Маашань Чанцын (Máoshān chángqīng, 茅山长青) — зялёны чай гарадскога павета Цзюйжун (句容市) гарадской акругі Чжэньцзян правінцыі Цзянсу, з гор Маашань на поўдні павета. Чай малады: паводле апісання Мінсельгаса, яго стварыла Маашаньская чайная ферма ў 1986 годзе. Ліст плоскі і прамы, ізумрудны, настой далікатна-зялёны, смак свежы. З 2020 года імя ўнесена ў рэестр геаграфічных указанняў сельгаспрадукцыі; зона аховы — увесь Цзюйжун.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá). Апісаная тэхналогія — фіксацыя, выраўноўванне, наданне формы, сушка, без завяльвання і акіслення — зялёная; даведачная публікацыя прама адносіць чай да зялёнага класа.
- Катэгорыя: Сучасны зялёны чай Цзянсу, створаны чайнай фермай; прадукт з геаграфічным указаннем (2020).
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Цзянсу (江苏, Jiāngsū), гарадская акруга Чжэньцзян (镇江, Zhènjiāng), гарадскі павет Цзюйжун (句容, Jùróng), горы Маашань (茅山, Máoshān).
- Зона аховы: Цяперашняя адміністрацыйная тэрыторыя Цзюйжуна: дзевяць пасёлкаў — Цяньван, Маашань, Хоубай, Гочжуан, Байту, Бяньчэн, Хуаян, Баохуа, Сяшу — і тры асаблівыя ўчасткі: ландшафтныя раёны Маашань і Чышаньху і зона эканамічнага развіцця Цзюйжуна. Так яе апісвае аб’ява Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці (CNIPA) № 640.
- Геаграфічныя каардынаты: У аб’яве — 118°59′–119°22′ у. д. і «31°37′–31°12′ пн. ш.»: паўночная мяжа запісана меншай за паўднёвую. Гэта хібнасць запісу; пры зверцы межаў трэба браць зыходны тэкст аб’явы.
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- Чай Маашаня да Чанцына. Паводле даведачнай публікацыі, раён Маашань быў чайным яшчэ пры Суй; пры Шуньчжы (Цын) славіўся «цяньча» (乾茶) з ваколіц храма Цяньюаньгуань (乾元观), у гады Рэспублікі — «маашань луча» (茅山麓茶) кампаніі Маолу. Тая ж публікацыя піша, што хмарны чай манахаў храма Фаншаньсы (方山寺) мянялі па даню рысу за цзінь чаю. У рэпартажы Цэнтральнага радыё (2022) гісторыя чаяводства павета вядзецца ад эпохі Вэй, Цзінь і Паўднёвых і Паўночных дынастый. Дакументаў, на якія абапіраюцца гэтыя сцвярджэнні, я не бачыў.
- 1983. Паводле апісання Мінсельгаса, араматны сушаны зялёны чай (烘青, hōngqīng) першага сорту Маашаньскай чайнай фермы прызнаны правінцыйным якасным чаем.
- 1986 або 1987. Мінсельгас піша, што ферма стварыла Маашань Чанцын у 1986 годзе; даведачная публікацыя называе 1987-ы. Разыходжанне я не вырашыў.
- 2008. Правінцыйнае ўпраўленне прамысловасці і гандлю прызнала таварны знак «茅山长青» вядомым знакам Цзянсу (паводле рэпартажу Цэнтральнага радыё).
- 2019. Тэхналогія маашаньскага ручнога чаю (茅山手工茶制作技艺) унесена ў спіс нематэрыяльнай спадчыны гарадской акругі Чжэньцзян. Гэта тэхналогія ручнога чаю Маашаня наогул, не толькі Чанцына.
- 2020. У красавіку Міністэрства сельскай гаспадаркі і сельскіх спраў унесла Маашань Чанцын у рэестр геаграфічных указанняў сельгаспрадукцыі; нумар — AGI02820.
- 2021–2022. Чайная асацыяцыя Цзюйжуна прыняла правілы кіравання знакам, запусціла прасочванне прадукцыі 13 кампаній з сертыфікатам «зялёнага прадукта», а ў сакавіку 2022 года — групавы стандарт. У каталогу групавых стандартаў значыцца і рэдакцыя 2023 года (T/JRCY 001-2023); тэкст стандарту адкрыць не ўдалося.
- 2025. CNIPA аб’явай № 640 ад 16 ліпеня прызнала прадуктам з геаграфічным указаннем 1409 найменняў; Маашань Чанцын у іх ліку.
- Назва: «Маашань» (茅山) — горы на поўдні Цзюйжуна. «Чанцын» (长青) — «вечна зялёны», як у выразе 万古长青 («вечна зелянець»). Паводле даведачнай публікацыі, імя дадзена ў памяць пра антыяпонскую барацьбу ў раёне Маашань.
- Культурнае значэнне: Паводле рэпартажу Цэнтральнага радыё, Маашань Чанцын уваходзіць у «дзесяць знакамітых чаёў Цзянсу» і застаецца галоўнай маркай павета; у 2022 годзе група па ацэнцы чайных брэндаў ацаніла рэгіянальны брэнд у 1,624 млрд юаняў. Маашань вядомая як даоская гара, і Мінсельгас у 2021 годзе ўключыў маршрут «茅山长青» у летнія рэкамендацыі сельскага турызму: чайны парк, Маашаньская чайная ферма і мемарыяльныя месцы ваенных гадоў.
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Сорт / Культывар: Якія сарты дапускае знак, у знойдзеных крыніцах не сказана. Маашаньская чайная ферма, паводле апісання Мінсельгаса, штогод закладвае 10–20 му клонавых сартоў — Лунцзін 43 (龙井43, Lóngjǐng 43), Лунцзін Чан’е (龙井长叶, Lóngjǐng chángyè), Уню Цзао (乌牛早, Wūniú zǎo) — замест мясцовага сорту Цзюйжуна.
- Збор: Пупышкі распускаюцца ў сакавіку.
- Стандарт збору: Паводле слоў старшыні чайнай асацыяцыі ў рэпартажы 2022 года, лепшы чай робяць з адзіночных пупышак, наступны — з пупышкі з адным лістом або пупышкі з двума лістамі ў пэўнай прапорцыі. Самы дарагі мясцовы Маашань Чанцын (极品), паводле таго ж рэпартажу, дае ўсяго 1,5 кг з му.
- Патрабаванні да сыравіны: Паводле таго ж рэпартажу, знакам можа карыстацца толькі вытворца з сертыфікатам «зялёнага прадукта»; угнаенні ў асноўным арганічныя (перапрэлая салома, гной), ад шкоднікаў — пасткі са святлом і жоўтыя клеявыя шчыты.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Рэгіён: Цзюйжун ляжыць каля 31-й паралелі. Плошча павета — 1385 км²; на поўдні — горы Маашань, на поўначы — хрыбет Нінчжэнь. Мясцовыя тэксты апісваюць рэльеф формулай «пяць частак гор, адна — вады, чатыры — палёў» (五山一水四分田).
- Клімат: Субтрапічны мусонны, з выражанымі сезонамі.
- Глебы: Паводле рэпартажу — нізкія горы, узгоркі і ўвалы з прыдатнай кіслотнасцю глеб і багатым мінеральным складам; высокая лясістасць дала за гады шмат арганікі.
- Вышыня вырошчвання: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
- Маштаб: Паводле дадзеных рэпартажу 2022 года, чайныя сады Цзюйжуна займаюць каля 50 тыс. му, выпрацоўка — каля 900 т у год, кошт прадукцыі — каля 0,5 млрд юаняў. Гэта ўвесь чай павета, а не толькі Маашань Чанцын.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Рэпартаж Цэнтральнага радыё пералічвае такія аперацыі і агаворваецца, што імі спіс не вычэрпваецца («і іншыя»); параметраў крыніца не дае:
- Раскладка (摊放, tānfàng): Свежы ліст раскладваюць, каб ён аддаў частку вільгаці.
- Фіксацыя (杀青, shāqīng): Награванне спыняе акісленне.
- Астыванне (摊凉, tānliáng).
- Выраўноўванне ліста (理条, lǐtiáo): Ліст распрамляюць у прамыя палоскі.
- Наданне формы (整形, zhěngxíng): Ліст робяць плоскім і прамым.
- Сушка (干燥, gānzào).
Чай робяць і машынамі, і ўручную: у Цзюйжуне праводзяць курсы для абодвух спосабаў. Перад налепкай знака партыю ацэньваюць эксперты; партыя, якая не прайшла ацэнку, знака не атрымлівае.
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
Кароткае апісанне з даведачнай публікацыі:
- Знешні выгляд сухога ліста: Плоскі, прамы і стройны, ізумруднага колеру (外形扁直挺秀、色翠).
- Арамат сухога ліста: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
- Арамат настою: Свежы і высокі (香气鲜高).
- Смак: Свежы і бадзёры (鲜爽).
- Колер настою: Далікатна-зялёны (汤色嫩绿).
- Чайнае дно (завараны ліст): Светлы, яркі (叶底明亮).
Групавы стандарт 2022 года, паводле паведамлення аб яго выхадзе, звёў ранейшыя тры сарты ў пяць: асаблівы першы, асаблівы другі, першы, другі і трэці. У асаблівага першага ліст злёгку плоскі, стройны і роўны, колер свежы, нефрытава-зялёны; арамат чысты і вытанчаны, смак свежы і бадзёры, настой далікатна-зялёны і светлы, чайнае дно далікатна-зялёнае, яркае і роўнае (条索微扁、挺秀、均齐，色泽翡翠鲜润；香气清香幽雅，滋味鲜爽，汤色嫩绿、明亮，叶底嫩绿、鲜亮、匀齐).
7. Хімічны Склад
Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
8. Заварванне
Практыка класа для зялёнага чаю.
- Тэмпература вады: 80–85 °C.
- Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
- Посуд: Шкляны шклянка або белы гайвань.
- Працэс:
- Прагрэць посуд.
- Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
- Першы настой — праз 40–60 секунд.
- Піць, пакідаючы частку настою.
- Даліць ваду.
- Два-тры паўторныя залівы.
9. Захоўванне
Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.
10. Кошт і Падробкі
Дадзеных аб коштах у знойдзеных крыніцах няма.
- Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць налепку знака: паводле рэпартажу, на ёй ёсць QR-код са звесткамі аб прадукце і вытворцы.
- Правяраць, што вытворца з Цзюйжуна.
- Ліст — плоскі, прамы, ізумрудны; настой — далікатна-зялёны.
- Не блытаць з Маашань Цынфэн (茅山青锋) — іншым чаем той жа гары.
11. Цікавыя Факты
- У зону аховы ўключана зона эканамічнага развіцця Цзюйжуна — звычайна чайныя зоны апісваюць сельскімі адзінкамі.
- Шырата зоны ў аб’яве запісана з памылкай: паўночная мяжа меншая за паўднёвую.
12. Параўнанне з іншымі зялёнымі чаямі Цзянсу
- Маашань Цынфэн (茅山青锋): Зялёны чай раёна Цзіньтань акругі Чанчжоу з той жа гары Маашань; асобнае найменне.
- Цзіньтань Цюэшэ (金坛雀舌): Зялёны чай таго ж раёна Цзіньтань.
- Наньцзін Юйхуа Ча (南京雨花茶): Зялёны чай суседняга Нанкіна; таксама створаны ў другой палове XX стагоддзя.
Напрыканцы:
Маашань Чанцын — малады зялёны чай Цзюйжуна, створаны Маашаньскай чайнай фермай у сярэдзіне 1980-х: плоскі прамы ізумрудны ліст, далікатна-зялёны настой і свежы смак. Яго знак ахоўвае ўвесь павет, ад горных пасёлкаў да зоны эканамічнага развіцця, а налепку атрымлівае толькі партыя, якая прайшла ацэнку экспертаў.
Крыніцы
Нарматыўныя дакументы
Геаграфічнае ўказанне
Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»