Сынань Яньча (Sīnán yànchá, 思南晏茶) — парасонавае імя чаю павета Сынань (思南县) гарадской акругі Тунжэнь на паўночным усходзе правінцыі Гуйчжоу, у гарах Улін на рацэ Уцзян. Імя ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам: паводле зводнай табліцы ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці Гуйчжоу, ён ухвалены 28 кастрычніка 2018 года, заяўнік — павятовае ўпраўленне гарбаты і шаўкаводства. Класа імя не называе, і паведамленне ўрада Тунжэня 2023 года прамым тэкстам дзеліць чай брэнда на тры катэгорыі — «белы», зялёны і чырвоны. Што значыць іерогліф 晏 (yàn) у імені, знойдзеныя крыніцы не тлумачаць.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Адзінага класа няма. Паводле паведамлення ўрада Тунжэня, перадрукаванага парталам «Жэньмінь ван» у сакавіку 2023 года, чай пад гэтым брэндам дзеліцца на тры катэгорыі: 白茶, 绿茶 і 红茶. Што стаіць за «白茶» — белы чай па тэхналогіі або зялёны чай са светлалістага сорту, — у паведамленні не сказана. Даведачная база геаграфічных знакаў апісвае якасць прадукту формулай зялёнага чаю (раздзел 6), але класа не называе і да якой з трох катэгорый адносіцца апісанне, не ўдакладняе. Для зялёнай часткі ёсць групавы стандарт T/GGI 026-2018 «思南晏茶 绿茶» Гуйчжоўскага таварыства вывучэння геаграфічных знакаў (贵州省地理标志研究会), апублікаваны 16 жніўня 2018 года; паводле анатацыі, ён распаўсюджваецца на зялёны чай пад гэтым імем. Тэксту стандарту я не бачыў.
- Катэгорыя: Павятовы грамадскі брэнд (公共品牌, gōnggòng pǐnpái) і геаграфічны сертыфікацыйны знак (地理证明商标, dìlǐ zhèngmíng shāngbiāo), 2018.
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Гуйчжоу (贵州, Guìzhōu), гарадская акруга Тунжэнь (铜仁, Tóngrén), павет Сынань (思南, Sīnán).
- Зона знака: Паводле даведачнай базы — уся цяперашняя адміністрацыйная тэрыторыя павета (思南县现辖行政区域内). Рэестр паказвае павет як адміністрацыйную прыналежнасць уладальніка; тэксту пасведчання я не бачыў і юрыдычную мяжу зоны не правяраў.
- Геаграфічныя каардынаты: Павятовы цэнтр — каля 27°57′ пн. ш. і 108°15′ у. д. Плошча павета — 2231 км². Абедзве лічбы — паводле Вікіпедыі.
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- Старыя запісы. Пісьмовай гісторыі менавіта гэтага чаю ў знойдзеных крыніцах няма.
- 2018 — знак. У зводнай табліцы геаграфічных таварных знакаў правінцыі, прыкладзенай да апавяшчэння ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці Гуйчжоу ад 22 жніўня 2022 года (аб напамінах уладальнікам знакаў аб падаўжэнні), «思南晏茶» стаіць у раздзеле акругі Тунжэнь: заяўнік — 思南县茶桑局, дата ўхвалення — 28 кастрычніка 2018 года. Даведачная база геаграфічных знакаў дае рэгістрацыйны нумар 23890216. Апавяшчэнне я чытаў у перадруку партала Паньчжоу ад 25 жніўня 2022 года.
- 2023 — брэнд. Паводле паведамлення ўрада Тунжэня, павет збірае сілы розных бакоў вакол грамадскага брэнда «思南晏茶»; брэнд паказвалі на V Кітайскай чайнай выставе (第五届中国茶叶博览会) і на 13-й выставе чайнай галіны Гуйчжоу. Там жа сказана, што ў Сынань прыйшлі брытанская група Swire (太古) і Unilever (联合利华), а мясцовы чай наўпрост або праз пасярэднікаў ідзе ў Еўропу, Амерыку і Паўднёва-Усходнюю Азію.
- 2024. Урад Тунжэня ў лютым 2024 года называе «思南晏茶» дзяржаўным геаграфічным сертыфікацыйным знакам, які павет працягвае развіваць, і паведамляе, што ў Сынане пабудаваны першы ў правінцыі «разумны» чайны сад на сетцы 5G.
- Назва: 思南 — імя павета. Паводле Вікіпедыі, пры дынастыі Мін тут знаходзіўся цэнтр вобласці Сынань (思南府), а павет пад цяперашнім імем існуе з 1913 года. 晏 — паводле слоўніка, «позні», «ясны, бясхмарны», «спакойны, мірны» (як у выразе 河清海晏), а таксама прозвішча. Якое значэнне ўкладзена ў імя чаю, крыніцы не кажуць, і тлумачыць яго я не бяруся. 茶 — «чай».
- Культурнае значэнне: Паведамленне 2023 года называе чай «асаблівай, зялёнай, узбагачальнай і вядучай» галіной павета ў праграме адраджэння вёскі.
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Сорт / Культывар: У знойдзеных крыніцах не названы.
- Сыравіна, збор і стандарт збору: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
- Тэрміны: Даведачная база адзначае, што прадукт бывае ў продажы круглы год, са студзеня па снежань. Гэта звестка пра рынак, а не пра збор.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Рэгіён: Паўночны ўсход Гуйчжоу. Паводле Вікіпедыі, павет ляжыць у гарах Улін (武陵山), на захад ад гары Фаньцзіншань, і яго наўскасяк перасякае рака Уцзян (乌江).
- Плошча садоў: Паводле дадзеных урада Тунжэня (2024), экалагічных чайных садоў у павеце 188,9 тыс. му — каля 12,6 тыс. га. Тую ж лічбу давала паведамленне 2023 года.
- Догляд садоў: Паводле паведамлення 2023 года, пры тэхнічнай падтрымцы Гуйчжоўскага ўніверсітэта, правінцыйнай акадэміі сельскагаспадарчых навук і правінцыйнага чайнага інстытута павет паказвае на доследных участках экалагічную абарону саду ад хвароб і шкоднікаў, прыёмы імуннай індукцыі (免疫诱抗, miǎnyì yòukàng) і абарону сродкамі мінеральнага паходжання (矿物源防治, kuàngwùyuán fángzhì).
- Вышыня, клімат і глебы: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Адзінай тэхналогіі ў парасона няма: зялёны, чырвоны і «белы» чай робяць па-рознаму. Паводле паведамлення 2023 года, глыбокую перапрацоўку вядуць прыцягнутыя кампаніі, вытворчасць названа «чыстай і стандартызаванай» (清洁化、标准化生产). Там жа прыведзены сертыфікаты прадпрыемстваў павета: 12 прайшлі сертыфікацыю SC, 5 унесены ў рэестр экспарцёраў, 4 маюць арганічную сертыфікацыю, 2 — сертыфікацыю Rainforest Alliance (雨林联盟).
Параметраў тэхналогіі ў знойдзеных крыніцах няма. Для арыенціру — агульныя схемы класаў, а не апісанне гэтага чаю:
- Зялёны чай: раскладванне ліста (摊放, tānfàng), фіксацыя (杀青, shāqīng), скручванне (揉捻, róuniǎn), сушка (干燥, gānzào).
- Чырвоны чай: завяльванне (萎凋, wěidiāo), скручванне, ферментацыя (发酵, fājiào), сушка.
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
Даведачная база геаграфічных знакаў апісвае якасць прадукту адным радком. Аблічча ў ёй — зялёнага чаю; да якой з трох катэгорый брэнда адносіцца апісанне, не сказана.
- Вонкавы выгляд сухога ліста: Ізумрудна-зялёны, масляніста-бліскучы, са шчыльнай скруткай (色泽翠绿油润，条索紧结).
- Пах сухога ліста: Асобнага апісання няма.
- Пах настою: Высокі і ўстойлівы (香高持久).
- Смак: Мяккі, свежы і бадзёры, са салодкім паслясмакам (味醇鲜爽，回味甘甜); чай вытрымлівае шмат заліванняў (耐冲泡).
- Колер настою: Зялёны і яркі. У базе стаіць «汤录明亮» — паводле сэнсу гэта памылка друку ў «汤绿明亮».
- Чайнае дно (завараны ліст): Роўнае, пяшчотна-зялёнае і яркае (叶底匀齐，嫩绿明亮).
Для чырвонага і «белага» чаю брэнда апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
7. Хімічны Склад
Даведачная база піша, што чай багаты цынкам і селенам (内含丰富锌硒元素), і адносіць яго да прадукцыі без шкодных рэчываў (无公害). Паведамленне 2023 года гаворыць пра высокі ўтрыманне амінакіслот. Ні ў адной з крыніц няма лікаў, метаду і выбаркі, таму гэта сцвярджэнні, а не дадзеныя аналізу.
8. Заварванне
Практыка класа. Параметры залежаць ад таго, які чай пад гэтым імем у руках.
- Зялёны: 80–85 °C, 3 г на 150 мл, шкляная шклянка або гайвань, першы настой праз 40–60 секунд, два-тры паўторныя залівы.
- Чырвоны: 90–95 °C, 3 г на 150 мл, гайвань або фарфоравы чайнік, першы настой каля хвіліны, некалькі праліваў з падаўжэннем.
9. Захоўванне
Практыка класа. Зялёны чай — у герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў, выпіць на працягу года. Чырвоны — у сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, у шчыльнай упакоўцы, удалечыні ад пахаў.
10. Кошт і Падробкі
Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.
- Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць геаграфічны сертыфікацыйны знак «思南晏茶» (паводле даведачнай базы — № 23890216).
- Правяраць, што вытворца з павета Сынань.
- Удакладняць клас: імя яго не называе, а брэнд аб’ядноўвае тры катэгорыі.
- Памятаць, што зялёны чай Сынаня можа прадавацца і пад акруговым імем Фаньцзіншань Люй Ча: павет уваходзіць у яго зону аховы.
11. Цікавыя Факты
- У правінцыйнай табліцы геаграфічных таварных знакаў 2022 года ў павета ёсць другі знак — «思南黄牛», сынаньская жоўтая жывёла (2010).
- Сынань уваходзіць у зону аховы акруговага зялёнага чаю Фаньцзіншань Люй Ча разам з шасцю іншымі паветамі Тунжэня — у чаю павета два ахаваныя імёны рознага ўзроўню.
- Паводле дадзеных акругі, першы ў Гуйчжоу чайны сад на сетцы 5G пабудаваны ў Сынане.
12. Параўнанне з іншымі чаямі
- Фаньцзіншань Люй Ча (梵净山绿茶): Зялёны чай акругі Тунжэнь; яго зона аховы ўключае Сынань сярод сямі паветаў. Гэта імя акруговага ўзроўню, Сынань Яньча — павятовага.
- Фаньцзіншань Хун Ча (梵净山红茶): Чырвоны чай той жа акругі.
- Фэнган Сінь Сі Ча (凤冈锌硒茶): Чай акругі Цзуньі з цынкам і селенам прама ў імені; у Сынань Яньча яны згаданы толькі ў апісанні даведачнай базы.
- Эньшы Січа (恩施硒茶): Іншы парасон над некалькімі класамі — акруговы знак правінцыі Хубэй.
На заканчэнне:
Сынань Яньча — павятовая шыльда, а не адзін чай: геаграфічны знак 2018 года над зялёным, чырвоным і «белым» чаем павета, дзе пад садамі амаль 189 тыс. му. Дакументы гавораць пра брэнд, сертыфікаты і экспарт больш, чым пра сам чай, а адзінае апісанне аблічча — зялёнага чаю са шчыльнай скруткай і салодкім паслясмакам — не прывязана да катэгорыі. Купляючы чай пад гэтым імем, варта перш за ўсё спытаць, якога ён класа.
Крыніцы
Нарматыўныя дакументы
Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»