Xiāngxiāng shuǐfǔ chá

Сянсян Шуйфу Ча (Xiāngxiāng shuǐfǔ chá, 湘乡水府茶) — чай гарадскога павета Сянсян (湘乡市) акругі Сянтань у цэнтры правінцыі Хунань, з садоў вакол вадасховішча Шуйфумяо (水府庙水库). Імя ахоўваецца геаграфічным знакам і служыць рэгіянальным грамадскім брэндам раёна, дзе робяць чай розных класаў: галоўны чайны пасёлак Маацянь, паводле паведамлення 2025 года, выпускае ў асноўным чырвоны, зялёны і белы чай. Клас пад самім знакам ніводная знойдзеная крыніца не называе. Галоўная прыкмета месца — вада: вадасховішча ахоплівае Маацянь з трох бакоў.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

• Тып: Не вызначаны. Дакумента знака з патрабаваннямі да тэхналогіі я не бачыў; у пасёлку Маацянь, галоўным раёне брэнда, робяць у асноўным чырвоны, зялёны і белы чай, а адна з мясцовых кампаній выпускае яшчэ і жоўты. Прысвоіць знаку нейкі адзін клас было б падменай.
• Катэгорыя: Геаграфічны сертыфікацыйны знак (地理标志证明商标 — так яго называе правінцыйны друк 2021 года) і рэгіянальны грамадскі брэнд (区域公共品牌).
• Паходжанне: Кітай, правінцыя Хунань (湖南, Húnán), гарадская акруга Сянтань (湘潭, Xiāngtán), гарадскі павет Сянсян (湘乡, Xiāngxiāng). Галоўны чайны раён — пасёлак Маацянь (毛田镇) на стыку акруг Сянтань і Лоудзі.
• Зона: Юрыдычную мяжу зоны знака я не правяраў. Правінцыйны пералік 2024 года паказвае Сянсян як адміністрацыйную прыналежнасць уладальніка знака, а не як апісаную мяжу.
• Геаграфічныя каардынаты: Запаведнік вадасховішча Шуйфумяо — каля 27°38′ пн. ш. і 112°02′ у. д., паводле даных ляснога ўпраўлення Хунані.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

• Гісторыя:
  • Паданне. Паводле паведамлення 2025 года, у Маацяні дагэтуль расказваюць, што мінскі імператар Чжэндэ (正德) даў мясцоваму чаю імя «万山贡茶» — «падатны чай дзесяці тысяч гор». Дакумента я не бачыў; прэса піша пра «больш за шэсцьсот гадоў» падатнага чаю, не называючы крыніцы.
  • Дваццатае стагоддзе. Паводле публікацыі 2023 года, у 1970–1980-я гады Маацянь быў найбуйнейшым чайным раёнам цэнтральнай Хунані (湘中).
  • Вадасховішча. Будаўніцтва вадасховішча Шуйфумяо пачалося ў жніўні 1958 года; вада затапіла землі Маацяня і суседніх валасцей — усяго 40 431 му раллі, паводле даных ляснога ўпраўлення. З 37,9 тыс. жыхароў Маацяня 11 тыс. — перасяленцы раёна вадасховішча (даныя 2025 года).
  • 2018 — мост. 16 чэрвеня 2018 года адкрыўся першы ўчастак дарогі Шаошуй з мостам Шуйфу, і 38 тысяч жыхароў Маацяня ля вадасховішча перасталі залежыць ад парома. Паводле слоў кіраўніка мясцовай чайнай кампаніі, збыт маацяньскага чаю на наступны год падвоіўся. З 2018 года пасёлак ідзе да мэты «дзесяць тысяч му садоў — мільярд юаняў галіны».
  • Знак. Публікацыя 2021 года ўжо называе «湘乡水府茶» дзяржаўным геаграфічным сертыфікацыйным знакам. Ён ёсць і ў правінцыйным пераліку на 229 знакаў, і ў пераліку 2024 года на 250 знакаў. Дакладнага года рэгістрацыі ў знойдзеных крыніцах няма.
  • 2020. У Маацяні прайшло першае чайна-турыстычнае свята.
  • 2025–2027. Пасёлак прыняў трохгадовы план: абнавіць 2500 му старых садоў і закласці 1000 му новых высокага стандарту.
• Назва: «Сянсян» (湘乡) — імя гарадскога павета; «шуйфу» (水府) — «водная абіцель», па вадасховішчу Шуйфумяо, літаральна «храм воднай абіцелі»; «ча» (茶) — чай.
• Культурнае значэнне: Маацянь унесены ў лік дзяржаўных паказальных пасёлкаў «адна вёска — адзін прадукт» (一村一品); прэса піша пра гэта ў апавяданні пра чай. У 2025 годзе чай вырошчвалі 14 з 18 вёсак пасёлка.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

• Сорт / Культывар: Сартавога складу садоў у знойдзеных крыніцах няма. Паведамленне 2025 года кажа толькі, што ў 6700 му старых садоў трэба мяняць сарты і рамантаваць паліў. Паводле публікацыі 2024 года, вёска Цынсі (清溪村) завяла ў старым садзе гадавальнік і размнажае сарты Хуанцзінь № 1 і Хуанцзінь № 8 (黄金1号, 黄金8号).
• Старыя сады: У вёсцы Ваньчжоу (万洲村) пасёлак збіраецца развіваць «сад старых дрэў» (古树茶园); іх узросту крыніца не называе.
• Стандарт збору і тэрміны: Даных у знойдзеных крыніцах няма.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

• Рэгіён: Цэнтр Хунані, сярэдняе цячэнне ракі Ляньшуй (涟水) — прытока Сянцзяна. Запаведнік Шуйфумяо (177,2 км²) ляжыць на стыку Сянсяна, Лоудзі і Шуанфэна, каля 90 % яго плошчы — у межах Сянсяна.
• Вадасховішча: Плошча люстэрка 44,3 км², аб’ём 600 млн м³, берагавая лінія 431 км, 34 астравы — паводле даных ляснога ўпраўлення Хунані.
• Вышыня: Адзнакі ў раёне вадасховішча — ад 78 да 484 м, большасць прыбярэжных вяршынь — 100–150 м. Вышыні саміх садоў у знойдзеных крыніцах няма.
• Клімат: Субтрапічны мусонны. Паводле назіранняў метэастанцыі гідравузла за 1969–1989 гады — каля 1800 гадзін сонца ў год, сярэдняя тэмпература 16,99 °C, 1308,48 мм ападкаў, 282 бязмарозныя дні. Возера змякчае клімат: тут у сярэднім на 0,7 °C цяплей, чым у горадзе Сянсян.
• Глебы: Паводле даных ляснога ўпраўлення, берагі вадасховішча ў асноўным вапняковыя, глебы — на сланцавай аснове. Прэса называе глебы Маацяня «якаснымі», без лікаў.
• Прыём догляду за садам: У старым садзе вёскі Ваньчжоу пасля вясновага збору, паводле слоў кіраўніка саду, траве даюць вырасці, каб яна зацяняла кусты і трымала вільгаць у спякоту; восенню і зімой яе зразаюць і закопваюць як арганічнае ўгнаенне. У новых садах вёскі Дунпін — зацяняльныя сеткі, кропельны паліў і соя ў міжраддзях.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Тэхналогія ў знойдзеных крыніцах не апісана. Агульнай схемы тут не прыводжу: у раёне знака робяць чырвоны, зялёны, белы і жоўты чай; які з іх ідзе пад знакам, крыніцы не ўдакладняюць; шлях апрацоўкі ў кожнага класа свой — ад фіксацыі (杀青, shāqīng) у зялёнага да поўнага акіслення ў чырвонага.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Дакумента з патрабаваннямі да выгляду я не бачыў. Адзінае знойдзенае апісанне — у сеткавай публікацыі 2024 года.

• Вонкавы выгляд сухога ліста: Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма; публікацыя называе чай «дабраякасным» (质地纯良), але гэта не апісанне выгляду.
• Пах сухога ліста: Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
• Пах настою: Асобнага апісання няма.
• Смак: «Свежы, духмяны і прыемны, у меру моцны» (味道清香可口、茶水浓淡适宜); паводле той жа публікацыі, чай вытрымлівае шмат заварванняў і пакідае водар у роце.
• Колер настою: Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
• Чайнае дно (завараны ліст): Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма.

8. Заварванне

Практыка класа — параметры залежаць ад таго, які чай пад гэтым імем у руках.

• Зялёны: 80–85 °C, 3 г на 150 мл, шкляная шклянка або гайвань, першы настой 40–60 секунд, два-тры паўторныя залівы.
• Чырвоны: 90–95 °C, 3 г на 150 мл, гайвань або фарфоравы чайнік, першы настой каля хвіліны, некалькі праліваў з падаўжэннем.
• Белы: 85–90 °C, 3–4 г на 150 мл, гайвань, першы настой каля хвіліны.
• Працэс:
  1. Прагрэць посуд і пакласці чай.
  2. Заліць ваду патрэбнай тэмпературы.
  3. Зліць настой у кубкі.
  4. Паўтараць заліў, падаўжаючы настойванне, пакуль смак трымаецца.

9. Захоўванне

Практыка класа. Зялёны чай — у герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў, выпіць на працягу года. Чырвоны і белы — у сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, у шчыльнай упакоўцы, удалечыні ад пахаў.

10. Цана і Падробкі

Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма. Паводле паведамлення 2024 года, увесь гарадскі павет вырошчвае каля 40 тыс. му чаю, гадавы кошт прадукцыі — 160 млн юаняў; Маацянь, паводле паведамлення 2025 года, — каля 10 тыс. му і 20 млн юаняў у год. Публікацыі 2023–2024 гадоў называлі для Маацяня 15 тыс. му; разыходжанне крыніцы не тлумачаць.

• Як пазбегнуць падробак:
  • Шукаць геаграфічны знак «湘乡水府茶».
  • Правяраць, што вытворца з Сянсяна, лепш з пасёлка Маацянь.
  • Пытацца ў прадаўца клас чаю: імя знака яго не называе.
  • Не блытаць знак з назвай кампаніі: у Маацяні ёсць і фірма «水府茶».

11. Цікавыя Факты

• Паводле даных 2023 года, у Маацяні было тры чайныя заводы і сем кааператываў; у 2021 годзе пасёлак выпусціў 32 т брэндавага чаю, у 2022-м — 35 т.
• Чай маацяньскай кампаніі «香露红» атрымаў залатую ўзнагароду XXIV сельскагаспадарчай выстаўкі Цэнтральнага Кітая ў Хунані (2024) — паводле рашэння яе аргкамітэта.

12. Параўнанне з іншымі чаямі Хунані

• Пінцзян Гаошань Ча (平江高山茶): Такі самы выпадак на паўночным усходзе правінцыі — павятовы брэнд з геаграфічным знакам, клас якога крыніцы не называюць.
• Наньюэ Юньуча (南岳云雾茶): Зялёны чай гары Хэншань; таксама ўваходзіць у правінцыйны пералік геаграфічных знакаў, але імя замацавана за адным класам.
• Шымэнь Хунча (石门红茶): Чырвоны чай паўночнага захаду Хунані — прыклад знака, імя якога прама называе клас.

У заключэнне:

Сянсян Шуйфу Ча — не сорт, а імя берагоў: знак і брэнд чаю з садоў вакол вадасховішча Шуйфумяо, дзе ў пасёлку Маацянь робяць чырвоны, зялёны, белы і жоўты чай. Дакументы пра яго гавораць пра ваду, клімат, перасяленцаў і старыя сады, але амаль маўчаць пра сам чай. Каб зразумець смак, трэба пытацца пра клас і гаспадарку.