Фэнму Гунча (Fēngmù gòngchá, 枫木贡茶) — «даніна двару з Фэнму», горны чай вёскі Фэнмулінь (枫木林村) воласці Гутан (古塘乡) на паўночным захадзе гарадскога павета Ляньюань (涟源市) акругі Лоудзі, правінцыя Хунань. Чай расце на паўднёвым схіле гары Мяньнюшань (眠牛山) — «гары Спячага быка» — у воласці з сярэдняй вышынёй больш за 600 м. Імя ахоўваецца геаграфічным знакам з пераліку ўрада Хунані. «Гунча» ў імені — ад падання пра цынскага генерал-губернатара, які адвёз тутэйшы чай да двара. Класа імя не называе; паводле апісання тэхналогіі ў мясцовай публікацыі гэта зялёны чай.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá). Клас вызначаны па тэхналогіі, апісанай у публікацыі 2014 года на сайце ўрада Ляньюаня: раскладка, фіксацыя высокай тэмпературай, скручванне, сушка і давядзенне водару — без завяльвання для акіслення і без тамлення. Дакумента пра знак з указаннем класа я не бачыў.
- Катэгорыя: Горны зялёны чай; геаграфічны знак — правінцыйны пералік не адрознівае калектыўныя і сертыфікацыйныя знакі; заяўка, паводле мясцовай публікацыі, падавалася на сертыфікацыйны (раздзел 2).
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Хунань (湖南, Húnán), гарадская акруга Лоудзі (娄底, Lóudǐ), гарадскі павет Ляньюань (涟源, Liányuán), воласць Гутан (古塘, Gǔtáng).
- Зона: Паводле публікацыі 2014 года, чай робяць у вёсцы Фэнмулінь і ў частцы вёскі Нюбу (牛埠村) воласці Гутан. Рэестр, на які абапіраецца артыкул, звязвае знак з вёскай Фэнмулінь, а правінцыйны пералік — з Ляньюанем; гэта адміністрацыйная прыналежнасць уладальніка, а не мяжа зоны. Самой зоны выкарыстання знака я не праверыў.
- Уладальнік, нумар і год рэгістрацыі: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- Край чаю Аньхуа. Воласць Гутан раней адносілася да павета Аньхуа. Публікацыя 2014 года прыводзіць «Летапіс павета Аньхуа» (《安化县志》) 1992 года: у Юань і Мін чаі павета «云雾茶» і «芙蓉茶» ішлі данінай да двара. Гэта сказана пра Аньхуа наогул, а не пра Фэнму.
- Паданне пра манаха. Тая ж публікацыя пераказвае легенду: кожны год перад святам Гуюй манах з храма на гары Юньтайшань (云台山) хрыбта Таосіцзе (桃溪界) тайком збіраў чай на Мяньнюшань; мясцовыя жыхары прасачылі за ім, паспрабавалі чай і ацанілі яго водар і доўгі салодкі смак.
- Паданне пра даніну. Паводле падання, у сярэдзіне Цын генерал-губернатар Лянцзяна, прыехаўшы ў Аньхуа наведаць родных, загадаў прынесці чай з Фэнмуліня і заварыў яго ў імбрычку з пурпурнай гліны (紫砂) на агні тутавых галінак; у чаю быў колер маацзяня і водар лунцзіна. Саноўнік адвёз некалькі цзіняў да двара — з таго часу чай стаў «гунча», а мясцовым ён больш не даставаўся. Імя саноўніка тая ж старонка піша па-рознаму: у паданні — 陶澎, у дадатку ніжэй — Таа Шу (陶澍). Данінай, паводле падання, ішлі толькі кусты з «бруха быка» — дзясятак з лішнім му, не больш за сотню з невялікім цзіняў на год.
- Знак. У правінцыйным даведніку «Хунань у двух словах» (湖南简况), апублікаваным у снежні 2020 года, «枫木贡茶» стаіць сярод 229 калектыўных і сертыфікацыйных знакаў з геаграфічным указаннем, у выпуску 2024 года — сярод 250. У пераліках прадуктаў з геаграфічным указаннем таго ж даведніка імя няма. Заяўка на знак, паводле дадатку да старонкі 2014 года, пададзена ў 2016 годзе; года рэгістрацыі ў знойдзеных крыніцах няма.
- 1989 і 2015. Паводле дадатку да той жа старонкі, у 1989 годзе чайная кампанія Ляньюаня нанова вырабіла страчаны чай, і на экспертызе чайных спецыялістаў правінцыі ён атрымаў 90,09 бала; у 2015 годзе «枫木贡茶» прызнаны вядомай гандлёвай маркай правінцыі Хунань.
- Назва: «Фэнму» (枫木) — «клён»; вёска Фэнмулінь (枫木林) — «Кляновы лес». «Гунча» (贡茶) — «чай-даніна», чай для двара.
- Культурнае значэнне: Гутан ляжыць у глыбіні старога краю Мэйшань (梅山); публікацыя 2014 года піша, што яго завуць «Цынхай-Тыбецкім нагор’ем».
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Гатункі / Культывары: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
- Час збору: Паводле публікацыі 2014 года, лепшы збор — тры дні да і пасля свята Цынмін (清明); другі апісаны збор — каля свята Гуюй (谷雨).
- Стандарт збору: Да Цынміна — пупышка з адным лістом (一芽一叶); да Гуюя — пупышка з двума-чатырма лістамі.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Рэгіён: Паводле публікацыі 2014 года, воласць Гутан ляжыць каля паўднёвага падножжа хрыбта Таосіцзе — адгор’я гор Сюэфэншань — на сярэдняй вышыні больш за 600 м.
- Рэльеф: Вёска Фэнмулінь стаіць на паўночнай ускраіне воласці; горы атачаюць яе з трох бакоў, выхады вядуць на поўдзень, паўночны ўсход і паўночны захад. Чай расце на гары Мяньнюшань, на схіле, павернутым да поўдня.
- Клімат: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
- Глебы: Аналізаў глебы ў знойдзеных крыніцах няма. Дадатак да старонкі 2014 года называе Гутан вядомай у Хунані базай сельгаспрадукцыі, багатай селенам.
- Плошча: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Публікацыя 2014 года, напісаная пасля візіту ў мясцовую кампанію, апісвае спалучэнне ручной працы і машын. Гэта апісанне аднаго вытворцы, а не патрабаванні знака.
- Раскладка (摊放, tānfàng): Свежы ліст пакідаюць на некалькі гадзін, каб сышла частка вільгаці; асабліва важна для ліста, сабранага ў дождж ці па расе.
- Фіксацыя (杀青, shāqīng): Высокай тэмпературай; затым ліст астывае да пакаёвай.
- Скручванне (揉捻, róuniǎn): На машыне.
- Сушка (烘干, hōnggān) у два прыёмы: Спачатку да шасці-сямі дзясятых сухасці, затым астыванне і дасушка да дзевяці дзясятых. Падчас сушкі ліст увесь час падымаюць, падкідваюць і страсаюць рукамі; паліва — драўняны вугаль, вугаль ці электрычнасць.
- Давядзенне водару (提香, tíxiāng) і замацаванне формы: На машыне; тэмпературу і час падбірае дасведчаны майстар.
Ліст астуджваюць у бамбукавых веялках; дзеля якасці ў цэх не прыносяць цыгарэты і бетэль, а работніцы не карыстаюцца духамі.
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
Ніжэй — апісанне з публікацыі 2014 года; дакумента з патрабаваннямі да аблічча я не бачыў.
- Знешні выгляд сухога ліста: Чай ранняга збору — з прыкметным белым пушком, жгуты тонкія, акруглыя, тугія і прамыя, цёмна-зялёныя (白毫显露，条索细圆紧直，呈深绿色). Чай да Гуюя — чарнільна-зялёны (墨绿). Дадатак да той жа старонкі, апісваючы той самы выгляд, называе колер ізумрудным (翠绿).
- Водар сухога ліста: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
- Водар настою: У ранняга чаю — далікатны (嫩香), у чаю да Гуюя — густы каштанавы (栗香浓郁).
- Смак: У ранняга чаю — салодкі і асвяжальны (味甘爽口), у чаю да Гуюя — салодкі і доўгі (味甘绵长).
- Колер настою: У ранняга чаю — празрысты, чыста-зялёны (通透清绿), у чаю да Гуюя — празрысты, жоўты і яркі (通透黄亮). Чай, пададзены аўтару ў пачатку лета, тая ж публікацыя апісвае як залаціста-празрысты.
- Чайнае дно (завараны ліст): Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
7. Хімічны Склад
Дадатак да публікацыі 2014 года прыводзіць аналіз правінцыйнага цэнтра кантролю сельгаспрадукцыі: селену 0,818 мг/кг. Якой партыі і якім метадам, не сказана. Іншых фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
8. Заварванне
Практыка класа для зялёнага чаю. Публікацыя 2014 года раіць ваду каля 85 °C; звычайныя параметры класа — 80–85 °C, 3 г на 150 мл, шкляная шклянка ці белы гайвань, першы настой праз 40–60 секунд, два-тры паўторныя залівы.
9. Захоўванне
Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пабочных пахаў. Лепш выпіць на працягу года.
10. Цана і Падробкі
Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.
- Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць на ўпакоўцы знак «枫木贡茶».
- Правяраць, што вытворца з воласці Гутан павета Ляньюань.
- Ранні чай — тонкія тугія цёмна-зялёныя жгуты з прыкметным пушком і празрысты зялёны настой.
11. Цікавыя Факты
- Воласць Гутан раней уваходзіла ў павет Аньхуа, а сёння адносіцца да Ляньюаня акругі Лоудзі.
- У народзе, паводле той жа старонкі, чай завуць «香十里» — «водар на дзесяць лі».
12. Параўнанне з суседнімі хунаньскімі чаямі
- Аньхуа Сун Чжэнь (安化松针): Зялёны чай павета Аньхуа, да якога раней адносілася воласць Гутан; у форме «хваёвай іголкі».
- Сіньхуа Хунча (新化红茶): Чырвоны чай суседняга павета Сіньхуа той жа акругі Лоудзі; у правінцыйным пераліку знакаў стаіць побач з «枫木贡茶».
- Таацзян Люйча (桃江绿茶): Хунаньскі зялёны чай пад знакам з таго ж пераліку.
У заключэнне:
Фэнму Гунча — чай адной горнай вёскі з паўднёвага схілу гары Спячага быка: ранні збор да Цынміна, фіксацыя, скручванне і сушка ў два прыёмы, тонкія цёмна-зялёныя жгуты і празрысты зялёны настой. Імя «гунча» трымаецца на паданні пра даніну, а ахова — на знаку з правінцыйнага пераліку.