Xièshān diécuì

Сешань Дэцуй (Xièshān diécuì, 薤山叠翠) — зялёны чай гор Сешань павета Гучэн (谷城县) гарадской акругі Сян’ян на паўночным захадзе правінцыі Хубэй. Яго імя — не назва сорту, а пейзаж: «слаістая зеляніна Сешаня». Унізе палі, вышэй дубовыя лясы, каля вяршыняў хвоі і кіпарысы, і здалёк гара бачная ў трох адценнях зялёнага. Сешань — лясная гара і стары летні курорт, а чай яе з 2011 года ахоўваецца як прадукт з геаграфічным указаннем.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

• Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá), неферментаваны. Клас пацвярджае аблічча паводле дакумента геаграфічнага ўказання: ізумрудны ліст, далікатна-зялёны настой.
• Катэгорыя: Горны зялёны чай Хубэя, прадукт з геаграфічным указаннем (2011).
• Паходжанне: Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, Húběi), гарадская акруга Сян’ян (襄阳, Xiāngyáng), павет Гучэн (谷城县, Gǔchéng Xiàn).
• Зона аховы: Лясгас Сешань (薤山林场), пасёлкі Цзыцзінь (紫金镇), Наньхэ (南河镇), Шыхуа (石花镇) і воласць Чжаавань (赵湾乡) павета Гучэн — пяць адзінак.
• Геаграфічныя каардынаты: Павет Гучэн — каля 32,3° пн. ш. і 111,6° у. д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

• Гісторыя:
  • Летні курорт. Паводле дадзеных правінцыйнай прэсы, у 1903–1907 гадах на вяршыні Сешаня пабудавалі больш за семдзесят летніх дач; захавалася васемнаццаць. Мясцовыя матэрыялы называюць гару «паўднёвай летняй рэзідэнцыяй Кітая» (中国南避暑山庄).
  • Лясгас і парк. Пасля 1949 года гара стала дзяржаўным лясгасам, у 1994 годзе — нацыянальным лясным паркам. Лясгас Сешань і сёння ўваходзіць у зону аховы чаю.
  • 2011. Галоўнае ўпраўленне па наглядзе за якасцю, інспекцыі і каранціну (AQSIQ) абвяшчэннем № 38 узяло Сешань Дэцуй пад ахову як прадукт з геаграфічным указаннем. Найменне значыцца ў пераліку прадуктаў з геаграфічным указаннем правінцыі Хубэй.
  • Больш ранняй гісторыі менавіта гэтага чаю ў знойдзеных крыніцах няма.
• Назва:
  • «Сешань» (薤山) — імя гары. 薤 — цыбульная расліна, кітайская цыбуля (Allium chinense). Павятовы летапіс у пераказе правінцыйнай прэсы перадае паданне: мінскі знаўца лекавых траў Лі Шычжэнь (李时珍), збіраючы травы, убачыў гару, суцэльна зарослую гэтай цыбуляй, і назваў яе Сешань. Мясцовыя жыхары, паводле той жа публікацыі, вымаўляюць імя гары як «Хайшань».
  • «Дэцуй» (叠翠) — «слаістая зеляніна»: палі ўнізе, дубы ў сярэднім поясе, хвоі і кіпарысы наверсе даюць гары тры тоны зялёнага.
• Культурнае значэнне: Для павета імя чаю — працяг рэпутацыі гары: лясістай, прахалоднай, даўно вядомай як месца летняга адпачынку.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

• Сорт / Культывар: У знойдзеных крыніцах не названы.
• Збор: Тэрміны збору ў знойдзеных крыніцах не пазначаны.
• Стандарт збору: У адкрытым апісанні дакумента не прыведзены. Аблічча — тонкія шчыльныя скруткі з вострымі кончыкамі — гаворыць пра далікатную сыравіну, але дакладнае патрабаванне невядомае.
• Патрабаванні да сыравіны: Паходжанне з пяці адзінак ахоўнай зоны.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

• Рэгіён: Сешань стаіць у цэнтры павета Гучэн і адносіцца да горнай сістэмы Удан (武当山脉). Гара ўздымаецца над ракой Ханьцзян адзіночнай вяршыняй; з поўдня яе абгінае рака Наньхэ, з поўначы — Бэйхэ. Галоўная вяршыня — 1099 м.
• Вышыня вырошчвання: Дадзеных пра вышыню чайных садоў у знойдзеных крыніцах няма.
• Глебы: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
• Клімат: Лес пакрывае каля 93 % плошчы гары. Ападкаў каля 1413 мм у год, туманных дзён каля 120. Паводле дадзеных правінцыйнай прэсы, сярэдняя гадавая тэмпература на гары каля 12 °C, летняя — каля 22 °C, на 5–7 °C ніжэйшая, чым у павеце; вільготнасць паветра каля 79 %.
• Асаблівасці: Ярусная расліннасць — палі ўнізе, дубы ў сярэднім поясе, хвоі і кіпарысы наверсе — і дала чаю імя. На гары больш за восемсот дрэў старэйшых за сто гадоў.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Тэхналогія ў знойдзеных крыніцах не апісаная. Агульная схема зялёнага чаю такая:

1. Раскладванне свежага ліста (摊放, tānfàng): Ліст губляе частку вільгаці.
2. Фіксацыя (杀青, shāqīng): Нагрэў спыняе акісленне.
3. Скручванне (揉捻, róuniǎn): Ліст атрымлівае форму скруткі.
4. Сушка (干燥, gānzào).

Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі Сешань Дэцуй. Параметраў для гэтага чаю ў знойдзеных крыніцах няма.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Паводле дакумента геаграфічнага ўказання:

• Знешні выгляд сухога ліста: Тонкія шчыльныя скруткі з вострымі кончыкамі; колер ізумрудны, алеіста-бліскучы (条索紧细显锋苗、色泽翠绿油润).
• Арамат сухога ліста: Асобнага апісання няма.
• Арамат настою: Каштанавы, стойкі (栗香持久).
• Смак: Свежы, мяккі, асвяжальны (鲜醇爽口).
• Колер настою: Далікатна-зялёны, яркі (嫩绿明亮).
• Чайнае дно (завараны ліст): Далікатна-зялёны, яркі, роўны (嫩绿明亮匀整).

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

8. Заварванне

Практыка класа для зялёнага чаю.

• Тэмпература вады: 80–85 °C.
• Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
• Посуд: Шкляная шклянка або белы гайвань.
• Працэс:
  1. Прагрэць посуд.
  2. Пакласці чай.
  3. Наліць крыху вады, даць лісту раскрыцца 20–30 секунд.
  4. Даліць ваду; першы настой — 1–2 хвіліны.
  5. Піць, пакідаючы частку настою.
  6. Два-тры паўторныя залівы.

9. Захоўванне

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Зялёны чай п’юць свежым, вытрымка яму не патрэбная.

10. Цана і Падробкі

Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

• Як пазбегнуць падробак:
  • Шукаць на ўпакоўцы знак геаграфічнага ўказання.
  • Правяраць вытворцу: ён павінен быць з лясгаса Сешань, Цзыцзіня, Наньхэ, Шыхуа або Чжааваня.
  • Звяраць аблічча з дакументам: тонкія скруткі з вострымі кончыкамі, ізумрудныя і бліскучыя; арамат каштанавы.

11. Цікавыя Факты

• Імя чаю — апісанне пейзажу: тры паясы расліннасці даюць гары тры адценні зялёнага.
• Расліна 薤, што дала гары імя, — кітайская цыбуля.
• На гары каля 120 туманных дзён у годзе.
• Лясгас Сешань — не пасёлак, а лясная гаспадарка, і пры гэтым адна з пяці адзінак зоны аховы чаю.

12. Параўнанне з іншымі зялёнымі чаямі Хубэя

• Мэйцзы Гунча (梅子贡茶): Горны зялёны чай паўночнага захаду Хубэя; яго дакумент задае і фізіка-хімічныя паказчыкі, а Сешань Дэцуй апісаны толькі паводле аблічча.
• Удан Даоча (武当道茶): Зялёны чай гор Удан, звязаны з даоскай традыцыяй; Сешань адносіцца да той жа горнай сістэмы.
• Гуйшань Яньлюй (龟山岩绿): Зялёны чай усходу Хубэя, з акругі Хуанган; у яго ёсць правінцыйны стандарт, а даведачныя апісанні захоўваюць і традыцыйную ручную фармоўку ў катле.

На заканчэнне:

Сешань Дэцуй — чай, названы паводле пейзажу. Лясістая гара ў тры тоны зялёнага, прахалодная і туманная, дала яму імя, а дакумент пра геаграфічнае ўказанне — аблічча: тонкія ізумрудныя скруткі з вострымі кончыкамі, каштанавы арамат, свежы мяккі смак. Пра сарты, тэхналогію і лічбы адкрытыя крыніцы маўчаць, але аблічча паводле дакумента пазнаецца адразу.

Крыніцы

Геаграфічнае ўказанне

• 原质检总局地理标志产品保护 №2011年第38号

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»