Xiǎohú shuǐxiān

Сяоху Шуйсянь (Xiǎohú shuǐxiān, 小湖水仙) — геаграфічны знак пасёлка Сяоху (小湖镇) раёна Цзяньян горада Наньпін, правінцыя Фуцзянь, на чай з сорту шуйсянь. Пасёлак — месца, дзе, па хроніцы павета Цзяньоу, знайшлі сам сорт: у вёсцы Даху, каля пячоры на гары Яньча. Пры Гуансюі адсюль вывозілі чай пад імем «岩叉水仙», і ў Даху, па мясцовай газеце, адкрывалі крамы гандляры з Гуандуна і Ганконга. Знак 2017 года замацоўвае за пасёлкам уласнае імя ўнутры цзяньянскага шуйсяня; ён на два з паловай гады старэйшы за раённы знак «建阳水仙». Тавар знака запісаны проста як «чай», а сорт у Цзяньяне ідзе і на улун, і на белы чай, таму артыкул стаіць сярод аглядных.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

• Тып: Клас знакам не ўстаноўлены: тавар запісаны як «茶». Раённая газета (2017) апісвае шуйсянь Даху як улун (乌龙茶, wūlóngchá) — «смак улуна пасля заварвання»; з таго ж сорту ў Цзяньяне робяць і белы Шуйсянь Бай (水仙白).
• Катэгорыя: Пасялковы знак на сорт у месцы яго паходжання; назва над некалькімі магчымымі класамі.
• Паходжанне: Кітай, правінцыя Фуцзянь (福建, Fújiàn), горад Наньпін (南平, Nánpíng), раён Цзяньян (建阳区, Jiànyáng qū), пасёлак Сяоху (小湖, Xiǎohú); гістарычнае месца знаходкі — вёска Даху (大湖村).
• Зона знака: Правінцыйны пералік называе Цзяньян адміністрацыйнай прыналежнасцю трымальніка — цэнтра развіцця сяла пасёлка Сяоху (南平市建阳区小湖镇乡村振兴发展中心). Мяжа пасёлка як зоны знака не пацверджана; юрыдычнай мяжы я не бачыў.
• Рэжым аховы: Геаграфічны сертыфікацыйны знак CNIPA № 17925384, клас 30, тавар — чай; зарэгістраваны 28 сакавіка 2017 года. У пераліку на 30 чэрвеня 2026 года рэгістрацыя дзейнічае.
• Геаграфічныя каардынаты: Раён Цзяньян — каля 27,3° пн. ш. і 118,1° у. д.; каардынат самога пасёлка я не знайшоў.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

• Гісторыя:
  • Знаходка па хроніцы. Раённая газета Цзяньяна (2017) цытуе «Хроніку павета Цзяньоу» (《建瓯县志》), складзеную ў 1929 годзе: шуйсянь «паходзіць з гары Яньча (岩叉山) вёскі Даху воласці Сяоху» ў Хэілі (禾义里), на гары ёсць пячора Чжутаасянь (祝桃仙洞); жыхар Сіцяньчана, які сек у гарах дровы, знайшоў каля пячоры духмяную расліну, падобную да чаю, перасадзіў яе ў сад, а чай з яе ліста аказаўся «першым па водары сярод усіх чаёў».
  • Час. Адны адносяць знаходку да пачатку гадоў Даагуан, іншыя — проста да гадоў Даагуан. «Хроніка пасёлка Сяоху» (《小湖镇志》), па той жа газеце, лічыць бліжэй да ісціны пачатак Даагуана, гэта значыць 1820-я гады.
  • Чаму Цзяньоу. Па газеце, Даху гістарычна адносілася да зямель, якія сёння падпарадкаваны Цзяньоу, і гаварылі там па-цзяньоуску; «Фуцзянь жыбао» (2025) таксама піша, што Сяоху адзін час адносіўся да Цзяньоу. Гэтым тлумачыцца, што знаходку апісвае цзяньоуская, а не цзяньянская хроніка.
  • Росквіт пры Гуансюі. Па той жа газеце, тады больш за ўсё вывозілі «岩叉水仙»; гандляры з Гуандуна і Ганконга адкрывалі ў Даху чайныя крамы, гандаль у лепшыя гады перавышаў дзесяць тысяч даней, а на рацэ Наньпусі ў сезон вясновага чаю стаяла да трохсот з лішнім лодак.
  • 1925. Па аповедзе мясцовага кіраўніцтва, які прыводзіць газета, крама «Хуан Жунмаа» з Даху змяшала шуйсянь з гары Цяньтайшань з дахускім і ўзяла першую прэмію на правінцыйным конкурсе чаёў паўночнай Фуцзяні; тагачасны губернатар правінцыі падарыў краме дошку з надпісам «武夷春色» — «Вясна ва Уі».
  • 2017. Зарэгістраваны сертыфікацыйны знак «小湖水仙» № 17925384 — раней за раённы знак «建阳水仙» (верасень 2019) і за тры месяцы да знака «武夷山水仙».
• Матчын куст: Хроніка 1929 года пісала, што «матчына дрэва ў Сіцяньчане жывое да гэтага часу». Газета 2017 года паведамляе, што пазней гэты куст знайшлі засохлым. Мясцовая прэса больш позняга часу піша пра ахоўную зону вакол матчынага куста ў Даху. Адзін гэта куст, па знойдзеных крыніцах не ўстанавіць.
• Назва: «Сяоху» (小湖) — імя пасёлка, «малое возера». «Шуйсянь» (水仙, shuǐxiān) — імя сорту, «вадзяная фея», так па-кітайску завуць нарцыс. Па газеце, у цзяньоускім дыялекце «祝仙» (па імі пячоры) і «水仙» гучаць падобна, адкуль і імя; іншыя тлумачаць яго водарам нарцыса.
• Культурнае значэнне: Для пасёлка шуйсянь — галоўная культура: па газеце, чай расце амаль у кожнай вёсцы, і больш за ўсё пад шуйсянем. Кіраўніцтва пасёлка, па той жа газеце, робіць стаўку не на рост плошчаў, а на якасць і прыроду; Сяоху носіць званне правінцыйнага экалагічнага пасёлка.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

• Сорт: Шуйсянь (水仙), фуцзяньскі шуйсянь. Па «Фуцзянь жыбао» (2025) — паўдрэва (小乔木型), буйналісты (大叶类), з тоўстым мясістым лістом; асабліва падыходзіць для улуна, але добра паказвае сябе і ў белым, і ў чырвоным чаі. Трыплоід, размнажаецца чаранкамі і адводкамі, пупышкі кранаюцца позна. У 1984 годзе прызнаны дзяржаўным элітным сортам «华茶9号» (GSCT9).
• Час збору: Па раённай газеце, сорт распускаецца позна, і збор звычайна пачынаюць пасля свята Цынмін.
• Стандарт збору: Для знака ў знойдзеных крыніцах не апісаны.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

• Рэгіён: Поўнач Фуцзяні, раён Цзяньян; праз пасёлак, па раённай газеце, цячэ рака Наньпусі (南浦溪), прыток Цзяньсі.
• Вышыня, глебы, клімат: Дадзеных для зоны знака ў знойдзеных крыніцах няма.
• Плошчы: Па газеце (2017), ні плошча, ні выпрацоўка шуйсяня ў пасёлку пакуль не перавысілі гістарычнага максімуму; лікаў газета не дае.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Дакумента, які задаваў бы тэхналогію для знака, у знойдзеных крыніцах няма. Для двух класаў, у якіх працуе сорт, агульныя схемы такія:

• Улун шуйсянь па нацыянальным стандарце GB/T 30357.4—2015:
  1. Умеранае завяльванне (萎凋, wěidiāo).
  2. Устрэсванне і акісленне (做青, zuòqīng).
  3. Фіксацыя (杀青, shāqīng).
  4. Скручванне (揉捻, róuniǎn).
  5. Сушка (烘干, hōnggān).
• Белы чай з таго ж сорту — завяльванне і сушка, без фіксацыі і скручвання.

Абедзве схемы — агульныя для класа, а не апісанне прадукта пад знакам; параметраў у знойдзеных крыніцах няма.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Апісанняў прадукта пад знакам у знойдзеных крыніцах няма. Ніжэй — апісанне шуйсяня з артыкула раённай газеты пра Даху (2017); яно дадзена для сорту ў улуне, а не для знака. «Фуцзянь жыбао» (2025) адносіць сяохускі шуйсянь да «школы ўласнага смаку» (本味系): мяккі і доўгі характар сорту, чысты архідэйны водар, поўны і салодкі смак.

• Знешні выгляд сухога ліста: Буйнейшы за звычайны чай, алеіста-бліскучы, чорна-карычневы (油亮乌褐色).
• Водар сухога ліста: Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
• Водар настою: Архідэйны, у некаторых партый — малочны або водар кветкі нарцыса; пасля заварвання водар яснейшы і даўжэйшы.
• Смак: Свежы і поўны (茶味鲜醇).
• Колер настою: Густы (茶色浓重); дакладнага адцення газета не называе.
• Чайнае дно (завараны ліст): Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных дадзеных аб прадукце пад знакам у знойдзеных крыніцах няма.

8. Заварванне

Практыка класа — параметры залежаць ад таго, улун ці белы чай у руках.

• Улун: 95–100 °C, 7–8 г на гайвань 110 мл, першыя настоі 15–30 секунд, пяць-сем заліванняў з падаўжэннем.
• Белы чай: 85–90 °C, 4–5 г на 150 мл, першы настой каля двух хвілін, гайвань або фарфоравы чайнік.

9. Захоўванне

Практыка класа. Герметычна, у сухім прахалодным месцы, без святла і пабочных пахаў.

10. Цана і Падробкі

Дадзеных аб цэнах у знойдзеных крыніцах няма.

• Як пазбегнуць падробак:
  • Шукаць знак «小湖水仙» № 17925384 і вытворцу з пасёлка Сяоху.
  • Удакладняць клас: знак не кажа, улун гэта ці белы чай.
  • Памятаць, што шуйсянь — імя сорту, які расце па ўсёй Фуцзяні; месца пацвярджае толькі знак.
  • Не блытаць з раённым знакам «建阳水仙» № 28346009: яго трымае іншая арганізацыя — раённая станцыя распаўсюджвання тэхнічных культур.

11. Цікавыя Факты

• Запіс пра знаходку сорту, якую прыводзіць раённая газета Цзяньяна, узяты не з цзяньянскай, а з цзяньоускай хронікі: вёска Даху калісьці адносілася да Цзяньоу.
• Імя «вадзяная фея», па мясцовым тлумачэнні, вырасла з сугучча з імем пячоры.
• Па аповедзе, запісаным газетай, у 1925 годзе дахускі шуйсянь у сумесі з цяньтайшаньскім атрымаў дошку «Вясна ва Уі» — надпіс з імем суседніх гор.
• Знак пасёлка зарэгістраваны на два з паловай гады раней за знак усяго раёна.

12. Параўнанне з іншымі чаямі з сорту шуйсянь

• Цзяньян Шуйсянь (建阳水仙): Раённы знак на той жа сорт; Сяоху — яго гістарычны цэнтр са сваім знакам.
• Наньлу Шуйсянь (南路水仙): Пасялковы знак суседняга Цзяньоу; газета адносіць яго да той жа «школы ўласнага смаку».
• Цзяньоу Шуйсянь Ча (建瓯水仙茶): Знак Цзяньоу ў цэлым; знаходку сорту апісвае хроніка павета Цзяньоу.
• Уі Яньча (武夷岩茶): Уішаньскі шуйсянь — скальны чай з упорам на абсмажванне.
• Шуйсянь Бай (水仙白): Белы чай Цзяньяна з таго ж сорту.
• Юнчунь Міньнань Шуйсянь (永春闽南水仙): Паўднёвая галіна, куды сорт прыйшоў праз Уішань.

У заключэнне:

Сяоху Шуйсянь — знак месца, дзе, па хроніцы, знайшлі шуйсянь: вёска Даху, гара Яньча, пячора каля сцежкі дрывасека. Класа знак не называе, і сумленней так і сказаць — шуйсянь Сяоху бывае і улунам, і белым чаем. Надзейна іншае: хроніка знаходкі, гандлёвае мінулае Даху з ганконгскімі крамамі і лодкамі на Наньпусі і знак 2017 года, які пасёлак атрымаў раней за свой раён.

Крыніцы

Нарматыўныя дакументы

• GB/T 30357.4-2015

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»