Zhèn'ān Xiàngyuán chá

Чжэньань Сян’юань Ча (Zhèn’ān Xiàngyuán chá, 镇安象园茶) — «сян’юаньскі чай Чжэньаня», зялёны чай павета Чжэньань (镇安县) гарадской акругі Шанло на паўднёвым схіле хрыбта Цыньлін, правінцыя Шэньсі. Імя даў яр Сян’юань (象园沟) каля цяперашняй вёскі Сян’юань пасёлка Дажэнь, дзе, паводле павятовага летапісу, у 1644 годзе пасеялі першае чайнае насенне. Галоўная прыкмета ў апісаннях — каштанавы водар; самая вядомая марка — Сян’юань Уя (象园雾芽). З 13 сакавіка 2024 года імя ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам — першым чайным знакам такога роду ў акрузе Шанло.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

• Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá). Паводле пераказу правіл карыстання знакам, прадукцыя павінна адпавядаць групавому стандарту «镇安象园绿茶» — «Чжэньаньскі сян’юаньскі зялёны чай»; нумары і тэксту стандарту знайсці не ўдалося. Павет робіць і белы, і чырвоны чай, але ў знойдзеных дакументах пра знак яны не згаданыя.
• Катэгорыя: Павятовы брэнд; геаграфічны сертыфікацыйны знак (2024). Публікацыя 2026 года паведамляе і пра дзяржаўны сертыфікат сельскагаспадарчага прадукту з геаграфічным указаннем, без нумара і даты. Аб’яўленнем № 646 (2025) Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці прызнала 870 прадуктаў з геаграфічным указаннем, сярод іх былыя сельскагаспадарчыя ўказанні; ці ёсць у гэтым спісе Чжэньань Сян’юань Ча, паводле знойдзеных крыніц праверыць не ўдалося.
• Паходжанне: Кітай, правінцыя Шэньсі (陕西, Shǎnxī), гарадская акруга Шанло (商洛, Shāngluò), павет Чжэньань (镇安, Zhèn’ān).
• Зона знака: Паводле пераказу правіл карыстання знакам (красавік 2024 года) — дзевяць адзінак павета: пасёлкі Дажэнь, Чайпін, Юэхэ, Муван, Мяогоу, Юньгайсы, Хуэйлун і Цынтунгуань, а таксама вулічны камітэт Юнлэ. З тэкстам правіл пералік не звераны.
• Геаграфічныя каардынаты: Павятовы цэнтр — каля 33,4° пн. ш. і 109,2° у. д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

• Гісторыя:
  • Старажытнасць. Мясцовая публікацыя піша, што ў раёне Мяогоу знайшлі дзікія чайныя дрэвы старэйшыя за 500 гадоў; першакрыніцы яна не называе.
  • 1644. «Хроніка павета Чжэньань» (《镇安县志》), як яе цытуе мясцовая публікацыя: Лю Чжэнмінь (刘正民) з пасёлка Пэнчэн вобласці Хэчжоу ў Аньхоі ў першы год Шуньчжы перасяліўся ў яр Сян’юань і прывёз чайнае насенне. Пасеяў у той самы год, на наступны ўзышлі чатыры кусты, праз некалькі гадоў сад вырас да 15 му.
  • 1927. Паводле той жа хронікі, гандляр чаем Пэн Чуаньцын (彭传清) з Цзыяна, праязджаючы Сян’юань, убачыў пышныя кусты, паказаў, як рабіць чай, і сам пасяліўся ў Шыцзыкоу (цяпер вёска Сіньфэн). «З гэтага часу сян’юаньскі чай і падняўся».
  • 2008–2012. Сян’юань Уя маркі «栗乡缘» кампаніі Шэнхуа (盛华) атрымліваў срэбра і золата чайных выстаў Сіані, Ханьчжуна, Анькана і Шанло; у 2012 годзе прызнаны правінцыйным брэндавым прадуктам Шэньсі.
  • 2024. 13 сакавіка Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці зарэгістравала сертыфікацыйны знак «镇安象园茶»; заяўнік і ўладальнік — павятовая асацыяцыя чайнай галіны (镇安县茶叶产业协会). Аб’яву аб рэгістрацыі зачыталі 28 сакавіка на свяце адкрыцця сезона ў вёсцы Сян’юань.
  • 2026. Перад вясновым зборам прадстаўнікі 12 кампаній, якія атрымалі права на знак, далі калектыўнае абяцанне берагчы якасць — паводле рэпартажу красавіка 2026 года.
• Узрост традыцыі: У крыніцах — ад «больш за 300» да «больш за 400 гадоў»; ад 1644 года гэта каля 380 гадоў.
• Назва: 镇安 — імя павета; 象园 (Xiàngyuán) — імя яра і вёскі. Імя маркі «象园雾芽» — «туманныя пупышкі Сян’юаня» — паводле мясцовага апавядання, прыдумаў майстар абсмажвання, запрошаны з Цзянсу: яго ўразілі тутэйшыя воблакі і туман. Месца, адкуль ён прыехаў, у крыніцы запісана як «潥阳».
• Культурнае значэнне: Публікацыя 2026 года згадвае спадчынніка нематэрыяльнай спадчыны сян’юаньскага чаю; у які спіс і калі ўнесена тэхналогія, у знойдзеных крыніцах не сказана.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

• Сарты / Культывары: Назваў сартоў у знойдзеных крыніцах няма. Хроніка гаворыць толькі пра насенне, прывезенае з Аньхоя ў 1644 годзе.
• Сыравіна: Паводле рэпартажу са свята адкрыцця сезона 2024 года, дзе зачыталі аб’яву пра знак, — часцей за ўсё адна пупышка з адным лістом або з двума ледзь раскрытымі лістамі, сабраныя каля свята Цынмін.
• Час збору: Паводле слоў старшыні павятовай чайнай асацыяцыі (2024), збор пачынаецца прыкладна на дзесяць дзён пазней, чым у чайных раёнах Ханьчжуна і Анькана.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

• Рэгіён: Паўднёвы схіл Цыньліна, глыбіня хрыбта; павет ляжыць каля паўночнага краю кітайскага чаяводства, і турыстычныя апісанні называюць мясцовы чай «самым паўночным высакагорным чаем» — гэта рэкламная формула.
• Вышыня вырошчвання: 800–1500 м — паводле слоў старшыні павятовай чайнай асацыяцыі (2024); кампанія-вытворца ў 2015 годзе пісала пра сады «вышэй за 800 м».
• Клімат: Вялікі сутачны перапад тэмператур і доўгі светлавы дзень — паводле тых жа слоў.
• Глебы: Старшыня асацыяцыі згадвае засоленыя глебы і звязвае з імі багацце чаю селенам; аналізаў у знойдзеных крыніцах няма.
• Каштан: Кампанія Шэнхуа тлумачыць каштанавы водар тым, што Чжэньань — «край каштанаў» (中国板栗之乡); гэта тлумачэнне вытворцы.
• Плошча садоў: Паводле даных павета ў пераказе прэсы — «больш за 60 тыс. му» (без даты), 105 тыс. му (2021; гэтак жа ў паведамленні акругі ў сакавіку 2024 года), 117,5 тыс. му і 1280 т (рэпартаж тыднем пазней, сакавік 2024 года), 118 тыс. му (2026).

5. Тэхналогія Вытворчасці

Групавы стандарт задае раён, сыравіну і тэхналогію, але яго тэксту і нумара знайсці не ўдалося. Рэпартажы з фабрыкі Шэнхуа даюць для Сян’юань Уя ланцужок без параметраў: фіксацыя (杀青, shāqīng) → выраўноўванне ліста (理条, lǐtiáo) → фармоўка (做形, zuòxíng) → сушка (烘焙, hōngbèi) → прасейванне і адбор (筛分, 精选), дзе жоўтыя лісты і сцябліны выбіраюць і машынай, і ўручную. Гэта апісанне аднаго вытворцы. Лінеек у Шэнхуа тры (апісанне кампаніі, 2015):

• Сян’юань Уя (象园雾芽, Xiàngyuán wùyá) — далікатныя пупышкі збору каля Цынміна.
• Сян’юань Маацзянь (象园毛尖, Xiàngyuán máojiān) — ліст да Гуюя; скручаны, цёмна-зялёны, з каштанавым тонам.
• Сян’юань Чаацын (象园炒青, Xiàngyuán chǎoqīng) — летні чай, зялёны чай катловай фіксацыі.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Агульнае апісанне — з таго самага рэпартажу 2024 года: «外形美观、嫩绿光润、肉厚而鲜、香气清幽，冲泡后汤色新绿、栗香味浓、回甘持久».

• Знешні выгляд сухога ліста: Прыгожы, далікатна-зялёны з бляскам, ліст мясісты і свежы. Пра форму Сян’юань Уя крыніцы разыходзяцца: адна публікацыя называе ліст плоскім і прамым (扁平挺直), кампанія-вытворца — шчыльнымі скруткамі, «падобнымі да архідэі», смарагдавымі, з ледзь прыкметным ворсам.
• Водар сухога ліста: Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
• Водар настою: Тонкі і чысты (香气清幽), з выразным каштанавым тонам (栗香); вытворца піша пра пах каштанавага цвету (栗花香).
• Смак: Мяккі, з салодкім вяртаннем, які трымаецца доўга (回甘持久); чай вытрымлівае шмат заварванняў.
• Колер настою: Паводле гэтага апісання — свежы зялёны (汤色新绿); іншая публікацыя піша «чысты, жаўтавата-светлы» (清澈黄亮).
• Чайнае дно (завараны ліст): Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма. Старшыня павятовай чайнай асацыяцыі, ён жа кіраўнік кампаніі-вытворцы, сцвярджаў у 2024 годзе, што водарастваральных рэчываў у Сян’юань Уя «на 15 працэнтных пунктаў больш за нацыянальны стандарт»; пратакола няма, гэта словы вытворцы.

8. Заварванне

Практыка класа для зялёнага чаю. Мясцовая публікацыя (2021) раіць для сян’юаньскага чаю ваду 85–90 °C, не кіпяціць ваду паўторна, заварваць у шкле, а лепшы Уя — у паўпразрыстай белай фарфоравай шклянцы.

• Тэмпература вады: 85–90 °C, як раіць крыніца; для самых далікатных пупышак практыка класа дапускае і 80–85 °C.
• Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
• Посуд: Шкляны стакан або белая фарфоравая шклянка.
• Працэс:
  1. Прагрэць посуд, пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
  2. Першы настой — праз 40–60 секунд.
  3. Піць, пакідаючы частку настою, і даліваць; два-тры паўторныя залівы.

9. Захоўванне

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

10. Цана і Падробкі

Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма. Публікацыя 2026 года ацэньвае брэнд у 533 млн юаняў — гэта ацэнка кошту брэнда, а не цана чаю.

• Як пазбегнуць падробак:
  • Шукаць сертыфікацыйны знак «镇安象园茶» і вытворцу з ліку дапушчаных да яго; вясной 2026 года іх было 12.
  • Правяраць, што чай зроблены ў павеце Чжэньань.
  • Арыенціры паводле апісанняў: далікатна-зялёны бліскучы ліст, каштанавы водар, доўгі салодкі вяртанне, устойлівасць да заварвання.

11. Цікавыя Факты

• Усё пачалося, паводле хронікі, з чатырох кустоў з насення, якое перасяленец з Аньхоя прывёз у 1644 годзе.
• Усе тры героі гэтай гісторыі — прыезджыя: перасяленец з Аньхоя пасеяў чай, гандляр з Цзыяна амаль праз тры стагоддзі навучыў яго рабіць, майстар з Цзянсу даў марцы імя.

12. Параўнанне з іншымі чаямі Шэньсі

• Сян’юань Уя (象园雾芽): Флагманская марка пад гэтым самым імем — пупышкі збору каля Цынміна; у корпусе пра яе ёсць асобны артыкул.
• Шаннань Ча (商南茶): Чай павета Шаннань той самай акругі Шанло, на паўднёва-ўсходнім схіле Цыньліна.
• Цзыян Маацзянь (紫阳毛尖): Зялёны чай павета Цзыян, адкуль у 1927 годзе прыйшоў гандляр, які падняў сян’юаньскі чай.
• Пінлі Нюйва Ча (平利女娲茶): Зялёны чай суседняй акругі Анькан, таксама з селенавымі глебамі.

У заключэнне:

Чжэньань Сян’юань Ча — зялёны чай з паўднёвага схілу Цыньліна: позні вясновы збор на 800–1500 м, далікатна-зялёны ліст, каштанавы водар і доўгі салодкі вяртанне. Яго гісторыя рэдкая паводле дакладнасці — хроніка называе перасяленца, год і колькасць першых кустоў, — а ахова маладая: знак з 2024 года.

Крыніцы

Геаграфічнае ўказанне

• CNIPA 地理标志产品认定 №646

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»