Guìlín Guìhuā Chá (Guìlín guìhuā chá, 桂林桂花茶) dia dite misy fofona vonin’ny osmanthus, avy ao amin’ny distrikan’i Guilin ao amin’ny faritra mizaka tenan’i Guangxi Zhuang. Ny anarana dia mampifandray ny vokatra amin’ny toerana indroa: 桂 (guì) dia osmanthus, ary ny anaran’i Guilin (桂林) dia midika hoe “ala osmanthus”. Ny fototry ny dite dia asiana fofona vonin’ny osmanthus, toy ny amin’ny dite jasmine; ny famaritan’ny mari-pamantarana ara-pambolena dia milaza fototra roa, ny dite maitso sy ny dite mena, ka tsy voafetra ho kilasy iray monja ny anarana. Ny faritra arovana dia mandrakotra ny distrika iray manontolo, distrika an-tanàn-dehibe enina sy departemanta iraika ambin’ny folo. Hatramin’ny 2014 izy dia famantarana ara-jeografika ara-pambolena, ary hatramin’ny 2025 dia vokatra manana famantarana ara-jeografika.
1. Fanasokajiana sy Fiaviana
- Karazana: Dite misy fofona voninkazo (花茶, huāchá): fototry ny dite, asiana fofona osmanthus. Ny famaritan’ny mari-pamantarana ara-pambolena dia milaza karazany roa, amin’ny fototra maitso sy fototra mena (绿茶、红茶级型坯); ao amin’ny fanambarana 2025 dia tsy voatonona ny fototra. Ny anarana dia mandrakotra kilasy roa, ka izany no mahatonga ny lahatsoratra ho eo amin’ny sokajy fa tsy ao amin’ny lahatahirin’ny kilasy iray.
- Sokajy: Dite osmanthus ao Guangxi; famantarana ara-jeografika ara-pambolena (2014) ary vokatra manana famantarana ara-jeografika (2025).
- Fiaviana: Sina, faritra mizaka tenan’i Guangxi Zhuang (广西壮族自治区, Guǎngxī Zhuàngzú Zìzhìqū), distrikan’i Guilin (桂林, Guìlín).
- Faritra arovana: Distrika an-tanàn-dehibe enina, Sìufēng (秀峰), Xiàngshān (象山), Qīxīng (七星), Diécǎi (叠彩), Yànshān (雁山) ary Línguì (临桂), ary departemanta iraika ambin’ny folo: Língchuān (灵川), Xīng’ān (兴安), Quánzhōu (全州), Yángshuò (阳朔), Pínglè (平乐), Lìpǔ (荔浦), Lóngshèng (龙胜), Yǒngfú (永福), Gōngchéng (恭城), Zīyuán (资源) ary Guànyáng (灌阳).
- Kaodin’ny jeografia: 109°36′–111°29′ atsinanana, 24°15′–26°23′ avaratra, mihoatra ny roa degre ny sakany.
2. Tantara sy Heviny Ara-Kolontsaina
- Tantara:
- Osmanthus sy ny tanàna. Ny anaran’i Guilin dia avy amin’ny alan’ny osmanthus; ny osmanthus no vonin’ny tanàna.
- Tantara tany am-boalohany araka ny famaritan’ny mari-pamantarana. Ny famaritan’ny mari-pamantarana ara-pambolena dia milaza fa nanomboka tamin’ny vanim-potoana Tang ny fanaovana sy fisotroana dite osmanthus tao Guilin; tamin’ny vanim-potoana Song dia nalaza ny dite tao an-toerana tamin’ny anarana hoe 修仁茶 (xiūrén chá), tamin’ny vanim-potoana Qing kosa dia 六垌茶 sy 龙脊茶. Tsy misy antontan-taratasy notovozan’ity daty ity ao amin’ny famaritana, ary ireo dite voatonona ireo dia tsy voatery ho dite osmanthus.
- Taona 1970. Araka io famaritana io ihany, ny orinasa dite Guangxi Guilin no nanomboka namokatra dite osmanthus.
- 2014. Tamin’ny 18 Novambra, ny Minisiteran’ny Fambolena tamin’ny alalan’ny fanambarana laharana 2179 dia nisoratra anarana an’i Guilin Guihua Cha ho famantarana ara-jeografika ara-pambolena, laharana AGI01551. Tsy hitako tao amin’ny loharano hita ny tompon’ny mari-pamantarana.
- 2016. Tamin’ny Janoary dia niditra tao amin’ny lisitra nasionalin’ny vokatra ara-pambolena “malaza, manokana, tsara kalitao ary vaovao” ho an’ny taona 2015 ilay dite, araka ny angona fanovozan-kevitra.
- 2025. Tamin’ny alalan’ny fanambarana laharana 640, ny State Intellectual Property Office (CNIPA) dia nanaiky ny anarana ho vokatra manana famantarana ara-jeografika; tao amin’io fanambarana io ihany dia nisy anarana 1409.
- Anarana:
- «Guìlín» (桂林) dia «ala osmanthus», anaran’ny tanàna.
- «Guìhuā» (桂花, guìhuā) dia vonin’ny osmanthus.
- «Chá» (茶, chá) dia «dite».
- Heviny ara-kolontsaina: Ho an’i Guilin, ny osmanthus dia anisan’ny anarana sy ny endriky ny tanàna, ary ny dite osmanthus dia manohy izany fifandraisana izany. Ny anarana dia mamatotra azy amin’ny distrika manontolo, fa tsy amin’ny departemanta iray.
3. Famaritana Botanika sy Akora
- Zavamaniry manome fofona: Osmanthus manitra (Osmanthus fragrans). Ny tsara indrindra ho an’ny fanatsarana fofona araka ny famaritana dia ny osmanthus volamena eo an-toerana, 金桂 (jīnguì): voniny lehibe, felany matevina, miloko mavo volamena, fofona matevina sy madio.
- Vony: Vaovao, madio, tsy misy fahasimbana ary manana fofona mahery; ny famaritan’ny mari-pamantarana dia mamela koa ny osmanthus maina amin’ny alalan’ny fanamainana mangatsiaka (真空冷冻).
- Fototry ny dite: Akora voafantina ho an’ny dite maitso na dite mena (级型坯). Tsy voatonona ao amin’ny famaritana ny karazan’ny zavamaniry dite.
- Fotoana: Tsy misy ao amin’ny loharano hita ny fotoan’ny voniny sy ny fiotazana.
4. Terroir sy Ny Fomba Fambolena
Araka ny famaritan’ny mari-pamantarana ara-pambolena (2014):
- Faritra: Avaratra atsinanan’i Guangxi, atsimo andrefan’ny tangoron-tendrombohitra Nanling (南岭); endrika vato karst mahazatra. Ny faritra dia mandrakotra ny tanànan’i Guilin sy ireo departemanta be tendrombohitra avaratra sy atsimo aminy.
- Haavo: Ny salan’ny haavon’ny faritra dia manodidina ny 150 m.
- Toetrandro: Monsoon subtropikaly, malefaka sy mando. Ny salan’ny maripana isan-taona dia 19,3 °C, ny fotoana tsy misy hatsiaka dia 309 andro, ny rotsak’orana dia 1949,5 mm isan-taona, ny hamandoana rivotra dia 73–79 %, ny tara-masoandro dia 1670 ora isan-taona.
- Tany: Menamena ny ankamaroany, malalaka sy matevina, pH 4,5–6,5.
- Rano: Renirano dimy, Líjiāng (漓江), Xiāngjiāng (湘江), Luòqīngjiāng (洛清江), Xúnjiāng (浔江) ary Zījiāng (资江).
- Mampiavaka: Ny famaritan’ny mari-pamantarana dia miresaka ny toetry ny zavamaniry roa miaraka, ny osmanthus sy ny zavamaniry dite: ho an’ny dite misy fofona, ny toerana no mamaritra tsy ny saha ihany fa ny voninkazo koa.
5. Teknolojia Famokarana
Ny famaritan’ny mari-pamantarana ara-pambolena (2014) dia manome fomba roa, miaraka amin’ny vony vaovao sy miaraka amin’ny vony maina.
- Miaraka amin’ny vony vaovao: vony → fototry ny dite → fanatsarana fofona → fanamainana → fanatsarana fofona farany → dite vita.
- Akora: Vony vaovao, tsy misy fandotoana, fahasimbana ary loto hafa, manana fofona mahery; ny fototra dia akora voafantina an’ny dite maitso na dite mena.
- Fanatsarana fofona (窨制, xūnzhì): Afangaro amin’ny tahan-kevitra voafaritra ny dite sy ny vony ary apetraka anaty antontany 40–50 sm ny haavony mandritra ny 10–12 ora. Rehefa mafana ka mahatratra 45 °C ny antontany dia ahodinkodina sy ampangatsiahina (通花、摊凉).
- Fanamainana (烘干, hōnggān): Amin’ny maripana tsy mihoatra ny 100 °C.
- Fanatsarana fofona farany (提花, tíhuā): Ny vola lany amin’ny vony dia 5–8 %.
- Miaraka amin’ny vony maina: Afangaro amin’ny fototra ny osmanthus maina amin’ny alalan’ny fanamainana mangatsiaka amin’ny tahan’ny 8–10 % vony ary avela ao anaty fitoerana mihidy mandritra ny 20 andro, mba hifohin’ny dite ny fofona.
Tsy milaza ny isan’ny fanatsarana fofona miverimberina ny famaritana.
6. Toetra ara-tsiro sy ara-tsaina
Ny famaritan’ny mari-pamantarana ara-pambolena dia manome raikipohy ankapobeny, endrika miolikolika na granule (条形、颗粒), mitovy, misy tsongan’ny vony volamena (缀金花), ny ranony mamirapiratra, ny fofona osmanthus dia matevina sy maharitra, ny tsirony malefaka sy feno, ary mamaritra misaraka ny karazany roa: amin’ny fototra maitso sy amin’ny fototra mena.
- Endriky ny ravina maina: Miolikolika na granule matevina sy mitovy miaraka amin’ny tsongan’ny vony osmanthus volamena. Amin’ny fototra maitso dia maintso maizina (墨绿), amin’ny fototra mena dia mainty misy famirapiratana (乌润).
- Fofon’ny ravina maina: Tsy misy famaritana manokana.
- Fofon’ny ranony: Fofona osmanthus matevina sy maharitra (桂花香气浓郁持久) ho an’ny karazany roa.
- Tsirony: Amin’ny fototra maitso dia malefaka sy feno (醇厚), amin’ny fototra mena dia malefaka sy mitovy (醇和).
- Lokon’ny ranony: Amin’ny fototra maitso dia mavo maitso sy mamirapiratra (黄绿明亮), amin’ny fototra mena dia mena sy mamirapiratra (红亮).
- Fototry ny dite (ravina efa natsofoka): Amin’ny fototra maitso dia mavo maitso sy mamirapiratra (黄绿明亮), amin’ny fototra mena dia mitovy, mena sy mamirapiratra (红匀明亮).
7. Famoronana Simika
Ny famaritan’ny mari-pamantarana ara-pambolena dia mamaritra fetra ambany: asidra amine malalaka (amin’ny fanisana ho asidra glutamika) dia tsy latsaky ny 3,0 %, pôtasiôma tsy latsaky ny 1200 mg isaky ny 100 g, kalsiôma tsy latsaky ny 230 mg isaky ny 100 g. Tsy misy angona fizika sy simika hafa ao amin’ny loharano hita. Ny fofona dia avy amin’ny zavatra miempo avy amin’ny vonin’ny osmanthus, izay ifohin’ny fototra.
8. Fanomanana
Fanao ho an’ny sokajin’ny dite misy fofona.
- Maripanan’ny rano: 85–90 °C ho an’ny fototra maitso, 90–95 °C ho an’ny fototra mena.
- Habetsaky ny dite: 3 g isaky ny 150 ml.
- Fitaovana: Gaiwan misy sarony, mitazona ny fofona, na ketle porselana.
- Dingana:
- Afanaina ny fitaovana.
- Apetraho ny dite.
- Araraka ny rano ary sarony avy hatrany.
- Ny ranony voalohany dia 1–2 minitra ao anaty gaiwan.
- Alohan’ny hisotroana dia sokafy ny sarony ary fofona ny fofona.
- Avereno indroa na intelo ny fandrarana.
9. Fitehirizana
Fanao ho an’ny sokajy. Amin’ny fonosana mihidy, amin’ny toerana maina sy mangatsiatsiaka ary maizina, tsy misy fofona hafa mihitsy: ny fototra efa nifoka ny fofona osmanthus dia mora ihany koa mifoka fofona hafa. Ny fofona voninkazo dia mihamalemy rehefa mandeha ny fotoana, ka tsara kokoa raha sotroina ao anatin’ny herintaona ilay dite.
10. Vidiny sy Fisandohana
Tsy misy angona momba ny vidiny ao amin’ny loharano hita.
- Ahoana no hialana amin’ny sandoka:
- Mitadiava ny mari-pamantarana ara-jeografika sy ny fiaviana avy any Guilin.
- Fantaro ny fototra, dite maitso na dite mena: manova ny tsirony sy ny lokon’ny ranony izany.
- Ny fofona dia tokony avy amin’ny fanatsarana fofona amin’ny vony, vaovao na maina amin’ny fanamainana mangatsiaka, araka ny avelan’ny famaritan’ny mari-pamantarana; ny fofona mahery, toy ny ranomanitra, izay levona haingana dia mariky ny fofona artifisialy.
- Ny vony ao anaty fonosana dia tsy porofo irery: azo afangaro fotsiny amin’ny dite tsy misy fofona izy ireo.
11. Zava-misy Mahaliana
- Ny anaran’ny tanàna sy ny anaran’ny voninkazo dia iray ihany eto: 桂林 dia «ala osmanthus».
- Ny faritra arovana dia mandrakotra distrika enina sy departemanta iraika ambin’ny folo, ny distrika iray manontolo.
- Ny famaritan’ny mari-pamantarana dia mamela fomba roa: vony vaovao miaraka amin’ny fitoerana anaty antontany 10–12 ora na osmanthus maina amin’ny fanamainana mangatsiaka izay manome ny fofony amin’ny dite mandritra ny 20 andro.
- Ny anarana dia mandrakotra fototra roa, maitso sy mena, ka manana endrika roa ny dite: ranony mavo maitso ny iray ary mena ny iray hafa.
12. Fampitahana amin’ny dite hafa misy fofona
- Osmanthus oolong (桂花乌龙): Ny mahazatra indrindra amin’ny dite osmanthus; ny fototra dia oolong, izay tsy hita ao amin’ny famaritan’ny Guilin Guihua Cha.
- Dite mena osmanthus (桂花红茶): Dite mena, nasiana fofona osmanthus, karazana ankapobeny, akaiky ny dite Guilin amin’ny fototra mena.
- Osmanthus longjing (桂花龙井): Longjing maitso miaraka amin’ny fofona osmanthus, ohatra ny fanatsarana fofona amin’ny fototra maitso malaza.
- Guilin Mao Jian (桂林毛尖): Dite maitso tsy misy fofona avy ao amin’ilay tanàna ihany.
Fehiny:
Guilin Guihua Cha dia dite osmanthus avy amin’ny tanàna nomena anarana ho fanomezam-boninahitra ny osmanthus. Ny anarana dia miaro tsy ny karazany na ny fototra iray, fa ny asa tanana ao amin’ny distrika: osmanthus volamena, fototra maitso na mena, fanatsarana fofona anaty antontany miaraka amin’ny fitoerana 10–12 ora, ravina mitovy miaraka amin’ny tsongan’ny vony volamena ary fofona matevina sy maharitra.