Pōliǔ niángniang chá

Poliu Niangniang Cha (Pōliǔ niángniang chá, 坡柳娘娘茶) — «thee van de meisjes uit Poliu», een handgemaakte thee uit het dorp Poliu (坡柳村) in het district Zhenfeng in het zuidwesten van Guizhou. Het blad wordt tot een bundel verzameld en met de handpalmen tot de punt van een schrijfpenseel gerold, vandaar de andere namen — «penseelthee» (文笔茶) en «penseel van de zhuangyuan» (状元笔茶). «Niangniang» is volgens een verhaal van de Guizhou-televisie de plaatselijke aanspreekvorm voor ongehuwde meisjes van zeventien of achttien jaar oud: volgens de gewoonte werd de thee geplukt en gemaakt door meisjes van het Buyi-volk. De klasse wordt door bronnen verschillend genoemd en de naam wordt sinds 2019 beschermd.

1. Classificatie en herkomst

Type: De klasse is niet eenduidig vastgesteld. De universiteit van Guizhou (2022) noemt de thee geel en hij behaalde een «speciale gouden medaille» op een wedstrijd voor gele thee; een reportage van de «Guizhou Ribao» (2024) vermeldt bij de verwerking verstikking (闷黄, mēnhuáng) — een kenmerk van de gele klasse. De beschermingseisen van 2025 geven een andere keten: verwelken, rollen, fermentatie (发酵, fājiào) gedurende 6–8 uur, vormen, drogen — die ligt dichter bij rode thee, hoewel het document de klasse niet noemt.
Categorie: Historische handgemaakte thee van het Buyi-volk; product met geografische aanduiding.
Herkomst: China, provincie Guizhou (贵州, Guìzhōu), autonome prefectuur Qianxinan van de Buyi en Miao, district Zhenfeng (贞丰, Zhēnfēng), gemeente Longchang (龙场镇, Lóngchǎng), dorp Poliu.
Beschermd gebied: De gemeenten Longchang, Wanlan (挽澜镇, Wǎnlán) en Xiaotun (小屯镇, Xiǎotún) — volgens de registratie van 2019 57 administratieve dorpen en gemeenschappen. De uiterste punten zijn de dorpen Zhetang in het oosten, Sanhe in het westen, Dianzi in het zuiden en Shuiyindong in het noorden.
Geografische coördinaten: 105°25′–105°38′ oosterlengte, 25°19′–25°32′ noorderbreedte.

2. Geschiedenis en culturele betekenis

Geschiedenis:
- 1853. De «Kroniek van het district Xingyi» (《兴义府志》) meldt dat thee groeit «in de noordelijke gemeente en in Tunjiao» en dat «dit precies maojiang-thee is». De universiteit vereenzelvigt deze plaatsen met het huidige Dongpane in de gemeente Xingbei en met het dorp Poliu. De huidige naam komt in het citaat niet voor.
- Ouderdom. De universiteit schat de geschiedenis van productie en handel op meer dan 500 jaar, de Guizhou-televisie op «ruim honderd».
- Tribuut. Volgens een overlevering die de universiteit navertelt, werd de thee meer dan tweehonderd jaar geleden per 100 knoppen in een «penseel» verpakt en per 16 penselen in een «bundel» van ongeveer één jin, in rode zijde gewikkeld en als tribuut verstuurd. De televisie schrijft dat de thee aan keizer Qianlong werd aangeboden; een document daarover ontbreekt in de gevonden bronnen.
- Handel. Volgens de universiteit maakte het dorp tot 10.000 jin per jaar; op de nabijgelegen markt van Po’ao werd voornamelijk thee verhandeld en de thee bereikte Baise in Guangxi.
- Tot de jaren 1960 werd in Poliu nog handgemaakte «bundelthee» (把把茶, bǎbǎ chá) gemaakt. De technieken werden mondeling doorgegeven; daarna bleven slechts kleine thuiswerkplaatsen zonder uniforme standaard over.
- 2019. Bij aankondiging nr. 213 van het ministerie van Landbouw en Plattelandszaken van 4 september 2019 werd de thee geregistreerd als landbouwproduct met geografische aanduiding; het certificaatnummer is AGI02755. De aanvraag werd besproken van 15 november tot 14 december 2018.
- 2022. Het thee-instituut van de universiteit van Guizhou hielp een lokaal bedrijf de verwerking te verfijnen en er verscheen een bedrijfsstandaard «坡柳娘娘茶加工技术规程». In juli behaalde de thee de «speciale gouden medaille» van de zevende wedstrijd voor gele thee van China «Mengding Huang Ya» — volgens de universiteit voor de hoogste score op zowel uiterlijk als innerlijke kwaliteit. De prijzen werden op 1 november uitgereikt op de thee-expositie van Sichuan.
- 2025. Bij aankondiging nr. 646 van het staatsbureau voor intellectuele eigendom van 23 september 2025 werd de thee erkend als product met geografische aanduiding.
Naam: «Poliu» is de naam van het dorp, «niangniang» de plaatselijke aanspreekvorm voor ongehuwde meisjes.
Culturele betekenis: Volgens het verhaal van de televisie ontvangen de Buyi met thee gasten en familie, en werd «niangniang-thee» vroeger in een aarden pot op een driepoot gekookt, in twee tot drie rondes.

3. Botanische beschrijving en grondstof

Rassen volgens de beschermingseisen: Lokale meerjarige struiken, vermeerderd door stekken, en het ras 龙井43 (Lóngjǐng 43) naast andere geschikte rassen.
Oude bomen: Volgens een reportage van de «Guizhou Ribao» (2024) staan er in Poliu meer dan 3000 oude theeplanten, waarvan ongeveer 700 met bordjes zijn gemarkeerd en beschermd worden. De botanische verwantschap en de naam van de lokale populatie worden in de gevonden bronnen niet vermeld.
Grondstof: Volgens de universiteit een scheut van ongeveer drie tot vier cun lang — een knop met twee tot vier bladeren.
Ploegtijd: In de lente — na Qingming; volgens het verhaal van de televisie op de drie beste dagen van het seizoen, van acht tot negen uur ‘s ochtends. In de herfst — van Liqiu tot Hanlu, volgens dezelfde krant. De beschermingseisen staan alleen handmatige pluk toe.

4. Terroir en teeltkenmerken

Regio: Zuidwest-Guiyang. Het dorp Poliu ligt volgens het verhaal van de televisie aan de voet van de berg Longshan, ruim twintig kilometer van het districtscentrum.
Bodems: Volgens de beschermingseisen — hoofdzakelijk geel, los, diep en rijk aan organisch materiaal.
Hoogte en klimaat: Numerieke gegevens ontbreken in de gevonden bronnen; lokale producenten spreken over hooggelegen tuinen met veel zon.
Verzorging volgens de eisen: De belangrijkste organische bemesting — eind november, dieper dan 20 cm, niet minder dan 1000 kg per mu; twee bijbemestingen, in mei-juni en in oktober-november. Jonge struiken — drie tot vier modelsnoeien, bij voorkeur in maart.
Schaal: Volgens de aanvraag van 2018 — 2800 ha en 6000 ton per jaar.

5. Productietechnologie

De bronnen beschrijven de verwerking driemaal en de beschrijvingen komen niet overeen.

Traditioneel (universiteit, 2022): na fixatie wordt het blad met de hand gerold op een bamboe schaal, tot een bundel verzameld en door draaien tussen de handpalmen in de vorm van een penseel geperst; de bundel wordt met draad samengebonden en boven rookloze houtskool of in de zon gedroogd. Verstikking komt hier niet voor.

«Guizhou Ribao» (2024, herfstthee): verwelken (晾青), fixatie (杀青), verstikking (闷黄), rollen (揉捻), vormen (做形), drogen (干燥); fixatie en rollen gebeuren met de hand.

Beschermingseisen (2025):

Uitspreiden (摊放, tānfàng).
«Fixatie» (杀青, shāqīng): Volgens de tekst — uitspreiden binnen gecombineerd met verwelken in de zon.
Rollen (揉捻, róuniǎn): 30–45 minuten, tot het sap aan de handen begint te kleven.
Fermentatie (发酵, fājiào): 6–8 uur bij 28–35 °C en een luchtvochtigheid van 40–60 %.
Vormen (造型, zàoxíng).
Drogen: 3–5 uur bij 60 °C, daarna nadrogen bij 80 °C en 5 minuten bij 130–140 °C voor het aroma.

De bedrijfsstandaard van 2022 is niet openbaar en het valt niet te zeggen bij welk schema die dichter aansluit.

6. Organoleptische kenmerken

Uiterlijk droog blad: Bundel in de vorm van een schrijfpenseel (呈毛笔形状).
Aroma droog blad: Geen afzonderlijke beschrijving in de gevonden bronnen.
Aroma van de infusie: Volgens de beschermingseisen — licht (微香), met «diepe theecharme» (茶韵深远); de universiteit spreekt over een bloemig aroma van oude bomen (古树花香).
Smaak: Volgens de eisen — licht en verfijnd, met zoete terugkeer en lange afdronk (入口淡雅回甘); bij de universiteit — vol, zacht en zoet.
Kleur van de infusie: Goudgeel, helder (金黄透亮). Herfstthee geeft volgens de «Guizhou Ribao» een roodachtig heldere infusie (红亮).
Theeblad na zetten: Geen beschrijvingen in de gevonden bronnen.

7. Chemische samenstelling

Indicator	Beschermingseis
Vochtgehalte	niet meer dan 6,5 %
Totale as	niet meer dan 7,0 %
Extractieve stoffen	niet minder dan 36,0 %

Andere gegevens ontbreken in de gevonden bronnen.

8. Zetten

Praktijk van de klasse. Parameters specifiek voor deze thee ontbreken en de klasse is omstreden; hieronder staan de gebruikelijke parameters voor gele thee.

Watertemperatuur: 85–90 °C; voor herfstthee met roodachtige infusie — 90–95 °C.
Hoeveelheid thee: 3 g per 150 ml.
Servies: Gaiwan of glazen beker.
Proces: Eerste infusie — ongeveer één minuut, daarna meerdere opgietingen met een lichte verlenging.

9. Bewaren

Praktijk van de klasse. In dichte verpakking, op een droge donkere plaats, weg van geuren; het beste binnen een jaar te drinken.

10. Prijs en vervalsingen

Gegevens over prijzen ontbreken in de gevonden bronnen; volgens de «Guizhou Ribao» (2024) wordt de handgemaakte thee verkocht in Zhejiang, Fujian en Guangdong.

Hoe vervalsingen te vermijden:
- Zoek naar het teken van geografische aanduiding en een producent uit de gemeenten Longchang, Wanlan of Xiaotun.
- Het belangrijkste kenmerk is een bundel in de vorm van een penseelpunt, met een goudgele infusie.

11. Interessante feiten

Volgens de gewoonte is dit een meisjesambacht: pluk op de drie beste dagen van het seizoen, van acht tot negen uur ‘s ochtends.
De kroniek van 1853 noemt de thee uit deze streek «maojian».
De «Guizhou Ribao» schrijft de naam in de reportage van 2024 met een ander karakter — 孃孃 in plaats van 娘娘.

12. Vergelijking met andere theeën uit Guizhou en gele theeën

Haima Gong Cha (海马宫茶): Een andere historische thee uit Guizhou, die het corpus tot de gele klasse rekent.
Mengding Huang Ya (蒙顶黄芽): Gele thee uit Sichuan, naar wiens naam de wedstrijd van 2022 is genoemd.
Pu’an Hongcha (普安红茶): Rode thee uit de prefectuur Qianxinan; de aanduiding ervan is bij dezelfde aankondiging van 2019 geregistreerd en het gebied omvat het district Zhenfeng.

Ter afsluiting:

Poliu Niangniang Cha is een handgemaakte thee uit een Buyi-dorp, gerold tot de punt van een schrijfpenseel. Achter de thee schuilen een regel uit de kroniek van 1853, een overlevering over tribuut en een gewoonte van meisjespluk, en sinds 2019 de bescherming van de naam. De klasse wordt door bronnen verschillend genoemd: de universiteit en de wedstrijd noemen haar geel, de beschermingseisen beschrijven een meerurige fermentatie.