Ikhaya · Itiye eliluhlaza · I-Jingxian Lanxiang Cha
Jīngxiàn lánxiāng chá
Jīngxiàn lánxiāng chá · 泾县兰香茶
I-Jingxian Lanxiang Cha (Jīngxiàn lánxiāng chá, 泾县兰香茶) itiye eliluhlaza lasesifundeni saseJing (泾县) esifundeni saseXuancheng eningizimu yesifundazwe sase-Anhui. I-兰香 isho “iphunga le-orchid”, futhi yilona kanye nokwakheka kweqabunga elifana nezinsingo zesikelo sokufekethisa (绣剪形) okwakha uphawu olubalulekile lwaleli tiye. Isifunda sibuyisela leli gama ku-白云兰香 wakudala, okukhulunywa ngawo embhalweni wesifunda wenkathi yeJiaqing, kanti ubuchwepheshe bamanje bubuyiselwa ekuqaleni kweminyaka yawo-1990. Itiye livikelwa ngezindlela ezintathu: uphawu lokuqinisekisa, uphawu lwezolimo lwendawo, kanye nokuqashelwa komkhiqizo onophawu lwendawo. Indawo evikelwe ichazwe ngokunemba okungavamile, hhayi ngezigodi, kodwa ngamadolobhana ngamanye.
1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi
- Uhlobo: Itiye eliluhlaza (绿茶, lǜchá). Uhulumeni wesifunda ubiza iJingxian Lanxiang ngokuthi “名优绿茶”, itiye eliluhlaza elidumile. Igama elithi 兰香 egameni lichaza iphunga, hhayi ubuchwepheshe, ngakho isigaba sibekwe ngalencazelo hhayi ngegama.
- Isigaba: Itiye eliluhlaza lamahlumela aseningizimu ye-Anhui; ukuvikelwa kwegama lendawo okuphindwe kathathu.
- Imvelaphi: I-China, isifundazwe sase-Anhui (安徽, Ānhuī), isifunda saseXuancheng (宣城, Xuānchéng), isifunda saseJing (泾县, Jīngxiàn).
- Indawo evikelwe: Izindawo eziyisishiyagalolunye kanye nezigodi, amadolobhana okuphatha angu-46. Ngaphakathi kwesigodi esisodwa amanye amadolobhana angaphakathi kwendawo, amanye angekho, ngakho indawo ayihambisani nemingcele yokuphatha yezigodi.
- Izixhumanisi zendawo: 30°23′59″–30°51′05″ N, 117°58′56″–118°40′57″ E.
2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko
- Umlando:
- Umbhalo weJiaqing. Ngokusho kukahulumeni wesifunda, umbhalo wesifunda “泾县志” wenkathi yeJiaqing ukhuluma ngetiye eliyigugu lendawo i-白云兰香, okuyiJingxian Lanxiang yamanje, kanye ne-涌溪火青.
- Ekuqaleni kweminyaka yawo-1990. Ubuchwepheshe beJingxian Lanxiang bavuselelwa ngokubamba iqhaza kososayensi betiye abadumile besizukulwane esidala; isifunda sibala phakathi kwabo u-Chen Chuan (陈椽).
- 2013. Kwamukelwa izinga lendawo lesifundazwe lase-Anhui leJingxian Lanxiang Cha, i-DB34/T 1842-2013.
- 2014. IHhovisi Lezimpawu Zokuthengisa lagunyaza uphawu lokuqinisekisa lwendawo “泾县兰香茶”. Isifunda sethula ngaphansi kwalo “ubunye obuyisithupha”: uphawu olulodwa, izinga elilodwa, ukupakishwa okukodwa, ukuphatha okukodwa, ukukhangisa okukodwa, kanye nokuqondisa okukodwa, futhi kwahlanganisa ngaphansi kwegama elilodwa izimpawu zetiye ezingaphezu kwamashumi ayisishiyagalolunye zangaphambilini.
- 2018. UMnyango Wezolimo umemezele ukubhaliswa kophawu lwezolimo lwendawo ngokwesicelo senhlangano yetiye yesifunda saseJing; inombolo ngu-AGI02471.
- 2025. IHhovisi Likazwelonke Lempahla Yobuhlakani (CNIPA) laqashela ukuthi umkhiqizo onophawu lwendawo ngesimemezelo № 632.
- Igama: “Jingxian” (泾县) kusho “isifunda saseJing”. “Lanxiang” (兰香) kusho “iphunga le-orchid”. “Cha” (茶) kusho “itiye”.
- Imiklomelo: Isifunda sibala imiklomelo engaphezu kwamashumi amabili, phakathi kwabo igolide le-All-China Agricultural Exhibition, umklomelo ophakeme womncintiswano we-”Zhongcha Bei”, igolide le-China International Agricultural Products Fair; iminyaka yomklomelo ngamunye ayitholakali emithonjeni etholakele.
- Ukubaluleka kwamasiko: Esifundeni saseJing, ikhaya le-涌溪火青 kanye ne-泾县特尖, iLanxiang yigama elijwayelekile okwahlanganiswa ngaphansi kwalo izimpawu ezingaphezu kwamashumi ayisishiyagalolunye zangaphambilini ngo-2014. Ngokwemininingwane ka-2014, uphawu lwalusetshenziswa amafemu namadlelwano angaphezu kwekhulu esifundeni.
3. Incazelo Yezitshalo kanye Nezinto Zokusetshenziswa
- Uhlobo / I-cultivar: Izincazelo eziyisithenjwa zencazelo yophawu lwendawo zibiza inani lendawo lezihlahla zetiye, imigqa ekhethiwe kuyo efana ne “Lanxiang No. 1” (兰香一号) kanye nezinye izinhlobo ezifanele leli tiye.
- Izinga lokukha: Ihlumela elilodwa elineqabunga elilodwa elisanda kuvuleka (一芽一叶初展).
- Isikhathi sokukha: Ngokwalezozincazelo, imvamisa kusukela ekupheleni kukaMashi kuze kube yisizini yeGuyu (谷雨).
4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala
- Isifunda: Izintaba zaseningizimu-mpumalanga, ingxenye emaphakathi eningizimu nasenyakatho-ntshonalanga yesifunda saseJing.
- Isimo sezulu: Isimo sezulu saseningizimu esishisayo esinezimvula, esinomswakama: amazinga okushisa athambile, izimvula eziningi, ilanga eliningi, izinkathi ezine ezicacile.
- Inhlabathi: Ngokwezincazelo eziyisithenjwa zencazelo yophawu lwendawo, inhlabathi ephuzi-nsundu yezintaba eqhamuka emadwaleni esihlabathi nasemadwaleni e-slate, evundile futhi evundile, izinto eziphilayo ezingaphezu kuka-5%, i-pH 5–6.
- Ukuphakama: Ukuphakama kwezingadi akushiwongo emithonjeni etholakele; lezozincazelo zinikeza kuphela iphuzu eliphakeme lezintaba elingu-1175 m.
- Ukwakheka kwendawo ngamadolobha nangezigodi:
- I-Caicun (蔡村镇): I-Aimin, i-Songcun, i-Xiaokang, i-Yueliangwan.
- I-Tingxi (汀溪乡): I-Danankeng, i-Hongxing, i-Hongling, i-Gaoshan, i-Caoxi, i-Suhong, i-Taoling, i-Guochong, i-Shangcao.
- I-Langqiao (榔桥镇): I-Xiyang, i-Huangtian, i-Yongxi, i-Qiugui, i-Wuxi, i-Madu.
- I-Maolin (茂林镇): I-Lianchang, i-Shanshui, i-Tongshan, i-Gaohu, i-Nanrong, i-Tangli, i-Xilifeng, i-Xikou, i-Pancun, i-Fengcun.
- I-Taohuatan (桃花潭镇): I-Longtan, i-Chaji, i-Lianhong, i-Xidi.
- I-Jingchuan (泾川镇): I-Guba, i-Qinfeng, i-Panshi.
- I-Qinxi (琴溪镇): I-Qinxi, i-Leqin.
- I-Huangcun (黄村镇): I-Pingyuan, i-Jiufeng.
- I-Changqiao (昌桥乡): I-Xinqiao, i-Wangdian, i-Baishan, i-Yuandian, i-Zhongqiao, i-Tianfang.
- Ubukhulu besifunda: Ngokwemininingwane yesifunda, kunezingadi zetiye ezingaphezu kuka-92 000 mu kanye namathani angaba ngu-2600 etiye elomile ngonyaka. Izibalo ziphathelene nalo lonke itiye lesifunda, hhayi iLanxiang kuphela.
5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza
Izincazelo eziyisithenjwa zencazelo yophawu lwendawo zinikeza ukulandelana okulandelayo; kuvunyelwe kokubili ukwenziwa ngesandla nangomshini:
- Ukubuna kwezinto zokusetshenziswa (摊放, tānfàng).
- Ukulungisa (杀青, shāqīng): Ukushisa kumisa i-oxidation.
- Ukubumba (做形, zuòxíng): Iqabunga linikezwa ukwakheka okuqondile nokunwetshiwe.
- Ukomisa kokuqala (初烘, chūhōng).
- Ukupholisa (摊凉, tānliáng).
- Ukomisa kabusha (复烘, fùhōng).
- Ukupakisha.
Amazinga okushisa nezikhathi zemisebenzi awatholakali emithonjeni etholakele. Isifunda sibika ukuthi ubuchwepheshe bavuselelwa ekuqaleni kweminyaka yawo-1990; enye yezincazelo zomlando wochungechunge lwe “兰香” icacisa ukuthi ubuchwepheshe bendawo betiye “elibukhali” (尖茶) lwasetshenziswa njengesisekelo, kwandiswa ubumnene bezinto zokusetshenziswa futhi kwathuthukiswa ukubumba. I-汀溪兰香 ehlobene ngegama izincwadi ziyibeka eminye yamatiye aluhlaza abukhali aphuma esitokisini (烘青尖茶).
6. Izici Zokuzwa
Incazelo ithathwe ezidingweni zophawu lwezolimo lwendawo.
- Ukubukeka kweqabunga elomile: Isimo “sezinsingo zesikelo sokufekethisa” (绣剪形), siqondile futhi sinwetshiwe (平直舒展); umbala uluhlaza othe mbijana, ulingana futhi unomswakama, futhi unoboya obubonakalayo (嫩绿、匀润显毫).
- Iphunga leqabunga elomile: Azikho izincazelo ezitholakala emithonjeni etholakele.
- Iphunga lomhluzi: Lintengantenga, lijulile futhi lihlala isikhathi eside (嫩香馥郁、持久); isifunda sicacisa ukuthi ngemva kokutshalwa kuhlala iphunga le-orchid (兰花香持久).
- Ukunambitheka: Okusha, okunempilo, okugcwele, nokubuya okumnandi (鲜爽醇厚、回甘).
- Umbala womhluzi: Uluhlaza othe mbijana, osobala futhi okhanyayo (嫩绿、清澈鲜亮).
- Izindonga zetiye (iqabunga elitshaliwe): Luhlaza othe mbijana, luhlanzekile ngombala, lunamanzi futhi luyalingana (嫩绿鲜明、肥壮匀整).
Izici ezijwayelekile ezichazwe yincazelo zimbili: isimo sezinsingo kanye nephunga le-orchid.
7. Ukwakheka Kwamakhemikhali
Izidingo zomkhiqizo ngokwencazelo yophawu lwendawo:
- Umswakama: akukho ngaphezu kuka-7.0%.
- Umlotha ophelele: akukho ngaphezu kuka-6.5%.
- Izinto ezincibilikayo emanzini: okungenani ama-35%.
- Imvuthuluka nothuli: akukho ngaphezu kuka-6.0%.
Ayikho imininingwane mayelana nokuqukethwe kwama-catechin, ama-amino acid, ne-caffeine emithonjeni etholakele.
8. Ukutshala
Umkhuba wesigaba setiye eliluhlaza.
- Izinga lokushisa lamanzi: 80–85 °C.
- Inani letiye: 3 g nge-150 ml.
- Izitsha: Ingilazi yeglasi noma i-gaiwan emhlophe.
- Inqubo:
- Fudumeza izitsha.
- Beka itiye bese uthela amanzi ngasodongeni.
- Umhluzi wokuqala, imizuzwana engu-40–60.
- Phuza, ushiya ingxenye eyodwa kwezintathu zomhluzi.
- Thela amanzi futhi.
- Ukuphinda kabili noma kathathu.
9. Ukugcinwa
Umkhuba wesigaba. Kupakishwe okungangeni moya nokungabonisi, esiqandisini ku-0–5 °C, ngaphandle komswakama, ukukhanya, namaphunga angaphandle. Itiye lesizini: kungcono ukuliphuza phakathi nonyaka.
10. Intengo kanye Nokukhwabanisa
Ayikho imininingwane ngentengo emithonjeni etholakele.
- Indlela yokugwema ukukhwabanisa:
- Funani uphawu lwendawo “泾县兰香茶”.
- Qiniseka ukuthi umkhiqizi uvela esifundeni saseJing.
- Iqabunga liqondile, liyisicaba, linoboya; umhluzi uluhlaza othe mbijana; iphunga liyi-orchid.
11. Amaqiniso Ajabulisayo
- Indawo evikelwe ihlukaniswe ngamadolobhana: amadolobhana angu-46 ezindaweni eziyisishiyagalolunye nasezigodini.
- Igama elithi “Lanxiang” lahlanganisa ngaphansi kwalo izimpawu zetiye ezingaphezu kwamashumi ayisishiyagalolunye zangaphambilini zesifunda.
- Ngokwemininingwane yesifunda, kunezinkampani zetiye namapulazi angu-696, kanti abantu abangaphezu kuka-60 000 banomsebenzi othintekayo ngokuqondile noma ngokungaqondile.
12. Ukuqhathanisa namatiye esifunda kanye nomakhelwane
- I-Jingxian Te Jian (泾县特尖): Elinye itiye eliluhlaza eliphuma esitokisini lesifunda esifanayo, elinegama laso. Amagama amabili akufanele ahlanganiswe.
- I-Yongxi Huo Qing (涌溪火青): Itiye eliluhlaza eliyindilinga lasedolobhaneni laseYongxi, elingaphakathi kwendawo yeLanxiang. IHuo Qing ineqabunga eligoqwe laba amabhola aminyene, kanti iLanxiang yona iqondile futhi iyisicaba.
- I-Shucheng Xiao Lan Hua (舒城小兰花): Itiye eliluhlaza lase-Anhui, elaziwa nangephunga le-orchid, kodwa livela kwesinye isifunda.
Ekuphetheni:
I-Jingxian Lanxiang Cha yigama elijwayelekile eliluhlaza lesifunda saseJing: iqabunga eliqondile elisesimweni sezinsingo, umhluzi oluhlaza othe mbijana, kanye nephunga le-orchid elihlala njalo. Indawo yalo ivezwe ngamagama, kuze kufike edolobhaneni, kanti ukuvikelwa kuqinisekiswe kathathu yizinhlaka ezahlukene. Ukubukeka, izindinganiso zomkhiqizo, kanye nokuhleleka kokukhiqiza kwaziwa ngokwencazelo yophawu lwendawo; amazinga okushisa nezikhathi zemisebenzi awekho emithonjeni evulekile.
Imithombo
Amazinga
Inkomba yendawo
Uhlu oluphelele — ekhasini elithi Imithombo