ჩანშან ინჰაო (Chángshān yínháo, 常山银毫) — ჩანშანის მაზრის (常山县) მწვანე ჩაი, რომელიც მდებარეობს ქალაქ ციუიჯოუს ადმინისტრაციულ ოლქში, ჯეძიანის პროვინციის დასავლეთ ნაწილში. „ინჰაო“ — „ვერცხლისფერი ბუსუსი“: სახელი აღწერს გარეგნობას და არა კლასს. კლასს ასახელებს ერთადერთი ნაპოვნი დეტალური აღწერა — პორტალ „ჩჟუნგო ვანის“ გადმობეჭდვა (2017): „常山银毫，属绿茶“ — „ჩანშან ინჰაო მიეკუთვნება მწვანე ჩაებს“. იქვე მოცემულია მანქანური ტექნოლოგია რიცხვებით: ბარაბნისებრი ფიქსაცია 130–140 °C-ზე, გასწორება ქვაბში, საშუალო და მაღალი ხარისხის ჯიშებისთვის ფორმის ხელით დასრულება, შრობა ორ ეტაპად. მზა ჩაი თხელია, მკვრივი, მრგვალი და სწორი, ზურმუხტისფერი, შესამჩნევი ბუსუსით. 2013 წლიდან სახელი დაცულია გეოგრაფიული სერტიფიკაციის ნიშნით; მფლობელია ცნობილი ჩაის „ჩანშან ინჰაოს“ ასოციაცია.
1. კლასიფიკაცია და წარმოშობა
- ტიპი: მწვანე ჩაი (绿茶, lǜchá). ასე პირდაპირ უწოდებს მას 2017 წლის აღწერა და მისი ტექნოლოგია მწვანეა: ფიქსაცია, გასწორება, შრობა, დაყოვნებისა და დაჟანგვის გარეშე. ნიშნის დოკუმენტი კლასით არ მინახავს.
- კატეგორია: ქალაქ ციუიჯოუს ცნობილი ჩაი; გეოგრაფიული სერტიფიკაციის ნიშანი (2013).
- წარმოშობა: ჩინეთი, ჯეძიანის პროვინცია (浙江, Zhèjiāng), ქალაქ ციუიჯოუს ადმინისტრაციული ოლქი (衢州, Qúzhōu), ჩანშანის მაზრა (常山, Chángshān).
- ზონა: პროვინციის ნიშნების ბაზა მიუთითებს ჩანშანის მაზრას, როგორც მფლობელის ადმინისტრაციულ კუთვნილებას; ზონის იურიდიული საზღვარი არ მინახავს.
- გეოგრაფიული კოორდინატები: ჩანშანის მაზრა — დაახლოებით 28,9° ჩ. გ. და 118,5° ა. გ.
2. ისტორია და კულტურული მნიშვნელობა
- ისტორია: ნაპოვნ წყაროებში ჩაის შექმნის თარიღი არ არის. 2017 წლის აღწერა ასახელებს ჯილდოებს:
- ციუიჯოუს კონკურსი. ქალაქის ცნობილი ჩაების კონკურსზე — მაღალი ადგილები და „ქალაქის საუკეთესო ცნობილი ჩაის“ წოდება; წლებს აღწერა არ ასახელებს.
- 1991. ხანჯოუს ჩაის კულტურის საერთაშორისო ფესტივალის საორგანიზაციო კომიტეტმა, რომელსაც ატარებდნენ ტურიზმის სახელმწიფო სამმართველო და ჯეძიანის მთავრობა, ჩაის გადასცა თასი და დიპლომი „ახალბედა ცნობილ ჩაებს შორის“ (名茶新秀).
- პროვინცია. რამდენიმე პროვინციული კონკურსის შედეგად — ხარისხიანი ცნობილი ჩაის დიპლომი.
- 1992. ჩინეთის პირველი სასოფლო-სამეურნეო გამოფენის ბრინჯაოს მედალი.
- 1995. ჩინეთის მეორე სასოფლო-სამეურნეო გამოფენის ოქროს მედალი.
- 1998. ჯეძიანის ცნობილი, განსაკუთრებული, ხარისხიანი და ახალი სასოფლო პროდუქტების პირველი პროვინციული გამოფენის ოქროს მედალი.
- 2010–2013 — ნიშანი. განაცხადი შეტანილია 2010 წლის 23 დეკემბერს, რეგისტრაცია — 2013 წლის 14 აგვისტოს.
- სახელი: „ჩანშანი“ (常山) — მაზრის სახელი; „ინჰაო“ (银毫) — „ვერცხლისფერი ბუსუსი“, ზურმუხტისფერ ფოთოლზე თეთრი ბუსუსის გამო.
- კულტურული მნიშვნელობა: 2017 წლის აღწერა წერს, რომ ჩაი იყიდება ჰონგკონგში, ტაივანში, პეკინში, ტიანძინში, ძინანში, ტაიიუანში, შანხაიში, ხანჯოუში, ნინბოში და სხვა დიდ ქალაქებში. მაზრისთვის ეს არის სახელობითი ჩაი: ნიშანს ფლობს ასოციაცია, რომელსაც თავად ჩაის სახელი ჰქვია.
3. ბოტანიკური აღწერა და ნედლეული
- ჯიში / კულტივარი: ნაპოვნ წყაროებში მონაცემები არ არის.
- კრეფა: ნაპოვნ წყაროებში ვადები არ არის.
- კრეფის სტანდარტი: ერთი კვირტი ერთი ახლად გაშლილი ფოთლით (一芽一叶初展). კვირტი და ფოთოლი უნდა იყოს მთლიანი, მავნებლებით დაზიანებულ ყლორტებს არ კრეფენ.
- მოთხოვნები ნედლეულზე: ნედლეული ძირითადად ერთი კვირტია ერთი ფოთლით; აღწერა ხაზს უსვამს, რომ ჩაის გარეგნობას კრეფისა და გადამუშავების სიფრთხილე ანიჭებს.
4. ტერუარი და მოყვანის თავისებურებები
- რეგიონი: ჯეძიანის პროვინციის დასავლეთი, ციუიჯოუს ოლქი.
- პირობები: 2017 წლის აღწერა მხოლოდ ამბობს, რომ ჩაი მაღალმთიან ჩაის რაიონში იზრდება, სადაც „ღრუბლები ადიან და ცისკრის ნათება ანათებს“ (云蒸霞蔚).
- სიმაღლე, კლიმატი და ნიადაგები: ნაპოვნ წყაროებში რიცხვები არ არის.
5. წარმოების ტექნოლოგია
2017 წლის აღწერა მანქანურ ტექნოლოგიას ეტაპებად გვთავაზობს — მანქანების მარკებით, ტემპერატურებითა და დროებით; ქვემოთ იგი ტექსტთან ახლოსაა გადმოცემული.
- კრეფა და გადანაწილება (摊放, tānfàng): ახალ ფოთოლს დაუყოვნებლივ თხლად ანაწილებენ ბამბუკის ხალიჩებზე ან სუფთა ცემენტის იატაკზე, 2 სმ ფენად, 4–6 საათით; წვიმისგან სველ ფოთოლს უფრო დიდხანს აჩერებენ. დაახლოებით ყოველ ორ საათში ფოთოლს აბრუნებენ. მზადაა, როცა დარბილდა, გამუქდა და ბალახის სუნი დაკარგა.
- ფიქსაცია (杀青, shāqīng): ბარაბნისებრი მანქანა 6CST30. ფოთოლი შეაქვთ, როცა ბარაბნის შიგნით 130–140 °C-ია და შესასვლელთან ხელი ცხელა, თანაბრად და უწყვეტად, 35 კგ საათში. ფიქსაცია დაახლოებით ერთ წუთს გრძელდება. მზადყოფნა — სუფთა არომატი, ყუნწი იღუნება და არ ტყდება, არ არის გაწითლებული ყუნწები და ფოთლები, ფოთოლი ოდნავ ეკვრის ხელს. ფოთოლს გამოსვლისთანავე აცივებენ, რათა ზურმუხტისფერი შეინარჩუნოს.
- გასწორება (理条, lǐtiáo): ცნობილი ჩაების მრავალფუნქციური მანქანა 6CMD40/7 დასაჭერი ლილვაკის გარეშე ან ცალკე გასასწორებელი მანქანა; 90–100 °C, ჯერ უფრო მაღლა, შემდეგ უფრო დაბლა; 1,2–1,5 კგ ფოთოლი, 6–10 წუთი. ფოთოლს იღებენ, როცა მკვრივი გახდა, სწორი და ხელისგულში იჩხვლიტება.
- ფორმის დასრულება და „ბუსუსის აწევა“ (整形提毫, zhěngxíng tíháo): დაბალი ხარისხის ჯიშებისთვის ეტაპი გამოტოვებულია და გასწორების შემდეგ დაუყოვნებლივ აშრობენ. საშუალო და მაღალ ხარისხს ხელით ასრულებენ ელექტრო ქვაბში 6CG65, 80 °C-ზე, 0,15–0,20 კგ-ად. ოთხი თითი სწორი კუთხითაა შეკრული ცერა თითთან, ჩაი ხელისგულში მიაქვთ და განუწყვეტლივ აბრუნებენ, რათა წნევა თანაბრად გადანაწილდეს. ეტაპი მთავრდება, როცა ზოლები სწორი გახდა და თეთრი ბუსუსი გამოჩნდა.
- შრობა (烘干, hōnggān): პატარა საშრობი მანქანა, ორ ეტაპად. პირველი — 90–100 °C-ზე, გადაბრუნებით ყოველ 5–6 წუთში, სიმშრალის რვა მეათედამდე, შემდეგ ერთი საათი გაცივება. მეორე — 80–90 °C-ზე, გადაბრუნებით ყოველ 5 წუთში, სანამ ფოთოლი თითებით ფხვნილად არ იქცევა.
აღწერა ამ ტექნოლოგიას მანქანურს უწოდებს; აქვს თუ არა ჩაის ცალკე ხელით ტექნოლოგია, ნაპოვნ წყაროებში არ არის ნათქვამი.
6. ორგანოლეპტიკური მახასიათებლები
2017 წლის აღწერა:
- მშრალი ფოთლის გარეგნობა: თხელი, მკვრივი, მრგვალი და სწორი, ზურმუხტისფერ-მწვანე, შესამჩნევი ბუსუსით (细紧圆直，翠绿显毫).
- მშრალი ფოთლის არომატი: ცალკე აღწერა არ არის.
- ნაყენის არომატი: მდიდარი და მდგრადი (香气馥郁持久).
- გემო: ახალი, რბილი და გამამხნევებელი (滋味鲜醇爽口); იმავე ტექსტის სხვა აბზაცში — ახალი და რბილი, სიტკბოთი (鲜醇带甘).
- ნაყენის ფერი: ნაზად მწვანე და კაშკაშა (汤色嫩绿明亮).
- ჩაის ფურცელი (გაშლილი ფოთოლი): თხელი და ნაზი ფოთოლი ყვავილებად იშლება (叶底细嫩成朵); სხვა აბზაცში — მთლიანი, ყვავილებად (完整成朵).
7. ქიმიური შემადგენლობა
ფიზიკურ-ქიმიური მონაცემები ნაპოვნ წყაროებში არ არის. 2017 წლის აღწერა მხოლოდ ნივთიერებათა ჯგუფებს ჩამოთვლის, რომლებიც ნებისმიერი ჩაისთვისაა საერთო: წყალი, პოლიფენოლები, ცილები, ამინომჟავები, ფერმენტები, ალკალოიდები, შაქრები, ვიტამინები. რიცხვებს არ იძლევა.
8. სასარგებლო თვისებები
ამ კონკრეტული ჩაის მოქმედების შესახებ დამოწმებული მონაცემები არ არსებობს. 2017 წლის აღწერა ჩაის მოქმედებას მიაწერს დაავადებათა გრძელი სიის წინააღმდეგ; ამ მტკიცებებს შემოწმება არ გააჩნია და მათ არ ვიმეორებ.
9. მოხარშვა
კლასის პრაქტიკა მწვანე ჩაისთვის.
- წყლის ტემპერატურა: 80–85 °C.
- ჩაის რაოდენობა: 3 გ 150 მლ-ზე.
- ჭურჭელი: მინის ჭიქა — მასში ჩანს, როგორ იშლება სწორი ზოლები ყვავილებად — ან თეთრი გაივანი.
- პროცესი:
- გაათბეთ ჭურჭელი.
- ჩაყარეთ ჩაი და დაასხით წყალი კედელზე.
- პირველი ნაყენი — 40–60 წამის შემდეგ.
- დალიეთ, ნაყენის ნაწილი დატოვეთ.
- დაამატეთ წყალი.
- ორი-სამი განმეორებითი ჩასხმა.
10. შენახვა
კლასის პრაქტიკა. ჰერმეტულ შეფუთვაში, მაცივარში 0–5 °C-ზე, სინათლის, ტენისა და სუნის გარეშე. უმჯობესია დალიოთ ერთი წლის განმავლობაში.
11. ფასი და ყალბი პროდუქტი
ნაპოვნ წყაროებში ფასების შესახებ მონაცემები არ არის. ტექნოლოგიიდან ჩანს, რომ ხარისხები განსხვავდება: მაღალს ხელით ასრულებენ და „ბუსუსს სწევენ“, დაბალს გასწორების შემდეგ დაუყოვნებლივ აშრობენ.
- როგორ აიცილოთ ყალბი:
- მოძებნეთ გეოგრაფიული სერტიფიკაციის ნიშანი „常山银毫“ № 8981415. პროვინციის ბაზის მიხედვით, 2019 წელს მისი გამოყენება ორ კომპანიას ეძლეოდა; მოქმედებს თუ არა ნიშანი ახლა, დადასტურებული არ არის.
- შეამოწმეთ, რომ მწარმოებელი ჩანშანის მაზრიდანაა.
- ფოთოლი თხელია, მკვრივი, სწორი, ზურმუხტისფერი, თეთრი ბუსუსით; ნაყენი ნაზად მწვანე და კაშკაშაა.
- თეთრ ბუსუსს, აღწერის მიხედვით, ხელით დასრულება გამოაჩენს, რომელსაც მხოლოდ საშუალო და მაღალი ხარისხის ჯიშებისთვის აკეთებენ.
12. საინტერესო ფაქტები
- ნიშნის მფლობელია ჩანშანის მაზრის ცნობილი ჩაის „ჩანშან ინჰაოს“ ასოციაცია (常山县常山银毫名茶协会): ასოციაცია ერთი ჩაის სახელს ატარებს.
- იმავე 2017 წლის გვერდზე სახელი რამდენჯერმე სხვანაირადაა დაწერილი — „常山银豪“, სხვა იეროგლიფით „ჰაო“.
- განაცხადიდან ნიშნის რეგისტრაციამდე თითქმის სამი წელი გავიდა.
13. შედარება ქალაქ ციუიჯოუს სხვა ჩაებთან
- კაიხუა ლუნ დინი (开化龙顶): მეზობელი კაიხუას მაზრის იმავე ოლქის მწვანე ჩაი — ასევე სწორი, წვრილი კვირტები თეთრი ბუსუსით.
- ძიანშან ლიუი მუ დანი (江山绿牡丹): იმავე ოლქის ქალაქ ძიანშანის მწვანე ჩაი, „ფურცლებად“ დაგრეხილი.
- ტუნლუ სიუეშუი იუნლიუი ჩა (桐庐雪水云绿茶): ნემსისებრი ჩაი ერთი კვირტებისგან, ტუნლუს მაზრიდან, ხანჯოუს ოლქიდან; ჩანშან ინჰაოს ნედლეული კვირტია ფოთლით.
დასასრულს:
ჩანშან ინჰაო — ჯეძიანის დასავლეთის მწვანე ჩაი „ვერცხლისფერი ბუსუსით“ სახელში: თხელი, მკვრივი, სწორი ზურმუხტისფერი ზოლები თეთრი ბუსუსით, ნაზად მწვანე კაშკაშა ნაყენი, ახალი რბილი გემო. მისი ტექნოლოგია იშვიათად დეტალურადაა აღწერილი — გადანაწილების ფენის სისქიდან დაწყებული, ხელისგულის ილეთამდე ხელით დასრულებისას, — ხოლო ჯილდოები 1991 წლიდან იწყება. შექმნის თარიღი, ბუჩქების ჯიშები და ბაღების სიმაღლეები ნაპოვნ წყაროებში არ არის.
წყაროები
გეოგრაფიული აღნიშვნა
სრული სია — გვერდზე „წყაროები“