Зона аховы — восем адзінак павета: пасёлкі Цзянцзяянь (蒋家堰镇), Чжунфэн (中峰镇), Цюаньсі (泉溪镇), воласці Эпін (鄂坪乡) і Хуэйвань (汇湾乡), чайная гаспадарка Мэйцзыя (梅子垭茶场), комплексная гаспадарка Янцзяба (杨家扒综合农场) і лясгас Шуанчжу (双竹林场).
- Геаграфічныя каардынаты: Павет Чжусі — каля 32,3° пн. ш. і 109,7° у. д.
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- Старажытнасць. Даведачныя апісанні вядуць чаяводства Чжусі ад эпохі Заходняй Чжоу, а сам павет называюць «краем чаю-даніны» (贡茶之乡).
- Даніна — паводле падання. Паводле мясцовых апісанняў, чай перавала Мэйцзыя стаў прыдворным паднашэннем яшчэ ў канцы эпохі Чуньцю, а пры Тан імператрыца У Цзэцянь зацвердзіла яго як чай для двара — адсюль імя «Мэйцзы гун». Дакументаў з гэтымі датамі ў знойдзеных крыніцах няма; гэта паданне.
- 2014. 8 красавіка Галоўнае ўпраўленне па наглядзе за якасцю, інспекцыі і каранціне (AQSIQ) аб’яўленнем № 39 узяло чай пад ахову як прадукт з геаграфічным указаннем — адно з сямнаццаці найменняў гэтага аб’яўлення.
- 2016. Паводле даведачных даных, турыстычны чайны сад Мэйцзыя атрымаў званне аднаго з «самых прыгожых чайных садоў Кітая».
- Назва:
- «Мэйцзы» (梅子) — «сліва»; Мэйцзыя (梅子垭) — «слівавы перавал».
- «Гунча» (贡茶, gòngchá) — «чай-даніна», памяць пра паданне.
- Культурнае значэнне: Даведнікі называюць Мэйцзы Гунча адной з «трох данін Чжусі» (竹溪三贡) і прыводзяць мясцовую прымаўку «长江三峡水，楚地梅子茶» — «вада Трох цяснін Янцзы, мэйцзыскі чай зямлі Чу». Павет, паводле тых жа даных, носіць званні «краю арганічнага зялёнага чаю Кітая» і «краю чаю Кітая».
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Сорт / Культывар: Паводле дакумента — 福鼎大白茶 (Fúdǐng dàbáichá) і іншыя сарты зоны, прыдатныя для гэтага чаю.
- Пасадка: Паводле дакумента — чаранковыя саджанцы вясной (пачатак–сярэдзіна сакавіка) і восенню (сярэдзіна–канец кастрычніка) або пасеў насеннем з лістапада па люты; пры двухраднай пасадцы 7500–8000 кустоў на му.
- Збор: Паводле дакумента — з пачатку красавіка да пачатку мая, толькі ўручную.
- Стандарт збору: Адзінкавая пупышка або пупышка з адным лістом.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Рэгіён: Чжусі — горны павет у раёне Цыньба на стыку Хубэя, Чунцына і Шэньсі; даведнікі называюць яго рубяжом паўночнага і паўднёвага клімату.
- Вышыня вырошчвання: Паводле дакумента — ад 400 да 1200 м над узроўнем мора.
- Глебы: Паводле дакумента — жоўта-бурыя (黄棕壤), pH 4,5–6,5, арганічнага рэчыва не менш за 1,5 %, магутнасць слоя не менш за 0,6 м.
- Клімат: Дакладных метэаралагічных даных для садоў у знойдзеных крыніцах няма.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Дакумент геаграфічнага ўказання задае шэсць аперацый і іх параметры.
- Раскладванне свежага ліста (摊青 — tānqīng): 6–8 гадзін, слоем не таўсцей за 3 см.
- Фіксацыя (杀青 — shāqīng): Пры 180–220 °C.
- Скручванне (揉捻 — róuniǎn): Пакуль не скруціцца не менш за 90 % ліста.
- Першасная сушка (初干 — chūgān): У сушыльнай машыне пры 100–120 °C.
- Ушчыльненне скруткі (紧条 — jǐntiáo): Уручную.
- Дасушванне (足干 — zúgān): Пры 80–90 °C.
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
Паводле тэксту аб’яўлення ў перадруку Асацыяцыі геаграфічных указанняў Кітая:
- Вонкавы выгляд сухога ліста: Тонкі і вытанчаны, з выразным пушком, роўны, ізумрудны (细秀显毫，匀整，色泽翠绿).
- Водар сухога ліста: Асобнага апісання няма.
- Водар настою: Чысты і высокі (香气清高).
- Смак: Свежы і мяккі (滋味鲜醇).
- Колер настою: Далікатна-зялёны, яркі (汤色嫩绿明亮).
- Чайнае дно (завараны ліст): Далікатнае, роўнае, зялёнае і блішчастае (叶底嫩匀绿亮).
Іншы пераказ дакумента, які супадае з даведачнымі апісаннямі, фармулюе выгляд інакш: шчыльныя скруткі з пушком, ізумрудныя і блішчастыя (条索紧结、显毫、秀美，色泽翠绿光润); водар чысты і ўстойлівы (清香持久); смак свежы, мяккі і шчыльны (滋味鲜爽醇厚); чайнае дно зялёнае, яркае і роўнае (叶底绿亮匀齐). Які варыянт дакладней перадае першакрыніцу, я не высветліў.
7. Хімічны Склад
Паводле тэксту аб’яўлення:
- Вільгаць: не больш за 6,5 %.
- Водарастваральныя рэчывы: не менш за 36,0 %.
- Чайныя поліфенолы: не менш за 28,5 %.
- Свабодныя амінакіслоты: у тэксце — «не больш за 3,0 %»; для патрабавання да якасці знак незвычайны, і гэта можа быць памылка перадруку.
Другі пераказ дакумента замест поліфенолаў і амінакіслот дае агульны попел не больш за 6,0 % і крошку не больш за 5,0 %; вільгаць і водарастваральныя рэчывы ў абодвух супадаюць. Даведнік, спасылаючыся на спецыялістаў Хуачжунскага сельскагаспадарчага ўніверсітэта, прыводзіць замер: амінакіслоты 2,95 %, чайныя поліфенолы 35,94 %. Даных пра кафеін у знойдзеных крыніцах няма.
8. Карысныя Ўласцівасці
Правераных даных пра дзеянне менавіта гэтага чаю няма. Дакумент задае паказчыкі якасці, а не ўласцівасці для здароўя.
9. Заварванне
Практыка класа для зялёнага чаю. Асобных рэкамендацый у дакуменце няма; ніжэй — звычайныя параметры для далікатнага зялёнага чаю з пупышак і пупышак з лістом.
- Тэмпература вады: 80–85 °C.
- Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
- Посуд: Шкляная шклянка або белы гайвань.
- Працэс:
- Прагрэць посуд.
- Пакласці чай.
- Наліць трохі вады і даць лісту раскрыцца 20–30 секунд.
- Даліць ваду; першы настой — каля хвіліны.
- Піць, пакідаючы частку настою на дне.
- Два-тры паўторныя залівы з невялікім павелічэннем часу.
10. Захоўванне
Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Зялёны чай п’юць у сезон; вытрымка яму не патрэбная. Норма дакумента — вільгаць не вышэй за 6,5 % — нагадвае, што адсырэлы чай губляе якасць.
11. Кошт і Падробкі
Даных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.
- Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць на ўпакоўцы знак геаграфічнага ўказання.
- Правяраць, што вытворца знаходзіцца ў адной з васьмі адзінак ахаванай зоны.
- Ліст — тонкі, вытанчаны, з прыкметным пушком, ізумруднага колеру; цьмяны або буры ліст — прыкмета старога або перагрэтага чаю.
- Настой — далікатна-зялёны і яркі, водар чысты.
12. Цікавыя Факты
- Адну з аперацый дакумент прадпісвае рабіць рукамі — ушчыльненне скруткі (紧条).
- Зона аховы ўключае не толькі пасёлкі і воласці, але і тры гаспадаркі — чайную, комплексную і лясную.
- Сорт, названы ў дакуменце, — 福鼎大白茶, паводле паходжання фуцзяньскі.
13. Параўнанне з іншымі зялёнымі чаямі
- Чжусі Маацзянь (竹溪毛尖): Зялёны чай таго ж павета пад павятовым імем. Мэйцзы Гунча — ахаванае імя зоны з васьмі адзінак павета з уласнымі патрабаваннямі да якасці.
- Уфэн Маацзянь (五峰毛尖): Горны зялёны чай захаду Хубэя; іншы павет і свая гісторыя.
- Баакан Люйча (保康绿茶): Зялёны чай павета Баакан на паўночным захадзе Хубэя; паводле апісання знака — тонкі ізумрудны ліст і чысты высокі водар.
- Эньшы Юйлу (恩施玉露): Хубэйскі зялёны чай з прамымі іголкамі, які фіксуецца парай; у Мэйцзы Гунча фіксацыя сухім жарам пры 180–220 °C.
У заключэнне:
Мэйцзы Гунча — горны зялёны чай Чжусі з прыдворным паданнем у імені і падрабязным дакументам. Паданне пра танскую даніну застаецца паданнем, а дакумент гаворыць дакладна: сорт 福鼎大白茶, сады на вышыні 400–1200 м, ручны вясновы збор пупышак і пупышак з лістом, ручное ўшчыльненне скруткі. У кубку гэта тонкі ізумрудны ліст з пушком, далікатна-зялёны яркі настой і чысты высокі водар.
Крыніцы
Геаграфічнае ўказанне
Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»