Dàshā tiānlù chá

Даша Цяньлу Ча (Dàshā tiānlù chá, 大沙天露茶) — чай пасёлка Даша (大沙镇) гарадскога павета Кайпін (开平市) акругі Цзянмэнь, правінцыя Гуандун. «Цяньлу» — «нябесная раса» — імя гор Цяньлушань (天露山), дзе ляжаць сады пасёлка, а не назва класа. Пад гэтай назвай зарэгістраваны геаграфічны сертыфікацыйны знак; чай таго ж пасёлка ахоўваецца і пад імем «大沙茶». Па публікацыях горада, у Даша робяць у асноўным зялёны, чырвоны і жоўты чай, таму артыкул стаіць сярод катэгорый. Патрабаванні аховы прадукту «大沙茶» (2025) пры гэтым апісваюць толькі зялёны чай.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

• Тып: Не ўстаноўлены. Заяўка на знак пададзена па класе 30; класа чаю ў знойдзеных звестках пра знак няма. Урад Кайпіна (2025) піша, што «大沙茶» — гэта ў асноўным зялёны, чырвоны і жоўты чай; публікацыя 2021 года называла чырвоны, зялёны і крыху улуна. Для прадукту «大沙茶» клас устаноўлены: патрабаванні аховы, прыкладзеныя да аб’явы Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці № 632 (2025), апісваюць толькі зялёны чай — ігольчаты, сушаны гарачым паветрам (烘青, hōngqīng) і паўсушаны-паўсмажаны (半烘炒, bàn hōng chǎo).
• Катэгорыя: Чай пасёлка; геаграфічны сертыфікацыйны знак № 20483539.
• Паходжанне: Кітай, правінцыя Гуандун (广东, Guǎngdōng), гарадская акруга Цзянмэнь (江门, Jiāngmén), гарадскі павет Кайпін (开平, Kāipíng), пасёлак Даша (大沙, Dàshā).
• Зона знака: Зводная база геаграфічных указанняў называе раёнам паходжання цяперашнюю адміністрацыйную тэрыторыю пасёлка Даша; тэксту правілаў знака з мяжой зоны ў знойдзеных крыніцах няма.
• Зона ўказання «大沙茶»: Па паведамленні дэпартамента сельскай гаспадаркі правінцыі Гуандун аб прыняцці заяўкі (7 верасня 2020 года), зона аховы сельскагаспадарчага ўказання — 14 адміністрацыйных вёсак пасёлка Даша, ад Ганьпіна (岗坪) да Вафу (沃富), і абшчына Дашасюй (大沙墟社区). Каардынаты — 112°13′45″–112°24′50″ у. д. і 22°23′21″–22°35′08″ пн. ш., агульная плошча — 22 062 га. Тыя ж 14 вёсак, абшчыну і каардынаты паўтараюць патрабаванні аховы 2025 года. Ці супадае з ёй зона знака «大沙天露茶», па знойдзеных крыніцах устанавіць нельга.
• Геаграфічныя каардынаты: Кайпін — каля 22,4° пн. ш. і 112,7° у. д.; пасёлак Даша ляжыць каля гор Цяньлушань.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

• Гісторыя:
  • Паданні. Мясцовыя публікацыі вядуць чай Цяньлушаня ад эпохі Тан і звязваюць яго з паданнем пра шостага патрыярха чань Хуэйнэна (惠能), які нібыта саджаў тут чай і злучаў чай з сузіраннем. Дакладны год пачатку чаяводства, які называюць мясцовыя даследаванні, першакрыніцай у знойдзеных матэрыялах не пацверджаны. Па публікацыі штотыднёвіка «Шыдай чжоубао» (2022), пасля бітвы пры Ямэнь (崖门海战) у гарах Цяньлушань схаваліся воіны сунскай арміі з Фуцзяні з сем’ямі; многія з іх былі чаяводамі і прынеслі з сабой фуцзяньскія прыёмы.
  • Мін і Цын. Па мясцовых публікацыях, на плато Цяньтаньпін (天堂坪) склаўся горны рынак чаю — «Наньфан нунцунь бао» (2023) адносіць гандаль да эпохі Мін, — а пры Цын чаяводства дасягнула росквіту: па той жа публікацыі, праз цынскую мытню Кайпіна ў порце Шуйкоу (水口) вывозілі амаль 36 000 даней (担) чаю на год. На Цяньтаньпіне, па публікацыі 2022 года, і цяпер знаходзяць старыя чайныя дрэвы.
  • 2016–2018 — знак. Заяўку па класе 30 падаў 30 чэрвеня 2016 года цэнтр сельскагаспадарчых паслуг пасёлка Даша. Бюро таварных знакаў спачатку адмовіла: знак палічылі падобным да раней зарэгістраваных, а ў дакументах не хапіла апісання якасці і геаграфічных межаў. Адмову абскардзілі; па публікацыі 2021 года, у снежні 2018 года «大沙天露茶» зарэгістраваны як геаграфічны сертыфікацыйны знак.
  • 2018–2021. Па паведамленні ўрада Кайпіна (2022), «大沙茶» чатыры гады запар уваходзіў у спіс «дзесяці добрых веснавых чаёў Гуандуна» (广东十大好春茶). Медыяцэнтр Кайпіна (2021) удакладняе: у 2018 годзе тытул атрымаў чырвоны чай маркі «大沙里», у 2019-м — зялёны чай «大沙里» з сорту 金萱.
  • 2020. Заяўку на сельскагаспадарчае ўказанне «大沙茶» падаў цэнтр сельскагаспадарчага абслугоўвання пасёлка Даша; 7 верасня 2020 года дэпартамент сельскай гаспадаркі Гуандуна абвясціў аб яе прыняцці.
  • 2021. Па даных урада Кайпіна, у 2021 годзе «大沙茶» ўвайшоў у дзяржаўны рэестр сельгаспрадуктаў з геаграфічным указаннем; па медыяцэнтры Кайпіна, аб’ява міністэрства аб рэгістрацыі выйшла 6 красавіка 2021 года.
  • 2022. Па даных медыяцэнтра Кайпіна (2023), у чэрвені 2022 года пасёлак пачаў будаваць агульны брэнд «大沙优品».
  • 2025. Дзяржаўнае ўпраўленне інтэлектуальнай уласнасці аб’явай № 632 (падпісана 9 чэрвеня, апублікавана 27 чэрвеня 2025 года) прызнала прадуктамі з геаграфічным указаннем 224 найменні. У пераліку-дадатку пазіцыя 178 — менавіта «大沙茶»; заяўнік — цэнтр сельскагаспадарчага абслугоўвання пасёлка Даша (开平市大沙镇农业综合服务中心), зона — тыя ж 14 вёсак і абшчына. Зводная база геаграфічных указанняў звязвае гэты нумар і са знакам «大沙天露茶», але ў самім пераліку значыцца толькі імя «大沙茶».
• Назва: «Даша» (大沙) — «вялікі пясок», імя пасёлка; «цяньлу» (天露) — «нябесная раса», імя гор; «ча» (茶) — чай.
• Культурнае значэнне: Па публікацыях 2021 і 2022 гадоў, у 2015 годзе Даша ўвайшоў у лік «дзесяці чайных пасёлкаў Гуандуна» (广东十大茶乡); «Наньфан нунцунь бао» (2023) датуе тое ж званне 2014 годам. Па публікацыі 2021 года, пасёлак прызнаны правінцыйным спецыялізаваным чайным пасёлкам, а шэсць яго вёсак — спецыялізаванымі чайнымі вёскамі. З 2022 года чай пасёлка прадаецца пад агульным брэндам «大沙优品».

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

• Сарты: Па мясцовых публікацыях, у Даша адабрана, палепшана і ўведзена больш за дваццаць сартоў, сярод іх юньнаньскі буйналісты (云南大叶), 金萱 (Jīnxuān), 鸿雁 (Hóngyàn) і 白毛 (Báimáo). Пачатак працы паклала абследаванне Чайнага інстытута Гуандунскай акадэміі сельскагаспадарчых навук у 2004 годзе: інстытут заклаў у вёсцы Ганьпін (岗坪) паказальную базу ў 100 му. Публікацыя 2021 года называе асноўнымі сартамі 金萱, 英红九号 (Yīnghóng jiǔhào) і 鸿雁.
• Сорт па патрабаваннях аховы «大沙茶»: 金萱 (Jīnxuān) і іншыя прыдатныя сарты (金萱等适宜大沙茶的茶树品种).
• Старыя дрэвы: Па публікацыях 2022 і 2023 гадоў, групы старых чайных дрэў на Цяньлушане захаваліся дагэтуль; іх колькасці ў знойдзеных крыніцах няма.
• Стандарт збору: За знакам стандарт збору ў знойдзеных крыніцах не замацаваны. Для прадукту «大沙茶» патрабаванні аховы задаюць збор ад адной пупышкі з адным лістом да адной пупышкі з трыма лістамі (一芽一叶至一芽三叶); парасткі павінны быць цэлымі, роўнымі і чыстымі.

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

• Горы: Галоўная вяршыня Цяньлушаня ляжыць на мяжы пасёлка Даша і павета Сіньсін; афіцыйны сайт Цзянмэня (2025) называе яе вышыню 1251 м і самым высокім пунктам поўдня цэнтральнага Гуандуна, кітайская Вікіпедыя — 1254 м. Хрыбет захоплівае землі Сіньсіна, Янчуня, Яндуна, Эньпіна і Кайпіна.
• Вышыня садоў: Дакладнай вышыні садоў у знойдзеных крыніцах няма. Афіцыйныя матэрыялы паўтараюць формулу «высокія горы, нізкія шыроты, шмат аблокаў і туманаў, чыстая вытворчасць без забруджвання».
• Клімат і глебы: Па мясцовых публікацыях — мяккі дажджлівы клімат, частыя туманы, урадлівая глеба. Патрабаванні аховы «大沙茶» удакладняюць: глебы ў асноўным чырвоназемы і жаўтаземы (红壤、黄壤), багатыя арганікай, з pH 4,5–5,5.
• Сады па патрабаваннях аховы «大沙茶»: 2500–4000 кустоў на му; веснавая пасадка — з сярэдзіны лютага да пачатку сакавіка, асенняя — з пачатку кастрычніка да канца лістапада. Асноўнае ўгнаенне ўносяць у кастрычніку–лістападзе ў разоры глыбінёй 20–25 см, каля 1000 кг арганікі на му.
• Плошча: Публікацыя 2021 года называе 10 200 му садоў, паведамленне 2020 года аб заяўцы на ўказанне — 680 га (гэта тыя ж 10 200 му) і 180 т чаю на год. Па даных медыяцэнтра Кайпіна (2023), пад чаем амаль 2333 га (каля 35 тыс. му), з іх больш за 666 га — сады знакамітых сартоў.

5. Тэхналогія Вытворчасці

За знакам «大沙天露茶» тэхналогія ў знойдзеных крыніцах не замацавана, а пад імёнамі пасёлка выпускаюць чай розных класаў. Для прадукту «大沙茶» яе задаюць патрабаванні аховы 2025 года — і гэта тэхналогія зялёнага чаю:

1. Раскладка (摊青, tānqīng): На бамбукавых рашотах і цыноўках слоем не таўсцей за 3,5 см, 4–10 гадзін, пакуль ліст не страціць 10–20 % масы, не стане мяккім і не дасць свежы водар.
2. Фіксацыя (杀青, shāqīng): У барабаннай машыне пры тэмпературы ліста 110–120 °C — пакуль ліст не стане мяккім, а хвосцік — гнуцца без злому, пакуль колер не зменіцца на цёмна-зялёны і не сыдзе травяністы пах. Падгарэлых краёў і пачырванелых хвосцікаў і лістоў быць не павінна.
3. Астыванне (摊凉, tānliáng): Тонкім слоем з абдзіманнем, затым каля 2–3 гадзін спакою, каб вільгаць у лісце выраўнялася.
4. Скручванне (揉捻, róuniǎn): 30–40 хвілін; далікатны ліст — лёгкім ціскам і коратка, грубы — моцным і даўжэй. Скручанымі павінны выйсці больш за 90 % лістоў.
5. Сушка (干燥, gānzào) — у трох варыянтах. Ігольчаты чай робяць з ледзь расчынанай пупышкі з лістом: пасля фіксацыі ліст злёгку скручваюць або не скручваюць зусім, выцягваюць машынай і дасушваюць. Хунцын (烘青) пасля разбіўкі камякоў сушаць гарачым паветрам у два прыёмы. Паўсушаны-паўсмажаны (半烘炒) спачатку сушаць у стужкавай сушылцы пры 115–120 °C прыкладна да 70 % сухасці, а пасля адлежкі — у барабане пры 100–105 °C да поўнай сухасці.
6. Даводка і ўпакоўка (整理包装, zhěnglǐ bāozhuāng): Астылы чай чысцяць ад хвосцікаў, пылу і жоўтых пласцінак.

Для зялёнага чаю публікацыя ўрада Кайпіна аб веснавым зборы (красавік 2025 года) называе тыя ж параметры раскладкі, фіксацыі і скручвання, а для сушкі — ад 90 да 160 °C у залежнасці ад формы чаю. Чырвоны і жоўты чай пасёлак таксама робіць; па той жа публікацыі — гэта практыка пасёлка, а не патрабаванні аховы:

1. Чырвоны чай: збор, завяльванне, скручванне, ферментацыя, сушка. Ліст у кошыках злёгку ўшчыльняюць і накрываюць тканінай, змочанай цёплай вадой; звычайна праз 5–6 гадзін жылкі чырванеюць, і ліст ідзе на сушку.
2. Жоўты чай: тыя ж крокі, што ў зялёнага, плюс тамленне (焖黄, mènhuáng): ліст пасля фіксацыі і скручвання, пакуль гарачы, складаюць у кучу або томяць машынай, і ён паступова жаўцее.

Чырвоны чай «大沙韵萱红茶», па «Гуанчжоу жыбао» (2023), робяць завяльваннем, ферментацыяй і праграваннем (烘焙). Чай дробных гаспадарак перапрацоўвае агульная фабрыка «大沙优品»: па даных медыяцэнтра Кайпіна (2023), да таго часу яна перапрацавала чай 20 дробных гаспадарак.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Самае вызначанае апісанне — у патрабаваннях аховы прадукту «大沙茶» (2025); яго ж прыводзяць даведкавыя парталы і ўрад Кайпіна (2025). Гэта чай зялёнага аблічча. Для знака «大沙天露茶» зводная база геаграфічных указанняў дае іншае апісанне, а іншыя публікацыі гавораць пра «大沙茶» наогул, без класа, і разыходзяцца.

• Знешні выгляд сухога ліста: Па апісанні ўказання — даволі шчыльна скручаны, злёгку выгнуты, цёмна-зялёны (外形较紧结、微卷曲、色泽深绿). Формула ўказання — «色深、味浓带花香»: «цёмны колер, насычаны смак з кветкавай нотай». Для знака зводная база піша інакш: сухі чай тонкі і шчыльны, з прыкметным серабрыстым пушком (紧细显银毫).
• Водар сухога ліста: Даных у знойдзеных крыніцах няма.
• Водар настою: Па апісанні ўказання — чысты і высокі, з чайнай нотай (香气清高带茶香), па яго ж формуле — з кветкавай (带花香). Урад Кайпіна (2025) дадае: глыбокі і шчыльны, доўга трымаецца (香气深沉而厚重).
• Смак: Па апісанні ўказання — насычаны і мяккі (滋味浓醇). Урад Кайпіна (2025): поўны, даўкасць пераходзіць у саладосць і выклікае слінааддзяленне. Для знака зводная база піша: насычаны і свежы, са салодкім вяртаннем (滋味醇厚鲜爽，回甘生津).
• Колер настою: Па апісанні ўказання — зялёны і яркі (汤色绿明亮). Для знака зводная база піша: чысты, зеленаваты з лёгкай жаўцізной (碧清微黄).
• Чайнае дно (завараны ліст): Па апісанні ўказання — тоўсты, мяккі, цёмна-зялёны (叶底厚软、深绿).

7. Хімічны Склад

Патрабаванні аховы прадукту «大沙茶» (2025) задаюць такія нормы:

Паказчык	Норма
Вільготнасць	не больш за 6,0 %
Агульная зола	не больш за 6,0 %
Чайныя поліфенолы	не менш за 15,0 %
Водарастваральныя экстрактыўныя рэчывы	не менш за 36,0 %

Даведкавы турыстычны партал у пераказе ранейшай спецыфікацыі сельскагаспадарчага ўказання прыводзіць іншыя нормы: вільготнасць не больш за 5,0 %, зола не больш за 7,5 %, поліфенолы не менш за 16,0 %, экстрактыўныя рэчывы не менш за 40,0 %. Старонка партала не адкрылася, і з дакументам гэтыя лічбы не звераны. Для знака «大沙天露茶» фізіка-хімічных даных у знойдзеных крыніцах няма.

8. Заварванне

Практыка класа — параметры залежаць ад таго, які чай з Даша ў руках.

• Зялёны: 80–85 °C, 3 г на 150 мл, першы настой 40–60 секунд, шкляная шклянка або гайвань, два-тры паўторныя залівы.
• Чырвоны: 90–95 °C, 3 г на 150 мл, першы настой каля хвіліны, гайвань або фарфоравы імбрычак, некалькі праліваў з падаўжэннем.

9. Захоўванне

Практыка класа. Зялёны і жоўты чай — у герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пахаў, выпіць на працягу года. Чырвоны — у сухім цёмным месцы пры пакаёвай тэмпературы, у шчыльнай упакоўцы, далёка ад пахаў.

10. Цана і Падробкі

Даных аб цэнах у знойдзеных крыніцах няма.

• Як пазбегнуць падробак:
  • Шукаць геаграфічны сертыфікацыйны знак «大沙天露茶» (№ 20483539) або спецыяльны знак геаграфічнага ўказання на прадукце «大沙茶». Па патрабаваннях аховы, права на яго вытворца з зоны атрымлівае праз ведамства інтэлектуальнай уласнасці Кайпіна, з праверкай у правінцыі і зацвярджэннем Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці.
  • Правяраць, што вытворца з пасёлка Даша гарадскога павета Кайпін (для «大沙茶» — з вёсак зоны ўказання, раздзел 1).
  • Частка чаю пасёлка прадаецца пад агульным брэндам «大沙优品».
  • Не блытаць з чаем Сянво з другога схілу тых жа гор: гэта асобнае найменне іншага павета.

11. Цікавыя Факты

• Заяўку на знак спачатку адхілілі — у тым ліку за тое, што ў ёй не былі апісаны якасць і межы; пасля абскарджання знак усё ж зарэгістравалі.
• «Гуанчжоу жыбао» (2023) піша, што прамысловых прадпрыемстваў у пасёлку няма зусім.
• Адзін пасёлак трымае тры рэжымы аховы пад двума імёнамі — «大沙天露茶» і «大沙茶». Патрабаванні 2025 года да «大沙茶» апісваюць толькі зялёны чай, хаця пасёлак робіць яшчэ чырвоны і жоўты; ці супадае зона знака з зонай ўказання, па знойдзеных крыніцах устанавіць нельга.
• Па даных медыяцэнтра Кайпіна і «Наньфан нунцунь бао» (абедзве публікацыі 2023 года), у 2022 годзе жоўты чай «大沙里一号黄茶» атрымаў тытул аднаго з «дзесяці чайных каралёў Кітая» (中国十大茶王). «Жоўты» ў імені сам па сабе класа не даказвае.

12. Параўнанне з іншымі чаямі

• Сянво Ча (象窝茶): Чай тых жа гор Цяньлушань, але павета Сіньсін акругі Юньфу; таксама выпускаецца некалькімі серыямі розных класаў.
• Гулаоча (古劳茶): Гістарычны зялёны чай гарадскога павета Хэшань той жа акругі Цзянмэнь.
• Тайшань Хун Ча (台山红茶): Чырвоны чай суседняга гарадскога павета Тайшань акругі Цзянмэнь.
• Хэшань Хун Ча (鹤山红茶): Чырвоны чай гарадскога павета Хэшань той жа акругі Цзянмэнь.

На заканчэнне:

Даша Цяньлу Ча — чай горнага пасёлка Даша, названы па гарах Цяньлушань. Дакументы расказваюць больш пра пасёлак, чым пра чай у кубку: цяжкая рэгістрацыя знака, тры рэжымы аховы, рост садоў да амаль 35 тыс. му, агульная фабрыка і агульны брэнд. Класаў пад знакам некалькі, апісанні аблічча разыходзяцца, таму выбіраць варта канкрэтную лінію канкрэтнага вытворцы. Самае вызначанае апісанне даюць патрабаванні аховы «大沙茶» 2025 года: гэта зялёны чай са шчыльным цёмна-зялёным лістом, зялёным яркім настоем і насычаным мяккім смакам.