Байпэньчжу Хэнкэн Ча (Báipénzhū Héngkēng chá, 白盆珠横坑茶) — зялёны чай вёскі Хэнкэн (横坑村) пасёлка Байпэньчжу (白盆珠镇) павета Хуэйдун (惠东县) гарадской акругі Хуэйчжоу, правінцыя Гуандун. Вёска з усіх бакоў акружана хрыбтом Ляньхуашань (莲花山), а яе чай — «хэнкэн ча» (横坑茶) — турыстычная даведачная старонка (2023) ставіць у падборку чаёў павета. Найменне пакуль не ахоўваецца: у сакавіку 2025 года «Хуэйчжоу жыбаа» паведаміла, што Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці прыняло да разгляду заяўку на геаграфічны сертыфікацыйны знак «白盆珠横坑茶». Знака і зоны няма; клас артыкул бярэ з гэтай старонкі, якая прама адносіць хэнкэнскі чай да зялёных.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá). Турыстычная даведачная старонка (2023) піша прама: «横坑茶属绿茶系» — хэнкэнскі чай адносіцца да зялёных. Дакумента заяўкі з класам я не бачыў: клас устаноўлены па апісанні, а не па дакуменце.
- Катэгорыя: Вясковы горны зялёны чай хрыбта Ляньхуашань; заяўка на геаграфічны сертыфікацыйны знак, прынятая да разгляду.
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Гуандун (广东, Guǎngdōng), гарадская акруга Хуэйчжоу (惠州, Huìzhōu), павет Хуэйдун (惠东, Huìdōng), пасёлак Байпэньчжу (白盆珠, Báipénzhū), вёска Хэнкэн (横坑, Héngkēng).
- Зона: Ахоўная зона не апублікавана. Па турыстычнай даведачнай старонцы, чай расце ў межах правінцыйнага запаведніка Ляньхуашань.
- Статус: Заяўка прынята, найменне не зарэгістравана (рэестр 2026 года).
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- Радавод роду Лай. Мясцовая прэса пераказвае «Радавод роду Лай» (《赖氏族谱》) вёскі Хэнкэн: у пачатку Цын продкі роду Лай пасяліліся ў Хэнкэне і ў гады Кансі (康熙) пачалі вырошчваць зялёны чай. Першакрыніцы радаводу я не бачыў, так што гэта сямейнае паданне ў пераказе, а не правераная дата.
- Слава ў Ліннані. Па тым жа пераказе, хэнкэнскі чай разыходзіўся па старых паштовых дарогах і стаў вядомы ў Ліннані. Дакументаў пра гандаль гэтым чаем у знойдзеных крыніцах няма.
- Сучасная гаспадарка. Правераных дадзеных аб плошчы садоў, кааператывах і выручцы вёскі ў знойдзеных крыніцах няма.
- 2025 — заяўка прынята. Па «Хуэйчжоу жыбаа» (сакавік 2025 года), знакі павета «惠东马铃薯» і «惠东仙人茶» ужо зарэгістраваны, а заяўкі на «白盆珠横坑茶», «惠东南山茶», «惠州岩茶» і яшчэ два нечайныя прадукты прыняты да разгляду.
- Назва: «Байпэньчжу» (白盆珠) — імя пасёлка; «Хэнкэн» (横坑) — імя вёскі; «ча» (茶) — чай.
- Культурнае значэнне: Мясцовая прэса прыводзіць песню вёскі пра дождж за Ляньхуашанем і пра чай, які ў Хэнкэне збіраюць да свята Цынмін (清明, qīngmíng). Турыстычная даведачная старонка называе пад гэтым імем два мясцовыя прадукты — 新庵横坑茶 і 五指嶂三里路横坑茶.
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Сорт / Папуляцыя: Сорт, заяўлены для знака, не апублікаваны. Пасёлак Байпэньчжу — адзін з раёнаў, дзе ў гарах расце дзікі сяньжэнь ча (仙人茶), мясцовая папуляцыя павета. Турыстычная даведачная старонка (2023) пералічвае галоўныя гатункі павета ў цэлым — сяньжэнь ча (ён жа «шаньцзы ча», 山子茶), 金萱 (jīnxuān), 梅占 (méizhàn), шуйсянь (水仙) і папуляцыйныя кусты. Прама пра сыравіну хэнкэнскага чаю ў знойдзеных крыніцах не сказана.
- Сыравіна: Стандарту збору ў знойдзеных крыніцах няма.
- Сезоны: Па пераказе мясцовай прэсы, у хэнкэнскага чаю тры зборы:
- Веснавы чай (春茶): збіраюць да свята Цынмін.
- Летні чай — «лююэцзы» (六月子, liùyuèzi, «чай шостага месяца»).
- Асенні чай — «байлуцзы» (白露子, báilùzi): па сезоне Байлу (白露); пры заварванні раскрывае кветкавы водар.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Рэгіён: Хрыбет Ляньхуашань. Па турыстычнай даведачнай старонцы (2023), чай расце ў межах правінцыйнага запаведніка Ляньхуашань, а вёска Хэнкэн з усіх бакоў акружана яго гарамі.
- Вышыня: Правераных дадзеных пра вышыню садоў няма; даведка гаворыць толькі пра «пышныя высокія горы».
- Клімат: Па той жа старонцы — вільгаць прыносіць мусон з Паўднёва-Кітайскага мора, горы часта ў аблоках і тумане, клімат цёплы, асвятленне ўмеранае, а сады паліваюць праточнай крынічнай вадой. Для павета ў цэлым яна прыводзіць паўднёвасубтрапічны мусонны клімат, сярэднюю тэмпературу 22,0 °C і 1720,3 мм ападкаў за год.
- Глебы: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Тэхналогіі, заяўленай для знака, у знойдзеных крыніцах няма; турыстычная даведачная старонка толькі адносіць чай да зялёных.
Ніжэй — агульная схема зялёнага чаю, а не апісанне менавіта гэтага чаю:
- Раскладка (摊放, tānfàng): Свежы ліст аддае частку вільгаці.
- Фіксацыя (杀青, shāqīng): Нагрэў спыняе акісленне.
- Скручванне (揉捻, róuniǎn).
- Сушка (干燥, gānzào).
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
Дакумента з патрабаваннямі да аблічча няма; ніжэй — апісанне турыстычнай даведачнай старонкі.
- Знешні выгляд сухога ліста: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
- Водар сухога ліста: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
- Водар настою: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма, акрамя згадкі ў пераказе мясцовай прэсы, што асенні «байлуцзы» дае кветкавы водар.
- Смак: Па турыстычнай старонцы (2023) — салодкі без горычы, насычаны без даўкасці, з моцным мядовым тонам, глыбокім адчуваннем у горле і доўгім салодкім вяртаннем (甘而不苦,浓而不涩,蜜味浓,喉底足,回甘久).
- Колер настою: Па той жа старонцы — празрысты (茶色清澈).
- Чайнае дно (завараны ліст): Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
7. Хімічны Склад
Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
8. Заварванне
Практыка класа для зялёнага чаю.
- Тэмпература вады: 80–85 °C.
- Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
- Посуд: Шкляная шклянка або белы гайвань.
- Працэс:
- Прагрэць посуд.
- Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
- Першы настой — праз 40–60 секунд.
- Піць, пакідаючы частку настою, даліваць ваду; два-тры паўторныя залівы.
9. Захоўванне
Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Веснавы чай лепш выпіць на працягу года.
10. Цана і Падробкі
Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.
- Як пазбегнуць падробак:
- Памятаць, што знака «白盆珠横坑茶» пакуль няма: надпіс на ўпакоўцы — гандлёвае імя, а не ахоўнае найменне.
- Правяраць, што вытворца з пасёлка Байпэньчжу павета Хуэйдун.
- Пытацца сезон: веснавы чай да Цынміна і асенні «байлуцзы» — розныя чаі.
- Не блытаць з зарэгістраваным знакам павета «惠东仙人茶» — гэта іншае найменне.
11. Цікавыя Факты
- Па радаводу роду Лай, як яго пераказвае мясцовая прэса, зялёны чай у Хэнкэне пачалі вырошчваць пры Кансі.
- Сады вёскі, па турыстычнай даведачнай старонцы, паліваюць праточнай крынічнай вадой.
- У мясцовай песні, як яе пераказвае прэса, чай Хэнкэна — той, што збіраюць да Цынміна.
12. Параўнанне з іншымі чаямі
- Хуэйдун Сяньжэнь Ча (惠东仙人茶): Зарэгістраваны знак таго ж павета на чай з мясцовай папуляцыі сяньжэнь ча, якая расце і ў гарах Байпэньчжу.
- Хуэйчжоу Яньча (惠州岩茶): Улун уішаньскага тыпу з узгоркаў данься таго ж пасёлка; заяўка на знак прынята разам з хэнкэнскай.
- Хуэйдун Наньшань Ча (惠东南山茶): Заяўленае імя горнага раёна Цзюлунфэн таго ж павета; клас не ўстаноўлены.
- Хуэйдун Люй Ча (惠东绿茶): Артыкул корпуса пра зялёныя чаі павета ў цэлым, дзе хэнкэнскі чай — адна са складальных.
- Байтан Шаньча (柏塘山茶): Горны зялёны чай павета Бола той жа гарадской акругі — ужо ахоўны, са стандартам.
У заключэнне:
Байпэньчжу Хэнкэн Ча — вясковы зялёны чай з гор Ляньхуашань, у якога пакуль ёсць заяўка, але няма знака. Мясцовыя тэксты малююць яго падрабязней, чым дакументы: радавод роду Лай у пераказе прэсы адносіць пачатак чаяводства да гадоў Кансі, турыстычная даведачная старонка адносіць чай да зялёных і абяцае ў кубку салодкасць без горычы і мядовы тон, а ў вёсцы адрозніваюць веснавы, летні і асенні зборы. Якім будзе ахоўны прадукт, пакажа толькі рэгістрацыя знака.