Zhènyuán Kǎnpénqìng chá

Чжэньюань Каньпэньцын Ча (Zhènyuán Kǎnpénqìng chá, 镇沅砍盆箐茶) — геаграфічны знак на чай вёскі Каньпэньцын (砍盆箐) сельскага камітэта Вэнькуан (文况村) пасёлка Мэнда павета Чжэньюань гарадской акругі Пуэр, правінцыя Юньнань. Вёска стаіць на схіле ў гарах Уляншань (无量山), сярод лесу; вакол яе — старыя чайныя дрэвы, 896 з якіх улічаны паштучна. Павет лічыць Каньпэньцын сярод васьмі сваіх чайных раёнаў, а чайныя выданні называюць яго чай самым моцным і самым дарагім у Чжэньюані. Клас прадукцыі дакумент знака не называе; апісанні кажуць пра сыравіну для пуэру.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Не ўстаноўлены: пералік знакаў класа не называе. Даведка пра чайную гару ў нарысе пра паездку ў Каньпэньцын (чайны партал перадрукаваў яго ў 2020 годзе) піша, што мясцовыя чаяводы робяць у асноўным уручную чай сонечнай сушкі (晒青茶, shàiqīng chá) — сыравіну для пуэру; які прадукт пакрывае знак, з гэтага не вынікае.
Катэгорыя: Чай старых садоў павета Чжэньюань; геаграфічны сертыфікацыйны знак.
Паходжанне: Кітай, правінцыя Юньнань (云南, Yúnnán), гарадская акруга Пуэр (普洱, Pǔ’ěr), павет Чжэньюань (镇沅, Zhènyuán), пасёлак Мэнда (勐大镇, Měngdà zhèn), сельскі камітэт Вэнькуан, вёска Каньпэньцын.
Зона аховы: Пералік паказвае павет Чжэньюань як адміністрацыйную прыналежнасць трымальніка знака; трымальнік не названы, юрыдычную мяжу зоны я не правяраў. Чайны раён апісваюць шырэй: ядро, па рэпартажы 2024 года, — вёска Каньпэньцын, па апісанні павета — увесь сельскі камітэт Вэнькуан, а вакол — яшчэ пятнаццаць вёсак, у тым ліку Куда (库达), Байшуй (白水), Баньпо (半坡) і Вэньдо (文夺).
Геаграфічныя каардынаты: Дакладных каардынат у знойдзеных крыніцах няма.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- Паданне пра насенне. Па аповедзе мясцовага кіраўніка ў тым жа нарысе, у даўніну, калі ўлады забіралі мужчын у салдаты, аднаго жыхара Каньпэньцына павялі ў Цзінгу; ён уцёк з лагера і, вяртаючыся дадому, прынёс чайнае насенне — з яго і пайшлі тутэйшыя дрэвы. Даведка да таго ж нарыса перадае другое паданне: дрэвы пасадзілі продкі, якія схаваліся тут ад смуты, больш за 400 гадоў таму. Дакументаў ні да таго, ні да другога аповеду я не бачыў.
- 1976. Па тым жа нарысе, спецыялісты правінцыі сабралі тут ліст і адвезлі яго на праверку ў Куньмін; якасць прызналі добрай, а старыя дрэвы — вартымі аховы.
- 2007. Па выданні «Пуэр вэньхуа», на пуэрным абвале 2007 года чай Каньпэньцына перажыў рэзкі ўзлёт і падзенне, сады моцна пацярпелі і аднаўляліся некалькі гадоў.
- Знак. У пераліку GI-знакаў Юньнані на 28 снежня 2019 года «镇沅砍盆箐茶» стаіць радком 98. Года рэгістрацыі, нумара і трымальніка ў знойдзеных крыніцах няма.
- Пашпарты дрэў. Рэпартаж сайта Цэнтральнага тэлебачання Кітая (2024) піша, што ў апошнія гады кожнаму старому дрэву ядра выдалі «пашпарт» з месцам, каардынатамі, узростам, памерам кроны і адказным за догляд.
Назва: Па тым жа аповедзе, продкі выдзёўбвалі са ствалоў драўляныя тазы — адсюль «砍盆箐» — прыкладна «лог, дзе сякуць тазы». З дрэў рабілі і лодкі, каб сплаўляцца па ручаі, таму месца завуць яшчэ «砍船箐» — «лог, дзе сякуць лодкі». Рэпартаж 2024 года коратка піша, што чай названы па месцы, а месца ўславілася чаем.
Культурнае значэнне: Павет лічыць Каньпэньцын сярод васьмі чайных раёнаў Чжэньюаня разам з Мадэнам, Цяньцзячжаем, Лаахайтанам, Чашаньцынам, Лааушанем, Дасуньшанем і Уі; выданне «Пуэр вэньхуа» ў сваім спісе ставіць на месца Дасуньшаня масіў Баацаншань. Яно ж піша, што Каньпэньцын, як і Мадэн, у даўніну ўваходзіў у лік «васьмі знакамітых чаёў Юньнані». Па аглядзе старых садоў пасёлка Мэнда на іншым чайным партале, гэтае званне ён атрымаў у 1978 годзе пры ацэнцы знакамітых чаёў у сістэме знешняга гандлю правінцыі, разам з чаямі Хайтана і Мадэна, а ў 1989 годзе — правінцыйны сертыфікат знакамітага чаю; яшчэ адзін матэрыял адносіць ацэнку да 1976 года.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Сорт / Культывар: Даведка пра чайную гару называе мясцовы насенны буйналісты чай (有性大叶群体种, yǒuxìng dàyè qúntǐzhǒng) — папуляцыю, размножаную насеннем, а не адзін сорт.
Старыя дрэвы: Падлік разыходзіцца. Рэпартаж 2024 года: у ядры Каньпэньцына 896 старых дрэў. Даведка да нарыса: на гары больш за тысячу старых дрэў, з іх больш за трыста з шырокай кронай. Іншыя матэрыялы называюць 3890 і больш за 4000 дрэў. Нарыс апісвае дрэвы вышынёй каля 4–5 м з выгнутымі галінамі.
Сыравіна і збор: Па нарысе, ліст збіраюць вясной, у сезон дажджоў і ўвосень. Патрабаванняў знака і стандарту збору ў знойдзеных крыніцах няма.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Горы Уляншань; па апісанні павета, чайны раён ляжыць у першабытным лесе ў глыбіні запаведніка Уляншань. Лясістасць вакол — 66 %.
Вышыня: 1910 м — па даведцы пра чайную гару.
Клімат: Сярэдняя гадавая тэмпература 15,8–18,1 °C, ападкаў 920–1910 мм у год (даведка да нарыса).
Расліннасць і глебы: Вечназялёны шыракалісты і змешаны хваёва-шыракалісты лес; глебы — латэрытныя чырвоныя і чырвоныя (赤红壤、红壤).
Плошча: Па рэпартажы 2024 года, у сельскім камітэце Вэнькуан больш за 4000 му чаю, у ядры Каньпэньцына — больш за 2000 му. Нарыс называе меншыя лікі для адной вёскі: больш за 800 му чайных садоў, з іх больш за 100 му старых дрэў.
Вёска: Па нарысе, Каньпэньцын стаіць на сярэдзіне схілу: 9 двароў, больш за сорак жыхароў; ад сельскага камітэта да вёскі — 16 км горнай дарогі.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Тэхналогіі чаю пад знакам у знойдзеных крыніцах няма, клас не названы. Даведка пра чайную гару кажа пра ручны чай сонечнай сушкі — сыравіну для пуэру; для яго агульная схема такая:

Збор (采摘, cǎizhāi).
Астыванне ліста (摊晾, tānliàng).
Фіксацыя ў катле (杀青, shāqīng).
Скручванне (揉捻, róuniǎn).
Сушка на сонцы (晒干, shàigān): Атрымліваецца рассыпны маача (晒青毛茶, shàiqīng máochá).
Прэсаванне (紧压, jǐnyā): Не абавязкова.

Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі Чжэньюань Каньпэньцын Ча. Па нарысе, у вёсцы працуе кааператыў з 38 жыхароў: ён прымае ліст у двароў і, паводле яго слоў, не скупляе ліст з іншых гор.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Апісанні ніжэй узятыя з павятовай даведкі, чайных выданняў і запісу дэгустацыі «васьмі чаёў Чжэньюаня» на чайным партале; да прадукту пад знакам іх афіцыйна ніхто не прывязваў.

Знешні выгляд сухога ліста: Жаўтаваты, буйны, пласціністы, роўны; запіс дэгустацыі лічыць гэты колер пазнавальнай прыкметай Каньпэньцына. Па тым жа запісе, чай моцны смакам, а не выглядам, і па балах стандартнай ацэнкі высока не падымаецца.
Арамат сухога ліста: Сакавіты (干香润) — па запісе дэгустацыі.
Арамат настою: Павет апісвае чай формулай «厚重饱满，浓酽霸气» — «шчыльны і поўны, густы і ўладны»; даведка да нарыса — высокі арамат.
Смак: Свежы і бадзёры, тонкі па тэкстуры, са стойкім салодкім вяртаннем і глыбокім паслясмакам (запіс дэгустацыі). Выданне «Пуэр вэньхуа» называе традыцыйны Каньпэньцын самым моцным у павеце: горыч сыходзіць, застаецца салодкасць; пазней, па тым жа выданні, тут навучыліся рабіць чай з «лядзяной салодкасцю» (冰糖甘) у духу Біндаа. Нарыс: першае ўражанне — салодкасць, арамат доўга трымаецца ў роце.
Колер настою: Залацісты, празрысты (даведка да нарыса); яркі і насычаны (запіс дэгустацыі).
Чайнае дно (завараны ліст): Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

8. Заварванне

Практыка класа. Знак клас не называе; арыенціры ніжэй — для шэн пуэру, сыравінай для якога апісаны тутэйшы чай.

Тэмпература вады: 95–100 °C.
Колькасць чаю: 5–8 г на 110–150 мл.
Посуд: Гайвань або гліняны чайнік.
Працэс:
1. Прагрэць посуд.
2. Пакласці чай; прэсаваны — акуратна адламаць, не крышачы ліст.
3. Коратка прамыць ліст кіпенем і зліць.
4. Першыя настоі — 10–15 секунд.
5. Разліваць цалкам.
6. Дадаваць час з кожным заліваннем.

9. Захоўванне

Практыка класа. Шэн пуэр захоўваюць у сухім, чыстым, ветраным месцы без святла і пабочных пахаў, у дыхаючай упакоўцы; яго нярэдка вытрымліваюць гадамі.

10. Цана і Падробкі

Па нарысе пра паездку, у 2016 годзе вясновы чай старых дрэў Каньпэньцына прадавалі па 3000–5000 юаняў за кілаграм, а чай са звычайных «экалагічных» садоў — па 200–600 юаняў. «Пуэр вэньхуа» называе Каньпэньцын раёнам з самай высокай цаной чаю ў павеце. Па дадзеных рэпартажу 2024 года, у 2023 годзе кошт чаю двухсот з лішнім двароў сельскага камітэта Вэнькуан перавысіў 30 млн юаняў, з іх больш за 20 млн прыпала на адзінаццаць двароў ядра.

Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць знак «镇沅砍盆箐茶» і правяраць, што вытворца з павета Чжэньюань.
- Памятаць, што старых дрэў тут няшмат: запіс дэгустацыі прама піша, што лепшы Каньпэньцын цяжка дастаць. Вялікі аб’ём па нізкай цане — падстава насцярожыцца.
- Звяраць аблічча з апісаннямі: жаўтаваты буйны ліст, залацісты настой, моцны смак з салодкім вяртаннем.

11. Цікавыя Факты

Імя вёскі, па мясцовым аповедзе, пайшло ад драўляных тазоў, якія тут выдзёўбвалі са ствалоў; другое імя, «砍船箐», — ад лодак.
Кожнае з 896 старых дрэў ядра атрымала «пашпарт» з каардынатамі і імем таго, хто за ім даглядае.
Па запісе дэгустацыі, Каньпэньцын пазнаюць з першага позірку і першага глытка, а колер сухога ліста ў яго «адзіны ў сваім родзе».

12. Параўнанне з суседнімі чаямі

Цяньцзячжай і Бада (千家寨 · 巴达): Артыкул нашай энцыклапедыі пра дзікія дрэвы-патрыярхі; дрэва Цяньцзячжая расце ў тым жа павеце, у гарах Айлаа.
Біндаа Лаачжай (冰岛老寨): Эталон «лядзяной салодкасці», на які, па выданні «Пуэр вэньхуа», раўняліся тутэйшыя майстры.
Наньцзянь Уляншань Хунча (南涧无量山红茶): Чырвоны чай з таго ж хрыбта Уляншань, артыкул серыі.

У заключэнне:

Чжэньюань Каньпэньцын Ча — знак маленькай лясной вёскі ў гарах Уляншань: 1910 м, 896 улічаных старых дрэў, жаўтаваты буйны ліст і чай, які павет называе шчыльным і ўладным, а знаўцы — самым моцным і самым дарагім у Чжэньюані. Знак вядомы толькі радком правінцыйнага пераліку, класа ён не называе, так што ўсё астатняе трымаецца на павятовых даведках і чайных выданнях.