Чаочжоу Даньцун Ча (Cháozhōu dāncóng chá, 潮州单丛茶) — геаграфічны сертыфікацыйны знак № 42507916 гарадской акругі Чаочжоу на ўсходзе правінцыі Гуандун, выдадзены на даньцун — духмяны улун гор Фэнхуан і суседніх раёнаў. У акругі ёсць і прадукт з геаграфічным указаннем з падобнай назвай, «凤凰单丛（枞）茶», пад аховай з 2010 года; гэта іншая рэгістрацыя, са сваім стандартам і сваёй зонай. Правілаў знака я не бачыў, таму аблічча і тэхналогію апісваю паводле дакументаў акругі аб даньцуне наогул.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Улун (乌龙茶, wūlóngchá), група даньцунаў. Сам знак класа не называе, клас дадзены паводле плана развіцця акругі. Паводле плана, для чырвонага чаю з ліста даньцуна («潮州单丛红茶») прыняты правінцыйны мясцовы стандарт вытворчасці; ці распаўсюджваецца на яго знак, не ўстаноўлена.
- Катэгорыя: Гуандунскі улун; сертыфікацыйны знак, пацверджаны рэестрам 2026 года.
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Гуандун (广东, Guǎngdōng), гарадская акруга Чаочжоу (潮州, Cháozhōu). Галоўныя чайныя пасёлкі — Фэнхуан (凤凰镇) раёна Чаоань і Фубінь (浮滨镇) павета Жаопін.
- Зона знака: Рэестр паказвае гарадскую акругу Чаочжоу — гэта прыналежнасць трымальніка, а не юрыдычная мяжа зоны. Зона прадукта з указаннем 凤凰单丛（枞）茶 — 30 пасёлкаў і чайных раёнаў у Чаоані, Сянцяо і Жаопіне.
- Шырата: Паводле плана акругі, праз пасёлак Фэнхуан праходзіць Паўночны тропік.
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- Вытокі. План развіцця акругі (лістапад 2022 года) звязвае адкрыццё мясцовага чаю з продкамі народа шэ (畲族) і сам агаворвае, што час гэтага ўстанавіць нельга: пісьменнасці ў шэ не было. Паводле легенды, у канцы Паўднёвай Сун імператар Бін (宋帝昺) пахваліў чай горцаў Фэнхуана — адсюль назва «сунскі сорт» (宋种).
- 1547. Паводле плана, «Апісанне вобласці Чаочжоу» (潮州府志) называе штогадовую даніну павета Жаопін: 150 цзіняў 2 ляна ліставога чаю і 180 цзіняў 3 ляна чаю з пупышак.
- Канец Цын. У гады Тунчжы і Гуансюй сяляне сталі адбіраць лепшыя старыя кусты і рабіць чай з кожнага асобна — так, паводле плана, з’явілася імя «даньцун». План датуе гэта 1875–1908 гадамі і тут жа гаворыць пра амаль двухсотгадовую гісторыю імені; гэтыя лічбы не сыходзяцца.
- 2010. Галоўнае ўпраўленне па наглядзе за якасцю, інспекцыі і каранціну абвяшчэннем № 30 узяло 凤凰单丛（枞）茶 пад ахову як прадукт з геаграфічным указаннем. У 2020 годзе ён увайшоў у першы спіс пагаднення Кітая і Еўрасаюза аб геаграфічных указаннях. Парадак аховы акруга выдала ў 2013 годзе, новы дзейнічае з мая 2025-га.
- 2022. План называе ў акругі чатыры чайныя публічныя брэнды: прадукт з указаннем 凤凰单丛（枞）茶, сельгаспрадукт з указаннем 岭头单丛茶, калектыўны знак 凤凰单丛茶 і сертыфікацыйны знак 潮州单丛茶. Года рэгістрацыі і трымальніка знака я не знайшоў.
- 2025. З 21 мая, у Міжнародны дзень чаю, дзейнічае гарадское «Палажэнне аб садзейнічанні якаснаму развіццю чайнай галіны» (潮州市促进茶产业高质量发展条例) — першы такі акт у Гуандуне. Яно заахвочвае карыстацца імёнамі 凤凰单丛（枞）茶, 岭头单丛茶, 凤凰单丛 і 潮州单丛茶.
- Назва: 潮州 (Cháozhōu) — імя акругі; 单丛 (dāncóng) — «адзіночны куст», паводле звычаю рабіць чай з кожнага выдатнага куста асобна. У адрозненне ад «凤凰单丛», у імені знака няма гор Фэнхуан — толькі акруга.
- Культурнае значэнне: Мастацтва чаочжоўскага гунфу-ча (潮州工夫茶艺) з 2008 года — у дзяржаўным спісе нематэрыяльнай спадчыны, тэхналогія вырабу даньцуна з 2013 года — у правінцыйным, сістэма чайнай культуры фэнхуанскага даньцуна з 2014 года — у спісе важнай сельскагаспадарчай спадчыны.
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Сарты: Паводле плана, аснову садоў акругі даюць мясцовыя сарты 凤凰单丛 і 岭头单丛 — 93,9 % плошчы; астатняе — 凤凰水仙 (Fènghuáng shuǐxiān) і 石古坪乌龙 (Shígǔpíng wūlóng).
- Разнастайнасць: Назваў сартоў, якія сяляне перадаюць з вуснаў у вусны, паводле плана больш за тысячу; адсюль прымаўка «一树一香，树树不同» — «у кожнага дрэва свой водар».
- Старыя кусты: У пасёлку Фэнхуан, паводле плана, больш за 15 000 культурных чайных дрэў старэйшых за 100 гадоў і больш за 4600 — старэйшых за 200 гадоў.
- Сезоны: Чай робяць круглы год; лепшымі план лічыць вясну, восень і зіму.
- Стандарт збору: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Рэгіён і вышыня: Горы на поўначы акругі; у пасёлку Фэнхуан, паводле плана, стаіць вяршыня Фэнняацзі (凤鸟髻), 1498 м. Дыяпазону вышынь садоў для знака ў знойдзеных крыніцах няма.
- Клімат: Паводле плана — паўднёвасубтрапічны марскі, вільготны, з туманамі; сярэдняя гадавая тэмпература ў 2016–2021 гадах — 22,0–22,6 °C, ападкі — ад 1208 да 2775 мм у год.
- Сезон (паводле плана): Вясновы чай насычаны і салодкі, летні — горкі і даўкі, асенні і зімовы — мякчэйшы, з высокім доўгім водарам.
- Глебы: Жоўтыя і чырвоныя вышэй за 400 м, pH 4,5–6,5, арганічнага рэчыва 3,81–4,26 %; латэрытныя чырвоныя і рысавыя глебы нізкагор’я — pH 5,5–6,5.
- Плошча: Паводле дадзеных акругі, прыведзеных пры ўступленні ў сілу гарадскога палажэння, у 2024 годзе — 280,9 тыс. му садоў і 36,2 тыс. т чаю па ўсёй галіне акругі.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Ніжэй — схема з плана акругі для даньцуна наогул; гэта апісанне галіны, а не норма знака.
- Першасная апрацоўка — 19 аперацый, каля 24 гадзін: збор → завяльванне на сонцы (晒青, shàiqīng) → астыванне (凉青, liángqīng) → тры цыклы «судакранання ліста» (碰青, pèngqīng) і два цыклы ўстрэсвання (摇青, yáoqīng), кожны з адлежваннем → фіксацыя абсмажваннем (炒青, chǎoqīng) → скручванне (揉捻, róuniǎn) → разбіўка камякоў → першая сушка, астыванне, дасушка.
- Даводка — 10 аперацый: выбарка чаранкоў → складанне партыі → прагрэў на вуглях ці электрычнасці (焙火, bèihuǒ) → астыванне і вытрымка → паўторны прагрэў → астыванне → выраўноўванне партыі → пакаванне. Два прагрэвы разам займаюць каля 40 гадзін.
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
План апісвае гатовы даньцун формулай «形美、色翠、味甘、香郁» — прыгожая форма, ізумрудны колер, салодкі смак, густы водар — і мянушкай «духі сярод чаёў» (茶中香水).
- Знешні выгляд сухога ліста: Падрабязнага апісання няма; план гаворыць пра прыгожую форму, а да чаго адносіцца «ізумрудны колер», не ўдакладняе.
- Водар сухога ліста: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
- Водар настою: Прыродны кветкавы, высокі і лятучы (自然花香、香气高扬), з асаблівым «кустовым тонам» (丛韵, cóngyùn).
- Смак: Салодкі, з густым мяккім салодкім вяртаннем (回甘醇厚); вытрымлівае шмат заліваў.
- Колер настою: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
- Чайнае дно (завараны ліст): Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
7. Хімічны Склад
Лікавых дадзеных і фізіка-хімічных патрабаванняў знака ў знойдзеных крыніцах няма. План піша якасна: вясной у лісце больш араматычных рэчываў, амінакіслот і тэаніну, летам — поліфенолаў пры меншай колькасці тэрпенаў.
8. Заварванне
Практыка класа для улуна.
- Тэмпература вады: 95–100 °C.
- Колькасць чаю: 6–8 г на 110–150 мл.
- Посуд: Гайвань ці невялікі гліняны чайнік.
- Працэс:
- Прагрэць посуд.
- Пакласці чай.
- Хутка прамыць яго гарачай вадой і зліць.
- Першыя настоі — 10–20 секунд.
- Разліваць цалкам.
- Паўторныя залівы з невялікай прыбаўкай часу.
9. Захоўванне
Практыка класа для улуна. У герметычнай упакоўцы, у прахалодным цёмным сухім месцы, без пабочных пахаў.
10. Цана і Падробкі
Рознічных цэн у знойдзеных крыніцах няма. План ацэньваў выпрацоўку 2016 года па 160 юанях за кілаграм сухога чаю — гэта разліковая цана для статыстыкі, а не рынкавая.
- Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць сертыфікацыйны знак «潮州单丛茶» (№ 42507916) і вытворцу з акругі Чаочжоу.
- Не блытаць яго з «凤凰单丛（枞）茶», «凤凰单丛茶» і «岭头单丛茶» — гэта асобныя рэгістрацыі.
- Памятаць, што слова «даньцун» паходжання не гарантуе: план прызнае, што сарты фэнхуанскага даньцуна саджаюць і ў іншых месцах.
11. Цікавыя Факты
- Даньцун з водарам язміну, паводле плана, займае менш за 100 му садоў і дае менш за 7000 кг чаю.
- Спіс узаемнага прызнання ўказанняў з Тайландам, куды ўвайшоў 凤凰单丛（枞）茶, план у адным месцы называе «3+3», у другім — «3+5».
12. Параўнанне з іншымі даньцунамі
- Дань Цун (单丛): Агляд усёй групы ў корпусе.
- Фэнхуан Дань Цун (凤凰单丛): Прадукт з геаграфічным указаннем з 2010 года, са стандартам DB4451/T1-2021; асобная рэгістрацыя.
- Лінтоу Дань Цун (岭头单丛): Даньцун павета Жаопін; паводле плана, сельгаспрадукт з геаграфічным указаннем.
- Сіннін Дань Цун (兴宁单丛): Даньцун акругі Мэйчжоу — за межамі Чаочжоу.
- Гуандун Дань Цун Хун Ча (广东单丛红茶): Чырвоны чай з ліста даньцуна — той самы ліст, іншы клас.
У заключэнне:
Чаочжоу Даньцун Ча — акруговы знак над даньцуном, які план называе самым прадстаўнічым чаем Гуандуна. Пра сам знак дакументы гавораць мала: нумар, месца сярод чатырох чайных брэндаў акругі і радок у гарадскім палажэнні 2025 года. Пра даньцуне Чаочжоу план акругі расказвае падрабязней: больш за тысячу сартавых імёнаў, старыя дрэвы Фэнхуана, доўгая апрацоўка. Галоўнае — не змешваць гэты знак з прадуктам з указаннем 凤凰单丛（枞）茶.
Крыніцы
Нарматыўныя дакументы
Геаграфічнае ўказанне
Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»