Ханьмэй Люйча (Hánméi lǜchá, 含眉绿茶) — зялёная гарбата павета Ханьшань (含山县) гарадской акругі Мааньшань на ўсходзе правінцыі Аньхуэй. Назва складаецца з першага знака назвы павета і слова «брыво»: даведачныя апісанні называюць ліст злёгку плоскім, падобным да брыва (微扁似眉). Галоўныя рысы выгляду — прамы, гладкі, пяшчотна-зялёны ліст і ўстойлівы водар архідэі або каштана. Гарбата ахоўваецца як прадукт з геаграфічным указаннем, а ў 2023 годзе правінцыя зацвердзіла для яе мясцовы стандарт.
1. Класіфікацыя і Паходжанне
- Тып: Зялёная гарбата (绿茶, lǜchá). Клас пазначаны ў самым ахаваным найменні і ў назве стандарта.
- Катэгорыя: Рэгіянальная зялёная гарбата Аньхуэя; прадукт з геаграфічным указаннем.
- Паходжанне: Кітай, правінцыя Аньхуэй (安徽, Ānhuī), гарадская акруга Мааньшань (马鞍山, Mǎ’ānshān), павет Ханьшань (含山, Hánshān).
- Зона аховы: Зададзена актам аб ахове і стандартам; іх тэкстаў я не бачыў, таму межаў не прыводжу. Папулярная даведка змяшчае сады каля пасёлка Цінсі (清溪镇), у мясцовасці Чаншань Далун (长山大垄); з дакументам аб зоне гэта не зверана.
- Геаграфічныя каардынаты: Павет Ханьшань — каля 31,7° пн. ш. і 118,1° у. д.
2. Гісторыя і Культурнае Значэнне
- Гісторыя:
- Гарбата павета. Па публікацыі Чаохускага ўніверсітэта (巢湖学院), у павеце ёсць горы Чаншань (长山) і Фушань (福山), прыдатныя для чайнага куста; павет названы адным з вядомых чайных раёнаў Аньхуэя з даўняй гісторыяй чаяводства. Дат і пісьмовых сведчанняў публікацыя не прыводзіць, і я іх не дадаю.
- 2018. Паводле паведамлення кітайскага партала геаграфічных указанняў (2023) і паводле даведачных апісанняў, у сакавіку 2018 года Ханьмэй Люйча атрымаў статус прадукта з геаграфічным указаннем. Нумары і дакладнай даты акта я не бачыў.
- 2023. Упраўленне па наглядзе за рынкам правінцыі Аньхуэй зацвердзіла мясцовы стандарт DB34/T 4529-2023 «地理标志产品 含眉绿茶». Ён апублікаваны 31 ліпеня і ўведзены 31 жніўня 2023 года. Складальнікі — кампанія «Аньхуэй Ханьмэй шэнтай чае» (安徽含眉生态茶叶有限公司) і ўпраўленне па наглядзе за рынкам павета Ханьшань. Стандарт ахоплівае зону аховы, вырошчванне, тэхналогію, гатункі прадукцыі, патрабаванні да якасці, метады выпрабаванняў, правілы прыёмкі, маркіроўку, упакоўку, перавозку і захоўванне.
- 2024. Найменне ўвайшло ў трэці за 2024 год спіс Дзяржаўнага ўпраўлення інтэлектуальнай уласнасці (CNIPA) аб праве вытворцаў на спецыяльны знак геаграфічнага ўказання.
- Назва: «Хань» (含) — першы знак імя павета Ханьшань; «мэй» (眉) — «брыво», па форме ліста; «люйча» (绿茶) — «зялёная гарбата».
- Культурнае значэнне: Публікацыя Чаохускага ўніверсітэта ставіць Ханьмэй Люйча першым у пераліку чайных марак, якія павет развівае ў апошнія гады, побач з «昭关翠须», «长相思» і «刘武梅山翠须».
3. Батанічнае Апісанне і Сыравіна
- Гатунак / Культывар: У знойдзеных крыніцах гатункі не названы.
- Асаблівасці кустоў: Па публікацыі ўніверсітэта, умовы раёна даюць ранняе і дружнае абуджэнне пупышак, а свежы ліст доўга застаецца пяшчотным і добра падыходзіць для перапрацоўкі (发芽早、发芽齐，鲜叶持嫩性好、适制性好).
- Стандарт збору і тэрміны: Звестак у знойдзеных крыніцах няма. Стандарт дзеліць прадукцыю на гатункі, але яго тэксту я не бачыў.
4. Тэруар і Асаблівасці Вырошчвання
- Рэгіён: Усход Аньхуэя, акруга Мааньшань.
- Рэльеф: Паводле апісання ўніверсітэта, чайны раён з трох бакоў акружаны гарамі і з аднаго адкрыты да вады (三面环山一面迎水). Такое становішча, па той жа публікацыі, абараняе кусты ад халодных вятроў і замаразкаў.
- Горы: Чаншань і Фушань.
- Вышыня, клімат, глебы: Звестак у знойдзеных крыніцах няма.
5. Тэхналогія Вытворчасці
Стандарт DB34/T 4529-2023 задае тэхналогію, але яго тэксту я не бачыў, таму этапаў і параметраў менавіта гэтай гарбаты не прыводжу. Як атрымліваюць злёгку плоскую прамую форму ліста, знойдзеныя крыніцы не апісваюць.
Ніжэй — агульная схема зялёнай гарбаты, а не апісанне Ханьмэй Люйча:
- Раскладванне свежага ліста (摊放, tānfàng): Ліст раскладваюць тонкім слоем, каб ён аддаў частку вільгаці.
- Фіксацыя (杀青, shāqīng): Награванне спыняе акісленне і захоўвае зялёны колер.
- Фармоўка і скручванне (揉捻, róuniǎn): Лісту надаюць форму, уласцівую гарбаце.
- Сушка (干燥, gānzào): Даводзіць вільготнасць да ўзроўню захоўвання.
6. Арганалептычныя Характарыстыкі
Апісанне сабрана з карткі, паведамлення партала геаграфічных указанняў і даведачных апісанняў; патрабаванняў стандарта да выгляду я не бачыў.
- Вонкавы выгляд сухога ліста: Злёгку плоскі, падобны да брыва, шчыльны, вытанчаны і прамы (微扁似眉、紧秀挺直), з гладкай паверхняй, пяшчотна-зялёны і свежы (嫩绿鲜润); паводле паведамлення партала геаграфічных указанняў — смарагдава-зялёны і роўны (色泽绿翠匀整).
- Водар сухога ліста: Асобнага апісання ў знойдзеных крыніцах няма.
- Водар настою: Даведкі называюць водар архідэі або каштана, устойлівы (兰花香或栗香持久), не ўдакладняючы, сухога ліста гэта водар ці настою. Універсітэцкая публікацыя — высокі і доўгі (香气高长).
- Смак: Свежы, мяккі і асвяжальны (鲜醇爽口); па іншай фармулёўцы — саладкавата-мяккі і асвяжальны (甘醇爽口).
- Колер настою: Пяшчотна-зялёны, яркі (嫩绿明亮) — паводле паведамлення партала; смарагдавы і празрысты (碧绿清澈) — па публікацыі ўніверсітэта.
- Чайнае дно (завараны ліст): Звестак у знойдзеных крыніцах няма.
7. Хімічны Склад
Даведачныя апісанні прыпісваюць гарбаце спалучэнне «шмат амінакіслот, мала поліфенолаў» (高氨低酚), але лікаў не даюць. Фізіка-хімічныя патрабаванні задае стандарт DB34/T 4529-2023; яго тэксту я не бачыў, таму лікаў не прыводжу.
8. Карысныя Ўласцівасці
Правераных звестак аб дзеянні менавіта гэтай гарбаты няма. Даведкі пішуць пра «аздараўленчае дзеянне» без доказаў; я гэтага не паўтараю.
9. Заварванне
Практыка класа для зялёнай гарбаты.
- Тэмпература вады: 80–85 °C.
- Колькасць гарбаты: 3 г на 150 мл.
- Посуд: Шкляная шклянка, у якой бачны прамы ліст, або белы гайвань.
- Працэс:
- Прагрэць посуд.
- Пакласці гарбату і наліць ваду па сценцы.
- Першы настой — праз 40–60 секунд.
- Піць, пакідаючы частку настою.
- Даліць ваду.
- Два-тры паўторныя залівы.
10. Захоўванне
Практыка класа. У герметычнай упакоўцы, у халадзільніку пры 0–5 °C, без святла, вільгаці і пабочных пахаў. Свежы водар сыходзіць першым, таму гарбату лепш выпіць на працягу года.
11. Кошт і Падробкі
Звестак аб коштах у знойдзеных крыніцах няма.
- Як пазбегнуць падробак:
- Шукаць спецыяльны знак геаграфічнага ўказання на ўпакоўцы.
- Правяраць, што вытворца з павета Ханьшань.
- Ліст — злёгку плоскі, прамы, гладкі і пяшчотна-зялёны.
- Водар — архідэя або каштан; настой — пяшчотна-зялёны і празрысты.
- Не блытаць з іншымі маркамі павета: «昭关翠须», «长相思» і іншыя — асобныя найменні.
12. Цікавыя Факты
- Адна з дзвюх арганізацый, што склалі стандарт, — кампанія, у імені якой стаіць тое ж «Ханьмэй»: імя прадукта і імя фірмы супадаюць.
- Водар паводле апісання двайны — архідэя або каштан. Ад чаго залежыць, які з іх праявіцца, даведкі не тлумачаць.
- Сярод «чайных» марак павета ўніверсітэцкая публікацыя называе і «龙须绞股蓝» — напой з гінастэмы (绞股蓝, jiǎogǔlán), расліны, якая да чайнага куста дачынення не мае.
- Ад статуса прадукта з геаграфічным указаннем (2018, паводле даведкі) да ўласнага правінцыйнага стандарта (2023) прайшло пяць гадоў.
13. Параўнанне з іншымі аньхуэйскімі зялёнымі гарбатамі
- Лю Ань Гуа Пянь (六安瓜片): Таксама плоскі ліст, але з адзіночных ліставых пласцінак, без пупышак; Ханьмэй Люйча апісаны як злёгку плоскі, прамы і гладкі.
- Шучэн Сяо Лань Хуа (舒城小兰花): Аньхуэйская зялёная гарбата, якая славіцца водарам архідэі — той самай нотай, што названа ў Ханьмэй Люйча першай.
- Тунчэн Сяо Хуа (桐城小花): Яшчэ адна аньхуэйская «архідэйная» гарбата з сямейства «ланьхуа ча» (兰花茶).
У заключэнне:
Ханьмэй Люйча — зялёная гарбата павета Ханьшань, чыё імя злучае назву павета і форму ліста, падобнага да брыва. Дакументаў пра яе няшмат, але яны паслядоўныя: ахаванае найменне, правінцыйны стандарт 2023 года і допуск вытворцаў да спецыяльнага знака ў 2024-м. Апісанні сыходзяцца на прамым гладкім пяшчотна-зялёным лісце, устойлівым водары архідэі або каштана і мяккім асвяжальным смаку; астатняе — гатункі, вышыні, тэхналогію — яшчэ трэба прачытаць у тэксце стандарта.
Крыніцы
Нарматыўныя дакументы
Геаграфічнае ўказанне
Поўны спіс — на старонцы «Крыніцы»