Jiāngxià Guāngmíng chá

Цзянся Гуанмін Ча (Jiāngxià Guāngmíng chá, 江夏光明茶) — зялёны чай чатырох вёсак вулічнага камітэта Шаньпо (山坡街) раёна Цзянся на поўдні Уханя, правінцыя Хубэй. «Гуанмін» (光明, «святло») тут не ўласцівасць чаю, а імя вёскі, дзе стаіць галоўны сад, — на беразе возера Лянцзыху (梁子湖), каля гары Цяньцзышань (天子山). З 2018 года імя ахоўваецца як сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне, з 2025 года — як прадукт з геаграфічным указаннем.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Зялёны чай (绿茶, lǜchá). Патрабаванні да аховы 2025 года не называюць клас словам, але задаюць тэхналогію зялёнага чаю — з фіксацыяй, без завяльвання пад акісленне і без тамлення. Уханьскае ўпраўленне сельскай гаспадаркі таксама піша пра зялёны чай.
Катэгорыя: Зялёны чай прыазёрных узгоркаў паўднёвага Уханя; сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне (2018) і прадукт з геаграфічным указаннем (2025).
Паходжанне: Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, Húběi), горад Ухань (武汉, Wǔhàn), раён Цзянся (江夏, Jiāngxià), вулічны камітэт Шаньпо (山坡, Shānpō).
Зона аховы: Чатыры вёскі вулічнага камітэта Шаньпо — Гуанмін (光明村), Гуансін (光星村), Гуанхуа (光华村) і Шанцяо (尚桥村). Заяўнік — чайная асацыяцыя Гуанмін вулічнага камітэта Шаньпо (武汉市江夏区山坡街光明茶叶协会).
Геаграфічныя каардынаты: 114°01′–114°35′ у. д., 29°58′–30°32′ пн. ш. — па аб’яўленні 2025 года. Для чатырох вёсак прамавугольнік незвычайна шырокі; тлумачэння ў дакуменце няма.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- 1970-я. Паводле ўханьскага ўпраўлення сельскай гаспадаркі, жыхары вёскі рабілі чай саматужна, на дрыўяным агні. Кампанія-вытворца вядзе гісторыю ад чайнай фабрыкі «Гуанмін № 2» (原光明二茶场), пабудаванай у 1972 годзе.
- Пасля пачатку рэформаў. Старыя мясцовыя кусты — каля ста му — замянілі палепшанымі гатункамі.
- 1986. Павятовая хроніка «Учансянь цін» (武昌县情, 1986–1990), у пераказе ўпраўлення, піша, што з 1986 года зялёны чай фермы Гуанмін некалькі гадоў запар атрымліваў правінцыйнае званне якаснага прадукту. Кампанія ўдакладняе: гадоў было чатыры, а чаі называліся «Білочунь» (碧螺春) і асенні «Лунцзін» (龙井). Імя «Цзянся Гуанмін Ча» тады яшчэ не існавала — марку заявілі толькі ў 2006 годзе.
- 1993. Паводле гандлёвай старонкі прадаўца, чай «Цуйхаа» (翠毫) фермы Гуанмін атрымаў вышэйшую ўзнагароду правінцыйнага асенняга конкурсу знакамітых чаёў; іншых пацверджанняў у знойдзеных крыніцах няма.
- 2006. Пры падтрымцы мясцовых улад у вёсцы Гуанмін створана чайная асацыяцыя, і яна заявіла марку «Цзянся Гуанмін Ча» (江夏光明茶).
- 2018. У лютым — дзяржаўнае сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне (нумар AGI02321). Гандлёвая старонка называе побач і лістапад 2017 года; афіцыйныя крыніцы даюць 2018-ы. Таварны знак «Цзянся Гуанмін Ча», паводле той жа гандлёвай старонкі, зарэгістраваны ў лістападзе 2018 года.
- 2019. Пастаўшчык чаю вёскі спартсменаў VII Сусветных ваенных гульняў.
- 2020. Паводле гандлёвай старонкі, зялёны «Цуйхаа» маркі «Гуанмін» атрымаў залатую ўзнагароду 21-й выставы «зялёных» прадуктаў.
- 2025. Аб’яўленнем № 640 ад 16 ліпеня 2025 года (апублікавана 13 жніўня) Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці прызнала імя прадуктам з геаграфічным указаннем. Паводле паведамленняў з Уханя, гэта частка пераводу ранейшых сельскагаспадарчых указанняў у адзіны рэжым; у тым жа аб’яўленні ў горада васемнаццаць прадуктаў.
Назва: «Цзянся» (江夏) — імя раёна; «Гуанмін» (光明) — імя вёскі. Дзве іншыя вёскі зоны, Гуансін і Гуанхуа, пачынаюцца з таго ж іерогліфа 光.
Культурнае значэнне: Уханьскае ўпраўленне (2023) называе галоўнага майстра трэцім пакаленнем носьбітаў нематэрыяльнай спадчыны Цзянся Гуанмін Ча; паводле сайта кампаніі, нематэрыяльнай культурнай спадчынай чай прызнала раённае ўпраўленне культуры Цзянся. Чай уваходзіць у гарадскі брэнд «Цзянчэн Байчжэнь» (江城百臻). Паводле таго ж упраўлення, прадукцыя мае сертыфікат «зялёнага прадукту» (绿色食品, lǜsè shípǐn); гандлёвая старонка датуе такія сертыфікаты для зялёнага і чырвонага чаю «Гуанмін» лістападам 2017 года.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Гатункі / Культывары: Паводле патрабаванняў да аховы — Чжунча 108 (中茶108, Zhōngchá 108), Фудзін Дабайча (福鼎大白茶, Fúdǐng dàbáichá), Эча № 1 (鄂茶一号, Èchá 1) і іншыя.
Стандарт збору: Патрабаванні называюць градацыі свежага ліста: адзіночная пупышка (单芽, dānyá), пупышка з адным лістом, дзе пупышка даўжэйшая за ліст, пупышка з адным лістом аднолькавай даўжыні і іншыя. Збіраць загадана своечасова і партыямі — паводле таго, які сухі чай і якога класа якасці робяць.
Вага парастка: Сто парасткаў «пупышка з лістом» важаць каля 8,5 г — гэты лік запісаны непасрэдна ў патрабаваннях.
Час збору: Дакладных тэрмінаў у знойдзеных крыніцах няма.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Прыазёрныя ўзгоркі на поўдні Уханя. У матэрыяле ўханьскага ўпраўлення сельскай гаспадаркі (2022) кіраўнік адной з мясцовых кампаній кажа, што яе чайная база ляжыць там, дзе сыходзяцца гара Цяньцзышань, возера Лянцзыху і возера Шаньпоху (山坡湖). Паводле іншага матэрыялу таго ж упраўлення (2023), чайная гаспадарка каля возера Лянцзыху амаль круглы год ахутана туманам.
Вышыня вырошчвання: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
Глебы: Паводле патрабаванняў да аховы — магутны профіль, ворны пласт таўсцейшы за 50 см, арганічнага рэчыва ў ворным гарызонце больш за 1 %, pH 4,7–6,0. Артыкул сеткавай энцыклапедыі Байду кажа пра чырваназёмы з pH 4,7–6,5; разыходжанне ў верхняй мяжы застаецца.
Клімат: Паводле таго ж энцыклапедычнага артыкула — вільготны мусонны: у сярэднім 16,8 °C за год, 1347,7 мм ападкаў, 268 бязморазных дзён. З першакрыніцай гэтыя лікі зверыць не ўдалося.
Агратэхніка паводле патрабаванняў: Увесну і ўлетку — дробная апрацоўка глебы, перад зімой — глыбокая; асноўнае ўнясенне ўгнаенняў, падкормкі і пазакаранёвае жыўленне; ахова — агратэхнічная, біялагічная і фізічная.
Маштаб: Паводле рэпартажу 2022 года, у кампаніі-вытворцы больш за 300 му ўласных садоў, яшчэ больш за тысячу му яна ахоплівае як партнёр, і ў працу ўцягнута каля пяцісот сялянскіх гаспадарак. Магутнасць перапрацоўкі, паводле сайта кампаніі, — 50 т на год. Гэта дадзеныя адной кампаніі, а не ўсёй зоны аховы.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Патрабаванні да аховы задаюць такі ланцужок:

Раскладванне свежага ліста (摊放, tānfàng).
Фіксацыя (杀青, shāqīng).
Астыванне (摊凉, tānliáng).
Выраўноўванне ліста (理条, lǐtiáo).
Абсмажванне да бляску (辉炒, huīchǎo).
Дасушванне з вывядзеннем водару (足干, zúgān; 提香, tíxiāng).
Пераборка (精选, jīngxuǎn).

Тэмператур і тэрмінаў дакумент не прыводзіць. Паводле ўханьскага ўпраўлення (2023), у гаспадарцы трымаюць паўручную-паўмашынную схему: ручная праца захоўвае рамясло, машыны здымаюць яе слабасці — нізкую прадукцыйнасць і няроўную таўшчыню ліста.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Знешні выгляд сухога ліста: Тонкая зграбная скрутка (条索纤细), зялёны колер з алеістым бляскам (色泽绿润), белы ворс адкрыты (白毫显露).
Водар сухога ліста: Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
Водар настою: Паводле кампаніі — зграбны (气味清雅). Уханьскае ўпраўленне піша пра тонкі, глыбокі водар (香幽), не ўдакладняючы, сухога ліста ці настою.
Смак: Паводле ўпраўлення — настой свежы і чысты, прысмак доўга трымаецца ў роце. Кампанія піша пра свежы бадзёры смак з салодкім зваротам (鲜爽回甘).
Колер настою: Паводле кампаніі — празрысты, у меру моцны (汤色透明，浓淡相宜); яна ж абяцае «тры зялёныя» (三绿): зялёны сухі ліст, зялёны настой і зялёны завараны ліст.
Чайнае дно (завараны ліст): Далікатна-зялёнае (叶底嫩绿) — паводле патрабаванняў да аховы.

7. Хімічны Склад

Патрабаванні да аховы задаюць ніжнія парогі трох паказчыкаў:

Паказчык	Патрабаванне
Чайныя поліфенолы	не менш за 17 %
Свабодныя амінакіслоты	не менш за 4 %
Вадарастваральныя экстрактыўныя рэчывы	не менш за 40 %

Гэта нормы, а не замер партыі. Дадзеных пра кафеін і іншыя рэчывы ў знойдзеных крыніцах няма.

8. Заварванне

Практыка класа для зялёнага чаю.

Тэмпература вады: 80–85 °C.
Колькасць чаю: 3 г на 150 мл.
Посуд: Шкляны стакан або белы гайвань.
Працэс:
1. Прагрэць посуд.
2. Пакласці чай і наліць ваду па сценцы.
3. Першы настой — праз 40–60 секунд.
4. Піць, пакідаючы частку настою.
5. Даліць ваду.
6. Два-тры паўторныя залівы.

9. Захоўванне

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў. Лепш выпіць на працягу года.

10. Кошт і Падробкі

Дадзеных пра кошты ў знойдзеных крыніцах няма.

Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць знак прадукта з геаграфічным указаннем або знак сельскагаспадарчага ўказання.
- Правяраць, што чай зроблены ў адной з чатырох вёсак вулічнага камітэта Шаньпо, а не проста ў раёне Цзянся.
- Ліст — тонкі, зялёны з бляскам, з адкрытым ворсам; завараны ліст — далікатна-зялёны.
- Памятаць, што гаспадаркі зоны выпускаюць і іншыя чаі: паводле матэрыялу на сайце ўханьскага ўпраўлення, адна з кампаній робіць жоўты, «Аньцзі Байча» (安吉白茶) і чырвоны «Цзіньцзюньмэй» (金骏眉). Патрабаванні да аховы апісваюць толькі зялёны чай.

11. Цікавыя Факты

Да ўласнага імя чай фермы Гуанмін атрымліваў правінцыйныя званні якасці пад чужымі імёнамі — «Білочунь» (碧螺春) і асенні «Лунцзін» (龙井).
Парог амінакіслот у 4 % — самы высокі сярод трох уханьскіх чаёў аб’яўлення 2025 года: у Цзянся Біфан ён 1,8 %, у Байцюань Люйча — 2,8 %.
«Белы чай» адной з мясцовых кампаній, паводле апісання ўханьскага ўпраўлення, праходзіць завяльванне, фіксацыю, скручванне і сушку; фіксацыя і скручванне — прыёмы зялёнага, а не белага чаю.

12. Параўнанне з іншымі ўханьскімі чаямі

Цзянся Біфан (江夏碧舫): Плоскі зялёны чай таго ж раёна, з вулічнага камітэта Улунцюань; ахова — тым жа аб’яўленнем 2025 года.
Байцюань Люйча (柏泉绿茶): Плоскі зялёны чай раёна Дунсіху на паўночным захадзе Уханя, таксама з аб’яўлення 2025 года.
Хуанпі Люйча (黄陂绿茶): Зялёны чай паўночнага Уханя.
Білочунь (碧螺春): Цзянсускі скручаны зялёны чай, пад чыім імем ферма Гуанмін выпускала чай у 1980-х.

У заключэнне:

Цзянся Гуанмін Ча — зялёны чай чатырох вёсак каля возера Лянцзыху, які вырас з саматужнай фабрыкі 1970-х, што атрымлівала правінцыйныя званні якасці пад чужымі імёнамі. Уласнае імя марка атрымала ў 2006 годзе, ахова — у 2018-м і 2025-м. Дакументы малююць яго дакладна: тонкая скрутка, зялёны ліст з бляскам і адкрытым ворсам, далікатна-зялёны завараны ліст і высокі парог амінакіслот.

Крыніцы

Геаграфічнае ўказанне

CNIPA 地理标志产品认定 №640

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»