Lánxī máofēng · thetea.app

Ланьсі Маафэн (Lánxī máofēng, 兰溪毛峰) — зялёная гарбата гарадскога павета Ланьсі (兰溪市) гарадской акругі Цзіньхуа ў цэнтры правінцыі Чжэцзян. «Маафэн» — «пухнатыя пікі»: імя апісвае аблічча варсістай пупышкі з лістом, а не клас. Клас задае тэхналогія з патрабаванняў аховы: фіксацыя, скручванне, сушка — без акіслення. Патрабаванні называюць і галоўную прыкмету: «форма архідэі, салодкі архідэйны водар, салодка-свежы смак». Імя ахоўваецца двойчы — сельскагаспадарчым геаграфічным указаннем з 2017 года і прызнаннем прадукту з геаграфічным указаннем у аб’яўленні Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці 2025 года.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Зялёная гарбата (绿茶, lǜchá). Патрабаванні аховы апісваюць зялёную тэхналогію, а на конкурсах гарбата выступае ў катэгорыі зялёных гарбат.
Катэгорыя: Чжэцзянская зялёная гарбата тыпу маафэн; прадукт з геаграфічным указаннем.
Паходжанне: Кітай, правінцыя Чжэцзян (浙江, Zhèjiāng), гарадская акруга Цзіньхуа (金华, Jīnhuá), гарадскі павет Ланьсі (兰溪, Lánxī). Па газеце 2025 года, галоўныя сады — у горных валасцях Байшэ (柏社乡) і Хуандзянь (黄店镇).
Зона аховы: 16 валасцей, пасёлкаў і вулічных камітэтаў Ланьсі — Ланьцзян, Юньшань, Шанхуа, Юнчан, Чысі, Нюйбу, Юбу, Чжугэ, Хуандзянь, Сянсі, Мацзянь, Мэйцзян, Хэнсі, Ліндун, Шуйцін-Шэская нацыянальная воласць і Байшэ — з 330 адміністрацыйнымі вёскамі.
Геаграфічныя каардынаты: 119°13′30″–119°53′50″ у. д., 29°05′20″–29°27′30″ пн. ш. — па патрабаваннях аховы.
Заяўнік: Цэнтр распаўсюджвання тэхналогій асаблівых культур горада Ланьсі (兰溪市经济特产技术推广中心).

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- Раннія згадкі. Па публікацыі газеты акругі Цзіньхуа (2025), пісьмовыя згадкі гарбаты Ланьсі ўзыходзяць да эпохі Тан, а мінскія і цынскія мясцовыя хронікі кажуць пра гарбату з Мучэн’юаня (穆澄源) і з гары Ліндуншань (灵洞山). Саміх хронік я не бачыў.
- 1971–1972, аповед пра падарунак. Газета пераказвае артыкул мясцовага даследчыка гарбаты. У 1971 годзе, рыхтуючыся да візіту прэзідэнта ЗША Ніксана, Дзяржсавет даручыў Чжэцзяну знайсці гарбату ў падарунак гасцям. Заходнеазёрнага Лунцзіна не хапала, і ўраджэнец Ланьсі з правінцыйнай чайнай кампаніі прапанаваў Ланьсі: сады там, паводле яго доваду, стаяць на вышыні 700–800 м і рана кранаюцца ў рост. Увесну 1972 года група па гарбаце «Юньу Маафэн» па ўзоры Хуаншань Маафэна зрабіла каля 100 цзіняў. З гэтага часу, піша газета, гісторыя пра падарунак «разышлася ў народзе»; дакумента аб уручэнні я не бачыў.
- 1973 — імя. З 1973 года «Юньу Маафэн» пачалі называць Ланьсі Маафэн. Сельскагаспадарчая хроніка Ланьсі, па той жа газеце, піша інакш: у 1973 годзе гэтую гарбату «першымі стварылі» сяляне валасцей Сячэнь і Чжуцзя. Дзве версіі крыніцы не зводзяць.
- 2017. Міністэрства сельскай гаспадаркі зарэгістравала сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне, нумар AGI02184.
- 2025. Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці аб’яўленнем № 640 (падпісана 16 ліпеня, апублікавана 13 жніўня) прызнала Ланьсі Маафэн прадуктам з геаграфічным указаннем — радок 435 у спісе з 1409 прадуктаў — і зацвердзіла патрабаванні яго аховы.
Назва: «Ланьсі» (兰溪) — імя горада, літаральна «архідэйны ручай»; «маафэн» (毛峰) — «пухнатыя пікі». Той жа тып імя ў Хуаншань Маафэна і Хуаншы Сі Маафэна.
Культурнае значэнне: Тэхналогія «вытворчасці гарбаты маафэн» унесена ў спісы нематэрыяльнай спадчыны горада Ланьсі і акругі Цзіньхуа.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Сарты: Па патрабаваннях аховы — мясцовая папуляцыя (本地群体种), Іншуан (迎霜), Лунцзін 43 (龙井43号) і Уню Цзаа (乌牛早).
Старыя кусты: Па словах кіраўніка фабрыкі маафэна ў вёсцы Сячэнь, многія кусты на схілах пасаджаны ў 1980 годзе; ураджай з іх невялікі, але смак добры.
Стандарт збору: Ад адной пупышкі з адным ледзь разгорнутым лістом да адной пупышкі з двума раскрытымі лістамі. Хворыя лісты, фіялетавыя пупышкі, «рыбіны лісты» (鱼叶) і пупышкавыя лускавінкі не бяруць.
Час збору: Патрабаванні кажуць «своечасова», без тэрмінаў.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Цэнтр Чжэцзяна; даведачны чайны партал змяшчае гарбату ў горы на паўночным захадзе павета.
Вышыня росту: Патрабаванні вышыні не называюць. Лічба 700–800 м гучыць толькі ў пераказаным довадзе 1971 года.
Глебы: Жоўтыя або жоўта-чырвоныя, pH 4,5–6 — па патрабаваннях аховы.
Агратэхніка па патрабаваннях аховы:
- Пасадка: увесну — з сярэдзіны лютага да пачатку сакавіка, увосень — з канца кастрычніка да канца лістапада.
- Угнаенні: маладым садам — у асноўным азот; хлорзмяшчальныя комплексныя ўгнаенні забаронены.
- Абрэзка: фармавальная — першая на 15–20 см ад зямлі, потым кожны раз на 15–20 см вышэй; глыбокая — пасля вясновага збору, у канцы красавіка — пачатку мая, на вышыні 40–55 см; старыя сады амалоджваюць моцнай абрэзкай або зрэзкай куста.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Патрабаванні аховы называюць «асаблівы прыём» Ланьсі Маафэна: абсмажванне ў нахіленым катле з бамбукавай мяцёлкай (斜锅竹丝炒) і скручванне ў плоскім падагрэтым катле (平锅加温揉). Тэмператур і часу ў патрабаваннях няма.

Ручны спосаб:

Раскладка свежага ліста (摊青, tānqīng).
Фіксацыя (杀青, shāqīng): нагрэў спыняе акісленне.
Скручванне (揉捻, róuniǎn).
Першая сушка (初烘, chūhōng).
Дасушка (足烘, zúhōng).

Машынны спосаб: раскладка (摊青) → фіксацыя (杀青) → выраўноўванне ліста (理条, lǐtiáo) → першая сушка (初烘) → сушка (干燥, gānzào).

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Па патрабаваннях аховы:

Знешні выгляд сухога ліста: Прамы, з прыкметным варсам, «падобны на кветку архідэі»; колер зялёны, з бляскам (挺直显毫，形似兰花，色泽绿润).
Водар сухога ліста: Асобнага апісання ў патрабаваннях няма.
Водар настою: Архідэйны, з саладосцю (兰香带甜).
Смак: Свежы, бадзёры, салодкі і мяккі (鲜爽甘醇).
Колер настою: Далікатна-зялёны, яркі (嫩绿明亮).
Чайнае дно (завараны ліст): Далікатнае, роўнае, раскрываецца кветкай, зялёнае з бляскам (嫩匀成朵，绿亮).

Тыповая формула — «兰花形、甜兰香、甘鲜味»: форма архідэі, салодкі архідэйны водар, салодка-свежы смак.

Даведачны чайны партал прыводзіць градацыі «特级», «一级», «二级» з іншым апісаннем — тоўсты ліст у срэбным варсе, жоўта-зялёны — і там жа называе ліст «тонкім і завітым». Першакрыніцу партал не называе; з патрабаваннямі аховы гэта разыходзіцца.

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічныя патрабаванні аховы:

Паказчык	Норма
Амінакіслоты	не менш за 3 %
Чайныя поліфенолы	18–25 %
Вадараспушчальныя экстрактыўныя рэчывы	не менш за 38 %
Агульная зола	не больш за 6,5 %

Кафеіну і іншых паказчыкаў патрабаванні не называюць.

8. Заварванне

Практыка класа для зялёнай гарбаты.

Тэмпература вады: 80–85 °C.
Колькасць гарбаты: 3 г на 150 мл.
Посуд: Шкляны стакан — у ім відаць, як ліст раскрываецца кветкай.
Працэс:
1. Прагрэць стакан, пакласці гарбату, наліць ваду па сценцы.
2. Першы настой — праз 40–60 секунд.
3. Піць, пакідаючы траціну настою, і даліваць — два-тры разы.

9. Захоўванне

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

10. Кошт і Падробкі

Кіраўнік фабрыкі з Сячэня расказаў газеце, што ў пачатку яго гандлю Ланьсі Маафэн каштаваў каля 100 юаняў за цзінь (500 г), а ў 2025 годзе — больш за 700 юаняў. Па той жа публікацыі, у горадзе 23 тыс. му чайных садоў, кошт прадукцыі — 85 млн юаняў.

Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць спецыяльны знак геаграфічнага ўказання: права на яго выдае Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці па прадстаўленні правінцыйнага ведамства.
- Правяраць, што вытворца з Ланьсі.
- Ліст — прамы, варсісты, зялёны з бляскам; настой — далікатна-зялёны і яркі; водар — архідэйны з саладосцю.

11. Цікавыя Факты

У 2025 годзе Ланьсі Маафэн атрымаў золата «Усекітайскага тура чжэцзянскай зялёнай гарбаты» ў Тайюані — трэці год запар, паводле дадзеных газеты, — і званне «караля гарбаты» сярод зялёных гарбат на першым конкурсе гарбаты Цзіньхуа.
На аснове гэтай гарбаты ў Ланьсі робяць новыя араматызаваныя гарбаты — язмінавы і гардэніевы маафэн.

12. Параўнанне з іншымі гарбатамі

Хуаншань Маафэн (黄山毛峰): Знакаміты маафэн правінцыі Аньхой; паводле аповеду, па яго ўзоры рабілі першую ланьсійскую партыю.
Хуаншы Сі Маафэн (黄石溪毛峰): Аньхойскі маафэн з гары Цзюхуашань — той жа тып імя, іншая правінцыя.
Уян Чуньюй (武阳春雨): Зялёная гарбата павета Уі той жа акругі Цзіньхуа.
Паньань Юньфэн (磐安云峰): Зялёная гарбата павета Паньань акругі Цзіньхуа.

Напрыканцы:

Ланьсі Маафэн — зялёная гарбата цэнтральнага Чжэцзяна з рэдкімі для мясцовай гарбаты падрабязнымі патрабаваннямі аховы: чатыры сарты, глебы, абрэзка, збор да двух лістоў, абсмажванне бамбукавай мяцёлкай у нахіленым катле і формула аблічча — архідэйная форма, салодкі архідэйны водар, салодка-свежы смак. Гісторыя пра падарунак 1972 года застаецца аповедам, а сама гарбата апісана дакументальна.

Крыніцы

Геаграфічнае ўказанне

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»