Guǎngyuán huángchá

Гуан’юань Хуанча (Guǎngyuán huángchá, 广元黄茶) — зялёны чай з жаўталістых сартоў гарадской акругі Гуан’юань на паўночным усходзе правінцыі Сычуань. Нягледзячы на імя, да жоўтага класа чай не адносіцца: тэхналогія зялёная, тамлення (闷黄) няма, а «жоўты» — гэта колер вясновага ліста сартоў 中黄1号 і 中黄2号. Першы з іх завезлі ў Гуан’юань у 2010 годзе, і за трынаццаць гадоў з пробнай пасадкі ў павеце Ванцан вырасла, паводле даных акругі, 51 тысяча му садоў — найбуйнейшая ў Кітаі база «жоўтага чаю». Акруга апісвае чай формулай «тры жоўтыя — тры высокія»: залаціста-жоўты ліст, «гусіна-жоўты» настой, нефрытава-жоўтае чайнае дно, шмат амінакіслот, высокі водар і шмат жоўтых пігментаў. Імя ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам з 2014 года.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá) з жаўталістых сартоў. Так яго называе і сама акруга: «прадукт зялёнага чаю», зроблены раскладаннем, фіксацыяй, выпростваннем, фармоўкай і сушкай.
Пастка імені: «黄茶» (huángchá) у імені — колер ліста, а не клас. Жоўты чай па GB/T 30766 патрабуе тамлення, якога тут няма.
Катэгорыя: Чай са светлалістых (黄化, huánghuà) сартоў; геаграфічны сертыфікацыйны знак (2014).
Паходжанне: Кітай, правінцыя Сычуань (四川, Sìchuān), гарадская акруга Гуан’юань (广元, Guǎngyuán). Галоўны раён — павет Ванцан (旺苍县). Акруга ўказана як адміністрацыйная прыналежнасць трымальніка знака; юрыдычную мяжу зоны я не правяраў.
Геаграфічныя каардынаты: Гуан’юань — каля 32,4° пн. ш. і 105,8° у. д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- 2010. Гуан’юань завёз сорт 中黄1号, выведзены Чаёвым інстытутам Кітайскай акадэміі сельскагаспадарчых навук, і заклаў паспяховую пробную пасадку ў павеце Ванцан.
- 2013–2014. Гарадскія ўлады даручылі заяўку акруговай станцыі тэхнічных культур, і ў 2014 годзе зарэгістраваны геаграфічны сертыфікацыйны знак 广元黄茶 — № 14056995. Суседні нумар 14056996 належыць парнаму знаку 广元纯黄茶. Паводле гадавога справаздачы Дзяржаўнага галоўнага ўпраўлення прамысловасці і гандлю КНР аб таварных знаках за 2014 год, абодва знакі трымае адна і тая ж акруговая станцыя тэхнічных культур (广元市经济作物管理站), і абодва зарэгістраваныя на адзін тавар — чай. Дакумента, які адрозніваў бы прадукты пад двума знакамі, у знойдзеных крыніцах няма.
- Стандарты. Паводле даных акругі, прынятыя два мясцовыя стандарты — аб вырошчванні і аб перапрацоўцы — і групавы стандарт «广元黄茶»; на 2023 год знак дазволена выкарыстоўваць адзінаццаці кампаніям.
- 2023. Паводле даных акругі, 51 тысяча му садоў; акруга называе гэта найбуйнейшай у Кітаі базай «жоўтага чаю».
- Чай унесены ва ўсекітайскія каталогі сельскіх асаблівых прадуктаў і «名特优新» — вядомых, асаблівых, якасных і новых сельскагаспадарчых прадуктаў. Правінцыя прызнала яго выдатным рэгіянальным публічным брэндам сельгаспрадукцыі і самым уплывовым асобным чаем Сычуані (四川省最具影响力茶叶单品).
Назва: «Гуан’юань» — імя акругі; «хуанча» (黄茶) — «жоўты чай», па колеры ліста.
Культурнае значэнне: Гуан’юань Хуанча маладзейшы за суседнія ахаваныя чаі акругі — Цыфо Гунча (пад аховай з 2008 года) і Міцаншань Ча (з 2009-га). Яго гісторыя — гэта гісторыя сорта, а не месца: чай з’явіўся разам з сортам, выведзеным у Чжэцзяне.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Сарты: 中黄1号 (Zhōnghuáng 1) і 中黄2号 (Zhōnghuáng 2) — дзяржаўныя сарты з прыродна-жоўтым лістом. 中黄1号 вывеў Чаёвы інстытут акадэміі; 中黄2号 паходзіць ад мутанта з павета Цзінюнь правінцыі Чжэцзян.
Колер ліста: Вясновыя парасткі жоўтыя; у сорта 中黄2号 ліст да лета зелянее.
Сыравіна: Далікатныя вясновыя парасткі (鲜嫩春梢) сартоў, выгадаваных у акрузе.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Паўночны ўсход Сычуані, горы на мяжы з Шэньсі і Ганьсу.
Вышыня вырошчвання: Даных у знойдзеных крыніцах няма. Акруга піша толькі, што ў Гуан’юані шмат высокіх гор і туманоў (多高山、多云雾).
Клімат: Дакладных даных па садах у знойдзеных крыніцах няма.
Глебы: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
Асаблівасць: Жоўты колер ліста задае сорт, а не месца: сарты завезеныя з Чжэцзяна. Месца дае вышыню і туманы.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Паводле апісання акругі, Гуан’юань Хуанча робяць так:

Завяльванне (摊放, tānfàng): Свежы ліст раскладваюць тонкім слоем.
Фіксацыя (杀青, shāqīng): Нагрэў спыняе акісленне.
Выпростванне (理条, lǐtiáo): Ліст выраўноўваюць у палоску.
Фармоўка (做形, zuòxíng): Ліст прымае форму «маленькай архідэі» (形似小兰花).
Сушка (干燥, gānzào).

Тамлення (闷黄) няма. Акруга паведамляе аб мясцовым стандарце перапрацоўкі, але яго тэксту я не бачыў; параметраў у знойдзеных крыніцах няма.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Акруга апісвае аблічча формулай «тры жоўтыя — тры высокія» (三黄三高).

Знешні выгляд сухога ліста: Падобны да маленькай архідэі (形似小兰花); залаціста-жоўты (外形金黄).
Водар сухога ліста: Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
Водар настою: Высокі (香气高).
Смак: Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма, акрамя ўказання на высокае ўтрыманне амінакіслот.
Колер настою: Светла-жоўты, «колеру гусяняці» (汤色鹅黄).
Чайнае дно (завараны ліст): Нефрытава-жоўтае (叶底玉黄).

7. Хімічны Склад

Паводле даных акругі (2023):

Паказчык	Утрыманне
Экстрактыўныя рэчывы	больш за 40 %
Амінакіслоты	каля 7 % у сярэднім

Амінакіслот, паводле тых жа даных, у 2–3 разы больш, чым у звычайным зялёным чаі. Акруга адзначае і высокае ўтрыманне жоўтых пігментаў, але лічбаў не прыводзіць.

8. Заварванне

Практыка класа для далікатнага зялёнага чаю.

Тэмпература вады: 75–80 °C.
Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
Посуд: Шкляная шклянка — у ёй бачныя жоўта-зялёны ліст і светла-жоўты настой.
Працэс:
1. Прагрэць шклянку.
2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
4. Піць, пакідаючы частку настою.
5. Даліць ваду.
6. Два-тры паўторныя залівы.

9. Захоўванне

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

10. Цана і Падробкі

Паводле даных акругі, у 2023 годзе выпрацавана 70 т чаю, а рынкавы кошт складаў 4000–16 000 юаняў за цзінь (500 г). Гэта ацэнка акругі, а не раздробны прайс.

Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць геаграфічны сертыфікацыйны знак № 14056995; на 2023 год ім маглі карыстацца адзінаццаць кампаній.
- Правяраць, што вытворца з акругі Гуан’юань.
- Ліст — залаціста-жоўты, настой — светла-жоўты, чайнае дно — нефрытава-жоўтае.
- Не блытаць з жоўтым чаем па класе: тамлення тут няма.

11. Цікавыя Факты

Сарты для гэтага чаю выведзеныя ў Чжэцзяне, а першая пробная пасадка ў Гуан’юані была ў 2010 годзе.
За трынаццаць гадоў плошча вырасла ад пробнай пасадкі да 51 тысячы му.
Вёска Саньхэ павета Ванцан, паводле даных акругі, прызнаная Міністэрствам сельскай гаспадаркі ўсекітайскай «вёскай асаблівай галіны на сто мільёнаў юаняў».
У знака ёсць парны — 广元纯黄茶 («чыста жоўты чай Гуан’юаня»), з суседнім нумарам.
Тая ж пастка імені, што ў Цзінюнь Хуанча: чай завецца жоўтым, а па класе зялёны.

12. Параўнанне з іншымі чаямі

Цзінюнь Хуанча (缙云黄茶): Радзіма сорта 中黄2号; таксама зялёны чай пад «жоўтым» імем.
Аньцзі Хуанцзінь Я (安吉黄金芽): Жаўталісты зялёны чай Чжэцзяна.
Мэндын Хуан’я (蒙顶黄芽): Сапраўдны жоўты чай Сычуані, з тамленнем.
Міцаншань Ча (米仓山茶): Чай гор Міцаншань павета Ванцан той жа акругі; яго тэхналогія ўнесеная ў правінцыйны спіс спадчыны як галіна сычуаньскай тэхналогіі зялёнага чаю.

На заканчэнне:

Гуан’юань Хуанча — зялёны чай паўночна-ўсходняй Сычуані з чжэцзянскіх жаўталістых сартоў 中黄1号 і 中黄2号. Тры жоўтыя — ліст, настой і чайнае дно — і тры высокія — амінакіслоты каля 7 %, водар і пігменты. З пробнай пасадкі 2010 года чай вырас у галіну на 51 тысячу му; знак ахоўвае імя з 2014 года.

Крыніцы

Нарматыўныя дакументы

GB/T 30766

Геаграфічнае ўказанне

CNIPA 地理标志证明商标 №14056995

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»