Āndǐng yúnwù

Аньдзін Юньу (Āndǐng yúnwù, 安顶云雾) — зялёны чай гары Аньдзіншань (安顶山) у пасёлку Лішань (里山镇) раёна Фуян (富阳区) горада Ханчжоу, правінцыя Чжэцзян. Гара стаіць на паўднёвым беразе ракі Фучуньцзян, і, паводле паведамлення раёна, воблакі і туман трымаюцца на ёй больш за дзвесце дзён на год — адсюль «юньу», «воблакі і туман» у назве. Правінцыйная прэса называе чай данінай часоў Мін і Цын, раён — адным з дзесяці знакамітых чаёў Ханчжоу, а тэхналогію яго абсмажвання горад Ханчжоу ўнёс у спіс нематэрыяльнай спадчыны. З 2016 года назва ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

• Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá). Дакумента знака з указаннем класа я не бачыў. Клас бачны па тэхналогіі і ўзнагародах: у традыцыйнай тэхналогіі тры фіксацыі (杀青, shāqīng), машынную абсмажку вядуць на лініі для плоскага чаю, а ўзнагароды чай атрымліваў на выставах зялёнага чаю Чжэцзяна. Папулярная даведка прама называе яго зялёным.
• Катэгорыя: Гістарычны горны зялёны чай наваколляў Ханчжоу; геаграфічны сертыфікацыйны знак (2016).
• Паходжанне: Кітай, правінцыя Чжэцзян (浙江, Zhèjiāng), горад Ханчжоу (杭州, Hángzhōu), раён Фуян (富阳, Fùyáng), пасёлак Лішань, вёска Аньдзін (安顶村), названая па гары.
• Зона: Правінцыйная база знакаў паказвае раён Фуян як адміністрацыйную прыналежнасць трымальніка; гэта не юрыдычная мяжа зоны, яе я не правяраў.
• Геаграфічныя каардынаты: Раён Фуян — каля 30,05° пн. ш. і 119,95° у. д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

• Гісторыя:
  • Паданне. Правінцыйная прэса (2020) піша пра «чай-даніну Мін і Цын» і пра «васемнаццаць старых кустоў, зацверджаных дваром» (十八蓬御定老丛). Папулярная даведка дадае, што статус даніны чаю надаў, паводле падання, першы мінскі імператар Чжу Юаньчжан (朱元璋). Дакументаў пра даніну ў знойдзеных крыніцах няма; раён у сваіх паведамленнях абмяжоўваецца формулай «тысячагадовы чай-даніна» (千年贡品茶).
  • 1986. Паводле папулярнай даведкі, Аньдзін Юньу прызнаны правінцыйным знакамітым чаем першага класа; раён называе яго «浙江省一类优质名茶».
  • Нематэрыяльная спадчына. Паводле паведамлення правінцыйнай прэсы, тэхналогія абсмажвання Аньдзін Юньу (安顶云雾茶炒制技艺) унесена ўрадам Ханчжоу ў гарадскі спіс нематэрыяльнай спадчыны. Года ў знойдзеным тэксце няма.
  • 2014–2016 — знак. Заяўка пададзена 29 верасня 2014 года, папярэдняе ўхваленне — 20 лістапада 2015 года, рэгістрацыя — 21 лютага 2016 года.
  • 2022. Паводле паведамлення сельскагаспадарчай газеты, больш за 350 му садоў у цэнтры гары сабраныя ў адны рукі, з адзіным зборам, абсмажваннем і збытам.
  • 2024. Паводле паведамлення раёна, Аньдзін увайшоў у першую групу «дзесяці відаў чайнай сталіцы» Ханчжоу (茶都十景).
• Назва: «Аньдзін» (安顶) — імя гары і вёскі; «юньу» (云雾) — «воблакі і туман».
• Культурнае значэнне: Гістарычны імянны чай раёна Фуян. Раён называе яго адным з «дзесяці знакамітых чаёў Ханчжоу» (杭州十大名茶); самога пераліку ў знойдзеных крыніцах няма.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

• Сорт / Культывар: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
• Збор: Паводле паведамлення раёна, збор на гары пачынаецца параўнальна позна (采摘期相对较晚), і за позні збор і ўстойлівы водар чай завуць «познім водарам» (晚来香). Лепшы час для новага чаю, па тым жа паведамленні, — ад Цынміна да Гуюя, гэта значыць з пачатку да дваццатых лікаў красавіка.
• Стандарт збору: Дакладнага стандарту ў знойдзеных крыніцах няма. Нарыс у замежным выпуску «Жэньмінь жыбаа» (2023) апісвае ручны збор: зборшчык прыўздымае малады парастак і не шчыпае яго пазногцем.
• Патрабаванні да сыравіны: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

• Рэгіён: Паўднёвы бераг ракі Фучуньцзян (富春江) у раёне Фуян. Папулярная даведка адносіць гару да адгор’яў хрыбта Сяньсялін (仙霞岭).
• Вышыня вырошчвання: Лікі разыходзяцца. Правінцыйная прэса (2020) дае гары 790 м; паведамленне раёна (2025) — сярэднюю вышыню гары 650 м і сярэднюю вышыню садоў цэнтральнага ўчастка «больш за 700 м»; сельскагаспадарчая газета (2022) — «больш за 700 м» для вёскі Аньдзін. Папулярная даведка называе ў адным тэксце і 790 м, і «больш за 900 м».
• Клімат: Паводле правінцыйнай прэсы, ападкаў больш за 1500 мм за год, сутачны перапад тэмператур — каля 15 °C, воблакі трымаюцца на гары круглы год. Раён і газета гавораць пра дзвесце з лішнім дзён воблакаў і туману на год.
• Глебы: Паводле паведамлення раёна, пераважаюць жоўтая гліна і чорная супесь (黄泥土、乌沙土). Папулярная даведка называе глебы друзлымі, урадлівымі і багатымі на арганіку, нарыс «Жэньмінь жыбаа» — урадлівымі; аналізаў глеб у знойдзеных крыніцах няма.
• Плошча садоў: Лікі розных гадоў і ў розных межах. Правінцыйная прэса (2020): у пасёлку Лішань больш за 6000 му садоў, з іх больш за 2000 му ў Аньдзіне. Паведамленне раёна (2025): больш за 3000 му ў цэнтральнай зоне.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Паводле паведамлення раёна, у традыцыйнай тэхналогіі Аньдзін Юньу тры фіксацыі (三次杀青). Асновай застаецца ручная абсмажка (手工炒制), а ў апошнія гады да яе дадалася машынная: аўтаматычная лінія для плоскага чаю (扁形茶) паўтарае рухі ручной абсмажкі і вытрымлівае тыя самыя тры фіксацыі. Папулярная даведка называе спосаб апрацоўкі «паўабпалам-паўабсмажкай» (半烧半炒), не расшыфроўваючы яго. Параметраў у знойдзеных крыніцах няма.

Ніжэй — агульная схема зялёнага чаю, а не апісанне менавіта гэтага чаю:

1. Раскладванне свежага ліста (摊放, tānfàng): Ліст раскладваюць тонкім слоем, каб ён аддаў частку вільгаці.
2. Фіксацыя (杀青, shāqīng): Нагрэў у катле спыняе акісленне і захоўвае зялёны колер.
3. Фармоўка і абсмажка (炒制, chǎozhì): Ліст даводзяць у катле да патрэбнай формы.
4. Сушка (干燥, gānzào).

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Афіцыйнага апісання выгляду ў знойдзеных крыніцах няма; ніжэй — формулы раёна, прэсы і даведкі.

• Знешні выгляд сухога ліста: Паводле паведамлення раёна, смарагдава-зялёны (色泽翠绿); правінцыйная прэса зводзіць выгляд да формулы «色翠、汤浓、味醇» — смарагдавы колер, густы настой, мяккі смак. Форма ліста не апісана; пра плоскую форму можна толькі здагадвацца па лініі для плоскага чаю.
• Водар сухога ліста: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
• Водар настою: Чысты пры заварванні (开汤清香), а да другога і трэцяга заліву, паводле паведамлення раёна, становіцца яшчэ больш насычаным. Папулярная даведка адзначае лёгкі архідэйны адценне (略带兰花清香).
• Смак: Насычаны і мяккі (汁浓味醇), свежы і салодкі, без горычы і даўкасці (入口鲜甘、毫无苦涩); нарыс «Жэньмінь жыбаа» піша пра багаты і доўгі салодкі зварот.
• Колер настою: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма; «汤浓» гаворыць пра гушчыню, а не пра колер.
• Чайнае дно (завараны ліст): Афіцыйнага апісання няма. Нарыс «Жэньмінь жыбаа» апісвае смарагдавыя далікатныя пупышкі з лісцем, якія раскрываюцца і то ўсплываюць, то апускаюцца ў шклянцы.

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

8. Заварванне

Практыка класа для зялёнага чаю.

• Тэмпература вады: 80–85 °C.
• Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
• Посуд: Шкляная шклянка або белы гайвань.
• Працэс:
  1. Прагрэць посуд.
  2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
  3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
  4. Піць, пакідаючы частку настою.
  5. Даліць ваду.
  6. Два-тры паўторныя залівы; раён адзначае, што водар раскрываецца мацней на другім і трэцім.

9. Захоўванне

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

10. Кошт і Падробкі

Дадзеных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.

• Як пазбегнуць падробак:
  • Шукаць геаграфічны сертыфікацыйны знак «安顶云雾» № 15439785. Паводле правінцыйнай базы на 2019 год карыстацца ім не было дапушчана ніводнай кампаніі, так што знак на ўпакоўцы сам па сабе варта правяраць; ці дзейнічае знак зараз, не пацверджана.
  • Правяраць, што вытворца з раёна Фуян, лепш — з пасёлка Лішань.
  • Ліст смарагдавы, водар чысты, смак мяккі і без горычы.

11. Цікавыя Факты

• Трымальнік знака — Цэнтр распаўсюджвання агратэхнікі раёна Фуян (杭州富阳区农业技术推广中心), дзяржаўная ўстанова, а не галіновая асацыяцыя.
• Папулярная даведка прыводзіць народныя імёны чаю — «Аньдзін ча» (安顶茶), «Яньдзін ча» (岩顶茶) і «Яньдзін мінхаа» (岩顶茗毫).
• Па той жа даведцы, майстры з Аньдзіна выступалі за Фуян на правінцыйных конкурсах абсмажкі плоскага чаю і ў 2003 годзе ўзялі першую прэмію.

12. Параўнанне з іншымі чаямі Ханчжоу

• Сі Ху Лун Цзін (西湖龙井): Плоскі зялёны чай Ханчжоу з ручной абсмажкай у катле; Аньдзін Юньу машынна абсмажваюць на лініі таго самага тыпу, плоскага чаю.
• Цяньму Цынзін (天目青顶): Зялёны чай гор Цяньму ў раёне Ліньань; яго другое імя, Цяньму Юньу, — таксама «воблакі і туман».
• Цяньцзунь Гун’я (天尊贡芽): Зялёны чай суседняга павета Тунлу ўверх па Фучуньцзяну, таксама з паданнем пра даніну двару.
• Тунлу Сюэшуй Юньлюй Ча (桐庐雪水云绿茶): Ігольчаты чай з адзіночных пупышак таго самага павета Тунлу.

На заканчэнне:

Аньдзін Юньу — горны зялёны чай паўднёвага берага Фучуньцзяна, дзе воблакі трымаюцца больш за дзвесце дзён на год. Дакументы пра яго гавораць няшмат: знак 2016 года за раённым цэнтрам агратэхнікі, гарадская спадчына ў тэхналогіі абсмажвання, тры фіксацыі ў традыцыйным спосабе. Астатняе — формулы раёна і прэсы: смарагдавы ліст, чысты водар, мяккі смак без горычы — і паданне пра чай-даніну, якое пакуль нічым не падмацавана.

Крыніцы

Геаграфічнае ўказанне

• CNIPA 地理标志证明商标 №15439785

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»