Guìlín guìhuā chá

Гуйлінь Гуйхуа Ча (Guìlín guìhuā chá, 桂林桂花茶) — чай, араматызаваны кветкамі асмантуса, гарадской акругі Гуйлінь у Гуансі-Чжуанскім аўтаномным раёне. Найменне звязвае прадукт з месцам двойчы: 桂 (guì) — асмантус, а імя самога Гуйліня (桂林) значыць «асмантусавы лес». Чайную аснову насычаюць водарам кветак асмантуса, як у язьмінавых чаях; апісанне сельскагаспадарчага знака называе дзве асновы — зялёны і чырвоны чай, так што адным класам найменне не абмежаванае. Зона аховы ахоплівае ўсю акругу — шэсць гарадскіх раёнаў і адзінаццаць паветаў. З 2014 года гэта сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне, з 2025-га — прадукт з геаграфічным указаннем.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

• Тып: Араматызаваны кветкамі чай (花茶, huāchá): чайная аснова, насычаная водарам асмантуса. Апісанне сельскагаспадарчага знака называе два віды — на зялёнай і на чырвонай аснове (绿茶、红茶级型坯); у аб’яўленні 2025 года аснова не названая. Найменне ахоплівае два класы, таму артыкул стаіць сярод катэгорый, а не ў папцы аднаго класа.
• Катэгорыя: Асмантусавы чай Гуансі; сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне (2014) і прадукт з геаграфічным указаннем (2025).
• Паходжанне: Кітай, Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён (广西壮族自治区, Guǎngxī Zhuàngzú Zìzhìqū), гарадская акруга Гуйлінь (桂林, Guìlín).
• Зона аховы: Шэсць гарадскіх раёнаў — Сюфэн (秀峰), Сяншань (象山), Цысін (七星), Дэсай (叠彩), Яньшань (雁山) і Ліньгуй (临桂) — і адзінаццаць паветаў: Лінчуань (灵川), Сін’ань (兴安), Цюаньчжоу (全州), Янсо (阳朔), Пінлэ (平乐), Ліпу (荔浦), Луншэн (龙胜), Юнфу (永福), Гунчэн (恭城), Цзыюань (资源) і Гуаньян (灌阳).
• Геаграфічныя каардынаты: 109°36′–111°29′ у. д., 24°15′–26°23′ пн. ш. — больш за два градусы па шыраце.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

• Гісторыя:
  • Асмантус і горад. Імя Гуйліня выводзяць ад асмантусавых гаёў; асмантус — кветка-сімвал горада.
  • Ранняя гісторыя па апісанні знака. Апісанне сельскагаспадарчага знака сцвярджае, што рабіць і піць асмантусавы чай у Гуйліні пачалі пры Тан; пры Сун мясцовы чай быў вядомы як 修仁茶 (xiūrén chá), пры Цын — як 六垌茶 і 龙脊茶. Дакументаў, на якія абапіраецца гэта датаванне, у апісанні няма, і названыя чаі не абавязкова былі асмантусавымі.
  • 1970-я. Паводле таго ж апісання, асмантусавы чай пачала выпускаць Гуйліньская чайная фабрыка Гуансі.
  • 2014. 18 лістапада Міністэрства сельскай гаспадаркі аб’яўленнем № 2179 зарэгістравала Гуйлінь Гуйхуа Ча як сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне, нумар AGI01551. Трымальніка знака ў знойдзеных крыніцах я не знайшоў.
  • 2016. У студзені чай увайшоў у агульнанацыянальны пералік «знакамітых, асаблівых, якасных і новых» сельскагаспадарчых прадуктаў за 2015 год, паводле даведачных даных.
  • 2025. Аб’яўленнем № 640 Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці (CNIPA) прызнала найменне прадуктам з геаграфічным указаннем; у тым жа аб’яўленні — 1409 найменняў.
• Назва:
  • «Гуйлінь» (桂林) — «асмантусавы лес», імя горада.
  • «Гуйхуа» (桂花, guìhuā) — кветкі асмантуса.
  • «Ча» (茶, chá) — «чай».
• Культурнае значэнне: Для Гуйліня асмантус — частка імя і аблічча горада, і асмантусавы чай працягвае гэтую сувязь. Найменне замацоўвае яго за ўсёй акругай, а не за адным паветам.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

• Расліна-араматызатар: Асмантус духмяны (Osmanthus fragrans). Лепшым для араматызацыі апісанні называюць мясцовы залацісты асмантус — 金桂 (jīnguì): буйная кветка, тоўстыя пялёсткі, залаціста-жоўты колер, густы чысты водар.
• Кветкі: Свежыя, чыстыя, без псавання і з моцным водарам; апісанне знака дапускае і сублімаваны сушаны асмантус (真空冷冻).
• Чайная аснова: Сартавыя нарыхтоўкі зялёнага або чырвонага чаю (级型坯). Сорт чайнага куста ў апісанні не названы.
• Тэрміны: Тэрмінаў цвіцення і збору ў знойдзеных крыніцах няма.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Паводле апісання сельскагаспадарчага знака (2014):

• Рэгіён: Паўночны ўсход Гуансі, паўднёва-заходняя частка горнай сістэмы Наньлін (南岭); тыповы карставы рэльеф. Зона ахоплівае і горад Гуйлінь, і горныя паветы на поўнач і поўдзень ад яго.
• Вышыня: Сярэдняя вышыня раёна — каля 150 м.
• Клімат: Субтрапічны мусонны, мяккі і вільготны. Сярэдняя гадавая тэмпература — 19,3 °C, бязморазны перыяд — 309 дзён, ападкаў — 1949,5 мм у год, адносная вільготнасць — 73–79 %, сонечнага ззяння — 1670 гадзін у год.
• Глебы: Пераважна чырвоныя, друзлыя і магутныя, pH 4,5–6,5.
• Воды: Пяць рэк — Ліцзян (漓江), Сянцзян (湘江), Лоцынцзян (洛清江), Сюньцзян (浔江) і Цзыцзян (资江).
• Асаблівасць: Апісанне знака гаворыць пра ўмовы адразу для дзвюх раслін — асмантуса і чайнага куста: для араматызаванага чаю месца вызначае не толькі сад, але і кветка.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Апісанне сельскагаспадарчага знака (2014) дае дзве схемы — са свежымі кветкамі і з сушанымі.

• Са свежымі кветкамі: кветкі → чайная аснова → араматызацыя → сушка → заключнае насычэнне водарам → гатовы чай.
  • Сыравіна: Кветкі свежыя, без забруджвання, псавання і старонніх прымешак, з моцным водарам; аснова — сартавыя нарыхтоўкі зялёнага або чырвонага чаю.
  • Араматызацыя (窨制 — xūnzhì): Чай і кветкі змешваюць у зададзенай прапорцыі і складаюць у кучу вышынёй 40–50 см на 10–12 гадзін. Калі куча награваецца да 45 °C, яе варошаць і астуджваюць (通花、摊凉).
  • Сушка (烘干 — hōnggān): Пры тэмпературы не вышэй за 100 °C.
  • Заключнае насычэнне водарам (提花 — tíhuā): Расход кветак — 5–8 %.
• З сушанымі кветкамі: Сублімаваны асмантус змешваюць з асновай з разліку 8–10 % кветак і пакідаюць у закрытай тары на 20 дзён, каб чай увабраў водар.

Колькасць паўторных араматызацый апісанне не называе.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Апісанне сельскагаспадарчага знака дае агульную формулу — форма джгуцікамі або грануламі (条形、颗粒), роўная, з украпінамі залатых кветак (缀金花), настой яркі, водар асмантуса густы і ўстойлівы, смак мяккі і поўны, — і асобна апісвае два віды: на зялёнай і на чырвонай аснове.

• Знешні выгляд сухога ліста: Шчыльныя роўныя джгуцікі або гранулы з украпінамі залацістых кветак асмантуса. На зялёнай аснове — цёмна-зялёныя (墨绿), на чырвонай — чорныя з бляскам (乌润).
• Водар сухога ліста: Асобнага апісання няма.
• Водар настою: Густы і ўстойлівы водар асмантуса (桂花香气浓郁持久) — у абодвух відаў.
• Смак: На зялёнай аснове — мяккі і поўны (醇厚), на чырвонай — мяккі і роўны (醇和).
• Колер настою: На зялёнай аснове — жоўта-зялёны і яркі (黄绿明亮), на чырвонай — чырвоны і яркі (红亮).
• Чайнае дно (завараны ліст): На зялёнай аснове — жоўта-зялёнае і яркае (黄绿明亮), на чырвонай — роўнае, чырвонае і яркае (红匀明亮).

7. Хімічны Склад

Апісанне сельскагаспадарчага знака задае ніжнія межы: свабодных амінакіслот (у пераліку на глутамінавую кіслату) — не менш за 3,0 %, калію — не менш за 1200 мг на 100 г, кальцыю — не менш за 230 мг на 100 г. Іншых фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма. Водар даюць лятучыя рэчывы кветак асмантуса, якія ўбірае аснова.

8. Заварванне

Практыка класа для араматызаванага чаю.

• Тэмпература вады: 85–90 °C для зялёнай асновы, 90–95 °C для чырвонай.
• Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
• Посуд: Гайвань з крышкай — яна трымае водар, — або фарфоравы чайнік.
• Працэс:
  1. Прагрэць посуд.
  2. Пакласці чай.
  3. Заліць вадой і адразу накрыць крышкай.
  4. Першы настой — 1–2 хвіліны ў гайвані.
  5. Перад піццём падняць крышку і ўдыхнуць водар.
  6. Два-тры паўторныя залівы.

9. Захоўванне

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у сухім прахалодным цёмным месцы, строга без старонніх пахаў: аснова, якая ўвабрала водар асмантуса, так жа лёгка ўбярэ і чужы. Кветкавы водар з часам слабее, таму чай лепш выпіць на працягу года.

10. Цана і Падробкі

Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

• Як пазбегнуць падробак:
  • Шукаць знак геаграфічнага ўказання і паходжанне з Гуйліня.
  • Удакладняць аснову — зялёны або чырвоны чай: гэта мяняе і смак, і колер настою.
  • Водар павінен ісці ад араматызацыі кветкамі — свежымі або сублімаванымі, як дапускае апісанне знака; рэзкі, «парфумерны», хутка знікаючы пах — прыкмета араматызатара.
  • Кветкі ў пачку самі па сабе нічога не даказваюць: іх можна проста падмяшаць да неараматызаванага чаю.

11. Цікавыя Факты

• Імя горада і імя кветкі тут адно і тое ж: 桂林 — «асмантусавы лес».
• Зона аховы ахоплівае шэсць раёнаў і адзінаццаць паветаў — усю акругу.
• Апісанне знака дапускае два шляхі: свежыя кветкі з вытрымкай у кучы 10–12 гадзін або сублімаваны асмантус, які аддае водар чаю 20 дзён.
• Найменне ахоплівае дзве асновы — зялёную і чырвоную, таму ў чаю два абліччы: жоўта-зялёны настой у аднаго і чырвоны ў другога.

12. Параўнанне з іншымі араматызаванымі чаямі

• Асмантусавы улун (桂花乌龙): Самы распаўсюджаны з асмантусавых чаёў; аснова — улун, якой у апісаннях Гуйлінь Гуйхуа Ча няма.
• Асмантусавы чырвоны чай (桂花红茶): Чырвоны чай, насычаны водарам асмантуса, — радавы тып, блізкі да гуйліньскага чаю на чырвонай аснове.
• Асмантусавы лунцзін (桂花龙井): Зялёны лунцзін з водарам асмантуса — прыклад араматызацыі знакамітай зялёнай асновы.
• Гуйлінь Мао Цзянь (桂林毛尖): Неараматызаваны зялёны чай таго ж горада.

На заканчэнне:

Гуйлінь Гуйхуа Ча — асмантусавы чай горада, названага ў гонар асмантуса. Найменне ахоўвае не сорт і не адну аснову, а рамяство акругі: залацісты асмантус, зялёную або чырвоную аснову, араматызацыю ў кучы з вытрымкай 10–12 гадзін, роўны ліст з украпінамі залатых кветак і густы ўстойлівы водар.