Наньцзянь Люйча (Nánjiàn lǜchá, 南涧绿茶) — зялёны чай Наньцзянь-Іскага аўтаномнага павета (南涧彝族自治县) Далі-Байскай аўтаномнай акругі, правінцыя Юньнань. Кусты растуць у гарах Уляншань (无量山) і Айлаошань (哀牢山) у межах павета, на вышыні 1700–2500 м. Чай апісваюць так: цёмна-зялёны сухі ліст, свежы, чысты і ўстойлівы водар, жоўта-зялёны яркі настой, насычаны мяккі смак і далікатны жоўта-зялёны развараны ліст. Імя ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам № 9351027, трымальнік якога — чайная станцыя павета. Гэта адзін з двух чайных знакаў Наньцзяня і адзіны з іх, знойдзены ўжо ў спісе 2012 года; другі — чырвоны Наньцзянь Уляншань Хунча.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá), неферментаваны. Клас названы ў найменні знака, а апісанне тэхналогіі — фіксацыя, скручванне, сушка — зялёнае.
- Катэгорыя: Юньнаньскі горны зялёны чай; геаграфічны сертыфікацыйны знак і рэгіянальны грамадскі брэнд павета.
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Юньнань (云南, Yúnnán), Далі-Байская аўтаномная акруга (大理, Dàlǐ), Наньцзянь-Іскі аўтаномны павет (南涧, Nánjiàn).
- Зона знака: Правінцыйны пералік паказвае павет Наньцзянь як адміністрацыйную прыналежнасць трымальніка знака. Гэта не юрыдычная мяжа зоны; правілаў знака з яе апісаннем я не бачыў.
- Геаграфічныя каардынаты: Павятовы цэнтр — каля 25,0° пн. ш. і 100,5° у. д.
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- Танскія карані. Паводле «Юньнань жыбаа» (2019), запісаная гісторыя чаяводства гор Уляншань узыходзіць да эпохі Тан: танскі трактат «Маньшу» (蛮书) апісвае, як у царстве Наньчжао (南诏) вырошчвалі і пілі чай.
- «Паўднёвы пік». Апісанне чаю на партале «中国好绿茶地图» паведамляе, што ў эпоху Наньчжао горы Уляншань атрымалі тытул «Паўднёвага піка» (南岳).
- Гандлёвы шлях. Па публікацыі 2022 года, наньцзяньскі чай сыходзіў па старой Чайна-коннай дарозе ў Тыбет і ў краіны Паўднёва-Усходняй Азіі.
- Знак. Геаграфічны сертыфікацыйны знак № 9351027 на тавар «чай» значыцца ў спісе Бюро таварных знакаў 2012 года; трымальнік — чайная станцыя Наньцзянь-Іскага аўтаномнага павета (南涧彝族自治县茶叶工作站). Знак унесены і ў правінцыйны пералік геаграфічных знакаў Юньнані на 28 снежня 2019 года. Дакладнай даты рэгістрацыі ў знойдзеных крыніцах няма.
- Брэнд. «Юньнань ван» (2021) называе «南涧绿茶» адным з трох рэгіянальных грамадскіх брэндаў павета — разам з «大理凤凰沱茶» і «无量高山茶». Паводле апісання на партале «中国好绿茶地图», у 2023 годзе імя ўвайшло ў спіс рэгіянальных грамадскіх брэндаў.
- Назва: 南涧 (Nánjiàn) — імя павета; 绿茶 (lǜchá) — зялёны чай.
- Культурнае значэнне: Чай — адна з галоўных галін павета. Паводле «Юньнань жыбаа» (2019), яго вырошчваюць 26 тысяч сялянскіх двароў, у павеце 56 чайных прадпрыемстваў і 35 кааператываў, а гадавы кошт прадукцыі галіны дасягнуў 1 млрд юаняў.
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Сорт / Культывар: У знойдзеных крыніцах сорт не названы.
- Старыя дрэвы: Паводле «Юньнань жыбаа» (2019), у павеце больш за 30 тысяч старых чайных дрэў, даныя сабраныя па 11 700 з іх; «Юньнань ван» (2021) называе 37 тысяч стогадовых дрэў. Лічбы разыходзяцца, і якую долю сыравіны для зялёнага чаю даюць старыя дрэвы, крыніцы не гавораць.
- Стандарт збору: Апісанне на партале «中国好绿茶地图» гаворыць толькі пра маладыя далікатныя пупышкі і лісце (幼嫩芽叶); колькі лісткоў бяруць з пупышкай, не сказана.
- Час збору: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Рэгіён: Горы Уляншань і Айлаошань у межах павета. Павет ляжыць на стыку акруг Далі, Ліньцан і Пуэр; яго плошча — каля 1,7 тысячы км².
- Вышыня вырошчвання: 1700–2500 м паводле апісання на партале «中国好绿茶地图»; «Юньнань жыбаа» (2019) называе для высакагорных садоў павета 1800–2500 м.
- Рэльеф і прырода: Тое самае апісанне гаворыць пра складаны рэльеф, разнастайны клімат і добра захаваную першасную расліннасць дзяржаўнага запаведніка Уляншань.
- Клімат: Вільготны субтрапічны з сухой зімой. Для павятовага цэнтра на вышыні 1377 м сярэдняя тэмпература — ад 12,3 °C у студзені да 24,8 °C у чэрвені, ападкаў каля 740 мм за год. Сады ляжаць вышэй, таму гэтыя лічбы толькі арыенцір.
- Глебы: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
- Сады: «Юньнань жыбаа» (2019) называе 110 тысяч му высакагорных садоў (1 му — каля 667 м²), з іх 31 тысяча му сертыфікаваная як «зялёная» або арганічная. «Юньнань ван» (2021) — 120 тысяч му высакагорных садоў і каля 72 тысяч му «зялёных» і арганічных.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Апісанне на партале «中国好绿茶地图» называе тры этапы; параметраў у знойдзеных крыніцах няма.
- Фіксацыя (杀青, shāqīng): Нагрэў спыняе акісленне і захоўвае зялёны колер ліста.
- Скручванне (揉捻, róuniǎn): Ліст атрымлівае форму, сок выходзіць на паверхню.
- Сушка (干燥, gānzào): Выдаляе вільгаць і замацоўвае водар.
Кароткага завяльвання перад фіксацыяй, звычайнага для зялёнага чаю, апісанне не згадвае; ці ёсць яно на справе, па знойдзеных крыніцах не ўстанавіць.
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
Апісанне ніжэй — з партала «中国好绿茶地图»; гэта другасная крыніца.
- Вонкавы выгляд сухога ліста: Цёмна-зялёны, амаль чорна-зялёны (色泽墨绿); форма ліста не апісаная.
- Водар сухога ліста: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
- Водар настою: Свежы, чысты і ўстойлівы (香气鲜纯持久).
- Смак: Насычаны і мяккі (滋味浓醇).
- Колер настою: Жоўта-зялёны і яркі (汤色黄绿明亮).
- Чайнае дно (завараны ліст): Жоўта-зялёны, роўны і далікатны (叶底黄绿匀嫩).
7. Хімічны Склад
Фізіка-хімічных даных пра зялёны чай знака ў знойдзеных крыніцах няма. «Юньнань жыбаа» (2019) піша пра чай гор Уляншань у цэлым: водны экстракт звычайна вышэйшы за 40 %, поліфенолаў звычайна больш за 30 %, амінакіслот — больш за 3 %. Метаду, выбаркі і таго, пра сыравіну ці пра гатовы чай гаворка, газета не называе, таму да зялёнага чаю знака гэтыя лічбы наўпрост не адносяцца.
8. Заварванне
Практыка класа для зялёнага чаю.
- Тэмпература вады: 80–85 °C.
- Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
- Посуд: Шкляны стакан або белы гайвань.
- Працэс:
- Прагрэць посуд.
- Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
- Першы настой — праз 40–60 секунд.
- Піць, пакідаючы частку настою.
- Даліць ваду.
- Два-тры паўторныя залівы.
9. Захоўванне
Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.
10. Кошт і Падробкі
Даных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.
- Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць геаграфічны сертыфікацыйны знак «南涧绿茶» (№ 9351027).
- Правяраць, што вытворца з павета Наньцзянь.
- Сухі ліст — цёмна-зялёны, настой — жоўта-зялёны і яркі, развараны ліст — жоўта-зялёны і далікатны.
11. Цікавыя Факты
- Знак на зялёны чай значыцца ўжо ў спісе Бюро таварных знакаў 2012 года; знак на чырвоны я знайшоў толькі ў пераліку 2019 года.
- Трымальнік знака — не асацыяцыя і не фірма, а павятовая чайная станцыя.
- Сады ляжаць адразу ў дзвюх горных сістэмах — Уляншань і Айлаошань.
- «Юньнань ван» (2021) піша, што павет робіць пяць класаў чаю — зялёны, пуэр, улун, чырвоны і белы, — але знак на зялёны ў яго адзін.
12. Параўнанне з іншымі юньнаньскімі зялёнымі чаямі
- Наньцзянь Уляншань Хунча (南涧无量山红茶): Чырвоны чай таго самага павета, другі чайны знак Наньцзяня.
- Цаншань Сюэ Люй (苍山雪绿): Скручаны зялёны чай акругі Далі, створаны на Сягуаньскай чайнай фабрыцы.
- Хуйлун Люйча (回龙绿茶): Высакагорны зялёны чай павета Лянхэ на захадзе Юньнані.
У заключэнне:
Наньцзянь Люйча — горны зялёны чай павета, дзе сады падымаюцца на 1700–2500 м па схілах Уляншаня і Айлаошаня. Яго знак значыцца ў спісах з 2012 года і належыць павятовай чайнай станцыі, а апісанне кароткае і цэльнае: цёмна-зялёны ліст, свежы ўстойлівы водар, жоўта-зялёны яркі настой, насычаны мяккі смак. Сорт, тэрміны збору і параметры тэхналогіі знойдзеныя крыніцы не называюць.
Крыніцы
Геаграфічнае ўказанне
Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»