Dúshān Gāozhài chá

Душань Гаочжай Ча (Dúshān Gāozhài chá, 独山高寨茶) — «гаочжайскі чай з Душаня», чай павета Душань (独山县) у Цяньнань-Буі-Мяаскай аўтаномнай акрузе на поўдні Гуйчжоу. Мясцовы друк ставіць яго ў тройку «знакамітых чаёў Цяньнані» побач з дуюньскім маацзянем і гуйдзінскім юньу. Патрабаванні аховы 2025 года апісваюць выраб па схеме чырвонага чаю — завяльванне, скручванне, ферментацыя і сушка — і выгляд пад стаць ёй: тонкі віты ліст з ворсам, салодкі ўстойлівы водар, аранжава-чырвоны настой. Імя ахоўваецца як сельскагаспадарчы прадукт з геаграфічным указаннем і па аб’яўленні Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці № 646 (2025).

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Чырвоны чай (红茶, hóngchá) — па тэхналогіі. Слова «чырвоны» патрабаванні аховы не ўжываюць, але задаюць яго ланцужок: завяльванне (萎凋), машыннае скручванне, ферментацыя (发酵), сушка. Аранжава-чырвоны настой і салодкі водар у тых жа патрабаваннях з гэтым згаджаюцца.
Катэгорыя: Павятовы чай з геаграфічным указаннем; у брэндавай сістэме павета — «асаблівая рэгіянальная марка» пад парасонам Дуюнь Маацзянь.
Паходжанне: Кітай, правінцыя Гуйчжоу (贵州, Guìzhōu), Цяньнань-Буі-Мяаская аўтаномная акруга (黔南, Qiánnán), павет Душань (独山, Dúshān).
Зона аховы: Па патрабаваннях 2025 года — восем пасёлкаў павета: Байцюань (百泉镇), Мавань (麻万镇), Шансы (上司镇), Сясы (下司镇), Цзічан (基长镇), Юйшуй (玉水镇), Іншань (影山镇) і Мавэй (麻尾镇), усяго 64 адміністрацыйныя вёскі. Крайнія пункты — вёска Хэлі пасёлка Юйшуй на ўсходзе, Сіньтун пасёлка Сясы на захадзе, Сытын пасёлка Мавэй на поўдні і Вэньці пасёлка Іншань на поўначы. Партал геаграфічных указанняў у картцы прадукта піша інакш — «ўся цяперашняя тэрыторыя павета»; разыходжанне ў знойдзеных крыніцах не патлумачана.
Геаграфічныя каардынаты: 107°41′–107°55′ у. д., 25°04′–25°31′ пн. ш.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- Старое імя. «Жэньмінь жыбаа» ў гуйчжоўскім выпуску (красавік 2020) піша, што гаочжайскі чай вядомы своеасаблівай формай, унутранай якасцю і доўгай гісторыяй і разам з дуюньскім маацзянем (都匀毛尖) і гуйдзінскім юньу (贵定云雾茶) завецца «трыма знакамітымі чаямі Цяньнані» (黔南三大名茶). Выпуск 2024 года згадвае «独山高寨贡茶» — «гаочжайскі чай даніны» — і «独山沟山茶» як маркі з доўгай гісторыяй. Дат, хронік або дакументаў пра даніну ў знойдзеных крыніцах няма, і клас старога гаочжайскага чаю яны не называюць.
- Сельскагаспадарчае ўказанне. Чай зарэгістраваны як сельскагаспадарчы прадукт з геаграфічным указаннем; партал указанняў прыводзіць нумар пасведчання AGI03049. Года рэгістрацыі ў знойдзеных крыніцах няма.
- 2024. Цэнтральнае народнае радыё апісвае брэндавую сістэму павета ў тры ўзроўні: Дуюнь Маацзянь як «матчына» марка, Душань Гаочжай Ча як асаблівая рэгіянальная марка з сельскагаспадарчым указаннем і маркі асобных кампаній. У тым жа годзе павятовае ўпраўленне сельскай гаспадаркі назвала «沟山茶» і «高寨茶» рэгіянальнымі маркамі, якія збіраецца прасоўваць на выставах і кірмашах.
- 2025. Аб’яўленнем Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці № 646 ад 23 верасня 2025 года чай прызнаны прадуктам з геаграфічным указаннем. Заяўнік па патрабаваннях аховы — станцыя сельскай эканомікі пры павятовым упраўленні сельскай гаспадаркі.
Назва: «Душань» (独山) — імя павета; «Гаочжай» (高寨) літаральна значыць «высокае селішча». З якім менавіта месцам звязана імя, у знойдзеных крыніцах не сказана.
Культурнае значэнне: Па даных Цэнтральнага народнага радыё (2024), у павеце 136,7 тыс. му чайных садоў, з іх 113 тыс. му пладаносяць, а 6 тыс. му маюць арганічны сертыфікат; кошт чайнай прадукцыі ў 2023 годзе — 793,6 млн юаняў. «Жэньмінь жыбаа» (2024) называе выпуск у 4886 т і 163 зарэгістраваныя чайныя прадпрыемствы і кааператывы. Гэта лічбы па ўсім павятовым чаі, а не па гаочжайскім.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Сорт па патрабаваннях аховы: У графе «сорт» дакумент паўтарае імя прадукта — «独山高寨茶». Мясцовая гэта папуляцыя або адабраны сорт, патрабаванні не тлумачаць.
Размнажэнне: Тронкамі; пасадка ў сезон дажджоў, з верасня па люты, 37 500–60 000 раслін на гектар, у адзін шэраг па адным кусце або ў два шэрагі па два.
Сыравіна: Адна пупышка з адным ледзь раскрытым лістом, з двума ледзь раскрытымі, з двума, трыма або чатырма лістамі, а таксама парныя лісты без пупышкі (对夹叶) той жа далікатнасці.
Час збору: З лютага да канца верасня.
Кантэкст павета: Рэпартажы 2024 года называюць на плантацыях павета сорт 福云六号 (Fúyún liù hào) і аньцзі байча (安吉白茶); да сыравіны менавіта гэтага ўказання іх не прывязваюць.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Поўдзень Гуйчжоу. «Жэньмінь жыбаа» (2024) апісвае павет як пераход ад Юньгуйскага нагор’я да ўзгоркаў Гуансі.
Вышыня: Па патрабаваннях аховы — ад 850 м.
Глебы: Жоўтыя або жоўта-бурыя, pH 5,0–7,0, арганікі не менш за 1,0 %, глебавы пласт не танчэйшы за 40 см.
Клімат па патрабаваннях: Сонечных гадзін — 1100–1300 у год; сярэдняя гадавая тэмпература — 15 °C, абсалютны максімум — 35,5 °C, мінімум — мінус 4,0 °C; ападкаў — каля 1430 мм; бязмарозны перыяд — 297 дзён.
Вада: Патрабаванні называюць яе чыстай, без пабочнага колеру, паху і прысмаку.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Патрабаванні аховы 2025 года даюць такі ланцужок:

Завяльванне (萎凋, wěidiāo): У тэксце дакумента — з апіскай «萎调». Параметраў не прыведзена.
Машыннае скручванне (机揉, jīróu).
Ферментацыя (发酵, fājiào): Параметраў не прыведзена.
Сушка (干燥, gānzào): Адразу за пералікам стадый дакумент дае рэжымы, па сэнсе датычныя сушкі: 125–145 °C, ліст роўным пластом без нахлёсту, 12–15 хвілін; затым канчатковая сушка з пад’ёмам водару пры 90–110 °C, 30 хвілін. Калі чай яшчэ пахне зеленню, на наступны дзень яго праграваюць 15 хвілін пры 90–100 °C.

У агульным выглядзе гэта схема чырвонага чаю: завяльванне адымае вільгаць, скручванне руйнуе клеткі ліста, ферментацыя акісляе яго да аранжава-чырвонага настою, сушка замацоўвае вынік.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Па патрабаваннях аховы 2025 года; у дужках — фармулёўкі дакумента.

Вонкавы выгляд сухога ліста: Шчыльныя, тонкія, вітыя ніткі з прыкметным ворсам (条索紧结纤细卷曲、显毫).
Водар сухога ліста: Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
Водар настою: Салодкі, насычаны і ўстойлівы (甜香浓郁持久).
Смак: Мяккі і поўны (滋味醇厚).
Колер настою: Аранжава-чырвоны, яркі (汤色橙红，明亮).
Чайнае дно (завараны ліст): Роўнае і светлае (叶底匀亮).

7. Хімічны Склад

Паказчык	Патрабаванне аховы
Экстрактыўныя рэчывы	не менш за 34,0 %
Крошка	не больш за 2,0 %
Сырая абалоніна	не больш за 15,0 %
Попел	не больш за 6,0 г на 100 г

Даных пра поліфенолы, амінакіслоты і кафеін у знойдзеных крыніцах няма.

8. Заварванне

Практыка класа для чырвонага чаю.

Тэмпература вады: 90–95 °C.
Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
Посуда: Гайвань або фарфоравы чайнік.
Працэс:
1. Прагрэць посуду.
2. Пакласці чай і заліць ваду.
3. Першы настой — каля хвіліны.
4. Некалькі паўторных праліваў з паступовым падаўжэннем.

9. Захоўванне

Практыка класа. У шчыльнай непразрыстай упакоўцы, у сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, удалечыні ад пахаў.

10. Кошт і Падробкі

Даных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.

Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць спецыяльны знак геаграфічнага ўказання і вытворцу з павета Душань.
- Памятаць, што прадукцыя павета ідзе і пад парасонавай маркай Дуюнь Маацзянь: адно імя на ўпакоўцы яшчэ не гаворыць пра стыль чаю.
- Ліст — тонкія вітыя ніткі з ворсам, настой — аранжава-чырвоны і яркі, водар — салодкі.
- Сярод вядучых чайных кампаній павета рэпартажы называюць 中缦, 邦朵, 云山 і 绿欣, але спісу дапушчаных да знака ў знойдзеных крыніцах няма.

11. Цікавыя Факты

Гаочжайскі чай уваходзіць у «тры знакамітыя чаі Цяньнані» разам з двума зялёнымі — дуюньскім маацзянем і гуйдзінскім юньу.
Збор па патрабаваннях аховы расцягнуты на восем месяцаў — з лютага да канца верасня.
У графе «сорт» дакумент паўтарае імя самога чаю.

12. Параўнанне з іншымі чаямі Гуйчжоу

Дуюнь Маацзянь (都匀毛尖): Зялёны чай суседняга Дуюня і «матчына» марка, пад якой ідзе і прадукцыя Душаня; другі з «трох знакамітых чаёў Цяньнані».
Юньу Гун Ча (云雾贡茶): Гуйдзінскі юньу — трэці з тройкі, гістарычны зялёны чай павета Гуйдзін.
Цзуньі Хунча (遵义红茶): Чырвоны гунфу-чай поўначы правінцыі.
Пуань Хунча (普安红茶): Чырвоны чай акругі Цяньсінань на паўднёвым захадзе Гуйчжоу.

У заключэнне:

Душань Гаочжай Ча — павятовы чай поўдня Гуйчжоу са старым імем з «тройкі Цяньнані» і новым, падрабязным апісаннем у патрабаваннях аховы 2025 года: завяльванне, скручванне, ферментацыя, тонкі віты ліст з ворсам і аранжава-чырвоны салодкі настой. Гісторыя яго вядомая пакуль толькі ў агульных словах, затое выгляд і правілы вырошчвання запісаны дакладна.

Крыніцы

Геаграфічнае ўказанне

CNIPA 地理标志产品认定 №646

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»