Huánggǎngshān yùlǜ

Huanggangshan Yulü (Huánggǎngshān yùlǜ, 黄岗山玉绿) — górska zielona herbata z powiatu Yanshan (铅山县) prefektury miejskiej Shangrao w północno-wschodniej części prowincji Jiangxi. Nazwa oznacza „nefrytową zieleń góry Huanggang”: góra Huanggang (黄岗山) na granicy z Fujian to najwyższy szczyt wschodnich Chin, a „yulü” (玉绿) to dawna nazwa herbaty z Yanshan, którą lokalna kronika wymienia wśród słynnych herbat powiatu z epoki Ming. Od 2013 roku herbata jest chroniona jako produkt rolny z oznaczeniem geograficznym, a od 2025 roku jako produkt z oznaczeniem geograficznym. Dokument ochrony dzieli herbatę na siedem gatunków według terminu zbioru — od pojedynczego pąka po późny duży liść.

1. Klasyfikacja i pochodzenie

Typ: Zielona herbata (绿茶, lǜchá), niefermentowana. Technologia według dokumentu ochrony jest zielona: utrwalanie, zwijanie, dosuszanie.
Kategoria: Górska zielona herbata z północno-wschodniego Jiangxi; rolne oznaczenie geograficzne (2013) i produkt z oznaczeniem geograficznym (2025).
Pochodzenie: Chiny, prowincja Jiangxi (江西, Jiāngxī), prefektura miejska Shangrao (上饶, Shàngráo), powiat Yanshan (铅山, Yánshān).
Strefa ochrony: Według rejestracji rolnej — sześć jednostek powiatu: gmina Wuyishan (武夷山镇), gmina Yingjiang (英将乡), wieś Ehu w gminie Ehu (鹅湖镇鹅湖村), gminy Taiyuan (太源乡), Huangbi (篁碧乡) i Tianzhushan (天柱山乡). Obszar ochrony — 1333 ha, wielkość produkcji — 300 t rocznie (2013). Wymagania z 2025 roku zachowują te same sześć jednostek i te same współrzędne.
Współrzędne geograficzne: Według dokumentu ochrony — 117°44′33″–117°47′31″ dł. wsch. i 27°48′19″–28°17′16″ szer. płn.

2. Historia i znaczenie kulturowe

Historia:
- Song. Według dokumentu ochrony herbata z Yanshan już za dynastii Song stała się daniną dla dworu; „Kronika powiatu Yanshan” (《铅山县志》) w jego streszczeniu wymienia herbaty z czasów Song 周山茶, 白水团茶 i 小龙凤团茶.
- Ming. W latach Xuande — Zhengde (1426–1521) w powiecie pojawiły się słynne herbaty 小种河红, 玉绿, 特贡, 贡毫, 贡玉 i 花香; jako źródło podano mingowski „铅书”. Najlepiej, według tego samego streszczenia, sprzedawały się Hehong i Yulü.
- Qing. „Kronika rolnicza Shangrao” (《上饶市农业志》) podaje formułę „纸外唯茶” — „oprócz papieru tylko herbata”. W latach Guangxu (1875–1908) powiat dawał rocznie 40–50 tysięcy skrzyń Hehong i 20–30 tysięcy skrzyń Yulü; waga skrzyni — 25 kg — kronika podaje przy liczbie Hehong.
- 1953. W Shangrao utworzono komitet ds. reformy produkcji herbaty, który rozpoczął przestawianie produkcji czerwonej herbaty Hehong na herbatę zieloną.
- 2013. 15 kwietnia Ministerstwo Rolnictwa obwieszczeniem nr 1925 objęło „黄岗山玉绿” ochroną jako rolny produkt z oznaczeniem geograficznym (świadectwo AGI01104).
- 2025. Obwieszczeniem Państwowego Urzędu Własności Intelektualnej (CNIPA) nr 640 z 16 lipca 2025 roku herbata została uznana za produkt z oznaczeniem geograficznym w ogólnej liście 1409 produktów; wnioskodawcą było stowarzyszenie branży herbacianej powiatu (铅山县茶行业协会).
- Nagroda. Według strony informacyjnej herbata jednej z lokalnych firm otrzymała tytuł „króla herbaty” (茶王) w grupie herbat zielonych na degustacji „Hehong bei” (河红杯) w Yanshan; źródło nie podaje roku.
Nazwa: „Huanggangshan” (黄岗山) — góra Huanggang, „pierwszy szczyt wschodnich Chin” (华东第一峰) w tekstach lokalnych; „yulü” (玉绿) — „nefrytowa zieleń”.
Znaczenie kulturowe: Dokument ochrony stawia mingowskie „yulü” obok współczesnego produktu, ale nie dowodzi ciągłości: to ta sama nazwa, a nie potwierdzona ta sama herbata. Materiały lokalne przedstawiają Yulü i czerwoną herbatę Hehong (河红茶) jako dwie herbaty powiatu z ogólnokrajowym oznaczeniem geograficznym.

3. Opis botaniczny i surowiec

Odmiana / kultywar: Według dokumentu ochrony — głównie odmiana populacyjna (群体种, qúntǐzhǒng) o stabilnej wydajności i długiej delikatności pędów (持嫩性强). Dokument nie podaje konkretnej odmiany.
Zbiór: Według wymagań z 2025 roku — od początku kwietnia do końca maja. Siedem gatunków herbaty różni się terminem zbioru i dojrzałością surowca:
- Yunhao (云毫, yúnháo): pojedynczy pąk około święta Qingming.
- Yunya i Yunzhen (云芽, 云针, yúnyá, yúnzhēn): pąk z jednym liściem około Guyu.
- Yunwu (云雾, yúnwù): pąk z dwoma liśćmi, początek maja.
- Yunyu i Yuncui (云玉, 云翠, yúnyù, yúncuì): pąk z trzema-czterema liśćmi, połowa maja.
- Yunpian (云片, yúnpiàn): „duża herbata” (大茶) z połowy i końca maja.
Standard zbioru: Ręcznie, metodą „podnoszącego uszczypnięcia” (提采法, tícǎifǎ), w pogodny poranek; liść w bambusowym koszu od razu trafia do przetwórstwa.

4. Terroir i cechy uprawy

Region: Yanshan na południu graniczy przez pasmo Wuyi z Fujian, na północy dochodzi do rzeki Xinjiang (信江).
Wysokość uprawy: Oba dokumenty ochrony wymagają poletek powyżej 800 m. Różnica wysokości w regionie według rozporządzenia z 2013 roku wynosi od 300 do 2157,7 m; ostatnią liczbę dokument podaje dla najwyższego punktu, góry Huanggang.
Klimat: Wilgotny podzwrotnikowy o wyraźnych cechach górskich. Zbocza często spowija mgła. Godzin słonecznych jest tylko 1694,5 rocznie, opadów — 2173,2 mm, wilgotność powietrza — 83 %.
Gleby: Czerwone, żółto-czerwone i żółto-brunatne, pod ściółką leśną — poziom próchniczny z materią organiczną około 16 %, pH 4,8–5,5. Dla ogrodów dokument wymaga pH 4,8–5,5 i materii organicznej powyżej 5 %.
Pielęgnacja ogrodu: Nawozy zielone między rzędami młodych ogrodów, zimą — przefermentowana materia organiczna; ochrona przed szkodnikami — pułapki świetlne (jedna na 50 mu), przycinanie, entomofagi i preparaty biologiczne.
Normy ekologiczne: Środowisko i produkcja — według branżowych norm „zielonej żywności” (绿色食品) NY/T 391-2000 i NY/T 288-2002.

5. Technologia produkcji

Rozporządzenie rolnego GI z 2013 roku podaje krótki schemat maszynowy z parametrami; wymagania z 2025 roku powtarzają tę samą kolejność bez liczb:

Rozkładanie (摊青, tānqīng): Świeży liść rozkłada się na bambusowych matach na 4–8 godzin.
Utrwalanie (杀青, shāqīng): W automatycznym bębnie w temperaturze 180–220 °C.
Zwijanie (揉捻, róuniǎn): W zwijarce, 20 minut.
Dosuszanie przez prażenie (炒干, chǎogān): W bębnie, 4–5 godzin.
Sortowanie i pakowanie: Herbatę dzieli się na siedem gatunków i pakuje; na opakowaniu musi znajdować się znak „黄岗山玉绿”.

6. Cechy organoleptyczne

Opis poniżej pochodzi z dokumentu ochrony.

Wygląd suchego liścia: Drobny, ciasno zwinięty, lekko wygięty, soczyście zielony, z wyraźnym meszkiem (细紧微卷，绿润显毫).
Aromat suchego liścia: Brak osobnego opisu; dokument nazywa aromat czystym i trwałym, nie precyzując, czy chodzi o suchy liść, czy napar.
Aromat naparu: Czysty i trwały (清香持久).
Smak: Świeży, miękki, ze słodkawą świeżością (鲜醇甘爽).
Kolor naparu: Delikatnie zielony i jasny (嫩绿明亮).
Liście po zaparzeniu (dno czajniczka): Delikatnie zielone, równe, z wyraźnie widocznymi pąkami (嫩绿、显芽匀整).

7. Skład chemiczny

Rozporządzenie z 2013 roku i wymagania z 2025 roku podają te same wskaźniki:

Wskaźnik	Wartość
Wilgotność	2,5–6,6 %
Substancje ekstrakcyjne rozpuszczalne w wodzie	43–47 %
Popiół ogólny	5–6 %
Popiół rozpuszczalny w wodzie	3–4 %
Polifenole herbaciane	17,5–20,8 %
Katechiny (suma)	15,2–17,1 %
Kofeina	3,4–4,3 %
Włókno surowe	8,2–10,2 %

Są to zakresy charakterystyczne, a nie normy graniczne; źródło nie podaje metody. Numeru normy dla samej herbaty nie ma w znalezionych źródłach.

8. Parzenie

Praktyka typowa dla zielonej herbaty.

Temperatura wody: 80–85 °C.
Ilość herbaty: 3 g na 150 ml.
Naczynie: Szklana filiżanka lub biały gaiwan.
Proces:
1. Podgrzać naczynie.
2. Wsypać herbatę i nalać wodę po ściance.
3. Pierwszy napar — po 40–60 sekundach.
4. Pić, zostawiając część naparu.
5. Dolać wodę.
6. Dwa-trzy kolejne zalania.

9. Przechowywanie

Praktyka typowa. W szczelnym opakowaniu, w lodówce w temperaturze 0–5 °C, bez światła, wilgoci i zapachów; najlepiej wypić w ciągu roku. Tego samego dokument ochrony wymaga od magazynów: suchość, ciemność, brak obcych zapachów, przechowywanie partiami.

10. Cena i podróbki

W znalezionych źródłach brak danych o cenach.

Jak unikać podróbek:
- Szukać znaku oznaczenia geograficznego.
- Sprawdzać, czy producent pochodzi z sześciu wymienionych jednostek powiatu Yanshan — tę strefę podają oba dokumenty ochrony.
- Nie mylić z Hehong — czerwoną herbatą tego samego powiatu z własnym oznaczeniem geograficznym.

11. Ciekawostki

Dawna formuła „纸外唯茶” stawia herbatę jako drugie zajęcie powiatu Yanshan po papierze.
Nazwy wszystkich siedmiu gatunków zaczynają się od znaku 云 — „chmura”.

12. Porównanie z innymi herbatami

He Hong Cha (河红茶): Czerwona herbata tego samego powiatu; w mingowskim wykazie stoi obok Yulü.
Shangrao Bai Mei (上饶白眉): Zielona herbata tej samej prefektury miejskiej Shangrao.
Wuyuan Lücha (婺源绿茶): Zielona herbata północno-wschodniego Jiangxi, także z prefektury Shangrao.
Lushan Yun Wu (庐山云雾): Jedna z najbardziej znanych zielonych herbat Jiangxi; z Yulü łączy ją tylko słowo „yunwu” w nazwie jednego z gatunków.

Podsumowanie:

Huanggangshan Yulü to górska zielona herbata z powiatu Yanshan o szczegółowym rozporządzeniu: ogrody powyżej 800 m, odmiana populacyjna, siedem gatunków według terminu zbioru, maszynowe utrwalanie w temperaturze 180–220 °C i długie dosuszanie w bębnie. Wygląd — drobny, gęsty liść z meszkiem, delikatnie zielony napar, świeży miękki smak. Dawna nazwa łączy ją z mingowskim wykazem herbat powiatu, ale ciągłość nie została udowodniona.