Měnghǎi Dà'ān chá

Мэнхай Даань Ча (Měnghǎi Dà’ān chá, 勐海大安茶) — геаграфічны знак на чай сельскага камітэта Даань (大安) воласці Мэнсун (勐宋乡) павета Мэнхай (勐海县) Сішуанбаньна-Дайскай аўтаномнай акругі, правінцыя Юньнань. Мэнсун — адзін з найстарэйшых чайных раёнаў Мэнхая: адзінаццаць старых садоў вакол гары Хуачжу Лянцзы, найвышэйшага пункта Сішуанбаньны. У гандлёвых апісаннях часцей за іншых гучаць сам Даань і лахуская вёска камітэта Маньсілян. Які клас чаю пакрывае знак, у знойдзеных дакументах не сказана.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

• Тып: Дакументам знака не зафіксаваны. Старыя сады Мэнхая — крыніца буйналіставай сыравіны перш за ўсё для пуэру, але з таго ж ліста робяць і чырвоны, і белы чай; які прадукт пакрывае знак, рэестр не гаворыць. Знойдзеныя апісанні смаку — пра сыры пуэр (生茶, shēngchá).
• Катэгорыя: Геаграфічны знак сельскага камітэта павета Мэнхай — калектыўны або сертыфікацыйны таварны знак.
• Паходжанне: Кітай, правінцыя Юньнань (云南, Yúnnán), Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга, павет Мэнхай (勐海县, Měnghǎi Xiàn), воласць Мэнсун (勐宋乡, Měngsòng Xiāng), сельскі камітэт Даань (大安村委会). У камітэт уваходзяць дзевяць вёсак (村民小组) пад пяццю імёнамі: Шан Даань (上大安, «верхні Даань», дзве групы), Ся Даань (下大安, «ніжні Даань», чатыры групы), Маньсілундай (曼西龙傣), Маньсілунла (曼西龙拉) і Маньсілян (曼西良).
• Суседзі: Сельскія камітэты Саньмай (三迈) на ўсходзе, Маньмай (曼迈) на поўдні, Банлун (蚌龙) на захадзе і поўначы.
• Зона знака: Правінцыйны пералік называе толькі акругу і павет — гэта адміністрацыйная прыналежнасць трымальніка знака; юрыдычную мяжу зоны я не правяраў, і мяжа камітэта як зоны знака ў знойдзеных крыніцах не пацверджана.
• Геаграфічныя каардынаты: Дакладных каардынат у знойдзеных крыніцах няма.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

• Гісторыя:
  • Лаху і перасяленцы. Карэнныя жыхары Мэнсуна, паводле апісанняў, — лаху; старыя сады раёна ў асноўным пасаджаны імі, і побач з садамі стаяць іх старыя вёскі. Ханьскія перасяленцы, паводле аднаго апісання, пачалі прыходзіць у Мэнсун у канцы Цын; у 1931 годзе выхадцы з Іу адкрылі тут чайную краму. Адна гандлёвая публікацыя называе сам Даань буланскай вёскай — гэта разыходзіцца з агульнай карцінай лахускага раёна, і праверыць гэта я не змог.
  • 2012–2014. Павятовы цэнтр тэхнічнага абслугоўвання чайнай галіны (勐海县茶叶技术服务中心) падаў заяўку на парасонавы сертыфікацыйны знак «勐海茶» у 2012 годзе; зарэгістраваны ён у 2014-м.
  • Да 2019. Знак «勐海大安茶» зарэгістраваны: правінцыйны пералік геаграфічных таварных знакаў Юньнані на 28 снежня 2019 года лічыць яго ў радку 225, побач з парасонавым «勐海茶» і яшчэ чатырнаццаццю знакамі гор і вёсак павета (прэса ў 2022 годзе пісала пра шаснаццаць). Нумар рэгістрацыі, трымальнік, год і клас прадукцыі ў знойдзеных крыніцах не названы; ці дзейнічае знак цяпер, не пацверджана.
• Назва: «Мэнхай» (勐海) — імя павета; «Даань» (大安) — імя сельскага камітэта, паводле знакаў «вялікі спакой», хоць паходжанне тапоніма ў знойдзеных крыніцах не растлумачана; «ча» (茶, chá) — чай.
• Культурнае значэнне: Мэнсун павета Мэнхай называюць «вялікім Мэнсунам» (大勐宋) — у адрозненне ад аднайменнага сяла ў Цзінхуне, «малога Мэнсуна». Гандаль называе Даань сярод «сямі вёсак Мэнсуна» (勐宋七寨) — побач з Баатанам, Накай і Даманьлюем.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

• Сорт / Культывар: У знойдзеных крыніцах не названы. Агульныя апісанні Мэнсуна называюць ліст буйным і варсістым; пра Маньсілян сказана, што пупышкі там адносна буйныя, а самы вялікі ліст у разгорнутым выглядзе дасягае 15 см.
• Узрост дрэў: Для старых садоў Мэнсуна апісанні даюць ад 100 да 700 або ад 200 да 600 гадоў; самым старым называюць сад Баатан Лаачжай — 500–700 гадоў. Ацэнак менавіта па Даані няма.
• Тыпы садоў: Паводле апісання, у вёскі Маньсілян больш за 400 му (каля 27 га) садоў старых дрэў і больш за 1000 му (каля 67 га) тэраснага чаю (台地茶, táidìchá).
• Збор: Тэрміны ў знойдзеных крыніцах не пазначаны.
• Стандарт збору: У знойдзеных крыніцах не прыведзены.
• Патрабаванні да сыравіны: Правілаў знака ў знойдзеных крыніцах няма.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

• Рэгіён: Паводле аднаго апісання, сад Даань ляжыць у сярэдняй частцы Мэнсуна, а Маньсілян — у паўднёва-ўсходняй. Мэнсун на ўсходзе мяжуе з Цзінхунам, на поўдні — з воласцю Гэланхэ, а праз раку Люшахэ глядзіць на Наньношань. Старыя сады раёна ляжаць вакол гары Хуачжу Лянцзы (滑竹梁子) — найвышэйшага пункта Сішуанбаньны, 2429 м; гара захоплівае землі пяці сельскіх камітэтаў, у тым ліку Дааня.
• Вышыня вырошчвання: Для Мэнсуна — 1500–1800 м; даведкавая вышыня камітэта Даань — 1698 м. Вёска Маньсілян, на заходнім баку Хуачжу Лянцзы бліжэй да паўднёвага краю, — каля 1880 м паводле даведкавых даных (адна гандлёвая публікацыя дае 1756 м).
• Клімат: Для Мэнсуна прыводзяць сярэднегадавую тэмпературу каля 18 °C. Даведкавыя даныя па камітэце Даань — 17 °C і каля 1480 мм ападкаў у год, па вёсцы Маньсілян — 17 °C і 1500 мм.
• Глебы: Апісанні Мэнсуна называюць глебы пераважна чырвонымі (红壤); у Маньсіляна, паводле апісання, яны такія ж, як у Накі.
• Плошча: Паводле апісання, у камітэта Даань каля 7000 му (каля 470 га) чайных садоў, старых і маладых разам. Старых садоў ва ўсім Мэнсуне апісанні налічваюць каля 3800 му; адна гандлёвая публікацыя дае самаму Дааню 1300 му — каля траціны гэтага ліку.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Тэхналогія, замацаваная знакам, у знойдзеных крыніцах не апісана. Пра Маньсілян сказана толькі, што чай там апрацоўваюць уручную лаху. Агульная схема класа для сырога пуэру паводле стандарту GB/T 22111-2008, а не апісанне менавіта дааньскага чаю: свежы ліст раскладваюць (摊放, tānfàng), фіксуюць нагрэвам (杀青, shāqīng), скручваюць (揉捻, róuniǎn), разбіваюць камякі і сушаць на сонцы (日光干燥, rìguāng gānzào). Атрымліваецца «сонечны сырэц» (晒青毛茶, shàiqīng máochá); для сырога пуэру яго сартуюць, прапарваюць, прасуюць і сушаць, без кучавай ферментацыі (渥堆, wòduī).

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Пад імем Даань знайшлося адно гандлёвае апісанне; астатнія — пра вёску Маньсілян, якая ўваходзіць у камітэт, і пра Мэнсун у цэлым. Лабараторнай дэгустацыі за імі няма.

• Вонкавы выгляд сухога ліста: Агульнае апісанне Мэнсуна: скрутка буйная, з прыкметным ворсам. Пра Маньсілян сказана, што скрутка бывае і шчыльнай, і рыхлай, а пупышкі адносна буйныя.
• Пах сухога ліста: Агульнае апісанне Мэнсуна называе яго свежым, зеленаватым (青香).
• Пах настою: У Маньсіляна — высокі і своеасаблівы, салодкі, кветкавы, з нотай маладога бамбука (青竹香).
• Смак: У Маньсіляна — лёгкая гарката, слабая даўкасць, моцнае слінааддзяленне, выразная і доўгая зваротная салодкасць (回甘, huígān). Апісанне пад імем Даань малюе іншы характар: насычаны, «уладны» смак з прыкметнай гаркатой і даўкасцю, моцнай зваротнай салодкасцю і прахалодай у горле.
• Колер настою: Для Маньсіляна апісанняў няма. Агульнае апісанне Мэнсуна называе настой залацістым і яркім; апісанне суседняга Баатана — густа-жоўтым і празрыстым.
• Чайнае дно (завараны ліст): Агульнае апісанне Мэнсуна: мяккае, далікатнае і роўнае.

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных даных пра дааньскі чай у знойдзеных крыніцах няма. Для арыенціру — норма класа, а не замер: стандарт GB/T 22111-2008 патрабуе ад сырога пуэру не менш за 28,0 % поліфенолаў і 35,0 % водарастваральных рэчываў пры вільготнасці не вышэй за 13,0 %.

8. Заварванне

Практыка класа — для сырога пуэру, да якога адносяцца знойдзеныя апісанні; чырвоны або белы чай з таго ж ліста заварваюць інакш.

• Тэмпература вады: 95–100 °C.
• Колькасць чаю: 5–7 г на 100 мл.
• Посуд: Гайвань (盖碗, gàiwǎn) або гліняны чайнік.
• Працэс:
  1. Прагрэць посуд і пакласці чай.
  2. Прамыць ліст гарачай вадой 5–10 секунд і зліць.
  3. Першы настой — 10–15 секунд, разліць праз зліўнік.
  4. Паўторныя залівы з павелічэннем часу.

9. Захоўванне

Практыка класа. Сухое, чыстае, ветранае месца без пахаў і прамога святла, папяровая абгортка або каробка. Сыры пуэр дапускае доўгую вытрымку, з гадамі яго аблічча і смак мяняюцца.

10. Цана і Падробкі

Цэн у знойдзеных крыніцах няма.

• Як пазбегнуць падробак:
  • Правяраць знак «勐海大安茶» і тое, што вытворца працуе ў павеце Мэнхай. Знак не гаворыць ні пра клас чаю, ні пра ўзрост дрэў.
  • Словы «古树» (старыя дрэвы) — заява прадаўца: у адной толькі Маньсілян тэрасных садоў больш за тысячу му.
  • Не блытаць мэнхайскі «вялікі Мэнсун» з «малым Мэнсуном» Цзінхуна.

11. Цікавыя Факты

• Імя Маньмай у павеце носяць прынамсі тры месцы: суседні з Даанем сельскі камітэт у Мэнсуне, вёска гары Хэкай і вёска раёна Бада.
• Маньсілян ляжыць за 4 км ад сельскага камітэта і за 12 км ад цэнтра воласці.

12. Параўнанне з суседнімі чаямі

• Нака (那卡): Лахуская вёска таго ж Мэнсуна, самае вядомае яго імя; Даань і Маньсілян — іншыя вёскі таго ж раёна.
• Хуачжулянцзы шэнча (滑竹梁子生茶): Сыры пуэр з гары, вакол якой ляжаць сады Мэнсуна, уключаючы дааньскія.
• Наньношань (南糯山): Чайны масіў па другі бок ракі Люшахэ.

У заключэнне:

Мэнхай Даань Ча — знак на чай сярэдняй часткі «вялікага Мэнсуна», лахускага раёна вакол найвышэйшай гары Сішуанбаньны. Пра сам Даань апісанняў мала, і яны разыходзяцца: адзінае знойдзенае апісанне пад гэтым імем гаворыць пра моцны, гаркаваты чай, а апісанні яго вёскі Маньсілян на вышыні каля 1880 м — пра бамбукавы пах, мяккую гаркату і доўгую салодкасць. Знак пацвярджае імя месца, але не клас чаю і не ўзрост дрэў.

Крыніцы

Нарматыўныя дакументы

• GB/T 22111-2008

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»