I-Huangshi Xi Maofeng (Huángshíxī máofēng, 黄石溪毛峰) Itiye eliluhlaza elisuka ezintabeni zase-Jiuhuashan (九华山) esifundeni sase-Qingyang (青阳县) ngaphansi kwedolobha lase-Chizhou eningizimu yesifundazwe sase-Anhui. Igama linikezwe idolobhana lase-Huangshi-xi, okusho ukuthi “Umfudlana wamatshe aphuzi”, endaweni yase-Lingyang. Abaphathi be-Jiuhuashan balibeka ohlotsheni lwephunga le-castnut (栗香型), ngokuhlukile kwe-Minyuan maofeng enephunga le-orchid entabeni efanayo, futhi babika ngendondo yegolide yetiye lase-Huangshi-xi embukisweni wase-Panama ngo-1915. Indawo evikelwe ichazwa ngamazinga amabili: indawo evamile kanye nendawo ewumgogodla echazwe ngamagama amaqembu okukhiqiza ayishumi. Ngaleli tiye kubhalwe uhlobo lwesihlahla sendawo kanye nobuchwepheshe obubili, obokusebenza ngesandla nobomshini.
1. Isigaba kanye nemvelaphi
- Uhlobo: Itiye eliluhlaza (绿茶, lǜchá). Ubuchwepheshe ngokwencazelo yesibonakaliso sendawo siwukulungisa, ukubumba nokomisa, ngaphandle kwe-oxidation nokuthambisa.
- Isigaba: I-Maofeng, okusho ukuthi “iziqongo ezinoboya”: igama elijwayelekile letiye lamaqabunga anoboya, hhayi igama eliqondile. Igama elifanayo livela ku-Huangshan Mao Feng, kodwa lawa ngamatiye ahlukene ezintabeni ezahlukene.
- Imvelaphi: I-China, isifundazwe sase-Anhui (安徽, Ānhuī), idolobha lase-Chizhou (池州, Chízhōu), isifunda sase-Qingyang (青阳, Qīngyáng), amadolobhana ase-Lingyang (陵阳镇) nase-Zhubei (朱备镇).
- Indawo evikelwe: Amadolobhana ase-Huangshi-xi, Nanyang, Qingquan, Suocun, Lanxi, kanye ne-Meishan ase-Lingyang, kanye namadolobhana ase-Jiangjun nase-Dongqiao ase-Zhubei, okungamadolobhana amabili namadolobhana ayisishiyagalombili; incazelo icacisa ukuthi kukhulunywa ngezindawo ezikufuphi nokhahlamba lwase-Jiuhuashan.
- Umgogodla wendawo (核心区): Amaqembu okukhiqiza ayishumi: Iqembu loku-1, lesi-2, lesi-3, nelesi-4 lase-Huangshi-xi; i-Fengyu ne-Changwei zase-Qingquan; i-Chaquan, i-Jiande, ne-Paishan zase-Lanxi.
- Izixhumanisi zendawo: 30°20′36″–30°32′21″ N, 117°47′25″–117°52′09″ E.
2. Umlando nokubaluleka kwesiko
- Umlando:
- Intaba. I-Jiuhuashan ingenye yezintaba zamaBuddha zase-China. Abaphathi bentaba babhala ukuthi itiye lalilinywa lapha kusukela ngesikhathi sobukhosi bakwa-Tang.
- Ngo-1915. Ngokusho kwabaphathi be-Jiuhuashan, amatiye ase-Minyuan nase-Huangshi-xi athola indondo yegolide embukisweni wase-Panama-Pacific.
- Kusukela ngo-1956, njengoba kusho izincazelo ezidumile, i-Huangshi Xi Maofeng lalihanjiswa emicimbini esemthethweni yamahhovisi amele i-China phesheya. Angibonanga umbhalo ngalokhu.
- Ngo-2018. UMnyango Wezolimo wabhalisa uphawu lwendawo yezolimo; inombolo ngu-AGI02470. Izincwadi zibeka ukubhaliswa ngomhla ka-5 Septhemba 2018.
- Ngo-2025. I-National Intellectual Property Administration (CNIPA) yalwamukela njengomkhiqizo onophawu lwendawo ngesimemezelo esingu-No. 632.
- Igama: “Huangshi-xi” (黄石溪) kusho “Umfudlana wamatshe aphuzi”, igama ledolobhana. “Maofeng” (毛峰) kusho “iziqongo ezinoboya”.
- Ukubaluleka kwesiko: I-Huangshi Xi Maofeng ingelinye lamatiye intaba i-Jiuhuashan elibeka ngaphansi kwegama elijwayelekile elithi “Jiuhua Fo Cha” (九华佛茶). Ngaphakathi kwalomndeni limela isikole sephunga le-castnut, kanti i-Minyuan imela isikole sephunga le-orchid.
3. Incazelo yezitshalo kanye nezinto zokusetshenziswa
- Uhlobo / I-Cultivar: I-Huangshi Tianyun (黄石天云种), uhlobo lwendawo, oluqanjwe encazelweni yophawu lwendawo.
- Ukuvuna: Ngokwencazelo yencwadi yophawu lwendawo, kuvunwa ngesandla, kuhlukaniswa ngamazinga (分级人工采摘). Izinga eliqondile lokuvuna alitholakali emithonjeni etholakele.
- Isikhathi sokuvuna: Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
4. I-Terroir kanye nezici zokulima
- Isifunda: Iningizimu ye-Anhui, ukhahlamba lwase-Jiuhuashan. Enye incazelo yencwadi ibeka itiye lomlando lase-Huangshi-xi endaweni yase-Daoshengdong (道僧洞) emihumeni engemuva kwesiqongo sase-Tiantai (天台).
- Ukuphakama kokutshalwa: Imithombo iyaphikisana. Enye incazelo ibeka umhosha wase-Huangshi-xi, okuwumgogodla wokukhiqiza, ekuphakameni kwamamitha angu-400–800; enye ibhala ngezingadi eziku-600–900 m. Angizange ngithole ukuphakama okusemthethweni.
- Inhlabathi: Inhlabathi emhlophe emuncu yasezintabeni, inhlabathi emuncu ephuzi-nsundu, kanye nenhlabathi yamadlelo asezintabeni, konke kusuka ekudalekeni kwe-granite. Izinto eziphilayo azikho ngaphansi kuka-2.5%, ubukhulu bengqimba yenhlabathi bungaphezu kwamasentimitha angu-60, i-pH icishe ibe ngu-5.0–6.5.
- Isimo sezulu: Isimo sezulu esishisayo esimanzi se-subtropical sasenyakatho: sinomoya omuhle, ihlobo elishisayo nobusika obubandayo, izinkathi ezine ezicacile, nemvula eningi. Azikho izinombolo emithonjeni etholakele.
5. Ubuchwepheshe bokukhiqiza
Izincazelo ezibhaliwe zophawu lwendawo zinikeza ubuchwepheshe obubili; umthombo wokuqala walezi zinhlelo angizange ngiwuthole.
Itiye elenziwa ngesandla (手工茶):
- Ukugcina (杀青, shāqīng).
- Ukupholisa (摊凉, tānliáng).
- Ukubumba nokuqondanisa iqabunga (做形, 理条, zuòxíng, lǐtiáo).
- Ukuphumula (回潮, huícháo): Umswakama ulinganiswa ngaphakathi kweqabunga.
- Ukomisa ngomoya oshisayo (烘干, hōnggān).
- Ukupakisha.
Itiye elenziwa ngomshini (机制茶):
- Ukugcina (杀青).
- Ukuqhafaza umoya (清风).
- Ukupholisa (摊凉).
- Ukusonga (揉捻, róuniǎn).
- Ukuqhekeza amagaqa (解块).
- Ukomisa kokuqala (毛火, máohuǒ) nokupholisa.
- Ukomisa kokugcina (足火, zúhuǒ) nokuphola.
- Ukuhlunga (拣剔) nokupakisha.
Amazinga okushisa nezikhathi zemisebenzi awatholakali emithonjeni etholakele.
6. Izici ze-Organoleptic
Incazelo yophawu lwendawo ihlukanisa itiye elenziwe ngesandla nelomshini; ngezansi kunesandla, kanti emabakini kukhona okomshini.
- Ukubukeka kweqabunga elomile: Imichilo eqinile, eluhlaza okotshani okuphaphathekile, enoboya obubonakalayo (条索较紧,嫩绿显毫). Okomshini kuyisicaba, kuqondile futhi kuvulekile, kuluhlaza okukhanyayo (扁直舒展,翠绿鲜活).
- Iphunga leqabunga elomile: Azikho izincazelo emithonjeni etholakele.
- Iphunga lokuphuzwayo: Lincane, lihlanzekile futhi limnandi (嫩香清甜). Okomshini kuyahlanzeka, kunephunga lezimbali (清香带花香). Abaphathi bentaba babeka leli tiye ohlotsheni lwephunga le-castnut (栗香型).
- Ukunambitheka: Okusha, okuvuselelayo, nokunambitha okumnandi okubuyayo (鲜爽回甘). Okomshini kusha, kuthambile, nokunambitha okumnandi okubuyayo (鲜醇回甘).
- Umbala wokuphuzwayo: Uluhlaza okuphaphathekile futhi ukhanyayo (嫩绿明亮). Okomshini kuluhlaza futhi kukhanyayo (绿亮).
- Amaqabunga asetshenzisiwe: Aluhlaza okuphaphathekile, alinganayo, acwebezelayo (嫩绿匀亮). Okomshini amancane, athambile, aluhlaza futhi acwebezelayo (嫩软绿亮).
Izincazelo ezidumile zibonisa isithombe esihlukile kancane: iqabunga lilinganayo, liluhlaza okuphaphathekile nokuphuzi, limbozwe uboya; lapho liphekwa, kuba nomusi phezu kwenkomishi; ukuphuzwayo kuhlaza okwesibhakabhaka futhi kuhlanzekile; amaqabunga asetshenzisiwe aphuzi-nsundu, anamaqabunga amaningi. Le ncazelo ayifani negama negama nelencazelo esemthethweni.
7. Ukwakheka kwamakhemikhali
Izidingo zophawu lwendawo:
- Umswakama: akukho ngaphezu kuka-7.0%.
- Umlotha ophelele: akukho ngaphezu kuka-6.5%.
- Imfucumfucu nothuli: akukho ngaphezu kuka-6.0%.
- Izinto ezincibilikayo emanzini: okungenani u-37.0%.
- I-fiber eluhlaza: akukho ngaphezu kuka-14.0%.
Ayikho imininingwane ngama-catechin, amino acid, ne-caffeine emithonjeni etholakele.
8. Ukupheka
Umkhuba wezinga lezindlela zetiye eliluhlaza.
- Izinga lokushisa kwamanzi: 80–85 °C.
- Inani letiye: amagremu ama-3 ku-150 ml.
- Izitsha: Ingilazi ecwebezelayo noma i-gaiwan emhlophe.
- Inqubo:
- Fudumeza izitsha.
- Faka itiye bese uthela amanzi ngasohlangothini.
- Ukuphuzwa kokuqala: imizuzwana engu-40–60.
- Phuza, ushiye ingxenye eyodwa kwezintathu.
- Thela amanzi futhi.
- Phinda uphinde uthele kabili noma kathathu.
9. Ukugcina
Umkhuba wezinga. Esikhwameni esivalekileyo nesingabonisi ukukhanya, esiqandisini ku-0–5 °C, ngaphandle komswakama, ukukhanya, namaphunga. Itiye lenkathi yonyaka: kungcono uliphuze phakathi nonyaka.
10. Intengo kanye nemikhiqizo yomgunyathi
Ayikho imininingwane ngentengo emithonjeni etholakele.
- Ukwazi ukugwema imikhiqizo yomgunyathi:
- Ungadidanisi ne-Huangshan Mao Feng: “maofeng” yigama elijwayelekile, kuyilapho igama lendawo egunyeni lilo elinqumayo.
- Funani uphawu lwendawo kanye nomkhiqizi ovela emadolobhaneni ase-Lingyang noma e-Zhubei esifundeni sase-Qingyang.
- Itiye elenziwe ngesandla liyimichilo eqinile eluhlaza okuphaphathekile enoboya; elomshini liyisicaba, liqondile futhi liluhlaza okukhanyayo.
- Ukuphuzwayo kuluhlaza futhi kukhanyayo, kunephunga elincane elimnandi.
11. Amaqiniso athokozisayo
- Indawo evikelwe ichazwa ngamazinga amabili, indawo evamile kanye nomgogodla ochazwe kuze kufike eqenjini lokukhiqiza.
- Ngokwesigaba sabaphathi bentaba, e-Jiuhuashan kunezikole ezimbili ze-maofeng: i-Huangshi-xi enephunga le-castnut ne-Minyuan enephunga le-orchid.
- Izinga lezinto ezincibilikayo emanzini okungenani u-37%; i-Jingxian Lanxiang Cha (泾县兰香茶), evikelwe naye ngonyaka ofanayo, ino-35%.
- Okwegama elilodwa kubhalwe ubuchwepheshe obubili kanye nokubukeka okubili, okusebenza ngesandla nokomshini.
12. Ukuqhathaniswa namanye amatiye
- I-Jiuhua Fo Cha (九华佛茶): Igama elijwayelekile lamatiye asentabeni yase-Jiuhuashan; i-Huangshi Xi Maofeng liyigama elivikelwe ngaphakathi kwalomndeni.
- I-Huangshan Mao Feng (黄山毛峰): I-maofeng edume kakhulu yase-Anhui, evela entabeni yase-Huangshan; igama elifanayo elijwayelekile, intaba ehlukile negama elihlukile.
- I-Yongxi Huo Qing (涌溪火青): Itiye eliluhlaza laseningizimu ye-Anhui esifundeni sase-Jing, elisongwe libe amabhola aminyene, okuphambene ne-maofeng eqondile.
Ekuphetheni:
I-Huangshi Xi Maofeng itiye eliluhlaza lasezintabeni lase-Jiuhuashan: uhlobo lwendawo, inhlabathi emuncu, uhlobo lwephunga le-castnut, kanye nezinga lezinto ezincibilikayo emanzini elingekho ngaphansi kuka-37%. Indawo yalo evikelwe ichazwe kuze kufike eqenjini lokukhiqiza, kanti ukubukeka kwalo kuchazwe ngezinhlobo ezimbili zobuchwepheshe, okusebenza ngesandla nokomshini. Umlando ngendondo yase-Panama ka-1915 usekelwe emininingwaneni yabaphathi bentaba; okunye kulesi sithombe kuyizinga nezincazelo zophawu lwendawo.
Imithombo
Inkomba yendawo
Uhlu oluphelele — ekhasini elithi Imithombo