Táidōng Lùyě hóng wūlóng

Тайдун Луе Хун Улун (Táidōng Lùyě hóng wūlóng, 臺東鹿野紅烏龍) — чырвоны улун воласці Луе (鹿野鄉) павета Тайдун на ўсходзе Тайваня. Гэта малады чай: яго вывелі ў 2008 годзе Тайдунскі філіял Станцыі па паляпшэнні чаю і мясцовыя чаяводы, каб падняць занепадалы нізкагорны раён Фулу. У чырвонага улуна самая моцная ферментацыя сярод улунаў; настой аранжава-чырвоны, як у чырвонага чаю, а смак улунны — адсюль і імя. Чай Луе абаронены сертыфікацыйным знакам паходжання валасной адміністрацыі; побач з ім дзейнічае асобны павятовы знак тайдунскага чырвонага улуна.

1. Класіфікацыя і Паходжанне

Тып: Улун (烏龍茶, wūlóngchá): артыкул Станцыі па паляпшэнні чаю ў бюлетэні «Нунчжэн юй нунцін» (農政與農情, студзень 2012), далей — «артыкул Станцыі», адносіць чырвоны улун да класа цынча (青茶, qīngchá).
Катэгорыя: Чырвоны улун (紅烏龍, hóng wūlóng); сертыфікацыйны знак паходжання (產地證明標章). Па зводнай табліцы знакаў паходжання Бюро інтэлектуальнай уласнасці Тайваня, праваўладальнік — адміністрацыя воласці Луе (鹿野鄉公所), тэрмін аховы — з 1 кастрычніка 2013 года па 30 верасня 2033 года.
Паходжанне: Тайвань (臺灣, Táiwān), павет Тайдун (臺東縣, Táidōng xiàn), воласць Луе (鹿野鄉, Lùyě xiāng), чайны раён Фулу (福鹿, Fúlù).
Зона знака: Па аглядзе знакаў паходжання тайваньскага чаю ў блогу 荼公子 (2020) — чайны раён Луе павета Тайдун; знак прымяняецца толькі ў воласці Луе. Па тым жа блогу, допуск уключае агляд на месцы, праверку запісаў аб вытворчасці, аналіз на пестыцыды, ацэнку якасці і ўпакоўкі.
Павятовы знак: Па тым жа аглядзе, другі знак чырвонага улуна трымае ўрад павета; яго зона — горад Тайдун, воласці Луе, Бэйнань, Таймалі, Цзіньфэн, Яньпін, Хайдуань і пасёлак Гуаньшань.

2. Гісторыя і Культурнае Значэнне

Гісторыя:
- Пачатак. Па сайце адміністрацыі Луе, плато Луе (鹿野高台) — база чырвонага чаю яшчэ з японскага часу; артыкул Станцыі і кітайская Вікіпедыя адносяць пачатак невялікіх пасадак да 1960-х — спачатку асамскі куст пад чырвоны чай, затым баачжун (包種茶).
- Красавік 1982. Па сайце воласці, Лі Дэнхуэй, тады старшыня правінцыі Тайвань, па просьбе чаяводаў даў мясцоваму чаю імя «福鹿茶»; пасля 1988 года, калі ён стаў прэзідэнтам, чай празвалі «прэзідэнцкім» (кітайская Вікіпедыя).
- 1980–1995. Росквіт: па артыкуле Станцыі, сады займалі 500–600 га.
- Пасля 1996. Спад: на рынак пайшоў чай тайваньскага тыпу з Кітая і Паўднёва-Усходняй Азіі (кітайская Вікіпедыя), плошча скарацілася прыкладна да 200 га (артыкул Станцыі).
- 2008. Чырвоны улун выпушчаны ў Луе. Мэта, па артыкуле Станцыі, — вывесці сярэдне- і нізкагорны раён са складанасцей і знайсці прымяненне летняму і восеньскаму лісту.
- Кастрычнік 2020. Заснаваны кааператыў чырвонага улуна: па выданні 上下游新聞, на момант публікацыі ў ім было 38 членаў з сярэднім узростам 33 гады.
Назва: «Чырвоны» — па аранжава-чырвоным настоі, падобным да настою чырвонага чаю (кітайская Вікіпедыя). За мядовую ноту чай завуць таксама «蜜香紅烏龍» — «чырвоны улун з мядовым водарам».

3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна

Сорт: Абавязковага сорту ў знойдзеных крыніцах няма. Па кітайскай Вікіпедыі, сыравіна — улунныя сарты сярэдне- і нізкагорных садоў, перш за ўсё Дае Улун (大葉烏龍, dàyè wūlóng); па артыкуле Станцыі, Хуалянь і Тайдун — найбуйнейшы на Тайвані раён гэтага сорту.
Сарты раёна Фулу (па сайце воласці): Цынсінь Дамао (青心大冇), Цынсінь Улун (青心烏龍), Цзіньсюань (金萱, 台茶12號), Цуйюй (翠玉, 台茶13號) і трохі Фашоу (佛手), Уі (武夷) і Сыцзічунь (四季春).
Гнуткасць сыравіны: Па артыкуле Станцыі, сыравіна мала залежыць ад сезону, сорту і шкоднікаў, а сад можна весці без апырсквання пестыцыдамі.
Збор: Па кітайскай Вікіпедыі, ліст збіраюць летам і восенню, і падыходзіць машынны збор; машынная сыравіна, па артыкуле Станцыі, ідзе на халодныя і баначныя напоі. Брэнд-сайт тайдунскага чырвонага улуна называе лепшым збор з 11 да 14 гадзін; збіраюць ад «пупышкі з двума лістамі» да «пупышкі з чатырма».

4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання

Раён Фулу. Па сайце воласці — найбуйнейшы чайны раён Хуаляня і Тайдуна: вёскі Юн’ань (永安) і Лунцянь (龍田) воласці Луе і вёска Юнкан (永康) воласці Яньпін, больш за 400 га і больш за 400 т у год.
Вышыня: Каля 300 м (кітайская Вікіпедыя); у сярэднім 300–400 м (上下游新聞).
Рэльеф: З усходу — Берагавы хрыбет з гарой Дуланьшань (都蘭山), з захаду — Цэнтральны хрыбет (кітайская Вікіпедыя).
Клімат: Па кітайскай Вікіпедыі, вільготнасці дастаткова, розніца дзённых і начных тэмператур вялікая; зімовы збор на месяц пазней, а вясновы на месяц раней, чым у высакагор’і. Па выданні 上下游新聞, у Луе шмат сонца і вільготнасць ніжэйшая за 70 %, што зручна для моцнай ферментацыі. Ацэнкі вільготнасці разыходзяцца.

5. Тэхналогія Вытворчасці

Па артыкуле Станцыі, звычайная тэхналогія улуна — завяльванне (萎凋, wěidiāo), перамешванне (攪拌, jiǎobàn), фіксацыя (炒菁, chǎoqīng), скручванне (揉捻, róuniǎn) і сушка (乾燥, gānzào). Чырвоны улун робяць прасцей, без начной працы, з акцэнтам на завяльванне і перамешванне і з самай высокай сярод улунаў ферментацыяй. Кітайская Вікіпедыя ацэньвае яе ў 80–90 % і піша, што метад запазычвае ферментацыю чырвонага чаю, але захоўвае улунную фіксацыю.

Дэталі з другасных крыніц:

Парадак аперацый. Выданне 上下游新聞 прыводзіць словы спецыяліста філіяла: раней тайны ключ тэхналогіі — у парадку скручвання і фіксацыі. Падрабязней крыніца яго не раскрывае.
Формула. Чайны блог 荼公子 зводзіць яе да трох слоў: моцнае скручванне, моцная ферментацыя, моцная пражарка (重揉捻、重發酵、重烘焙).
Пражарка. Па выданні 上下游新聞 — сярэдне-моцная, але слабейшая, чым у Дун Дзін Улуна і Цегуаньіня; яна ўзмацняе мядовы водар ад укусу цыкадкі (著蜒, zhuóyán), часам дае драўняную ноту, блізкую да кіпарысу хінокі. Брэнд-сайт называе 20–60 гадзін пражаркі.
Допуск па пражарцы. Па артыкуле Станцыі, лёгкі пражараны тон дапушчальны, цяжкі або гарэлы — не.

6. Арганалептычныя Характарыстыкі

Знешні выгляд сухога ліста: Паўсферычныя шарыкі цёмна-чырвонага колеру з бляскам (артыкул Станцыі).
Водар сухога ліста: Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
Водар настою: Спелыя садавіна (артыкул Станцыі); мядовы водар са слодыччу і прыроднай кветкавай нотай (кітайская Вікіпедыя).
Смак: Насычаны, акруглы і гладкі, жывы, саладкаваты (артыкул Станцыі).
Колер настою: Бурштынава-аранжава-чырвоны, празрысты і яркі (琥珀橙紅，明亮澄清), па артыкуле Станцыі.
Чайнае дно (завараны ліст): Асобнага апісання няма; у параўнанні з чырвонаводным улунам артыкул Станцыі называе ліст чырвонага улуна бурштынавым.

7. Хімічны Склад

Фізіка-хімічных даных аб чырвоным улуне Луе ў знойдзеных крыніцах няма.

8. Заварванне

Практыка класа для моцна ферментаванага улуна.

Тэмпература вады: 90–100 °C. Па чайным блогу 荼公子, гарачае — водарней, прахаладней — саладзей; летам каля 92 °C, зімой 100 °C.
Колькасць чаю: 5–7 г на 150 мл.
Посуд: Гайвань або гліняны чайнік.
Працэс: Першы настой — 40–60 секунд, кожны наступны крыху даўжэй; блог 荼公子 для гарачай вады раіць па 30 секунд на настой. Па артыкуле Станцыі, чай вытрымлівае шмат заліванняў.
Халоднае заварванне: Па артыкуле Станцыі — адзін з лепшых матэрыялаў для халоднага настою; прапорцый яна не дае.

9. Захоўванне

Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у сухім і цёмным месцы, без старонніх пахаў. Па артыкуле Станцыі, пры доўгім захоўванні чырвоны улун псуецца мала, і яго можна вытрымліваць як «стары чай» (陳年茶).

10. Цана і Падробкі

Па выданні 上下游新聞, цана чырвонага улуна Луе — ад 1200 да 8000 новых тайваньскіх долараў за цзінь. На першых адкрытых таргах чырвонага улуна, праведзеных у чайным раёне Луе ў чэрвені, выставілі 30 партый; лепшая пайшла па 1500 за два ляна, гэта значыць 12 000 за цзінь.

Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць знак Луе і не блытаць яго з павятовым знакам тайдунскага чырвонага улуна, зона якога — восем адзінак павета.
- Імя «紅烏龍» само па сабе не паказвае на Луе: па артыкуле Станцыі, чырвоны улун можна рабіць у любым чайным раёне Тайваня.

11. Цікавыя Факты

Плато Луе вядома не толькі чаем: па сайце воласці, гэта яшчэ і пляцоўка для палётаў на парапланах.
Вясновы чай раёна Фулу пачынаюць збіраць ужо ў сакавіку і завуць «早春茶» або «不知春» — «не ведаючы вясны» (кітайская Вікіпедыя).
У фермерскай асацыяцыі Луе свой лагатып — міфічны звер пі-сю (貔貅), якога завуць таксама «нябесным аленем» (天鹿).

12. Параўнанне з іншымі тайваньскімі чаямі

Хуншуй Улун (紅水烏龍): Па артыкуле Станцыі — іншы чай: ферментацыя лягчэйшая, настой аранжава-жоўты або бурштынавы, ліст зялёны з чырвонай аблямоўкай, форма скручаная; у чырвонага улуна настой аранжава-чырвоны, шарыкі паўсферычныя і цёмныя.
Дун Дзін Улун (凍頂烏龍): Пражараны мацней (па выданні 上下游新聞) і збіраецца ўручную «пупышкай з двума лістамі» (кітайская Вікіпедыя).
Шань Лінь Сі Хун Улун (杉林溪紅烏龍): Высакагорны чырвоны улун, зроблены па тэхналогіі, якая нарадзілася ў Луе.
Тайваньскі мядовы чырвоны чай (臺灣蜜香紅茶): Чырвоны, а не улун; па кітайскай Вікіпедыі, прыйшоў з Ухэ воласці Жуйсуй павета Хуалянь і робіцца таксама ў раёне Фулу.

У заключэнне:

Тайдун Луе Хун Улун — нізкагорны ўсходнетайваньскі улун з самай моцнай ферментацыяй у класе, паўсферычнымі цёмна-чырвонымі шарыкамі, бурштынава-аранжавым настоем і водарам спелых садавіны і мёду. Ён нарадзіўся ў 2008 годзе як адказ на заняпад раёна Фулу; яго знак паходжання — валасны, і блытаць яго з павятовым знакам Тайдуна не варта.

Крыніцы

Геаграфічнае ўказанне

TIPO geographical certification mark №01603592

Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»