Ruìsuì Tiānhè chá

Жуйсуй Цяньхэ Ча (Ruìsuì Tiānhè chá, 瑞穗天鶴茶) — «чай нябеснага жураўля з Жуйсуя», калектыўная марка чаю з плато Ухэ (舞鶴台地, Wǔhè táidì) у воласці Жуйсуй павета Хуалянь на ўсходзе Тайваня. Гэта імя раёна, а не клас: пад ім ідуць цалкам ферментаваны «мядовы» чырвоны чай і часткова ферментаваны чай з кветкамі памелы. Імя «天鶴茶» мясцоваму чаю далі ў 1979 годзе, калектыўная марка фермерскай асацыяцыі Жуйсуя дзейнічае з 2009 года.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

• Тып: Адзінага класа няма. Партал сельскага турызму называе дзве галоўныя пазіцыі «天鶴茶»: мядовы чырвоны чай (蜜香紅茶, mìxiāng hóngchá) — цалкам ферментаваны, і чай з кветкамі памелы (柚花茶, yòuhuā chá) — часткова ферментаваны. Што тут галоўнае, крыніцы бачаць па-рознаму: па кітайскай Вікіпедыі, гаспадаркі плато робяць больш паўферментаванага чаю, па газеце «Цзыю шыбао» (2016) — каля 90 % раёна робіць мядовы чырвоны чай.
• Катэгорыя: Калектыўная марка (團體商標, tuántǐ shāngbiāo). Паводле пераліку знакаў паходжання Тайваньскага ведамства інтэлектуальнай уласнасці, марка № 01386959 належыць фермерскай асацыяцыі воласці Жуйсуй (花蓮縣瑞穗鄉農會) і дзейнічае з 16 лістапада 2009 года па 15 лістапада 2029 года.
• Разыходжанне пра статус: Партал сельскага турызму заве «天鶴茶» знакам паходжання чайнага раёна Ухэ. Пералік ведамства лічыць яго калектыўнай маркай, а агляд тайваньскіх знакаў 2020 года прама пазначае: калектыўная марка, не абазначэнне паходжання.
• Паходжанне: Тайвань (臺灣, Táiwān), павет Хуалянь (花蓮縣, Huālián xiàn), воласць Жуйсуй (瑞穗鄉, Ruìsuì xiāng), плато Ухэ.
• Зона: Дакладных межаў зоны маркі ў знойдзеных крыніцах няма.
• Геаграфічныя каардынаты: Праз плато праходзіць Паўночны тропік — каля 23,5° пн. ш. і 121,4° у. д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

• Гісторыя:
  • Японскі перыяд. Японская кампанія 住田株式會社 разарала плато і засадзіла яго кавай арабіка, але, паводле партала, з-за нашэсця мурашак задуму кінулі. Цяпер жыхары адраджаюць каву пад імем «舞鶴咖啡».
  • 1970-я гады. Урад стаў прасоўваць тут чай, і на плато перасялілася шмат людзей з захаду вострава. Па іншым апісанні таго ж партала, у 1973 годзе зямлю пад чай купілі сяляне з Тааюаня.
  • 1979. Кіраўнік сельскагаспадарчага савета пры Выканаўчым юані Лі Чуньдаа (李崇道) даў мясцоваму чаю імя «天鶴茶».
  • 1998–1999. Спецыяліст тайдунскага філіяла чайнай доследнай станцыі зрабіў з ліста, пашкоджанага цыкадкай, мядовы зялёны чай; пазней чаяводы Ухэ развілі з гэтай знаходкі мядовы чырвоны чай. Фермерская асацыяцыя адносіць мядовы зялёны чай да 1999 года, доследная станцыя — да 1998-га: крыніцы разыходзяцца на год.
  • 2006–2007. Паводле партала, мядовы чырвоны чай і «紅玉» раёна атрымалі залаты медаль сусветнага конкурсу 2006 года і званне аднаго з «дзесяці класічных чаёў» 2007 года.
  • 2009. Пачатак тэрміну калектыўнай маркі паводле пераліку ведамства.
  • 2016. Паводле «Цзыю шыбао», асацыяцыя выдала права на марку 14 мясцовым гаспадаркам і фірмам.
  • 2020. Агляд тайваньскіх знакаў адзначыў, што маркай па сутнасці не карыстаюцца: галоўным прадуктам Хуаляня стаў мядовы чырвоны чай, і «天鶴茶» сыходзіць з рынку.
• Назва: 天鶴 (tiānhè) — «нябесны журавель». Па сайце адміністрацыі воласці ў пераказе кітайскай Вікіпедыі, імя дадзена ў памяць пра доктара Цянь Цяньхэ (錢天鶴), якога сайт называе распрацоўшчыкам чаю; іншыя знойдзеныя крыніцы паходжанне імя не тлумачаць. Паводле партала, імя «Ухэ» пайшло ад гучання назвы вёскі народа сакізая 馬立雲 (Maibol, Maivuru); па-японску 舞鶴 чытаецца «майдзуру». Старая назва плато — Саоба (掃叭).
• Культурнае значэнне: На плато стаяць шасціметровыя каменныя слупы Саоба (掃叭石柱) — помнік культуры бэйнань, свяшчэнны для народа аміс.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

• Сарты / Культывары: Партал называе 金萱 (Jīnxuān), 青心烏龍 (Qīngxīn wūlóng), «Тайча № 12 і № 13» і 大葉烏龍 (Dàyè wūlóng). Цзіньсюань і «Тайча № 12» у гэтым пераліку — адзін і той жа сорт пад народным і селекцыйным імем.
• Сыравіна мядовага чаю: Ліст, які высмактала зялёная цыкадка (小綠葉蟬, xiǎo lǜ yèchán); па-тайваньску гэта завуць 著涏. Асацыяцыя піша, што ўручную здымаюць самыя маладыя парасткі — адну пупышку з адным лістом. Паводле доследнай станцыі, першы мядовы чай зрабілі з ліста сорту 大葉烏龍.
• Час збору: Паводле асацыяцыі, цыкадка мацней за ўсё нападае на кусты ў сезон дажджоў мэйюй, каля сезону mángzhòng (芒種, пачатак чэрвеня).

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

• Рэгіён: Плато Ухэ ляжыць ля зліцця рэк Сюгулуань (秀姑巒溪) і Хун’е (紅葉溪). Партал апісвае яго як рачную тэрасу, паднятую сутыкненнем Філіпінскай і Еўразійскай пліт.
• Глебы: Галечнік на паверхні выветрываецца і вымываецца, адсюль чырвоная глеба, багатая аксідам жалеза, з добрым дрэнажам; у іншым апісанні партала — кіславатая. Паўночны тропік партал таксама лічыць перавагай раёна.
• Вышыня: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
• Вядзенне саду: Мядовы водар даюць насякомыя, таму сад вядуць экалагічна або арганічна і хімію амаль не распырскваюць.
• Зона адпачынку Ухэ: Турыстычны раён 2000 года, каля 650 га, на поўдні воласці; межай маркі ён не служыць.

5. Тэхналогія Вытворчасці

• Мядовы чырвоны чай: Цалкам ферментаваны. Паводле асацыяцыі, у парастку, які высмактала цыкадка, становіцца менш вады і змяняецца склад рэчываў — адсюль мядовы тон. Параметраў завяльвання, ферментацыі і сушкі ў знойдзеных крыніцах няма.
• Чай з кветкамі памелы: Часткова ферментаваны. Кветкі памелы, якія распускаюцца раз на год, прасмажваюць разам з улунам, і вясновы чай убірае іх водар.

Ніжэй — агульная схема чырвонага чаю, а не апісанне тэхналогіі гэтага раёна:

1. Завяльванне (萎凋, wěidiāo).
2. Скручванне (揉捻, róuniǎn).
3. Ферментацыя (發酵, fājiào).
4. Сушка (乾燥, gānzào).

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Пад адной маркай ідуць чаі рознай тэхналогіі; ніжэй — апісанні мядовага чырвонага чаю раёна.

• Вонкавы выгляд сухога ліста: Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
• Водар сухога ліста: Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
• Водар настою: Паводле асацыяцыі — духмяны і свежы, з выразным мядовым тонам; паводле доследнай станцыі, у першага мядовага чырвонага чаю — водар асмантуса або мёду.
• Смак: Паводле асацыяцыі — мяккі, салодкі, гарманічны, з доўгім паслясмакам. Партал называе «天鶴茶» духмяным і салодка-мяккім (芳香甘醇).
• Колер настою: Паводле доследнай станцыі, у першага мядовага чырвонага чаю — колеру шампанскага.
• Чайнае дно (завараны ліст): Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма. Асацыяцыя сцвярджае, што кацехінаў у мядовым чаі больш, чым у звычайным зялёным, але лікаў не прыводзіць.

8. Заварванне

Практыка класа — параметры залежаць ад таго, які чай пад маркай у руках.

• Мядовы чырвоны чай: 90–95 °C, 3 г на 150 мл, першы настой каля хвіліны, гайвань або фарфоравы чайнік, некалькі праліваў з падаўжэннем.
• Чай з кветкамі памелы: Як улун — 95–100 °C, 5–7 г на 150 мл, першы настой каля хвіліны.

9. Захоўванне

Практыка класа. У шчыльнай упакоўцы, у сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, удалечыні ад пахаў.

10. Цана і Падробкі

Асацыяцыя прадае мядовы чырвоны чай у пакеціках, 30 штук па 4 г, за 550 тайваньскіх долараў, са зніжкай — за 500 (верасень 2026 года). Прадае яна яго пад імем «瑞穗蜜香紅茶», а не «天鶴茶».

• Як пазбегнуць падробак:
  • Марочны тавар нясе ахоўную налепку, у кожнай гаспадаркі свой нумар у сістэме маркі (паведамленне 2016 года).
  • Адно слова «蜜香» нічога не даказвае: паводле той жа нататкі 2016 года, мядовы чырвоны чай робяць і ў Шыдзіне, Пінліне, Санься і на Алішане.
  • Адсутнасць знака сама па сабе мала пра што гаворыць: паводле агляду 2020 года, маркай амаль не карыстаюцца.

11. Цікавыя Факты

• Імя «天鶴茶» старэйшае за мядовы чай на два дзесяцігоддзі: яго далі ў 1979 годзе, калі мядовага чаю яшчэ не было.
• Паводле партала, з дзевяці знакаў Паўночнага тропіка ў свеце тры стаяць на Тайвані, два з іх — у Хуаляне, і адзін — на плато Ухэ.

12. Параўнанне з іншымі тайваньскімі чаямі

• Тайваньскі Мі Сян Хун Ча (臺灣蜜香紅茶): Мядовы чырвоны чай як катэгорыя ўсяго Тайваня; Жуйсуй — адзін з яго раёнаў.
• Мін Цзянь Мі Сян Хун Ча (名間蜜香紅茶): Мядовы чырвоны чай воласці Мінцзянь у павеце Наньтоу — прыклад таго, што «мядовы» не значыць «жуйсуйскі».
• Дунфан Мэй Жэнь (東方美人): Улун, водар якога таксама нараджаецца з ліста, пашкоджанага цыкадкай.
• Хун Юй (臺茶18號紅玉): Чырвоны чай, які, паводле партала, таксама выпускаюць на Ухэ.
• Наньтоўшы Цыншань Ча (南投市青山茶): Іншы тайваньскі знак, але сертыфікацыйны і за гарадской адміністрацыяй, а не калектыўная марка асацыяцыі.

У заключэнне:

Жуйсуй Цяньхэ Ча — імя, якое абагнаў уласны прадукт: раён Ухэ, які атрымаў яго ў 1979 годзе, уславіўся мядовым чырвоным чаем, а калектыўнай маркай 2009 года амаль не карыстаюцца. За імем стаяць чырвоныя жалезістыя глебы рачной тэрасы на Паўночным тропіку, сады без хіміі дзеля цыкадкі і вясновы улун з кветкамі памелы.