Chìbì mǐzhuānchá

Чыбі Мічжуаньча (Chìbì mǐzhuānchá, 赤壁米砖茶) — «рысавая цагліна» з гарадскога павета Чыбі (赤壁市) правінцыі Хубэй: плітка, спрасаваная на пары з дробных фрагментаў і крошкі чырвонага чаю. Адміністрацыя Чыбі называе яго адзіным у краіне чырвоным цагляным чаем (红砖茶). Гістарычны цэнтр вытворчасці — пасёлак Янлоудун (羊楼洞), адкуль цагляны чай ішоў па Вялікім чайным шляху ў Манголію і Расію. Імя ахоўваецца геаграфічным сертыфікацыйным знакам, а мічжуань як від апісаны агульным дзяржаўным стандартам GB/T 9833.8.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Прасаваны чырвоны чай (红茶, hóngchá): стандарт GB/T 9833.8-2013 распаўсюджваецца на мічжуань з чырвонага чаю.
Рознагалоссе ў класе: Сыравіна — чырвоны чай, гэта бясспрэчна. Але артыкул ведамства па таварных знаках (2015), вядомы толькі па пераказе, адносіць 青砖 і 米砖 да цёмных чаёў (黑茶类), а класіфікатар GB/T 30766 ставіць прасаваны чай (紧压茶) сярод чаёў паўторнай перапрацоўкі. Артыкул стаіць у тэчцы чырвонага чаю — па класе асновы.
Катэгорыя: Прасаваны чай; геаграфічны сертыфікацыйны знак.
Паходжанне: Кітай, правінцыя Хубэй (湖北, Húběi), гарадская акруга Сяньнін (咸宁, Xiánníng), гарадскі павет Чыбі (赤壁, Chìbì); ранейшае імя горада — Пуцы (蒲圻, Púqí).
Трымальнік знака: Чайная асацыяцыя горада Чыбі (赤壁市茶叶协会); Чыбі ў пераліку — адміністрацыйная прыналежнасць трымальніка, межаў зоны ў знойдзеных крыніцах няма.
Паходжанне сыравіны: Не абавязкова мясцовае: кампанія «羊楼洞茶业» бярэ фрагменты чырвоных чаёў 宜红, 祁红 і 滇红 — хубэйскага, аньхойскага і юньнаньскага.
Геаграфічныя каардынаты: Чыбі — каля 29,7° пн. ш. і 113,9° у. д.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- 1853 і пазней. Па перыядызацыі кампаніі «羊楼洞茶业», з 1853 года да пачатку Рэспублікі Вялікі чайны шлях вёз галоўным чынам 青砖 і 米砖.
- 1861 — рускія фабрыкі. Па матэрыяле Хубэйскага камітэта НПКСК (2023), да 1861 года рускія купцы бралі чай Янлоудуна праз шаньсійскіх пасярэднікаў, а пасля самі адкрылі ў Янлоудуне фабрыкі — сярод іх, з 1863 года, «顺丰» купца Літвінава (李特维诺夫) — і рабілі для Расіі мічжуань, цынчжуань і «малую сталічную цагліну» (小京砖). Па артыкуле камітэта па справах нацыянальнасцей, чайных дамоў у Янлоудуне было больш за дзвесце, гадавы экспарт перавышаў 15 млн лянаў срэбра, а мічжуань рабілі і ў Ханькоу, і ў Янлоудуне.
- 1925 — рынак Гуйхуа. Той жа матэрыял НПКСК цытуе агляд часопіса «Чжунвай цзінцзі чжоукань» (中外经济周刊): у Гуйхуа (归化) больш за ўсё прадавалі тры цагліны — 二四, 三九 і мічжуань. Скрыня мічжуаня — 72 пліткі за 23,5 ляна; прасавала іх машынамі ханькоуская кампанія «兴商», а куплялі больш за ўсё ў Ілійскім краі Сіньцзяна.
- 1981 і 1983. Па дадзеных кампаніі «羊楼洞茶业», англійская фірма Twinings заказала памятныя цагліны з феніксам да свайго 275-годдзя; калонка партала «爱普茶网» дадае выпуск 1983 года.
- З 2013 года, па дадзеных міністэрства сельскай гаспадаркі, Чыбі адно за адным атрымаў званні «中国青砖茶之乡» і «中国米砖茶之乡»; па артыкуле камітэта па справах нацыянальнасцей, іх прысвоіла Кітайская асацыяцыя чайнага гандлю.
- Знакі. Па пераказе артыкула ведамства 2015 года, тапонім «赤壁» для чаю яшчэ ў 2009 годзе зарэгістраваў прыватны заяўнік з Фуцзяні, і правы давялося выкупляць. Па правінцыйным пераліку (дадзеныя на май 2020 года), знакаў два, абодва ў класе 30 на чай: № 15279686 — з 28 сакавіка 2015 года па 27 сакавіка 2025 года, і № 20024335 «赤壁米砖茶 CHIBI MI ZHUAN TEA» — з 21 снежня 2017 года па 20 снежня 2027 года.
Назва: Адміністрацыя Чыбі тлумачыць імя дробнасцю сыравіны, кампанія «羊楼洞茶业» — тым, што пры рэзцы ліст крышыцца да часціц памерам з рысавае зерне.
Культурнае значэнне: Міністэрства сельскай гаспадаркі ўнесла «сістэму культуры цаглянага чаю Янлоудуна» (羊楼洞砖茶文化系统) у другую партыю важнай сельскагаспадарчай спадчыны Кітая і назвала Янлоудун «сусветна прызнанай» прарадзімай 青（米）砖.

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Сорт / Культывар: Не нарміраваны; у знойдзеных крыніцах сартоў няма. Сыравіну апісваюць праз гатовыя чырвоныя чаі, а не праз кусты.
Сыравіна: Фрагменты і крошка чырвонага чаю (红茶片末). Па калонцы «爱普茶网», для экспартнай маркі «牌坊» бяруць дробнены чырвоны чай і фрагменты, для ўнутранай «火车头» — фрагменты і крошку.
Стандарт і час збору: Для цагліны не апісаныя: збор адносіцца да зыходных чырвоных чаёў.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Рэгіён: Па апісанні міністэрства, Янлоудун ляжыць на паўночных адгор’ях хрыбта Муфу (幕阜山), у нізкагор’і на мяжы Хубэя і Хунані.
Вышыня, клімат, глебы: Дадзеных для прадукта няма; прывязка да месца хутчэй тэхналагічная і гістарычная, чым садовая.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Стандарт GB/T 9833.8 называе аперацыі: прасейванне, змешванне, прапарванне і прасаванне ў цагліну, сушка, упакоўка. Кампанія «羊楼洞茶业» — дапрацоўку сыравіны (复制), складанне сумесі (拼配), прасаванне (紧压) і сушку ў камеры (烘制). Тэмператур, ціскаў і тэрмінаў у знойдзеных крыніцах няма. Вільготнага тамлення (渥堆), якім адміністрацыя Чыбі апісвае суседні цынчжуань, у гэтых апісаннях няма.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Патрабаванні GB/T 9833.8 да вышэйшага і звычайнага сартоў і апісанне адміністрацыі Чыбі.

Вонкавы выгляд сухога ліста: Цагліна плоская, з выразнымі гранямі і вугламі, роўнай таўшчыні, з ясным адбіткам, без чорнай, белай і зялёнай цвілі. У вышэйшага сорту колер цёмны і бліскучы, у звычайнага — цёмна-буры з жаўцізной. Адміністрацыя Чыбі: паверхня чорная, бліскучая (乌亮), малюнак выразны.
Арамат сухога ліста: Дадзеных у знойдзеных крыніцах няма.
Арамат настою: Вышэйшы сорт — чысты, звычайны — роўны.
Смак: Вышэйшы сорт — насычаны і мяккі, звычайны — амаль такі самы.
Колер настою: Цёмна-чырвоны ў абодвух сартоў; у адміністрацыі — густа-чырвоны (红浓).
Чайнае дно (завараны ліст): Вышэйшы сорт — роўна-чырвонае, звычайны — цьмяна-чырвонае.

7. Хімічны Склад

Патрабаванні GB/T 9833.8-2013, звераныя па скане англійскага выдання стандарту:

Паказчык	Вышэйшы сорт	Звычайны сорт
Вільгаць, не больш за	9,5 %	9,5 %
Агульная попел, не больш за	7,5 %	8,0 %
Староннія прымесі, не больш за	0,2 %	0,2 %
Водарастваральныя экстрактыўныя рэчывы, не менш за	30,0 %	28,0 %

8. Заварванне

Практыка класа. Прасаваную цагліну звычайна вараць; спосаб кампаніі «羊楼洞茶业», агульны для 青砖 і 米砖:

Аддзяліць 10 г і пакласці ў харчовы фільтр-пакет.
«Абудзіць» чай: каля хвіліны патрымаць пакет у 50–100 мл кіпеню.
Перакласці пакет у імбрычак і заліць халоднай вадой 1 : 100 — на 10 г літр.
Варыць 5–10 хвілін, пакуль настой не стане аранжава-чырвоным або аранжава-жоўтым.

9. Захоўванне

Практыка класа для прасаванага чаю. Адміністрацыя Чыбі раіць для 青（米）砖 сухое ветранае месца без пахаў, перападаў тэмпературы і сонца, не захоўваць у поліэтылене і трымаць асобна ад іншых чаёў.

10. Цана і Падробкі

Дадзеных пра цэны ў знойдзеных крыніцах няма.

Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць сертыфікацыйны знак «赤壁米砖茶». Тэрмін знака № 15279686 па пераліку канчаўся 27 сакавіка 2025 года, пра падаўжэнне дадзеных няма; у знака № 20024335 тэрмін — да 20 снежня 2027 года.
- Правяраць, што вытворца з Чыбі.
- Звяраць аблічча са стандартам: цагліна без цвілі, роўная, з ясным адбіткам, настой цёмна-чырвоны.
- Маркі адрозніваюць па малюнку: «火车头» (паравоз), «牌坊» (арка), «凤凰» (фенікс), «红梅» (чырвоная сліва). Па калонцы «爱普茶网», «牌坊» важыць 1125 г, «火车头» — 1000 г, а «凤凰» у Кітаі ў абароце няма.

11. Цікавыя Факты

У Гуйхуа ў 1925 годзе скрыня мічжуаня каштавала 23,5 ляна — даражэй за скрыні 二四 (18,5) і 三九 (17,5).
Малюнак «火车头» тлумачаць па-рознаму: адміністрацыя Чыбі і матэрыял НПКСК («па паданні») — рускімі купцамі, якія прыстасавалі нямецкія паравыя рухавікі для прапарвання і прасавання, а кампанія «羊楼洞茶业» — адкрыццём Транссібірскай магістралі ў 1905 годзе.
Малюнак «牌坊», па адміністрацыі Чыбі, у пачатку XX стагоддзя ўпершыню адціснуў на цаглінах шаньсійскі гандлёвы дом «聚兴顺»; з-за прыгожай формы мічжуань трымаюць і як дэкаратыўны прадмет.
Аўтар калонкі «爱普茶网» не верыць «рысаваму» тлумачэнню імя і перадае чутку, што вывазную цагліну звалі «米字茶» — па англійскім сцягу на скрынях, падобным да іерогліфа 米.

12. Параўнанне з іншымі чаямі

Чыбі Цынчжуаньча (赤壁青砖茶): Цёмная цагліна таго ж Чыбі з lǎoqīngchá (老青茶) з вільготным тамленнем; знак на яго трымае тая ж чайная асацыяцыя Чыбі.
Хубэй Цын Чжуань (湖北青砖): Агульны артыкул пра хубэйскі цынчжуань.
Сяньань Чжуаньча (咸安砖茶): Цагляны чай суседняга раёна акругі Сяньнін.
Іхун Гун Фу (宜红工夫): Хубэйскі чырвоны чай; яго фрагменты, па дадзеных кампаніі, ідуць у мічжуань.
Ліньсян Хэйча (临湘黑茶): Цёмны чай хунаньскага суседа, дзе таксама прасавалі мічжуань.

У заключэнне:

Чыбі Мічжуаньча — чырвоны чай у форме цагліны: крошку чырвонага чаю, у тым ліку прывезеную з іншых правінцый, прапарваюць і прасуюць у плітку з малюнкам. За ім стаяць гісторыя Янлоудуна і Вялікага чайнага шляху, стандарт з двума сартамі і два знакі. Спрэчны толькі клас: адны дакументы завуць яго чырвонай цаглінай, другія — цёмным чаем.