Měnghǎi Bānpén chá

Мэнхай Баньпэнь Ча (Měnghǎi Bānpén chá, 勐海班盆茶) — геаграфічны знак на чай вёскі Баньпэнь (班盆) павета Мэнхай (勐海县) Сішуанбаньна-Дайскай аўтаномнай акругі, правінцыя Юньнань. Вёска стаіць за два-тры кіламетры ад Лао Баньчжана, на стыку чайных раёнаў Хэкай і Буланшань, і гандлёвыя апісанні называюць яе найбліжэйшым па характары суседам знакамітай вёскі. Які клас чаю пакрывае знак, у знойдзеных дакументах не сказана.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

• Тып: Дакументам знака не зафіксаваны. Старыя сады Мэнхая — крыніца буйналіставай сыравіны перш за ўсё для пуэру, але з таго самага ліста робяць і чырвоны, і белы чай; які прадукт пакрывае знак, рэестр не кажа. Усе знойдзеныя апісанні смаку Баньпэня — апісанні сырога пуэру (生茶, shēngchá).
• Катэгорыя: Вясковы геаграфічны знак павета Мэнхай — калектыўны або сертыфікацыйны таварны знак.
• Паходжанне: Кітай, правінцыя Юньнань (云南, Yúnnán), Сішуанбаньна-Дайская аўтаномная акруга, павет Мэнхай (勐海县, Měnghǎi Xiàn), вёска Баньпэнь (班盆, Bānpén).
• Адміністрацыйная прывязка: Крыніцы разыходзяцца. Частка апісанняў далучае Баньпэнь да гары Буланшань (布朗山); іншыя змяшчаюць вёску на мяжу пасёлка Мэнхунь (勐混) і воласці Буланшань, у сельскі камітэт Хэкай (贺开村委会) пасёлка Мэнхунь. З другім узгадняюцца пералік вёсак Хэкая і склад воласці Буланшань, дзе Баньпэня няма.
• Зона знака: Правінцыйны пералік называе толькі акругу і павет — гэта адміністрацыйная прыналежнасць уладальніка знака; юрыдычную мяжу зоны я не правяраў.
• Геаграфічныя каардынаты: Дакладных каардынат вёскі ў знойдзеных крыніцах няма. Цэнтр суседняй воласці Буланшань — каля 21,59° пн. ш. і 100,42° у. д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

• Гісторыя:
  • Вёска. Дакументальнай гісторыі Баньпэня ў знойдзеных крыніцах няма.
  • 2012–2016. Павятовы цэнтр тэхнічнага абслугоўвання чайнай галіны (勐海县茶叶技术服务中心) у 2012 годзе падаў заяўку на парасонавы сертыфікацыйны знак «勐海茶»; знак зарэгістраваны ў 2014 годзе і ўведзены ў абарот у 2016-м.
  • Да 2019. Знак «勐海班盆茶» зарэгістраваны: правінцыйны пералік геаграфічных таварных знакаў Юньнані па стане на 28 снежня 2019 года лічыць яго ў радку 227. Нумар рэгістрацыі, уладальнік, год і клас прадукцыі ў знойдзеных крыніцах не названыя; ці дзейнічае знак цяпер, не пацверджана.
  • Сістэма знакаў. У тым самым пераліку за паветам запісаныя парасонавы «勐海茶» і пятнаццаць знакаў па гарах і вёсках; прэса ў 2022 годзе пісала пра шаснаццаць — разыходжанне крыніцы не тлумачаць.
• Назва: «Мэнхай» (勐海) — імя павета; «Баньпэнь» (班盆) — імя вёскі, значэнне тапоніма ў знойдзеных крыніцах не растлумачана; «ча» (茶, chá) — чай.
• Культурнае значэнне: Баньпэнь жыве ў цені Лао Баньчжана; адно апісанне называе яго «забытай жамчужынай». Адсюль дваістая рэпутацыя — сумленны сусед знакамітай вёскі і сыравіна, якую лёгка выдаць за баньчжанскую.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

• Сорт / Культывар: Асобны сорт у знойдзеных крыніцах не названы. Для пуэру стандарт GB/T 22111-2008 патрабуе юньнаньскага буйналіставага чаю (云南大叶种, Yúnnán dàyèzhǒng); ці абмяжоўвае знак сыравіну тым самым, невядома.
• Узрост дрэў: Па гандлёвых апісаннях — ад ста да чатырохсот–пяцісот гадоў.
• Збор: Тэрміны ў знойдзеных крыніцах не пазначаныя.
• Стандарт збору: У знойдзеных крыніцах не прыведзены.
• Патрабаванні да сыравіны: Правілаў знака ў знойдзеных крыніцах няма.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

• Рэгіён: Поўдзень павета Мэнхай, стык чайных раёнаў Хэкай і Буланшань; сады, па апісаннях, прымыкаюць да садоў Лао Баньчжана.
• Вышыня вырошчвання: Старая вёска — каля 1760 м; для вёскі ў цэлым адно апісанне дае 1600–1750 м. Паводле іншага, сярэдняя вышыня тут прыкладна на 100 м ніжэйшая, чым у Лао Баньчжана.
• Клімат: Апісанні гавораць пра частыя дажджы і туманы; лікаў менавіта па Баньпэні няма.
• Глебы: Па гандлёвых апісаннях — жоўта-бурыя (黄棕壤); замераў няма.
• Агратэхніка: Са слоў прадаўца, без угнаенняў і пестыцыдаў, ва ўмераным цені лесу; гэта не вынік праверкі.
• Плошча: Даныя разыходзяцца. Гандлёвыя апісанні гавораць пра дзве з лішнім тысячы му (больш за 130 га) старых дрэў, але ў тым самым тэксце — што стары сад «захаваўся толькі на сотні з лішнім му». Апісанне Хэкая 2016 года дае дзвюм вёскам Баньпэнь разам каля 2000 му суцэльных старых садоў.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Тэхналогія, замацаваная знакам, у знойдзеных крыніцах не апісаная. Агульная схема класа для сырога пуэру па стандарце GB/T 22111-2008, а не апісанне менавіта баньпэньскага чаю: свежы ліст раскладваюць (摊放, tānfàng), фіксуюць нагрэвам (杀青, shāqīng), скручваюць (揉捻, róuniǎn), разбіваюць камякі і сушаць на сонцы (日光干燥, rìguāng gānzào). Атрымліваецца «сонечны сырэц» (晒青毛茶, shàiqīng máochá); яго сартуюць, прапарваюць, прэсуюць і сушаць. Купнай ферментацыі (渥堆, wòduī) у сырога пуэру няма.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Апісанні з гандлёвых публікацый пра сыры пуэр з Баньпэня; лабараторнай дэгустацыі за імі няма.

• Знешні выгляд сухога ліста: Буйны, тоўсты, бліскучы, з прыкметным ворсам; скрутка шчыльная. На паверхні ляпёшкі раўнамерна бачныя пупышкі ў белым ворсе.
• Водар сухога ліста: Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
• Водар настою: Высокі і чысты, саладкаваты, з кветкава-фруктовымі нотамі, мядовым тонам на дне кубка, камфорным і драўняным адценнямі.
• Смак: Шчыльны, амаль глейкі. Лёгкая гарката і даўкасць праз некалькі секунд змяняюцца саладосцю; адно апісанне называе гаркату слабейшай, чым у іншых чаёў Буланшаня. Зваротная саладосць (回甘, huígān) доўгая. Ацэнкі характару разыходзяцца: адно апісанне называе смак чыста-салодкім і мяккім, другое — уладным і поўным.
• Колер настою: Для маладога чаю апісанняў няма. Паводле аднаго апісання, праз некалькі гадоў захоўвання настой робіцца аранжава-жоўтым з аранжава-чырвоным адлівам.
• Чайнае дно (завараны ліст): Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных даных пра чай Баньпэня ў знойдзеных крыніцах няма. Для арыенціру — норма класа, а не замер: стандарт GB/T 22111-2008 патрабуе ад сырога пуэру не менш за 28,0 % поліфенолаў і 35,0 % водарастваральных рэчываў пры вільготнасці не вышэй за 13,0 %.

8. Заварванне

Практыка класа — для сырога пуэру, да якога адносяцца ўсе знойдзеныя апісанні; чырвоны або белы чай з таго самага ліста заварваюць інакш.

• Тэмпература вады: 95–100 °C.
• Колькасць чаю: 5–7 г на 100 мл.
• Посуд: Гайвань (盖碗, gàiwǎn) або гліняны чайнік.
• Працэс:
  1. Прагрэць посуд.
  2. Пакласці чай.
  3. Прамыць ліст гарачай вадой 5–10 секунд і зліць.
  4. Першы настой — 10–15 секунд.
  5. Разліць праз зліўнік.
  6. Паўторныя залівы з прыбаўленнем часу; шчыльная сыравіна вытрымлівае шмат заліваў.

9. Захоўванне

Практыка класа. Сухое, чыстае, ветранае месца без пахаў і прамога святла, папяровая абгортка або каробка. Пуэр дапускае доўгую вытрымку; для Баньпэня апісана, што з гадамі настой цямнее, а водар робіцца паўнейшым.

10. Кошт і Падробкі

Коштаў у знойдзеных крыніцах няма. Баньпэнь вядомы менш за Лао Баньчжан пры блізкай, паводле апісанняў, якасці — адсюль і галоўная рызыка.

• Як пазбегнуць падробак:
  • Галоўная падмена ідзе ад Баньпэня, а не да яго: ліст суседняй вёскі прадаюць як Лао Баньчжан. Надпіс «老班章» пры кошце бліжэй да баньпэньскага — нагода спытаць, адкуль ліст.
  • Правяраць знак «勐海班盆茶» і тое, што вытворца працуе ў павеце Мэнхай; клас чаю і ўзрост дрэў знак не пацвярджае.
  • Словы «古树» (старыя дрэвы) на абгортцы — заява прадаўца, а не частка знака.
  • Кошт нашмат ніжэйшы за звычайны для старых дрэў паўднёвага Мэнхая — нагода для сумненняў.

11. Цікавыя Факты

• Апісанні называюць вышыню, клімат, глебы і ўзрост дрэў Баньпэня і Лао Баньчжана амаль аднолькавымі.
• Чайная слава звязвае Баньпэнь з Буланшанем, а адміністрацыйны пералік — з Хэкаем.
• Газета 2022 года і частка гандлёвых апісанняў пішуць імя вёскі з іншым першым знакам — 邦盆; гандлёвыя тэксты тлумачаць, што абодва напісанні перадаюць гучанне.

12. Параўнанне з суседнімі чаямі

• Лао Баньчжан (老班章): Суседняя вёска Буланшаня, эталон магутнага сырога пуэру; Баньпэнь апісваюць як блізкі па характары і крыху мякчэйшы.
• Буланшань (布朗山): Горны масіў, з якім Баньпэнь звязваюць па смаку, хоць адміністрацыйна вёска, паводле большасці крыніц, уваходзіць у Хэкай.

У заключэнне:

Мэнхай Баньпэнь Ча — знак на чай вёскі, якой не пашанцавала з суседам. За два-тры кіламетры ад Лао Баньчжана, у тых самых туманах, Баньпэнь дае, паводле апісанняў, шчыльны, салодкі і моцны сыры пуэр, а вядомы менш. Знак пацвярджае імя месца, але не замацоўвае ні клас чаю, ні ўзрост дрэў, і нават прыналежнасць вёскі крыніцы дзеляць паміж Буланшанем і Хэкаем.

Крыніцы

Нарматыўныя дакументы

• GB/T 22111-2008

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»