Бадунцзюнь Гунча (Bādōngjùn gòngchá, 巴东郡贡茶) — «паднесены чай акругі Бадун»: зялёны чай з паравой фіксацыяй з павета Бадун (巴东县) Эньшы-Туцзя-Мяоскай аўтаномнай акругі на захадзе правінцыі Хубэй. Назва адсылае да танскай акругі Гуйчжоу-Бадунцзюнь, якая, паводле павятовых матэрыялаў, пастаўляла чай да двара. Тэхналогія, паводле слоў майстра — дзяржаўнага захавальніка традыцыі Эньшы Юй Лу, амаль тая самая, што ў суседняга знакамітага чаю, але на лісце захоўваюць ворс (毫, háo). Павет зрабіў назву агульным брэндам у 2017 годзе, з 2018 года яна — геаграфічны сертыфікацыйны знак.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá) з паравой фіксацыяй (蒸青, zhēngqīng): залаты ўзор 2021 года рэпартаж называе «высокакласным зялёным чаем», а тэхналогія амаль тая самая, што ў Эньшы Юй Лу.
- Катэгорыя: Павятовы грамадскі брэнд; геаграфічны сертыфікацыйны знак (2018).
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, Húběi), Эньшы-Туцзя-Мяоская аўтаномная акруга (恩施, Ēnshī), павет Бадун (巴东, Bādōng).
- Уладальнік знака: Станцыя распаўсюджвання тэхналогій тэхнічных культур павета Бадун (巴东县经济作物技术推广站).
- Зона знака: Паводле неафіцыйнага каталога геаграфічных указанняў — адміністрацыйная тэрыторыя павета Бадун; правінцыйны пералік паказвае павет як прыналежнасць уладальніка.
- Асноўныя раёны: Паводле слоў кіраўніцтва павета (2018), пасёлкі Сіцювань (溪丘湾), Цзіньгопін (金果坪), Яньдухэ (沿渡河) і Дунжанькоу (东壤口), а таксама частка новых садоў.
- Геаграфічныя каардынаты: Павятовы цэнтр Бадуна — каля 31,0° пн. ш. і 110,3° у. д.
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- Паданне. Павятовае таварыства вывучэння чайнай культуры пераказвае легенду: Шэньнун, спрабуючы травы ў краях цяперашніх Бадуна і Шэньнунцзя, атруціўся, і ліст, які ўпаў у кацёл з адварам, змяніў смак вады і зняў атручванне. Гэта паданне, а не гісторыя.
- Бадун у тэкстах. Рэпартаж 2018 года спасылаецца на працу гісторыка чаю «茶史初探»: з народаў ба і шу менавіта ба звязвалі піццё чаю з паданнем пра Шэньнуна. Паводле таго ж рэпартажу, «Чайны канон» (茶经), «Бэньцаа ганму» (本草纲目), «Туцзін бэньцаа» (图经本草) і «Хубэй тунчжы» (湖北通志) называюць Бадун месцам, дзе Шэньнун знайшоў чай; паводле першакрыніц гэта не праверана.
- Тан. Паводле таго ж рэпартажу, пры Тан Бадун уваходзіў у Гуйчжоу-Бадунцзюнь (归州巴东郡), адзін з раёнаў, якія пастаўлялі чай да двара; адсюль «郡贡» у назве.
- 2017. Павет выбраў «巴东郡贡茶» сваім грамадскім брэндам, стварыў таварыства вывучэння чайнай культуры Шэньнуна і запрасіў кансультантамі спецыялістаў Чайнага інстытута Кітайскай акадэміі сельскагаспадарчых навук і аграрных ведамстваў — «распрацоўваць» (研制) гэты чай. У тым самым годзе Міністэрства сельскай гаспадаркі ўнесла яго ў каталог вядомых, асаблівых, новых і якасных сельгаспрадуктаў (名特新优农产品目录).
- 2018. 19 мая чай паказалі на II Кітайскай міжнароднай чайнай выставе ў Ханчжоу. Майстар, які накіроўваў распрацоўку, у тым самым годзе ўвайшоў у пяты спіс дзяржаўных захавальнікаў нематэрыяльнай культурнай спадчыны.
- Знак. Паводле правінцыйнага пераліку (даныя на май 2020 года), знак № 26323461 зарэгістраваны ў класе 30, тавар — чай; тэрмін выключнага права — з 21 ліпеня 2018 года па 20 ліпеня 2028 года.
- 2021. 22 мая на IV Кітайскай міжнароднай чайнай выставе ўзор «羽叶集·恩施硒茶·巴东郡贡茶» бадунскай кампаніі «湖北省羽集茶业» атрымаў золата вясновага этапа XI конкурсу «中茶杯»; усяго ў Хубэя ў катэгорыі зялёнага чаю было два золаты. У тым самым паведамленні «巴东郡贡茶» названы прадуктам з геаграфічным указаннем Хубэя.
- Назва: 巴东 — павет Бадун; 郡 (jùn) — «акруга», паводле танскага Бадунцзюня; 贡茶 (gòngchá) — «паднесены чай», чай для двара.
- Культурнае значэнне: Майстар называе Бадунцзюнь Гунча і Эньшы Юй Лу «чаямі-сёстрамі», тыповымі прадстаўнікамі багатага селенам чаю Эньшы (恩施富硒茶).
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Сорт / Культывар: Для знака даных няма. Паводле паведамлення 2021 года, міністэрства прызнала павет дзяржаўнай рэгіянальнай базай размнажэння палепшаных сартоў чаю, але якія сарты ідуць на гэты чай, не сказана.
- Сыравіна: Залаты ўзор 2021 года, паводле рэпартажу, зроблены з ліста экалагічнага саду на гары Янжушань (羊乳山), якую паведамленне называе базай дадзенага чаю з часоў Суй і Тан, — гэта словы рэпартажу.
- Стандарт і час збору: Стандарту ў знойдзеных крыніцах няма. Збіраюць не толькі ўвесну: у канцы мая 2018 года ў вёсцы Байвань (白湾村) воласці Сіцювань ішоў збор летне-асенняга чаю.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Рэгіён: Захад Хубэя, на Янцзы: паводле рэпартажу 2018 года, Бадун — першы павет Хубэя на шляху ракі з захаду, «горла паміж Сычуанню і Хубэем, вароты заходняга Хубэя».
- Клімат: Сярэднія шыроты; ападкаў — 1100–1900 мм у год (рэпартаж 2018 года).
- Глебы: Паводле таго ж рэпартажу, кіслотнасць глеб умераная, а ў павета ёсць мянушка «сусветнае прыроднае біясховішча селену»; лічбаў па селене крыніцы не прыводзяць.
- Плошча: Паводле рэпартажу 2018 года, чайныя базы павета займалі 102 тыс. му, а да 2020 года павет ставіў мэту ў 200 тыс. му; ці выкананы план, у знойдзеных крыніцах не відаць.
- Вышыня: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Паводле слоў майстра, тэхналогія ўзыходзіць да танскай паравой фіксацыі, складаная і ў асноўным супадае з тэхналогіяй Эньшы Юй Лу:
- Астыванне (摊凉, tānliáng).
- Паравая фіксацыя (蒸汽杀青, zhēngqì shāqīng).
- Згон вільгаці веерам (扇干水汽, shàn gān shuǐqì).
- Першае падсушванне (炒头毛火, chǎo tóu máohuǒ).
- Скручванне (揉捻, róuniǎn).
- Другое падсушванне з пералопачваннем (铲二毛火, chǎn èr máohuǒ).
- Фармоўка і паліроўка (整形上光, zhěngxíng shàngguāng).
- Канчатковае сушэнне (烘焙, hōngbèi).
Галоўнае адрозненне — ворс: бадунскі чай яго захоўвае, а для Эньшы Юй Лу, паводле слоў майстра, ужываюць іншыя прыёмы, і аблічча і смак у іх розныя. Залаты ўзор 2021 года, паводле рэпартажу, прайшоў больш за дваццаць аперацый. Тэмператур і часу ў знойдзеных крыніцах няма.
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
Агульнага апісання па знаку няма; ніжэй — тое, што ёсць, з указаннем крыніцы.
- Знешні выгляд сухога ліста: Ліст захоўвае ворс. Залаты ўзор 2021 года — тугія тонкія іголкападобныя скруткі (条索紧细似针形).
- Водар сухога ліста: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
- Водар настою: Для ўзору 2021 года — «чысты водар» (清香); да сухога ліста ці настою адносяцца гэтыя словы, не ўдакладнена.
- Смак: Неафіцыйны каталог геаграфічных указанняў: мяккі і насычаны, свежы і бадзёры, са салодкім вяртаннем (滋味醇厚鲜爽而回甘). Рэпартаж 2021 года пра залаты ўзор — салодкі.
- Колер настою: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
- Чайнае дно (завараны ліст): Даных у знойдзеных крыніцах няма.
7. Хімічны Склад
Фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма. Неафіцыйны каталог піша, што ў чаі шмат чайных поліфенолаў і катахінаў, але лічбаў не прыводзіць; пра селен — толькі лозунгі павета, без вымярэнняў.
8. Заварванне
Практыка класа для зялёнага чаю.
- Тэмпература вады: 80–85 °C.
- Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
- Посуда: Шкляная шклянка — у ёй бачныя іголкі ліста — або белы гайвань.
- Працэс:
- Прагрэць посуду.
- Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
- Першы настой — праз 40–60 секунд.
- Піць, пакідаючы частку настою.
- Даліць ваду; два-тры паўторныя залівы.
9. Захоўванне
Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў; лепш выпіць на працягу года.
10. Кошт і Падробкі
Даных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.
- Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць сертыфікацыйны знак «巴东郡贡茶» (№ 26323461, тэрмін — да 20 ліпеня 2028 года).
- Правяраць, што вытворца з павета Бадун.
- Глядзець на ліст: ворс на ім захоўваюць — паводле слоў майстра, гэта галоўнае адрозненне ад Эньшы Юй Лу.
- Памятаць, што як павятовы брэнд назва існуе з 2017 года; «паднесеная» старажытнасць у ёй — адсылка да танскай акругі і падання.
11. Цікавыя Факты
- Уладальнік знака — не асацыяцыя вытворцаў, а павятовая агратэхнічная станцыя.
- Тэхналогію новага брэнда 2017 года апісваюць як амаль тую самую, што ў Эньшы Юй Лу, — адрозненне трымаецца на адным прыёме з ворсам.
- На конкурсе 2021 года назва выступіла ўнутры патройнай маркі: марка кампаніі, акруговы парасон «恩施硒茶» і павятовы знак.
12. Параўнанне з іншымі чаямі
- Эньшы Юй Лу (恩施玉露): Ігольчасты зялёны чай з паравой фіксацыяй, «сястра» бадунскага па тэхналогіі; з ворсам, паводле слоў майстра, у яго паступаюць інакш.
- Эньшы Січа (恩施硒茶): Акруговы парасонавы знак, пад імем якога выступіў залаты ўзор 2021 года.
- Уцзятай Гун Ча (伍家台贡茶): Зялёны «паднесены» чай павета Сюаньэнь той самай акругі.
- Цюйсян Сымянь Ча (屈乡丝绵茶): Зялёны чай суседняга павета Цзыгуй ніжэй па Янцзы.
На заканчэнне:
Бадунцзюнь Гунча — новы павятовы брэнд са старой назвай: танская акруга і паданне пра Шэньнуна далі яму імя, а тэхналогія амаль супадае з тэхналогіяй Эньшы Юй Лу — паравая фіксацыя, але з захаваным ворсам. Знак зарэгістраваны ў 2018 годзе, золата «中茶杯» атрымана ў 2021-м. Сарты, вышыні і поўнага апісання аблічча знойдзеныя крыніцы пакуль не даюць.
Крыніцы
Геаграфічнае ўказанне
Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»