Цяньвэй Моліхуа Ча (Qiánwéi mòlìhuā chá, 犍为茉莉花茶) — язмінавы чай павета Цяньвэй (犍为县) гарадской акругі Лэшань, правінцыя Сычуань. Аснова — зялёны чай, водар — свежы мясцовы язмін, а асаблівы прыём — «выбар і абсмажванне кветак» (择花、炒花): на апошнім этапе кветкі абсмажваюць у катле разам з чаем. Стандарт Лэшаня называе гэты прыём ключом да водару «熟香韵味» — «спелы водар з глыбінёй». Імя ахоўваецца як прадукт з геаграфічным указаннем з 2010 года.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Араматызаваны кветкамі чай (花茶, huāchá) на зялёнай аснове. Паводле стандарту Лэшаня DB5111/T 8-2021, ліст не грубейшы за пупышку з двума лістамі, з кустоў дробна- і сярэднеліставых сартоў, фіксуюць, фармуюць, сушаць і дапрацоўваюць; гэты паўфабрыкат, які адпавядае стандарту на зялёны чай GB/T 14456.1, араматызуюць свежым цяньвэйскім язмінам. Таму артыкул стаіць сярод зялёных, як і іншыя язмінавыя чаі серыі.
- Катэгорыя: Язмінавы чай Сычуані; прадукт з геаграфічным указаннем і два калектыўныя знакі.
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Сычуань (四川, Sìchuān), гарадская акруга Лэшань (乐山, Lèshān), павет Цяньвэй (犍为, Qiánwéi).
- Рэжымы аховы: Стандарт DB5111/T 8-2021 ахоплівае тры рэгістрацыі: прадукт з геаграфічным указаннем паводле аб’явы AQSIQ 2010 года № 145 і два калектыўныя знакі — «犍为茉莉花茶» (№ 11650211 у сычуаньскім пераліку на сакавік 2018 года) і «犍为茉莉茶», пад які асацыяцыя выпусціла групавы стандарт T/QWCX 002-2022.
- Зона аховы: Цяперашняя адміністрацыйная тэрыторыя павета; дадатак да стандарту пералічвае 15 пасёлкаў, сярод іх Цынсі, Юйцзінь, Лочэн і Шысі.
- Геаграфічныя каардынаты: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- Каля трохсот гадоў язміну. «Амаль 300 гадоў» пішуць «Фэнмянь сіньвэнь» (2020) і «Сычуань нунцунь жыбаа» (2024), «больш за 300 гадоў» — «Жэньмінь ван» (2023) і павятовы партал; першакрыніц яны не прыводзяць.
- Званні. Паводле «Фэнмянь сіньвэнь», павет носіць званні «中国茉莉之乡» (радзіма язміну Кітая) і «中国茉莉茶之都» (сталіца язмінавага чаю Кітая).
- 2010. AQSIQ аб’явай № 145 узяло «犍为茉莉花茶» пад ахову.
- 2020. 1 мая ў пасёлку Цынсі адкрыўся «Сусветны парк язміну» (世界茉莉博览园). Асацыяцыя выпусціла групавы стандарт T/QWCX 001-2020.
- 2021–2022. Лэшань зацвердзіў стандарт DB5111/T 8-2021, асацыяцыя — серыю з сямі групавых стандартаў T/QWCX 2022 года.
- 2024. Паводле «Сычуань нунцунь жыбаа», з-за попыту новых чайных напояў на гардэнію частка сялян стала саджаць яе замест язміну; павет увёў субсідыю на новыя язмінавыя палі — 1800 юаняў за му, у Цынсі — 2000.
- Назва: «Цяньвэй» (犍为) — імя павета; «моліхуа ча» (茉莉花茶, mòlìhuā chá) — «чай з кветкамі язміну». Мясцовы язмін павет прасоўвае пад імем «金犍茉莉».
- Культурнае значэнне: «Жэньмінь ван» называе гэты чай традыцыйным, створаным мясцовымі чаяводамі. У 2020 годзе разам з паркам адкрыўся пяты павятовы фестываль культуры язміну.
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Расліна-араматызатар: Язмін (茉莉, mòlì; Jasminum sambac). Павятовы партал апісвае мясцовую кветку як буйную, таўстапялёсткавую, чыста-белую і багатую эфірным алеем. Сорт у знойдзеных крыніцах не названы.
- Патрабаванні да кветак: Паводле стандарту Лэшаня — буйныя белыя бутоны напярэдадні раскрыцця, з чашачкай і кветаножкай; кветкі, якія раскрыліся, зялёныя і сабраныя ў дождж, не бяруць.
- Квіценне: З мая па кастрычнік, збор у некалькі прыёмаў. Паводле павятовага партала, кветкі збіраюць днём і дацямна вязуць на фабрыку: праляжалыя ноч ужо не гадзяцца.
- Чайная аснова: Ліст не грубейшы за пупышку з двума лістамі; сорт чайных кустоў у знойдзеных крыніцах не названы.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Клімат: Паводле павятовага партала — вільготны субтрапічны, з чатырма выражанымі сезонамі. Дадзеных пра вышыню і глебы ў знойдзеных крыніцах няма.
- Маштаб: Паводле павятовага партала, у 2024 годзе — 86 тыс. му язміну і 265 тыс. му чайных садоў; тыя самыя 86 тыс. му язміну называе «Сычуань нунцунь жыбаа».
- Месца сярод раёнаў: «Жэньмінь ван» (2023) ставіць Цяньвэй у чацвёрку галоўных язмінавых баз краіны разам з Хэнсянем (Гуансі), Юаньцзянам (Юньнань) і Фучжоу (Фуцзянь).
- Галоўны раён: Пасёлак Цынсі (清溪镇): паводле павятовага партала, 12 тыс. му язміну і 4400 тон язмінавага чаю за год.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Этапы паводле стандарту DB5111/T 8-2021; тэхналагічнага стандарту асацыяцыі T/QWCX 006-2022 я не бачыў.
- Падрыхтоўка асновы: Паўфабрыкат дасушваюць да вільготнасці не вышэй за 4,5 % і астуджаюць.
- Догляд кветак (鲜花维护): Кветкі то рассыпаюць, то збіраюць у кучу, не даючы асяродку перагрэцца вышэй за 40 °C; араматызуюць, калі 90 % бутонаў раскрыліся «тыгрынай лапай».
- Араматызацыя (窨花, xūnhuā): Аснову і кветкі змешваюць і складваюць у кучу вышынёй 20–35 см.
- Праветрыванне (通花, tōnghuā): Пры 45–48 °C кучу рассыпаюць, астуджаюць і зноў збіраюць.
- Аддзяленне кветак і падсушванне (起花、复火): Кветкі адсейваюць, чай сушаць пры 100–130 °C; цыклы паўтараюць столькі разоў, колькі патрабуе сорт.
- Выбар і абсмажванне кветак (择花、炒花, zéhuā, chǎohuā): У кветак уручную выдаляюць кветаножку і вытрымліваюць іх з чаем, затым кветкі і чай разам абсмажваюць у катле пры 80–100 °C 8–10 хвілін да вільготнасці 6,0–6,5 %.
Мінімальная схема паводле стандарту, у грамах свежых кветак на 100 г асновы:
| Сорт | Схема | Кветак па цыклах | Усяго |
|---|---|---|---|
| Інь’я (银芽) | чатыры араматызацыі і абсмажванне | 60, 50, 40, 35 і 25 | 210 |
| Іньхао (银毫) | тры араматызацыі і абсмажванне | 50, 40, 35 і 25 | 150 |
| Тэцзі (特级) | дзве араматызацыі і абсмажванне | 50, 40 і 30 | 120 |
Павятовы партал піша, што цяньвэйскі чай араматызуюць да дзевяці разоў.
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
Патрабаванні DB5111/T 8-2021. Сарты паводле змяншэння: Інь’я, Іньхао, Тэцзі — «асаблівы» тут малодшы з трох.
- Знешні выгляд сухога ліста: Інь’я — цэльныя шчыльныя пупышкі, пяшчотна-жоўта-зялёныя (芽形完整紧实、嫩黄绿). Малодшыя сарты — тугі тонкі ліст з кончыкамі, жоўта-зялёны; у Іньхао — з багатым ворсам (披毫).
- Водар сухога ліста: У стандарце не апісаны; дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
- Водар настою: Інь’я — спелы, свежы і жывы, з доўгай глыбінёй (熟香鲜灵，韵味幽长); у малодшых — густы, са спелай глыбінёй.
- Смак: Інь’я — свежы, насычаны і шчыльны (鲜浓醇厚); Іньхао — свежы і мяккі (鲜醇); Тэцзі — даволі свежы і мяккі.
- Колер настою: Інь’я — празрысты, жоўты і яркі (清澈黄亮); малодшыя — светла-жоўтыя (淡黄).
- Чайнае дно (завараны ліст): Інь’я — поўныя пупышкі (芽形饱满); Іньхао — пяшчотны і роўны (嫩匀); Тэцзі — зялёна-жоўты і яркі (绿黄明亮).
7. Хімічны Склад
Фізіка-хімічныя патрабаванні DB5111/T 8-2021 (масавая доля; Інь’я / Іньхао / Тэцзі):
| Паказчык | Патрабаванне |
|---|---|
| Вільготнасць | не больш за 7,5 % |
| Агульная зола | не больш за 6,5 % |
| Экстрактыўныя рэчывы | не менш за 37 / 37 / 36 % |
| Поліфенолы | не менш за 20 / 20 / 22 % |
| Дробязь | не больш за 1,0 % |
| Сушоны язмін (茉莉花干) | не больш за 1,0 % |
Гэта парогі стандарту, а не вымярэнні; лічбы звераны па відарысе старонкі.
8. Заварванне
Практыка класа для язмінавага чаю на зялёнай аснове.
- Тэмпература вады: 85–90 °C; для пупышкавага сорту Інь’я — бліжэй да 85 °C.
- Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
- Посуд: Гайвань або шкляная шклянка.
- Працэс: Прагрэць посуд, заліць чай, накрыць; першы настой — 40–60 секунд; тры-чатыры залівы, кожны крыху даўжэй.
9. Захоўванне
Практыка класа. Герметычная ўпакоўка, прахалоднае сухое месца, удалечыні ад святла і пахаў: язмінавы водар выветрываецца, а сам чай лёгка ўбірае чужыя пахі. Лепш выпіць на працягу года.
10. Цана і Падробкі
Дадзеных пра цэны гатовага чаю ў знойдзеных крыніцах няма. Свежы язмін у Цынсі каштаваў 16–18 юаняў за цзінь летам 2023 года («Жэньмінь ван») і каля 25 юаняў у чэрвені 2024 года (павятовы партал).
- Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць знак геаграфічнага ўказання і паходжанне з павета Цяньвэй.
- Памятаць, што сушонага язміну ў гатовым чаі паводле стандарту Лэшаня — не больш за 1 %.
- Не блытаць з чаем, араматызаваным гардэніяй: гэта іншы прадукт.
11. Цікавыя Факты
- Старэйшы сорт Інь’я паводле стандарту атрымлівае за ўсе цыклы не менш за 2,1 кг свежых кветак на кілаграм асновы.
- У 2024 годзе язміну павета давялося канкурыраваць з гардэніяй, якую паднялі новыя чайныя напоі.
12. Параўнанне з іншымі язмінавымі чаямі
- Молі Пяа Сюэ (茉莉飘雪): Сычуаньскі язмінавы чай, у якім сушаныя пялёсткі таксама застаюцца ў заварцы.
- Хэнсянь Моліхуа Ча (横县茉莉花茶): Язмінавы чай Гуансі, яшчэ адной з чатырох галоўных баз; ахоўваецца ў ЕС.
- Фучжоу Моліхуа Ча (福州茉莉花茶): Язмінавы чай Фуцзяні з правінцыйным стандартам.
- Юаньцзян Моліхуа Ча (元江茉莉花茶): Юньнаньскі язмінавы чай з самым раннім і доўгім сезонам кветкі.
У заключэнне:
Цяньвэй Моліхуа Ча — сычуаньскі язмінавы чай на зялёнай аснове з уласным прыёмам: на апошнім этапе кветкі абсмажваюць разам з чаем, што, паводле стандарту Лэшаня, і дае «спелы водар з глыбінёй». Тры сарты адрозніваюцца абліччам ліста і колькасцю араматызацый — ад двух да чатырох з абсмажваннем. За чаем — ахова з 2010 года, два калектыўныя знакі і адна з чатырох галоўных язмінавых баз Кітая.
Крыніцы
Нарматыўныя дакументы
Геаграфічнае ўказанне
Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»