Dàozhēn lǜchá

Даачжэнь Люйча (Dàozhēn lǜchá, 道真绿茶) — зялёны чай Даачжэнь-Гэлао-Мяоскага аўтаномнага павета (道真仡佬族苗族自治县) гарадской акругі Цзуньі на поўначы правінцыі Гуйчжоу. У прадукту з геаграфічным указаннем два імёны: другое, у дужках, — Даачжэнь Сісы Ча (道真硒锶茶, Dàozhēn xīsī chá), «селен-стронцыевы чай Даачжэня». З красавіка 2015 года імя ахоўваецца на ўсёй тэрыторыі павета. Патрабаванні да прадукту апісваюць дзве формы — скручаную «ніткай» і плоскую — і сады на вышыні 600–1200 м. Селен і стронцый вынесены ў імя, але нормаў па іх у патрабаваннях няма.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá) — клас указаны ў імені і пацвярджаецца тэхналогіяй: фіксацыя, скручванне або фармоўка, сушка, без акіслення.
Катэгорыя: Павятовы зялёны чай паўночнай Гуйчжоу; прадукт з геаграфічным указаннем (2015). Дзве формы: скручаная (条形茶, tiáoxíngchá) і плоская (扁形茶, biǎnxíngchá).
Паходжанне: Кітай, правінцыя Гуйчжоу (贵州, Guìzhōu), гарадская акруга Цзуньі (遵义, Zūnyì), Даачжэнь-Гэлао-Мяоскі аўтаномны павет (道真, Dàozhēn).
Зона аховы: Цяперашнія адміністрацыйныя межы ўсяго аўтаномнага павета — так у аб’яве 2015 года і ў заяўцы, прынятай у 2014 годзе.
Геаграфічныя каардынаты: Каля 28,9° пн. ш. і 107,6° у. д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- 2011. Павет прыняў уласны стандарт — «Тэхнічныя правілы вытворчасці Даачжэнь Люйча (Даачжэнь Сісы Ча)» DB520325/T02-2011. Ён названы сярод дакументаў заяўкі 2014 года.
- 2014. Галоўнае ўпраўленне па наглядзе за якасцю, інспекцыі і каранціне (AQSIQ) аб’явай 2014 года № 85 (25 ліпеня) прыняло заяўку да разгляду. Зону аховы акрэсліў урад аўтаномнага павета: увесь павет.
- 2015. Аб’явай AQSIQ 2015 года № 44 (7 красавіка) Даачжэнь Люйча ўзяты пад ахову як прадукт з геаграфічным указаннем. У той жа аб’яве — яшчэ адзін прадукт павета, 道真灰豆腐果, і чай Гуйчжоу 水城春茶; усяго 22 прадукты.
- 2017–2018. Правінцыйны стандарт «Прадукт з геаграфічным указаннем. Даачжэнь Люйча (Даачжэнь Сісы Ча)» DB52/T 1219-2017 выдадзены 27 верасня 2017 года і дзейнічае з 26 сакавіка 2018 года. Паводле дзяржаўнай платформы стандартаў ён рэкамендацыйны і дзейны. Тэксту стандарту я не бачыў.
- 2024. Паводле звестак рэестра, павет уключаны ў спіс Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці (CNIPA) 2024 года (выпуск 3), звязаны з правам на спецыяльны знак.
Назва: «Даачжэнь» (道真) — імя павета. «Люйча» (绿茶) — зялёны чай. «Сісы» (硒锶) — селен і стронцый: павет будуе публічны брэнд на мінеральным складзе глебаў. Сцвярджэнняў пра карысць для здароўя тут не прыводжу.
Культурнае значэнне: Павет аўтаномны — для народаў гэлао і мяо. Чайнай традыцыі ў адкрытых мной дакументах не апісана.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Сорт / Культывар: Мясцовыя папуляцыйныя кусты (当地群体种) і сарты, прыдатныя для гэтага чаю; канкрэтных сартоў дакумент не называе.
Збор: Вясновы — з канца лютага да пачатку мая; асенні — з сярэдзіны верасня да канца кастрычніка.
Стандарт збору: Для скручанага чаю — ад адзіночнай почкі да почкі з двума лістамі. Для плоскага — ад адзіночнай почкі да почкі з адным толькі раскрыўным лістом.
Патрабаванні да пасадак: Размнажэнне чаранкамі. Пасадка вясной (з сярэдзіны лютага да канца сакавіка) або ўвосень (з сярэдзіны кастрычніка да канца снежня). Гушчыня не большая за 50 тыс. раслін на гектар; не менш за 30 т перапрэлага арганічнага ўгнаення на гектар у год.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Поўнач Гуйчжоу, гарадская акруга Цзуньі.
Вышыня вырошчвання: 600–1200 м — паводле патрабаванняў да прадукту.
Глебы: Жоўтыя або супясчаныя (黄壤或沙壤); pH 4,5–6,5; арганічнага рэчыва не менш за 1,0 %; магутнасць глебавага слоя не менш за 50 см.
Селен і стронцый: На іх пабудавана другое імя чаю, але лікаў па глебе або лісце ў адкрытых мной дакументах няма, і патрабаванняў да іх аб’ява 2015 года не ставіць.
Клімат: Звестак у знойдзеных крыніцах няма.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Патрабаванні да прадукту задаюць дзве схемы з параметрамі — гэта апісанне менавіта Даачжэнь Люйча.

Скручаны чай: свежы ліст, раскладванне (摊晾, tānliàng), фіксацыя, астыванне, скручванне (揉捻, róuniǎn), разбіванне камкоў (解块, jiěkuài), першая сушка (毛火, máohuǒ), астыванне, дасушванне (足火, zúhuǒ), даводка (精制, jīngzhì).

Фіксацыя (杀青, shāqīng): 200–300 °C. Ліст здымаюць, калі ён стаў цёмна-зялёным, чаранок пры згібе не ламаецца, а навобмацак ліст злёгку ліпне.
Першая сушка: 120–150 °C, пакуль «ніткі» не стануць густа-зялёнымі (墨绿) і колкімі навобмацак; затым ліст астывае і адлежваецца.
Дасушванне: Кацёл 80–90 °C, пакуль «ніткі» не стануць шэра-зялёнымі з масляністым бляскам; вільготнасць — не большая за 7 %.

Плоскі чай: свежы ліст, раскладванне, фіксацыя, астыванне, першая фармоўка (做形, zuòxíng), астыванне, другая фармоўка, астыванне, дасушванне з паліроўкай у катле (辉锅, huīguō), астыванне.

Фіксацыя: Ліст здымаюць, калі сыходзіць травяністы пах і з’яўляецца водар.
Фармоўка: 100–120 °C. Пасля першай не менш за 90 % ліста павінна стаць прамымі «ніткамі», вільготнасць — менш за 50 %. Пасля другой не менш за 98 % ліста павінна стаць плоскім, вільготнасць — менш за 30 %.
Дасушванне з паліроўкай: Кацёл 80–100 °C, пакуль ліст не стане зялёным, бліскучым і гладкім, а почка не будзе крышыцца ў парашок паміж пальцамі; вільготнасць — не большая за 7 %.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Сенсорныя патрабаванні ў дакуменце кароткія.

Знешні выгляд сухога ліста: Асобнага апісання няма. Тэхналагічныя арыенціры гавораць пра шэра-зялёныя «ніткі» з масляністым бляскам у скручанага чаю і пра зялёны, бліскучы, гладкі ліст у плоскага.
Водар сухога ліста: Звестак у знойдзеных крыніцах няма.
Водар настою: Чысты і густы (香气清香，浓郁).
Смак: Мяккі і шчыльны (滋味醇厚); чай вытрымлівае шмат заліванняў (耐泡).
Колер настою: Звестак у знойдзеных крыніцах няма.
Чайнае дно (завараны ліст): Звестак у знойдзеных крыніцах няма.

7. Хімічны Склад

Паказчык	Норма
Экстрактыўныя рэчывы (浸出物)	не менш за 38,0 %
Вільготнасць гатовага чаю	не большая за 7 % (зададзена ў тэхналогіі)

Іншых фізіка-хімічных нормаў, у тым ліку па селене і стронцыі, у аб’яве 2015 года няма. Што дадаў правінцыйны стандарт 2017 года, сказаць не магу: яго тэксту я не бачыў.

8. Заварванне

Практыка класа для зялёнага чаю.

Тэмпература вады: 80–85 °C.
Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
Посуд: Шкляны стакан або белы гайвань.
Працэс:
1. Прагрэць посуд.
2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
4. Піць, пакідаючы частку настою.
5. Даліць ваду.
6. Два-тры паўторныя залівы; дакумент адзначае, што чай вытрымлівае шмат заліванняў.

9. Захоўванне

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

10. Цана і Падробкі

Звестак пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць спецыяльны знак прадукту з геаграфічным указаннем. Паводле аб’явы 2015 года, заяўку на права ім карыстацца вытворца падае ва ўпраўленне па наглядзе за рынкам аўтаномнага павета.
- Правяраць, што вытворца з Даачжэнь-Гэлао-Мяоскага аўтаномнага павета.
- Словы «硒锶» на ўпакоўцы нічога не гарантуюць: змест селену можа пацвердзіць толькі пратакол выпрабаванняў.

11. Цікавыя Факты

У аднаго ахоўванага прадукту два імёны: «道真绿茶» і, у дужках, «道真硒锶茶».
Шлях стандарту — ад павятовага 2011 года да правінцыйнага 2017 года.
Плоскі чай збіраюць далікатней за скручаны: не далей за почку з адным толькі раскрыўным лістом.

12. Параўнанне з іншымі чаямі Гуйчжоу

Гэлао Юй Цуй (仡佬玉翠): Плоскі зялёны чай таго ж павета пад уласнай гандлёвай маркай; у корпусе апісаны асобна. Даачжэнь Люйча — ахоўванае імя ўзроўню павета, пад якім робяць і скручаны, і плоскі чай.
Фэнган Сінь Сі Ча (凤冈锌硒茶): Зялёны чай павета Фэнган той жа гарадской акругі Цзуньі; у яго імені — цынк і селен.
Чжэн’ань Байча (正安白茶): Зялёны чай павета Чжэн’ань акругі Цзуньі з белаліставага сорту.
Мэйтань Цуй Я (湄潭翠芽): Плоскі зялёны чай павета Мэйтань той жа акругі.
Эньшы Січа (恩施硒茶): Селенавы парасон акругі Эньшы правінцыі Хубэй — яшчэ адно імя, пабудаванае на мінералах глебы.

У заключэнне:

Даачжэнь Люйча — павятовы зялёны чай поўначы Гуйчжоу з садамі на 600–1200 м, які ахоўваецца з 2015 года на ўсёй тэрыторыі павета. Дакумент апісвае дзве формы з падрабязнымі рэжымамі катла, а смак — як мяккі і шчыльны, з густым чыстым водарам. Другое імя абяцае селен і стронцый, але нормаў па іх у патрабаваннях няма.