Shāxiàn gōngfu chá

Шасянь Гунфу Ча (Shāxiàn gōngfu chá, 沙县工夫茶) — чырвоны чай раёна Шасянь (沙县区) гарадской акругі Саньмін, правінцыя Фуцзянь. Даведка платформы геаграфічных указанняў называе яго дробналістым чырвоным чаем (小叶种红茶) і апісвае тонкія прамыя скруткі чорнага алеістага колеру, ярка-чырвоны настой з залацістым абадком і смак «густы, салодкі, мяккі», з мядовым адценнем. З 2021 года імя ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам. Трымальнік у яго той самы, што ў улуна Шасянь Хунбянь Ча, чый знак з’явіўся раней, — чайная асацыяцыя Сямаа раёна Шасянь.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Чырвоны чай (红茶, hóngchá), цалкам ферментаваны. У правінцыйным пераліку тавар знака запісаны як «红茶»; даведка платформы ўдакладняе — дробналісты чырвоны чай.
Пастка імя: «工夫茶» у імені — не спосаб заварвання, вядомы як гунфу-ча, а назва групы чырвонага чаю дбайнай выпрацоўкі. Нацыянальны стандарт GB/T 13738.2-2017 так і называе гэтую групу — «工夫红茶», па-англійску Congou black tea.
Катэгорыя: Фуцзяньскі гунфу-чырвоны чай з геаграфічным сертыфікацыйным знакам (2021).
Паходжанне: Кітай, правінцыя Фуцзянь (福建, Fújiàn), гарадская акруга Саньмін (三明, Sānmíng), раён Шасянь (沙县, Shāxiàn).
Зона аховы: Паводле даведкі платформы — цяперашняя адміністрацыйная тэрыторыя Шасяня. Правінцыйны пералік паказвае Шасянь як прыналежнасць трымальніка знака.
Рэжым аховы: Геаграфічны сертыфікацыйны знак Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці Кітая (CNIPA) № 50240050, клас 30, тавар — чырвоны чай. Дата рэгістрацыі паводле правінцыйнага пераліку — 7 снежня 2021 года; трымальнік — чайная асацыяцыя Сямаа раёна Шасянь (沙县夏茂茶叶协会). На 30 чэрвеня 2026 года рэгістрацыя значыцца дзейнай.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- Знешні сяачжун. Кітайская Вікіпедыя ў артыкуле пра чырвоны чай называе Шасянь разам з Чжэнхэ, Таньянам і Гутянем галоўнымі раёнамі «знешняга сяачжуна» (外山小种, wàishān xiǎozhǒng) — чырвонага чаю сяачжуннага тыпу, зробленага за межамі тунмускай зоны Уішаня. Даты і першакрыніцы ў гэтага радка няма.
- 2015. Паводле правінцыйнага пераліку, першым чайным знакам раёна стаў улун Шасянь Хунбянь Ча: знак № 13908849 зарэгістраваны 28 лютага 2015 года.
- 2021. 7 снежня зарэгістраваны знак «沙县工夫茶» — за той самай асацыяцыяй і па тым самым адрасе, пры чайнай фабрыцы Сямаа.
- Калі ў Шасяне пачалі рабіць гунфу-чырвоны чай, у знойдзеных крыніцах не сказана.
Назва:
- «Шасянь» (沙县) — літаральна «пясчаны павет»; цяпер гэта раён Саньміна (沙县区).
- «Гунфу» (工夫, gōngfu) — «праца, выпрацоўка»: так у Кітаі называюць чырвоны чай дбайнай выпрацоўкі.
- «Ча» (茶) — «чай».
Культурнае значэнне: Трымальнік знака зарэгістраваны ў пасёлку Сямаа (夏茂镇). Старонка раёна пра пасёлак адносіць чай і пладова-агароднінныя культуры да асобых галін, якія там толькі складваюцца; з мясцовых чаёў уладальнікам знака яна называе толькі хунбянь, пра чырвоны чай маўчыць. Іншых звестак пра месца гэтага чаю ў мясцовай культуры ў знойдзеных крыніцах няма.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Сорт / Культывар: Даведка платформы гаворыць толькі пра дробналістыя сарты (小叶种). Канкрэтныя сарты ў знойдзеных крыніцах не названыя.
Сыравіна: Даведка называе адбор сыравіны старанным (选料精细), без падрабязнасцей.
Стандарт збору: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
Час збору: Даных у знойдзеных крыніцах няма.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Правінцыя Фуцзянь, акруга Саньмін. Плошча пасёлка Сямаа, паводле сайта раёна, — 248 км².
Вышыня вырошчвання: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
Клімат і глебы: Даных у знойдзеных крыніцах няма.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Даведка платформы называе выпрацоўку дбайнай (做工考究), але крокаў і параметраў не прыводзіць; дакумента з тэхналогіяй гэтага чаю я не бачыў.

Агульная схема гунфу-чырвонага чаю паводле нацыянальнага стандарту GB/T 13738.2-2017 — гэта схема класа, а не апісанне шасяньскай тэхналогіі:

Завяльванне (萎凋, wěidiāo): Ліст губляе частку вільгаці і робіцца мяккім.
Скручванне (揉捻, róuniǎn): Клеткі ліста разбураюцца, сок выходзіць на паверхню.
Ферментацыя (发酵, fājiào): Акісленне, якое дае чырвоны колер настою і дна.
Сушка (干燥, gānzào).
Сартаванне і даводка (精制, jīngzhì): Чай дзеляць па фракцыях і гатунках.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Апісанне ніжэй дала даведка платформы геаграфічных указанняў. З дакументам знака я яго не звяраў.

Знешні выгляд сухога ліста: Скруткі шчыльныя і тонкія, зграбныя, прамыя і роўныя (条索紧细苗秀，挺直匀齐); колер чорны, алеіста-бліскучы (乌润油亮).
Водар сухога ліста: У апісанні гатовага чаю, да заварвання, — чысты, свежы, высокі і выдасканалены (香气清芳高雅).
Водар настою: Густы і моцны, кветкава-фруктовы, свежы і доўгі (浓厚强烈，香味如花似果，清鲜持久).
Смак: Густы, салодкі, мяккі і асвяжальны (浓、甜、醇而爽口); у горле — саладосць з мядовым адценнем (喉韵甘怡带蜜), са салодкім вяртаннем.
Колер настою: У сярэдзіне ярка-чырвоны і празрысты, па краі — залаціста-жоўты (中间红艳透亮，边缘金黄).
Чайнае дно (завараны ліст): Тонкае і пяшчотнае, з прыкметнымі пупышкамі, медна-чырвонае, роўнае і яркае, з шаўковым бляскам (细嫩，显芽铜红匀亮，富有绸面光泽).

Паводле той самай даведкі, чай вытрымлівае 6–8 заліваў запар, не губляючы колеру, водару і смаку.

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных даных пра гэты чай у знойдзеных крыніцах няма. Агульныя патрабаванні да гунфу-чырвонага чаю з сярэдне- і дробналістых сартоў задае нацыянальны стандарт GB/T 13738.2-2017; ці правяраў хто-небудзь шасяньскі чай на адпаведнасць яму, я не ведаю.

8. Заварванне

Практыка класа для чырвонага чаю.

Тэмпература вады: 90–95 °C.
Колькасць чаю: 3–4 г на 150 мл.
Посуд: Белы фарфоравы гайвань — у ім відаць залацісты абадок настою.
Працэс:
1. Прагрэць посуд.
2. Пакласці чай.
3. Першы настой — 10–20 секундаў.
4. Разліць цалкам, не пакідаючы вады на лісце.
5. Кожны наступны настой — крыху даўжэй.
6. Даведка платформы абяцае 6–8 заліваў.

9. Захоўванне

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, пры пакаёвай тэмпературы, у сухім цёмным месцы, без старонніх пахаў. Чырвоны чай пераносіць захоўванне лепш за зялёны, але кветкава-фруктовы водар з часам слабее.

10. Кошт і Падробкі

Даных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.

Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць на ўпакоўцы знак геаграфічнага ўказання; нумар знака — 50240050.
- Правяраць, што чай зроблены ў Шасяне.
- Скруткі — тонкія, прамыя, чорныя і бліскучыя; настой — чырвоны з залацістым краем; дно — медна-чырвонае.
- Не блытаць з шасяньскім хунбянем: гэта улун, у яго свой знак.

11. Цікавыя Факты

У двух чайных знакаў Шасяня — чырвонага і улуннага — адзін трымальнік і адзін адрас: чайная фабрыка пасёлка Сямаа.
Паміж рэгістрацыяй знака на хунбянь і знака на гунфу-чырвоны чай прайшло амаль сем гадоў: 2015 і 2021 гады.
Залацісты абадок па краі чырвонага настою даведка выносіць у апісанне як асобную прыкмету.
Слова «工夫茶» у імені лёгка прыняць за гунфу-ча — спосаб заварвання; тут гэта назва класа чырвонага чаю.

12. Параўнанне з іншымі фуцзяньскімі чырвонымі чаямі

Шасянь Хунбянь Ча (沙县红边茶): Улун таго самага раёна і таго самага трымальніка знака; з гунфу-чырвоным чаем яго звязвае толькі месца.
Юсі Хун (尤溪红): Чырвоны чай павета Юсі той самай акругі Саньмін, са сваім знакам і групавым стандартам.
Чжэнхэ Гунфу (政和工夫): Гунфу-чырвоны чай поўначы Фуцзяні; Чжэнхэ стаіць поруч з Шасянем у спісе раёнаў знешняга сяачжуна.
Таньян Гун Фу (坦洋工夫): Стары гунфу-чырвоны чай усходу правінцыі, адзін з «трох вялікіх гунфу Фуцзяні».
Чжэн Шань Сяа Чжун (正山小种): Сяачжун тунмускай зоны Уішаня — кропка адліку, ад якой лічаць «знешні» сяачжун.

У заключэнне:

Шасянь Гунфу Ча — малады па ахове, з 2021 года, дробналісты чырвоны чай акругі Саньмін. Дакументы пра яго скупыя: знак, трымальнік і адно апісанне аблічча. Але апісанне гэтае падрабязнае — тонкія прамыя чорныя скруткі, чырвоны настой з залацістым абадком, густы салодкі смак з мядовым вяртаннем, медна-чырвонае дно з шаўковым бляскам і 6–8 заліваў. Сарты, тэрміны збору і крокі тэхналогіі яшчэ чакаюць сваёй крыніцы.

Крыніцы

Нарматыўныя дакументы

GB/T 13738.2-2017

Геаграфічнае ўказанне

CNIPA 地理标志证明商标 №50240050

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»