Yídū yíhóng chá · thetea.app

Іду Іхун Ча (Yídū yíhóng chá, 宜都宜红茶) — чырвоны чай гарадскога павета Іду (宜都市) гарадской акругі Ічан у правінцыі Хубэй. Гэта павятовая частка іхуна — старога экспартнага чырвонага чаю Ічана. Імя ахоўваецца з 2014 года як сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне, уваходзіць у першую сотню кітайскіх найменняў пагаднення Кітая і Еўрасаюза, а ў 2025 годзе Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці (CNIPA) прызнала яго прадуктам з геаграфічным указаннем і апублікавала падрабязныя патрабаванні да яго.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Чырвоны чай (红茶, hóngchá), цалкам акіслены. Клас зададзены і імем, і тэхналогіяй у патрабаваннях 2025 года.
Катэгорыя: Гунфу-чырвоны чай раёна іхуна; прадукт з геаграфічным указаннем.
Паходжанне: Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, Húběi), гарадская акруга Ічан (宜昌, Yíchāng), гарадскі павет Іду (宜都, Yídū).
Зона аховы: Увесь гарадскі павет Іду: пасёлкі Хунхуатаа, Гаабачжоў, Яацзядзянь, Уяньцюань, Нецзяхэ, Сунмупін і Чжычэн, Паньцзявань-Туцзяская воласць (潘家湾土家族乡), воласць Ванцзяфань і вулічны камітэт Лучэн. Спецыфікацыя для еўрапейскага рэестра называе галоўнымі раёнамі Паньцзявань, Ванцзяфань і Сунмупін і называе плошчу зоны — 1357 км².
Геаграфічныя каардынаты: Паводле патрабаванняў CNIPA 2025 года — 111°05′47″–111°36′02″ у. д., 30°05′55″–30°36′00″ пн. ш. У спецыфікацыі для Еўрасаюза паўднёвая мяжа іншая — 30°20′55″ пн. ш.; разыходжанне я не вырашыў.
Суседнія найменні: Іду ўваходзіць у зону акруговага наймення «宜昌宜红» і цалкам ляжыць унутры яе (111°05′–111°36′ у. д. супраць 110°15′–112°04′), так што адно і тое ж сыравіна можа законна выходзіць пад абодвума імёнамі. У той жа акрузе ёсць і трэці іхун — 五峰宜红茶 павета Уфэн.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- Слава акругі. Спецыфікацыя для Еўрасаюза нагадвае, што Лу Юй (陆羽) у «Чайным каноне» (《茶经》) ставіў чай Сячжоў (峡州) — цяперашняга Ічана — на першае месца ў Шаньнані. Гэта слава чайнай акругі, а не чырвонага чаю: яго тады яшчэ не рабілі.
- Сярэдзіна XIX стагоддзя. Паводле той жа спецыфікацыі, са спасылкай на архіў Іду і галіновы летапіс хубэйскай сістэмы забеспячэння і збыту, чырвоны чай у Іду пачалі рабіць у сярэдзіне XIX стагоддзя і вывозіць у Еўропу.
- Канец Цын і пасля 1949 года. Прадстаўніцтва Кітая пры Еўрасаюзе піша, што ў канцы Цын іхун быў адным з самых вядомых экспартных чырвоных чаёў краіны, а пасля ўтварэння КНР дзесяцігоддзямі трымаўся ў першай тройцы кітайскага экспартнага гунфу-хунча па аб’ёме і якасці.
- 2014. 22 мая Міністэрства сельскай гаспадаркі ўзяло «宜都宜红茶» пад ахову як сельскагаспадарчае геаграфічнае ўказанне (нумар AGI01410); трымальнік — асацыяцыя іхуна гарадскога павета Іду (宜都市宜红茶协会).
- Пагадненне з Еўрасаюзам. «宜都宜红茶» стаіць пад нумарам 87 у дадатку III пагаднення Кітая і Еўрасаюза аб абароне геаграфічных указанняў — сярод найменняў, якія ахоўваюцца з дня яго ўступлення ў сілу. Пераклад для даведкі — «Yidu Black Tea»; у еўрапейскім рэестры гэта абароненае геаграфічнае ўказанне з дасье PGI-CN-2748.
- 2025. Абвяшчэннем CNIPA № 640 ад 16 ліпеня найменне прызнана прадуктам з геаграфічным указаннем (радок 765 пакета з 1409 прадуктаў). Заяўнік — тая ж павятовая асацыяцыя.
Назва: «Іду» (宜都) — імя гарадскога павета; «іхун» (宜红) — імя чырвонага чаю старога чайнага раёна: патрабаванні 2025 года кажуць пра «чайны раён іхуна» (宜红茶区). Другое імя, «宜红工夫茶», прадстаўніцтва пры Еўрасаюзе тлумачыць тым, што выраб налічвае больш за шэсцьдзясят аперацый.
Культурнае значэнне: Паводле спецыфікацыі, у Іду склаўся поўны ланцуг іхуна — ад саджанцаў да збыту і даследаванняў.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Гатункі: Патрабаванні 2025 года называюць асноўнымі гатункамі 宜红早 (Yíhóng zǎo), 鄂茶7号 (Èchá qī hào), 乌牛早 (Wūniú zǎo) і 福鼎大白 (Fúdǐng dàbái); дапаўняюць іх дарослыя сады мясцовай папуляцыі раёна іхуна (本地群体种).
Свежы ліст: Паводле спецыфікацыі для Еўрасаюза — жаўтавата-зялёны, тонкі, умерана апушаны, доўга захоўвае далікатнасць.
Стандарт збору: Для вышэйшых гатункаў (名优茶, míngyōuchá) — адзіночная пупышка, пупышка з раскрывальным першым лістом або пупышка з адным лістом. Для масавага чаю (大宗茶, dàzōngchá) — у асноўным пупышка з двума лістамі, спадарожна пупышка з трыма лістамі і роўныя па далікатнасці «парныя» лісты (对夹叶).
Правілы збору: Збіраць у некалькі заходаў, пакідаючы частку лісця; моцныя, верхнія і цэнтральныя парасткі браць, слабыя, ніжнія і бакавыя — пакідаць.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Захад правінцыі Хубэй. Паводле спецыфікацыі, Іду мяжуе на ўсходзе з Чжыцзянам, на поўдні — з Сунцзы, на захадзе — з паветам Уфэн, на поўначы — з паветам Чанъян.
Клімат: Паводле спецыфікацыі — сярэднесубтрапічны вільготны мусонны, з чатырма выразнымі сезонамі, частымі залевамі і густымі туманамі ў горных далінах; сярэднегадавая тэмпература 16,7 °C, ападкаў каля 1235,4 мм у год.
Глебы: Паводле патрабаванняў 2025 года — у асноўным жоўтыя глебы на зярністых сланцах і жоўтыя карбанатныя, друзлыя і добра ветраныя; pH 4,0–6,5, арганічнага рэчыва больш за 1,5 %, грунтавыя воды глыбей за 1 м. Спецыфікацыя для Еўрасаюза адводзіць гэтым двум тыпам 90 % плошчы глеб і дае pH часцей 5,0–5,5.
Вышыня: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Патрабаванні CNIPA 2025 года апісваюць тэхналогію менавіта гэтага чаю.

Першасная апрацоўка: завяльванне (萎凋, wěidiāo), скручванне (揉捻, róuniǎn), акісленне (发酵, fājiào) і сушка (干燥, gānzào).
Даводка: прыёмка сырога чаю (毛茶, máochá), сартаванне па класах, купаж, прасяванне, рэзка, веянне, ручная выбарка, паўторны купаж, дасушванне (复火, fùhuǒ), выраўноўванне партыі і ўпакоўка.

Параметраў — тэмпературы, часу, вільготнасці ліста — дакумент не дае.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Патрабаванні 2025 года апісваюць два ўзроўні чаю — вышэйшыя гатункі і масавы чай.

Знешні выгляд сухога ліста: Вышэйшыя гатункі — тонкія шчыльныя роўныя скруткі, чорныя з алеістым бляскам, з прыкметнымі залацістымі тыпсамі (条索紧细且匀齐，乌黑油润显金毫). Масавы чай — шчыльныя роўныя скруткі, чорныя з бляскам.
Арамат сухога ліста: Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
Арамат настою: Вышэйшыя гатункі — густы і ўстойлівы (香气浓郁持久), масавы чай — чысты. Прадстаўніцтва пры Еўрасаюзе называе арамат пяшчотна-салодкім (香气嫩甜).
Смак: Вышэйшыя гатункі — свежы і мяккі (滋味鲜醇), масавы — мяккі і роўны. У прадстаўніцтва — салодкі і мяккі (滋味甜醇).
Колер настою: Вышэйшыя гатункі — чырвоны і яркі (汤色红亮), масавы — чырвоны і празрысты. У прадстаўніцтва — ярка-чырвоны (汤色红艳).
Чайнае дно (завараны ліст): Вышэйшыя гатункі — далікатны, роўны, светла-чырвоны (叶底嫩匀红明); масавы — даволі роўны чырвоны.

Астываючы настой, паводле апісанняў прадстаўніцтва і спецыфікацыі для Еўрасаюза, дае «халоднае памутненне» (冷后浑, lěng hòu hún).

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічныя нормы ў двух дакументах розныя:

Паказчык	Патрабаванні CNIPA, 2025	Спецыфікацыя для Еўрасаюза
Чайныя поліфенолы	не менш за 11 %	не менш за 10 %
Вільготнасць	не больш за 6,0 %	не больш за 7 %
Экстрактыўныя рэчывы	не менш за 30,0 %	не менш за 30 %
Амінакіслоты (сума)	не менш за 1,7 %	нормы няма

Гэта парогі для прадукту пад знакам, а не аналіз канкрэтнай партыі.

8. Заварванне

Практыка класа для чырвонага чаю.

Тэмпература вады: 90–95 °C.
Колькасць чаю: 3–5 г на 150 мл.
Посуд: Гайвань або фарфоравы чайнік.
Працэс: Прагрэць посуд, першы проліў — праз 30–60 секунд, наступныя — з паступовым падаўжэннем; пяць-шэсць проліваў.

9. Захоўванне

Практыка класа. У шчыльнай упакоўцы, у сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, удалечыні ад пахаў.

10. Цана і Падробкі

Дадзеных аб цэнах у знойдзеных крыніцах няма.

Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць спецыяльны знак геаграфічнага ўказання: права на яго вытворцу з зоны дае CNIPA пасля праверкі Упраўленнем інтэлектуальнай уласнасці Хубэя.
- Правяраць, што вытворца з гарадскога павета Іду.
- Не змешваць з акруговым іхунам Ічана і з 五峰宜红茶: гэта асобныя найменні. Зона Іду ляжыць унутры акруговай зоны 宜昌宜红, а з паветам Уфэн яна не перасякаецца.

11. Цікавыя Факты

Нормы ў патрабаваннях 2025 года больш строгія, чым у спецыфікацыі для Еўрасаюза, якая абапіраецца на ахову 2014 года: вільготнасць — не больш за 6 % супраць 7 %, поліфенолы — не менш за 11 % супраць 10 %, і дададзена норма па амінакіслотах.
Лабараторыю для выпрабаванняў чаю пад знакам выбірае Упраўленне інтэлектуальнай уласнасці Хубэя.
Зоны павятовага і акруговага іхуна ўкладзены адна ў адну: у аднаго ліста можа быць два законныя імёны.

12. Параўнанне з іншымі чырвонымі чаямі

Іхун Гун Фу (宜红工夫): Рэгіянальны чырвоны гунфу Ічана і Эньшы; Іду — яго павятовая частка з уласнай аховай.
Уфэн Хунча (五峰红茶): Чырвоны чай суседняга павета Уфэн той жа акругі; другое яго ахоўнае імя — 五峰宜红茶, павятовы іхун.
Шымэнь Хунча (石门红茶): Чырвоны чай хунаньскай часткі старога раёна іхуна.
Лічуань Хун (利川红): Чырвоны гунфу Эньшы-Туцзя-Мяаскай аўтаномнай акругі, заходней Ічана.
Цымэнь Хунча (祁门红茶): Гунфу-чырвоны чай Аньхоя — для кантрасту.

У заключэнне:

Іду Іхун Ча — павятовы іхун з рэдкай для геаграфічных указанняў паўнатой дакументаў: пералік пасёлкаў і каардынаты, гатункі, правілы збору, першасная апрацоўка і даводка, аблічча двух узроўняў і фізіка-хімічныя нормы. Вышэйшыя гатункі — тонкія чорныя скруткі з залацістымі тыпсамі, яркі чырвоны настой і светла-чырвоны ліст.

Крыніцы

Геаграфічнае ўказанне

CNIPA 地理标志产品认定 №640

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»