Zhènkāng Mǎ'ānshān chá

Чжэнькан Мааньшань Ча (Zhènkāng Mǎ’ānshān chá, 镇康马鞍山茶) — чай старых садоў вёскі Мааньшань (马鞍山村) воласці Манбін (忙丙乡) павета Чжэнькан (镇康县) гарадской акругі Ліньцан, правінцыя Юньнань. Гара атрымала імя за падабенства з сядлом. Сады тут не дзікія і не старажытныя: паводле апісанняў, у 1913 годзе ў вёску завезлі буйналіставы сорт Мэнку з суседняга Шуанцзяна, і старым дрэвам каля ста гадоў. Разам з суседнімі Яньцзытоу і Цзяньшанем Мааньшань утварае амаль дваццаць тысяч му суцэльных культурных старых садоў — масіў, рэдкі для акругі. Мааньшань — першы ў Ліньцане чай са старых дрэў, які атрымаў геаграфічны сертыфікацыйны знак; пазней ён увайшоў у ўсекітайскі каталог «名特优新». Клас прадукту знакам не замацаваны.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Не замацаваны дакументам знака. Апісанне вёскі называе яе прадукцыяй высушаную на сонцы сыравіну (晒青茶, shàiqīngchá), гэта значыць сыравіну пуэрнага тыпу.
Катэгорыя: Чай культурных старых садоў Ліньцана; геаграфічны сертыфікацыйны знак; усекітайскі каталог «名特优新» (трэці выпуск).
Паходжанне: Кітай, правінцыя Юньнань (云南, Yúnnán), гарадская акруга Ліньцан (临沧, Líncāng), павет Чжэнькан (镇康县, Zhènkāng Xiàn), воласць Манбін (忙丙乡, Mángbǐng Xiāng), вёска Мааньшань.
Зона аховы: Правінцыйны пералік паказвае павет Чжэнькан як адміністрацыйную прыналежнасць уладальніка знака; юрыдычную мяжу зоны я не правяраў.
Геаграфічныя каардынаты: Воласць Манбін — каля 23,9° пн. ш. і 99,2° у. д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- 1913. Паводле апісанняў, у Мааньшань завезлі буйналіставы сорт Мэнку (勐库大叶种) з павета Шуанцзян. Дрэвы мясцовых старых садоў, як пішуць, равеснікі садоў вёскі Манфэй (忙肺) у суседнім павеце Юндэ; узрост старых дрэў — каля ста гадоў.
- 2019. «镇康马鞍山茶» стаіць у правінцыйным пераліку геаграфічных знакаў Юньнані на 28 снежня 2019 года.
- Першы ў Ліньцане. Прэса 2024 года называе Мааньшань першым чаем са старых дрэў у акрузе Ліньцан, які атрымаў дзяржаўны геаграфічны сертыфікацыйны знак.
- «名特优新». Чай увайшоў у трэці выпуск усекітайскага каталога знакамітых, асаблівых, высокаякасных і новых сельскагаспадарчых прадуктаў.
- 2024. У красавіку «镇康马鞍山茶» прадстаўлялі ў Пекіне, ва Усекітайскім сельскагаспадарчым выставачным цэнтры, на паказе веснавых чаёў з геаграфічнымі ўказаннямі; паводле паведамлення навінавай службы Кітайскага сельскагаспадарчага ўніверсітэта, гэта быў адзіны чайны брэнд ад правінцыі Юньнань.
- Нумары знака, уладальніка і года рэгістрацыі ў знойдзеных крыніцах няма.
Назва:
- «Чжэнькан» (镇康) — імя павета.
- «Маань» (马鞍) — «сядло»; «шань» (山) — «гара». Гару назвалі за форму, падобную да сядла.
Культурнае значэнне: Мясцовая прымаўка ставіць чай Мааньшаня побач з ашусэ (阿数瑟): чай Чжэнькана духмяны, а лепшы расце на Мааньшане; няма нічога прыемнейшага для слыху, чым ашусэ, і нічога смачнейшага за чай з Мааньшаня (镇康茶叶香又香，好茶种在马鞍山，好听不过阿数瑟，好喝不过鞍山茶). У павеце, дзе, паводле апісання, дзве трэці з 76 тысяч му садоў — старыя, менавіта Мааньшань першым атрымаў знак на чай старых дрэў.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Сорт / Культывар: Мэнку буйналіставы (勐库大叶种, Měngkù dàyèzhǒng), завезены ў 1913 годзе.
Дрэва: Паводле апісання, крона раскідзістая, рост моцны. Ліст эліптычны, складзены ўнутр, размешчаны гарызантальна, зялёны, з выпуклай паверхняй, мяккі, з крыху хвалістым краем. Пупышкі зялёныя, буйныя, густа апушчаныя; парасткаў шмат, і яны доўга застаюцца далікатнымі, так што ліст лёгка збіраць.
Сыравіна: Ліст культурных старых дрэў узростам каля ста гадоў.
Збор і стандарт збору: У знойдзеных крыніцах не прыведзены.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Захад акругі Ліньцан, горы павета Чжэнькан.
Вышыня вырошчвання: У сярэднім каля 1400 м, паводле апісання вёскі.
Клімат: Паводле апісання вёскі, сярэднегадавая тэмпература каля 18 °C, ападкаў каля 1560 мм у год, сонца каля 2500 гадзін у год, адносная вільготнасць каля 85 %.
Глебы: Паводле таго ж апісання, pH 5,6–6,5.
Плошча (паводле апісання вёскі, 2017): Чайных садоў — 5020 му, з іх старых — 3500 му (каля 230 га); ядро — участак Дабаабао (大包包茶地), 380 му. Разам з суседнімі Яньцзытоу (岩子头) і Цзяньшанем (尖山) — амаль 20 000 му суцэльных культурных старых садоў, паводле даных прэсы 2024 года.
Жыхары: Паводле апісання, у вёсцы жывуць ханьцы і ва.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Тэхналогіі ў дакументах знака я не бачыў. Апісанне вёскі называе яе прадукцыяй сонечную сыравіну (晒青茶). Для такой сыравіны звычайная паслядоўнасць такая:

Падвяльванне (摊晾, tānliàng): Свежы ліст раскладваюць тонкім слоем.
Фіксацыя (杀青, shāqīng): Ліст праграваюць у катле, каб спыніць акісленне.
Скручванне (揉捻, róuniǎn).
Сушка на сонцы (晒干, shàigān).

Гэта агульная схема класа, а не апісанне тэхналогіі мааньшаньскага чаю.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Апісанні ніжэй — з нарысаў пра вёску і прэсы, а не з дакумента знака; клас прадукту ў іх не названы.

Знешні выгляд сухога ліста: Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
Пах сухога ліста: Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.
Пах настою: Устойлівы, насычаны і высокі (香气持久馥郁高扬), з чыстым свежым тонам (清香).
Смак: Поўны і гарманічны, насычаны і свежы, салодкі і гладкі; гарката лёгкая, даўкасць слабая; пад языком вылучаецца сліна, у горле — доўгая салодкасць, салодкае вяртанне трымаецца доўга. Нарыс апісвае і першае ўражанне: у першым глытку чай здаецца простым, а затым увесь рот напаўняе прахалодны чайны смак.
Колер настою: Празрысты, насычана-жоўты і яркі (汤色清澈黄浓明亮).
Чайнае дно (завараны ліст): Апісанняў у знойдзеных крыніцах няма.

7. Хімічны Склад

Аналіз сыравіны, які апісанне вёскі прыпісвае чайнаму навуковаму інстытуту (адна пупышка з двума лістамі, узор зафіксаваны парам):

Чайныя поліфенолы: 30,19 %.
Катэхіны (сума): 134,19 мг/г.
Амінакіслоты: 2,90 %.
Кафеін: 3,56 %.
Водарастваральныя рэчывы: 45,83 %.

Гэта характарыстыка ўзору сыравіны, а не гатовага чаю.

8. Заварванне

Практыка класа. Клас прадукту знакам не замацаваны; ніжэй арыенціры для сонечнай сыравіны і шэн-пуэру.

Тэмпература вады: 90–100 °C.
Колькасць чаю: 5–7 г на 100–120 мл.
Посуд: Гайвань або невялікі гліняны чайнік.
Працэс:
1. Прагрэць посуд.
2. Пакласці чай.
3. Коранька прамыць ліст гарачай вадой і зліць.
4. Першыя настоі — 10–20 секунд.
5. Разліць у чахай, затым па кубках.
6. Паўторныя залівы з паступовым дабаўленнем часу.

9. Захоўванне

Практыка класа для шэн-пуэру. У сухім чыстым месцы без святла і пабочных пахаў, у шчыльнай, але не герметычнай упакоўцы, без рэзкіх перападаў вільготнасці. Шэн-пуэр дапускае вытрымку.

10. Цана і Падробкі

Цэны: Паводле апісання вёскі, вясной 2014 года чай прадавалі па 100–200 юаняў за кілаграм. Прэса вясны 2024 года называе цану свежага ліста каля 120 юаняў за кілаграм. Бягучых цэн на гатовы чай у знойдзеных крыніцах няма.
Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць знак «镇康马鞍山茶».
- Правяраць, што вытворца з павета Чжэнькан.
- Ліст старых дрэў — буйны, з густа апушчанымі пупышкамі; дробны плантацыйны ліст — не той прадукт.
- Імя вёскі на ўпакоўцы яшчэ не даказвае паходжання: падобную сыравіну даюць суседнія старыя сады.

11. Цікавыя Факты

Гара названа за падабенства з сядлом.
Сады Мааньшаня — не дзікія: сорт Мэнку завезлі сюды ў 1913 годзе, і старым дрэвам каля ста гадоў.
Гэта першы ў Ліньцане чай са старых дрэў з дзяржаўным сертыфікацыйным знакам.
У 2024 годзе на пекінскай прэзентацыі Мааньшань быў адзіным чайным брэндам ад Юньнані.

12. Параўнанне з суседнімі чаямі

Юндэ (永德): Чай суседняга павета; старыя сады вёскі Манфэй, паводле апісанняў, пасаджаны ў той жа час, што і мааньшаньскія.
Бін Дао (冰岛): Вёска ў Мэнку, адкуль вядуць гісторыю буйналіставага сорту, завезенага на Мааньшань.
Мэнку Даечжун Ча (勐库大叶种茶): Геаграфічнае ўказанне на сам сорт у павеце Шуанцзян.
Ліньцан (临沧): Агляд акругі, да якой адносіцца Чжэнькан.

У заключэнне:

Чжэнькан Мааньшань Ча — чай стогадовых культурных садоў, а не старажытнага лесу: дрэвы сорту Мэнку, завезенага ў 1913 годзе, растуць на седлавіднай гары на вышыні каля 1400 м, у масіве амаль у дваццаць тысяч му разам з суседзямі. Знак не замацоўвае клас; нарысы пра вёску пішуць пра ўстойлівы высокі пах, жоўты празрысты настой, лёгкую гаркату і доўгае салодкае вяртанне.