Chángshān yínháo

चाङशान यिनहाओ (Chángshān yínháo, 常山银毫) — झेजियाङ प्रान्तको पश्चिममा रहेको छुझोउ नगरपालिका अन्तर्गत चाङशान काउन्टी (常山县) को हरियो चिया हो। «यिनहाओ» भनेको «चाँदीको झुल्के रौँ» हो: यो नामले चियाको रूप वर्णन गर्छ, वर्ग होइन। वर्गबारे एउटै मात्र विस्तृत विवरण भेटियो — «झोङगुओ वाङ» पोर्टल (2017) मा पुनःप्रकाशित: «常山银毫，属绿茶» — «चाङशान यिनहाओ हरियो चिया वर्गमा पर्छ»। त्यहीँ मेसिनरी प्रविधि सङ्ख्यासहित दिइएको छ: ड्रममा 130–140 °C मा पात बाफ्ने, कराहीमा सोझ्याउने, मध्यम र उच्च ग्रेडका लागि हातले आकार मिलाउने, दुई चरणमा सुकाउने। तयार चिया पातलो, कसिलो, गोलो र सोझो, पन्ना रङको, स्पष्ट झुल्के रौँसहितको हुन्छ। सन् 2013 देखि यो नाम भौगोलिक प्रमाणीकरण चिह्नद्वारा संरक्षित छ; धारक — «चाङशान यिनहाओ» प्रख्यात चिया सङ्घ हो।

1. वर्गीकरण र उत्पत्ति

• प्रकार: हरियो चिया (绿茶, lǜchá)। 2017 को विवरणले यसलाई सीधै यसै भन्छ, र यसको प्रविधि पनि हरियो छ: बाफ्ने, सोझ्याउने, सुकाउने, बिना ओइलाउने र बिना अक्सिडेशन। चिह्नको कागजात र वर्ग मैले देखेको छैन।
• श्रेणी: छुझोउ नगरपालिकाको प्रख्यात चिया; भौगोलिक प्रमाणीकरण चिह्न (2013)।
• उत्पत्ति: चीन, झेजियाङ प्रान्त (浙江, Zhèjiāng), छुझोउ नगरपालिका (衢州, Qúzhōu), चाङशान काउन्टी (常山, Chángshān)।
• क्षेत्र: प्रान्तीय चिह्न आधारले धारकको प्रशासनिक सम्बद्धताका रूपमा चाङशान काउन्टीलाई देखाउँछ; क्षेत्रको कानुनी सीमा मैले देखेको छैन।
• भौगोलिक निर्देशाङ्क: चाङशान काउन्टी — लगभग 28.9° उ. अ. र 118.5° पू. द.

2. इतिहास र सांस्कृतिक महत्त्व

• इतिहास: भेटिएका स्रोतमा चिया बनेको मिति छैन। 2017 को विवरणले पुरस्कारहरू यसरी दिन्छ:
  • छुझोउ प्रतियोगिता। नगरपालिका प्रख्यात चिया प्रतियोगितामा — उच्च स्थान र «शहरको उत्कृष्ट प्रख्यात चिया» उपाधि; विवरणले वर्ष दिँदैन।
  • 1991। राज्य पर्यटन प्रशासन र झेजियाङ सरकारद्वारा आयोजित हाङझोउ अन्तर्राष्ट्रिय चिया संस्कृति महोत्सवको आयोजक समितिले चियालाई कप र «प्रख्यात चियामध्ये नयाँ उदीयमान» (名茶新秀) को प्रमाणपत्र प्रदान गर्‍यो।
  • प्रान्त। कैयौँ प्रान्तीय प्रतियोगिताका नतिजाअनुसार — गुणस्तरीय प्रख्यात चियाको प्रमाणपत्र।
  • 1992। पहिलो चीन कृषि प्रदर्शनीको काँस्य पदक।
  • 1995। दोस्रो चीन कृषि प्रदर्शनीको स्वर्ण पदक।
  • 1998। झेजियाङको प्रख्यात, विशेष, गुणस्तरीय र नयाँ कृषि उत्पादनहरूको पहिलो प्रान्तीय प्रदर्शनीको स्वर्ण पदक।
  • 2010–2013 — चिह्न। आवेदन 23 डिसेम्बर 2010 मा बुझाइयो, दर्ता — 14 अगस्ट 2013 मा भयो।
• नाम: «चाङशान» (常山) — काउन्टीको नाम; «यिनहाओ» (银毫) — «चाँदीको झुल्के रौँ», पन्ना पातमा सेतो रौँका कारण।
• सांस्कृतिक महत्त्व: 2017 को विवरणले चिया हङकङ, ताइवान, बेइजिङ, तियानजिन, जिनान, ताइयुआन, साङ्घाई, हाङझोउ, निङबो र अन्य ठूला शहरमा बिक्री हुने लेख्छ। काउन्टीका लागि यो नामकै चिया हो: चिह्नको धारक सङ्घ चियाकै नामबाट राखिएको छ।

3. वानस्पतिक विवरण र कच्चा पदार्थ

• जात / कल्टिभर: भेटिएका स्रोतमा तथ्याङ्क छैन।
• टिप्ने समय: भेटिएका स्रोतमा मिति छैन।
• टिप्ने मापदण्ड: एउटा कोपिला र भर्खर खुलेको एउटा पात (一芽一叶初展)। कोपिला र पात दुवै पूरै हुनुपर्छ, कीराले क्षति पुर्‍याएका मुनाहरू टिपिँदैन।
• कच्चा पदार्थका आवश्यकता: कच्चा पदार्थ मुख्यतः एउटा कोपिला र एउटा पात हुन्छ; विवरणले चियाको रूप टिप्ने र प्रशोधनको सावधानीले आउने कुरामा जोड दिन्छ।

4. टेरोआर र खेतीका विशेषता

• क्षेत्र: झेजियाङ प्रान्तको पश्चिम, छुझोउ नगरपालिका।
• अवस्था: 2017 को विवरणले मात्र यति भन्छ कि चिया उच्च पहाडी चिया क्षेत्रमा उम्रिन्छ, जहाँ «बादल उठ्छ र बिहानी उज्यालो चम्किन्छ» (云蒸霞蔚)।
• उचाइ, हावापानी र माटो: भेटिएका स्रोतमा सङ्ख्या छैन।

5. उत्पादन प्रविधि

2017 को विवरणले मेसिनरी प्रविधि चरणअनुसार दिन्छ — मेसिनका नाम, तापक्रम र समयसहित; तल पाठको नजिक रहेर भनिएको छ।

1. टिप्ने र पसार्ने (摊放, tānfàng): ताजा पात तुरुन्तै बाँसको चटाई वा सफा सिमेन्टको भुइँमा पातलो पारेर, 2 सेन्टिमिटर तहमा, 4–6 घण्टा राखिन्छ; वर्षाले भिजेको पात लामो समय राखिन्छ। लगभग हरेक दुई घण्टामा पात पल्टाइन्छ। पात नरम भएर गाढा भएपछि र घाँसे गन्ध गएपछि तयार हुन्छ।
2. बाफ्ने (杀青, shāqīng): 6CST30 ड्रम मेसिन। ड्रमभित्र 130–140 °C पुगेपछि र प्रवेशद्वारमा हातले तातो महसुस भएपछि पात समान र निरन्तर, 35 किलोग्राम प्रति घण्टा खुवाइन्छ। बाफ्ने काम लगभग एक मिनेट चल्छ। तयारीको सङ्केत — शुद्ध सुगन्ध, डाँठ बाङ्गिन्छ तर भाँचिँदैन, राता डाँठ र पात छैनन्, पात हातमा हल्का टाँसिन्छ। निस्केको पात तुरुन्तै चिसो पारिन्छ ताकि पन्ना रङ जोगियोस्।
3. सोझ्याउने (理条, lǐtiáo): 6CMD40/7 बहुउद्देश्यीय प्रख्यात चिया मेसिन बिना थिच्ने रोलर वा छुट्टै सोझ्याउने मेसिन; 90–100 °C, पहिले बढी, पछि कम; 1.2–1.5 किलोग्राम पात, 6–10 मिनेट। पात कसिलो, सोझो भएर हत्केलामा घोच्न थालेपछि झिकिन्छ।
4. आकार मिलाउने र «झुल्के रौँ उठाउने» (整形提毫, zhěngxíng tíháo): तल्ला ग्रेडका लागि यो चरण छोडेर सोझ्याएपछि सीधै सुकाइन्छ। मध्यम र उच्च ग्रेडका लागि 6CG65 विद्युतीय कराहीमा 80 °C मा, 0.15–0.20 किलोग्रामका दरले हातले मिलाइन्छ। चार औँला बूढीऔँलासँग समकोणमा जोडेर चिया हत्केलामा लिई निरन्तर पल्टाइन्छ ताकि चाप समान रूपमा परोस्। पट्टीहरू सोझा भएर सेतो झुल्के रौँ देखिएपछि चरण सकिन्छ।
5. सुकाउने (烘干, hōnggān): सानो सुकाउने मेसिन, दुई चरणमा। पहिलो — 90–100 °C मा, हरेक 5–6 मिनेटमा पल्टाउँदै, आठ दशांश सुकेसम्म, त्यसपछि एक घण्टा चिसो पार्ने। दोस्रो — 80–90 °C मा, हरेक 5 मिनेटमा पल्टाउँदै, औँलाले माड्दा पात धुलो नबनुन्जेल।

विवरणले यस प्रविधिलाई मेसिनरी भन्छ; चियाको छुट्टै हाते प्रविधि छ कि छैन, भेटिएका स्रोतमा भनिएको छैन।

6. अर्गानोलेप्टिक विशेषता

2017 को विवरण:

• सुक्खा पातको देखावट: पातलो, कसिलो, गोलो र सोझो, पन्ना हरियो, स्पष्ट झुल्के रौँसहित (细紧圆直，翠绿显毫)।
• सुक्खा पातको सुगन्ध: छुट्टै विवरण छैन।
• पकाएको चियाको सुगन्ध: गाढा र टिकाउ (香气馥郁持久)।
• स्वाद: ताजा, नरम र स्फूर्तिदायी (滋味鲜醇爽口); सोही पाठको अर्को अनुच्छेदमा — ताजा र नरम, गुलियोपनसहित (鲜醇带甘)।
• पकाएको चियाको रङ: हल्का हरियो र उज्यालो (汤色嫩绿明亮)।
• चियाको फेद (पकाएको पात): पातलो र कोमल पात फूलझैँ खुल्छ (叶底细嫩成朵); अर्को अनुच्छेदमा — पूरै, फूलझैँ (完整成朵)।

7. रासायनिक संरचना

भेटिएका स्रोतमा भौतिक-रासायनिक तथ्याङ्क छैन। 2017 को विवरणले कुनै पनि चियामा हुने पदार्थ समूह मात्र सूचीबद्ध गर्छ: पानी, पोलिफेनोल, प्रोटिन, एमिनो एसिड, इन्जाइम, क्षारीय पदार्थ, चिनी, भिटामिन। यसले सङ्ख्या दिँदैन।

8. स्वास्थ्य लाभ

यसै चियाको असरबारे प्रमाणित तथ्याङ्क छैन। 2017 को विवरणले चियालाई लामो रोगसूचीविरुद्धको असर भएको भन्छ; यी दाबीको पुष्टि छैन, र म तिनलाई दोहोर्‍याउँदिन।

9. पकाउने तरिका

हरियो चियाका लागि वर्गको अभ्यास।

• पानीको तापक्रम: 80–85 °C।
• चियाको मात्रा: 150 मिलिलिटरमा 3 ग्राम।
• भाँडा: सिसाको गिलास — यसमा सोझा पट्टीहरू फूलझैँ खुल्दा देखिन्छ — वा सेतो गाइवान।
• प्रक्रिया:
  1. भाँडा तताउने।
  2. चिया राखेर पर्खालको छेउबाट पानी खन्याउने।
  3. पहिलो पकाइ — 40–60 सेकेन्डपछि।
  4. केही रस बाँकी राखेर पिउने।
  5. फेरि पानी थप्ने।
  6. दुई-तीन पटक थपेर पिउने।

10. भण्डारण

वर्गको अभ्यास। हावा नछिर्ने प्याकेजिङमा, फ्रिजमा 0–5 °C मा, उज्यालो, चिस्यान र गन्धबाट टाढा। एक वर्षभित्र पिउनु राम्रो।

11. मूल्य र नक्कली

भेटिएका स्रोतमा मूल्यको तथ्याङ्क छैन। प्रविधिबाट देखिन्छ कि ग्रेड फरक हुन्छ: उच्च ग्रेड हातले मिलाएर «झुल्के रौँ उठाइन्छ», तल्ला ग्रेड सोझ्याएपछि सीधै सुकाइन्छ।

• नक्कलीबाट कसरी बच्ने:
  • भौगोलिक प्रमाणीकरण चिह्न «常山银毫» नं. 8981415 खोज्ने। प्रान्तीय आधारअनुसार 2019 मा दुई कम्पनीलाई यो चिह्न प्रयोग गर्न अनुमति दिइएको थियो; चिह्न अहिले लागू छ कि छैन, पुष्टि भएको छैन।
  • उत्पादक चाङशान काउन्टीको हो कि होइन जाँच्ने।
  • पात पातलो, कसिलो, सोझो, पन्ना रङको, सेतो झुल्के रौँसहित; पकाएको रस हल्का हरियो र उज्यालो हुन्छ।
  • विवरणअनुसार सेतो झुल्के रौँ हातले मिलाउँदा बाहिर निस्कन्छ, जुन मध्यम र उच्च ग्रेडका लागि मात्र गरिन्छ।

12. रोचक तथ्य

• चिह्नको धारक — चाङशान काउन्टीको «चाङशान यिनहाओ» प्रख्यात चिया सङ्घ (常山县常山银毫名茶协会): सङ्घ एउटै चियाको नामबाट राखिएको छ।
• 2017 को सोही पृष्ठमा नाम कैयौँ पटक फरक लेखिएको छ — «常山银豪», अर्कै वर्ण «हाओ» सहित।
• आवेदनदेखि चिह्न दर्तासम्म लगभग तीन वर्ष लाग्‍यो।

13. छुझोउ नगरपालिकाका अन्य चियासँग तुलना

• काइहुआ लोङ डिङ (开化龙顶): सोही नगरपालिकाको छिमेकी काइहुआ काउन्टीको हरियो चिया — पनि सेतो झुल्के रौँसहित सोझा, सुडौल कोपिला।
• जियाङशान ल्यु मु दान (江山绿牡丹): सोही नगरपालिकाको जियाङशान सहर-काउन्टीको हरियो चिया, «पंखुडी» झैँ बटारिएको।
• तोङ्लु सुएशुई युनल्यु चा (桐庐雪水云绿茶): हाङझोउ नगरपालिकाको तोङ्लु काउन्टीको एकल कोपिलाबाट बनेको सियो आकारको चिया; चाङशान यिनहाओको कच्चा पदार्थ भने कोपिला र पात हुन्छ।

निष्कर्षमा:

चाङशान यिनहाओ — झेजियाङको पश्चिमको हरियो चिया, जसको नाममै «चाँदीको झुल्के रौँ» छ: पातलो, कसिलो, सोझा पन्ना पट्टीहरू सेतो रौँसहित, हल्का हरियो उज्यालो रस, ताजा नरम स्वाद। यसको प्रविधि असाधारण विस्तारमा वर्णित छ — पसार्ने तहको मोटाइदेखि हातले मिलाउने क्रममा हत्केलाको चलाइसम्म — र पुरस्कारहरू सन् 1991 देखि निरन्तर छन्। चिया बनेको मिति, चिया बोटका जात र बगानको उचाइ भेटिएका स्रोतमा छैन।

स्रोतहरू

भौगोलिक सङ्केत

• CNIPA 地理标志证明商标 №8981415

पूरा सूची — स्रोतहरू पृष्ठमा