Цзяалін Люйча (Jiāolǐng lǜchá, 蕉岭绿茶) — зялёны чай павета Цзяалін (蕉岭县) гарадской акругі Мэйчжоу на паўночным усходзе правінцыі Гуандун. Галоўная яго асаблівасць запісана ў самім дакуменце геаграфічнага ўказання: зялёны чай тут робяць з сартоў, звыклых для улуна, — 水仙 і 小叶乌龙. Дакумент 2016 года падрабязна апісвае і месца — вышыня не ніжэй за 530 м, патрабаванні да глебы аж да магутнасці слоя, — і сам чай: шчыльная скрутка з вастрыямі пупышак, жоўта-зялёны яркі настой, чысты ўстойлівы водар, мяккі салодкі і гладкі смак з доўгім послесмакам.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá), неферментаваны. Клас пазначаны ў назве; дакумент геаграфічнага ўказання вызначае тэхналогію зялёнага чаю: фіксацыя, скручванне, сушка.
- Катэгорыя: Горны зялёны чай Гуандуна з улунных сартоў; прадукт з геаграфічным указаннем (2016).
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Гуандун (广东, Guǎngdōng), гарадская акруга Мэйчжоу (梅州, Méizhōu), павет Цзяалін (蕉岭县, Jiāolǐng Xiàn). Зона аховы — цяперашняя адміністрацыйная тэрыторыя павета Цзяалін.
- Геаграфічныя каардынаты: Павет Цзяалін — каля 24,7° пн. ш. і 116,2° у. д.
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- Да аховы. Дакументальнай гісторыі менавіта цзяалінскага зялёнага чаю ў знойдзеных крыніцах няма.
- 2016. 28 снежня Галоўнае ўпраўленне па наглядзе за якасцю, інспекцыі і каранціну (AQSIQ) аб’яўленнем № 128 узяло Цзяалін Люйча пад ахову як прадукт з геаграфічным указаннем. Дадатак да аб’яўлення — патрабаванні да якасці: сарты, месца, вырошчванне, збор, тэхналогія і знешні выгляд. Тым жа аб’яўленнем ахоўваецца мёд таго ж павета (桂岭蜂蜜).
- 2020. Мэйчжоу выпусціў мясцовы стандарт DB4414/T 6—2020 «地理标志产品 蕉岭绿茶»: апублікаваны 25 верасня, уведзены 25 кастрычніка 2020 года. Ён адносіцца да чаю, які ахоўваецца аб’яўленнем 2016 года № 128.
- 2021. 22 снежня чай унесены ў трэці выпуск усекітайскага каталога «名特优新» сельгаспрадукцыі (№ 333). Заяўнік — упраўленне сельскай гаспадаркі павета; у заяўцы пазначана плошча 1000 гектараў.
- 2025. CNIPA аб’яўленнем № 620 выдала вытворцам права на спецыяльны знак GI-прадукта.
- Назва:
- «Цзяалін» (蕉岭) — «бананавы хрыбет», імя павета.
- «Люйча» (绿茶, lǜchá) — «зялёны чай».
- Культурнае значэнне: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма. Вядома іншае: павет прасоўвае чай праз геаграфічнае ўказанне і каталог «名特优新».
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Сорт / Культывар: Паводле дакумента — 水仙 (shuǐxiān) і 小叶乌龙 (xiǎoyè wūlóng), сарты улуннай традыцыі. Зялёны чай з улуннай сыравіны — незвычайнае спалучэнне.
- Збор: Паводле дакумента — з пачатку сакавіка да сярэдзіны красавіка.
- Стандарт збору: Ад пупышкі з адным толькі раскрытым лістом да пупышкі з двума лістамі (一芽一叶初展至一芽二叶).
- Вырошчванне: Размнажэнне чаранкамі; не больш за 45 000 кустоў на гектар; не менш за 12 тон перапрэлага арганічнага ўгнаення на гектар у год.
- Патрабаванні да сыравіны: Сарты 水仙 і 小叶乌龙; паходжанне з павета Цзяалін.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Рэгіён: Горны паўночны ўсход Гуандуна.
- Вышыня вырошчвання: Паводле дакумента — не ніжэй за 530 м.
- Глебы: Паводле дакумента — чырвоныя і друзавыя глебы (红壤土、砾土), pH 5,4–6,7, арганічнага рэчыва не менш за 1,5 %, магутнасць глебавага слоя не менш за 1,5 м; для грунтовых вод дакумент піша «地下水位≤1,0 м». Папулярныя апісанні называюць глебы павета багатымі на селен; аналізаў у знойдзеных крыніцах няма.
- Клімат: Субтрапічны мусонны клімат паўночнага ўсходу Гуандуна; дакладных дадзеных для садоў у знойдзеных крыніцах няма.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Тэхналогію вызначае дакумент 2016 года: расстіланне → фіксацыя → скручванне → сушка → пераборка і паўторны прагрэў.
- Расстіланне (摊放, tānfàng): Слой свежага ліста — не таўсцейшы за 0,15 м, не даўжэй за 8 гадзін, пакуль вільготнасць ліста не апусціцца да 68–72 %.
- Фіксацыя (杀青, shāqīng): Пры 220–260 °C, пакуль не сыдзе травяністы пах і не з’явіцца водар, а ліст не стане цёмна-зялёным, мяккім і пругкім.
- Скручванне (揉捻, róuniǎn): Пакуль у жгуцік не згорнецца не менш за 70 % ліста.
- Сушка (干燥, gānzào): Пры 120–150 °C, абсмажваючы прыкладна да дзевяці дзясятых сухасці.
- Пераборка і паўторны прагрэў (拣剔和复火, jiǎntī hé fùhuǒ): Параметраў дакумент не дае.
Як менавіта працуюць з тоўстым лістом улунных сартоў, дакумент асобна не апісвае.
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
Паводле дакумента 2016 года:
- Знешні выгляд сухога ліста: Шчыльная скрутка з прыкметнымі вастрыямі пупышак (外形紧结，有锋苗), колер зялёны, з бляскам (色泽绿润).
- Водар сухога ліста: Насычаны чысты водар (干茶有浓郁的清香气味).
- Водар настою: Чысты і ўстойлівы (香气清香持久).
- Смак: Душысты, мяккі, салодкі і гладкі, з доўгім салодкім послесмакам (滋味香醇甘滑，回甘持久). Дакумент адзначае, што чай вытрымлівае шмат заварак (耐冲泡).
- Колер настою: Жоўта-зялёны, яркі (汤色黄绿明亮).
- Чайнае дно (завараны ліст): Зялёнае, яркае (叶底绿亮).
7. Хімічны Склад
Дакумент 2016 года вызначае два паказчыкі:
- Вільготнасць: не больш за 5 %.
- Водарастваральныя экстрактыўныя рэчывы: не менш за 38 %.
Дадзеных аб амінакіслотах, поліфенолах і кафеіне ў знойдзеных крыніцах няма.
8. Карысныя Ўласцівасці
Правераных дадзеных аб дзеянні менавіта гэтага чаю няма. Згадкі селену ў глебах павета не пераносяцца на ўласцівасці чаю без аналізу самога ліста.
9. Заварванне
Практыка класа для зялёнага чаю. З дакумента сюды адносіцца адно: чай вытрымлівае шмат заварак.
- Тэмпература вады: 85–90 °C.
- Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
- Посуд: Шкляны стакан або белы гайвань.
- Працэс:
- Прагрэць посуд.
- Пакласці чай.
- Наліць трохі вады, даць лісту раскрыцца 20–30 секунд.
- Даліць ваду; першы настой — 1–2 хвіліны.
- Піць, пакідаючы частку настою.
- Два-тры паўторныя залівы.
10. Захоўванне
Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Чай сезона, вытрымка не патрэбна.
11. Кошт і Падробкі
Дадзеных аб коштах у знойдзеных крыніцах няма.
- Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць на ўпакоўцы спецыяльны знак GI-прадукта.
- Правяраць, што вытворца з павета Цзяалін.
- Звяраць знешні выгляд з дакументам: шчыльная скрутка з вастрыямі пупышак, жоўта-зялёны яркі настой.
- Памятаць, што геаграфічнае ўказанне ахоўвае менавіта зялёны чай; улун з тых жа сартоў 水仙 або 小叶乌龙 пад гэтую ахову не падпадае.
12. Цікавыя Факты
- Зялёны чай паводле дакумента робяць з улунных сартоў 水仙 і 小叶乌龙.
- Дакумент вызначае нават магутнасць глебавага слоя і ўзровень грунтовых вод.
- Пры скручванні ў жгуцік павінна згарнуцца не менш за 70 % ліста — так запісана ў патрабаваннях.
- «Цзяалін» значыць «бананавы хрыбет».
- У каталогу «名特优新» 2021 года чай стаіць пад нумарам 333.
13. Параўнанне з іншымі зялёнымі чаямі
- Мэйсянь Люйча (梅县绿茶): Суседні зялёны чай той жа акругі Мэйчжоу.
- Індэ Люйча (英德绿茶): Зялёны чай з буйналіставай гуандунскай школы.
- Лэчан Баймаача (乐昌白毛茶): Гуандунскі чай з мясцовай белавалосай папуляцыі; іншы тып сыравіны.
На заканчэнне:
Цзяалін Люйча — зялёны чай з нечаканай сыравінай: сарты 水仙 і 小叶乌龙, звыклыя для улуна. Дакумент 2016 года апісвае яго падрабязна: вышыня не ніжэй за 530 м, слабакіслыя чырвоныя і друзавыя глебы, збор з сакавіка да сярэдзіны красавіка, фіксацыя пры 220–260 °C, шчыльная скрутка з вастрыямі пупышак, жоўта-зялёны яркі настой, чысты ўстойлівы водар і салодкі гладкі смак з доўгім послесмакам. Гісторыі і коштаў адкрытыя крыніцы не даюць — толькі тое, што запісана ў патрабаваннях.
Крыніцы
Нарматыўныя дакументы
Геаграфічнае ўказанне
Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»